Tiểu luận Hành chính so sánh Nền công vụ Mỹ

Chính phủ Hoà Kỳ luôn bị điều chỉnh bởi một hệthống kiểm tra và cân bằng quyền lực do Hiến pháp nước này định nghĩa.Trong hệ thống của liên bang Hoa Kỳ công dân nước này có 3 cấp bậc chí

Tổng quan về Hợp chủng quốc Hoa Kỳ 3

Chương 1: Mô hình quản lý công mơi sở Hoa Kỳ 4

1.1 Đặc điểm mô hình QLC mới 4

1.2 Vận dụng mô hình QLC mới ở Hoa Kỳ 4

1.2.1 Tư nhân hóa một số nhiệm vụ của nhà nước 4

1.2.2 Tăng khả năng cạnh tranh 5

1.2.3 Phi quy chế hóa 5

1.2.4 Đẩy mạnh phân quyền chính sách 6

1.2.5 Vận dụng phương pháp quản lý ở khu vực tư vào quản lý khu vực công 6

Chương 2: Thể chế hành chính nhà nước Hoa Kỳ 8

2.1 Khái niệm thể chế hành chính nhà nước 8

2.2 Thể chế hành chính nhà nước Hoa Kỳ 8

Chương 3: Tổ chức hành chính nhà nước Hoa Kỳ 9

3.1 Khái niệm tổ chức hành chính nhà nước 9

3.2 Tổ chức hành hính nhà nước Hoa Kỳ 9

3.2.1 Tổng thống Mỹ 9

3.2.2 Chính phủ Hoa Kỳ 10

3.3.3 Chính quyền địa phương 11

**Các quyền mà các bang không được phép 12

3.3.4 Đôi nét về mối quan hệ giữa bang và liên bang 12

Chương 4: Nền công vụ Hoa Kỳ 13

4.1 Khái niệm nền công vụ 13

4.2 Nền công vụ Hoa Kỳ 13

4.2.1 Đặc điểm 14

4.2.2 Kế hoạch cải cách chế độ công chức 14

4.2.3 Về tuyển dụng, quản lý và sử dụng công chức 15

4.2.4 Về đánh giá công chức 17

4.2.5 Về đào tạo công chức 17

4.2.6 Biện pháp đối với những công chức không hoàn thành nhiệm vụ 17

4.2.7 Một số nhận xét 18

Chương 5: Đôi nét về Tài chính công Hoa Kỳ 19

Chương 6: Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam 20

PHỤ LỤC 22

1 Chú thích 22

2 Danh mục tài liệu tham khảo 23

3 Danh sách thành viên 23

4 Bảng phân công công việc 23

TỔNG QUAN VỀ HỢP CHỦNG QUỐC HOA KỲ

Được thành lập vào ngày 04 tháng 7 năm 1776, Hợp chủng quốc Hoa Kỳ(tên thường gọi là Mỹ) là nhà nước liên bang với 50 bang và một quậnColumbia, được chia làm ba vùng lãnh thổ cách xa nhau: 48 bang thuộc lục địaBắc Mỹ, bang Alaska ở Bắc Cực và đảo Hawai ở Thái Bình Dương Với diệntích 9,83 triệu km vuông và 305 triệu dân, Mỹ đứng thứ 4 về tổng diện tích,đứng thứ 3 về dân số thế giới và là một quốc gia đa dạng chủng tộc nhất thếgiới

Tổ chức nhà nước Hoa Kỳ:

Với mô hình cộng hoà tổng thống, liên bang Hoa Kỳ là liên bang tồn tạilâu đời nhất trên thế giới Chính phủ Hoà Kỳ luôn bị điều chỉnh bởi một hệthống kiểm tra và cân bằng quyền lực do Hiến pháp nước này định nghĩa.Trong hệ thống của liên bang Hoa Kỳ công dân nước này có 3 cấp bậc chínhquyền gồm: liên bang, bang và địa phương Hoạt động theo nguyên tắc tamquyền phân lập, Chính phủ liên bang gồm ba nhánh quyền chính:

 Quyền lập pháp: Quốc hội gồm Thượng nghị viện và Hạ nghị viện

 Hạ viện được nhân dân bầu trực tiếp theo nguyên tắc phổthông đầu phiếu và bỏ phiếu kín, là cơ quan đại diện cao nhấtcủa nhân dân gồm 435 ghế

 Thượng viện là đại diện các bang hợp thành, gồm 100 ghế.Bên cạnh đó, Quốc hội Mỹ còn được trao quyền giám sát và quyềnxem xét bàn bạc

 Quyền hành pháp: Tổng thống nắm 3 chức vụ lớn: Nguyên thủQuốc gia, đứng đầu hành pháp, tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang

 Quyền tư pháp: Toà án Các quan toà thuộc toà án tối cao do Tổngthống bổ nhiệm suốt đời và được Thượng viện phê chuẩn Ở Mỹ tồntại hai nhánh toà án: Toà án liên bang- do pháp luật liên bang điềuchỉnh và toà án bang – do pháp luật bang điều chỉnh

CHƯƠNG 1

MÔ HÌNH QUẢN LÝ CÔNG MỚI Ở HOA KỲ

1.1 Đặc điểm mô hình quản lý công mới

Mô hình quản lý công mới ra đời vào những năm 80 của thế kỷ XX ở cácnước phát triển, trước hết ở Anh và Mỹ, hiện nau được áp dụng tương đối rộngrãi ở các nước này

Mô hình quản lý công mới có những đặc trưng cơ bản sau:

 Tiếp cận chiến lược;

 Là quản lý chứ không phải là hành chính;

 Tập trung vào các kết quả;

 Cải thiện quản lý tài chính công;

 Linh hoạt về nhân sự;

 Linh hoạt về tổ chức;

 Tăng cường sự cạnh tranh lớn hơn;

 Sử dụng rộng rãi công cụ hợp đồng trong khu vực công;

 Vận dụng phong cách quản lý của khu vực tư vào khu vực công;

 Thay đổi mối quan hệ với các nhà chính trị;

 Tăng cường mối quan hệ với công chúng;

 Cuối cùng, tách biệt giữa người mua và nhà cung cấp

1.2 Vận dụng mô hình quản lý công mới ở Hoa Kỳ

Tổng thống Mỹ Ronald Reagan – một trong hai người sáng lập và đưavào thực tiễn hành chính Hoa Kỳ những năm cuối thập niên 20 – đầu thâp niên

80 của thế kỷ XX Hoa Kỳ là đất nước áp dụng mô hình này khá hiệu quả

Những giải pháp được áp dụng trong mô hình quản lý công mới nhằmtăng hiệu quả hoạt động và tính phục vụ của nhà nước diễn ra theo hai hươngchủ yếu: tư duy lại vai trò của nhà nước trong xã hội nhằm xác định lại nhữngnhiệm vụ chủ yếu mà nhà nước phải thực hiện đối với xã hội và cải cảnh nội bộnền hành chính nhà nước Những giải pháp này được áp dụng ở Hoa Kỳ có thểthấy trên những mặt chủ yếu dưới đây

1.2.1 Tư nhân hóa một tố nhiệm vụ của nhà nước:

Là giải pháp quan trọng nhằm lôi cuốn các nguồn lực của xã hội thamgia cùng với nhà nước trong quá trình cung cấp dịch vụ, góp phần giảm chi phícủa nhà nước phải bỏ ra để thực hiện các nhiệm vụ của mình trước xã hội

Tại Mỹ, trong khi tất cả các sân bay thương mại đều do Nhà nước sở hữuthì các dịch vụ sân bay và việc cung cấp nguồn vốn lại thuộc về lĩnh vực tưnhân Việc tư nhân hóa các sân bay thương mại tại Mỹ được thực hiện cách đâyhơn 20 năm

Năm 1989, quận Albany, New York đã tìm cách bán hoặc nhượng quyềnkhai thác sân bay cho các nhà điều hành và các tập đoàn hàng không để giảmcác khoản trợ cấp mà sân bay vẫn nhận đều đặn từ ngân sách của quận Khi đó,

Cơ quan Hàng không liên bang Mỹ (FAA) phản đối đề xuất này và nó còn gâytranh cãi cho đến khi Mỹ ra sắc lệnh năm 1992, khuyến khích chính quyền cácbang hỗ trợ việc tư nhân hóa các cơ sở hạ tầng Nhà nước, trong đó có sân bay

Một sắc lệnh khác năm 1994 đã xác nhận lại một lần nữa sắc lệnh năm

1992 và chỉ thị chính quyền các bang tìm cách đẩy mạnh tư nhân hóa Đến naycác sân bay thương mại của Mỹ đều do tư nhân điều hành Từ những năm

2005, 2006, phần lớn các sân bay đều đã tư nhân hóa Tại các sân bay nhưKennedy, LaGuardia và Newark, số nhân viên Nhà nước chỉ chiếm 3% so vớicác nhân viên tư nhân

1.2.2 Tăng khả năng cạnh tranh:

Việc đưa các yếu tố của thị trường như khuyến khích cạnh tranh vào hoạtđộng cung cấp dịch vụ của nhà nước khiến cho các hành hóa và dịch vụ côngđược cung cấp tốt hơn với giá rẻ hơn và đáp ứng được yêu cầu xã hội

Mỹ là một thị trường kinh doanh lớn, nên có rất nhiều công ty, doanhnghiệp sản xuất ra các mặt hàng hóa Mà các hàng hóa giống nhau nên dẫn đếnviệc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp rất gay gắt Ví dụ như McDonald’s làmột tập đoàn nhà hàng thức ăn nhanh, để cạnh tranh vs các nhà hàng khác,công ty đã có nhiều chiến lược để tăng khả năng cạnh tranh như mở rộng thịtrường ra nhiều nơi (càng ngày càng nhiều chi nhánh ở khắp nơi trên TG đc mởra), có nhiều chương trình khuyến mãi để kích thích người mua, giá cả cũng rấtcạnh tranh so với những nhà hàng khác, đảm bảo được chất lượng từ thức ăncho đến các dịch vụ khác… Từ đó giúp nhà hàng luôn đi đầu trong lĩnh vực đồ

ăn nhanh

1.2.3 Phi quy chế hóa:

Thực chất là loại bỏ bớt đi các thể chế, quy định, thủ tục của chính ohur

để người dân thực sự dễ hiểu, có thể thực hiện đúng các quy định và cho phépcác cơ quan hành chính nhà nước và các công chức có nhiều quyền tự do hơntrong quá trình ra quyết định giải quyết các yêu cầu của công dân và xã hội

Hiện nay Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đangtriển khai thực hiện một số quy định mới của Luật hiện đại hóa an toàn vệ sinhthực phẩm (FSMA) có những nội dung đáng chú ý liên quan đến xuất khẩuhàng thực phẩm của Việt Nam sang Hoa Kỳ ví dụ như : Đăng ký cơ sở làmhàng xuất khẩu: Bắt đầu từ ngày 01/10/2012 toàn bộ các cơ sở làm hàng thựcphẩm xuất khẩu của Việt Nam và của các nước khác có xuất khẩu vào thịtrường Mỹ (bao gồm các cơ sở sản xuất, chế biến, đóng gói hoặc lưu kho hàngthực phẩm để tiêu thụ tại thị trường Mỹ) đều phải tiến hành thủ tục đăng ký lại/đăng ký mới với Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ để được nhậnmột mã số kinh doanh mới Từ ngày 01/01/2013 FDA sẽ tiến hành kiểm tra

toàn bộ các lô hàng thực phẩm xuất khẩu vào Mỹ, nếu phát hiện không có mã

số kinh doanh mới hợp lệ do FDA cấp từ ngày 01/10/2012 sẽ giữ hàng tại cửakhẩu hoặc bị từ chối nhận hàng, toàn bộ chi phí do người xuất khẩu chịu Mã sốkinh doanh mới của FDA chỉ có giá trị trong 2 năm vì vậy cứ 2 năm một lầncác cơ sở làm hàng thực phẩm xuất khẩu vào thị trường Mỹ lại phải làm thủ tụcđăng ký lại để nhận mã số kinh doanh mới

1.2.4 Đẩy mạnh phân quyền chính sách:

Phân quyền chính sách ở đây được hiểu là quá trình cân nhắc, phân chialại các thẩm quyền giải quyết các vấn đề hành hcisnh giữa các cấp chính quyền

và chuyển giao dần quyền quyết định các vấn đề từ TW xuống các cấp địaphương để địa phương tự mình quyết định các công việc trên địa bàn quản lýcủa mình

Mô hình hành chính địa phương của Nhà nước Mỹ áp dụng nguyên tắcphân quyền một cách đậm đặc nhất Địa phương ở Mỹ quốc được toàn quyềngiải quyết các công việc của mình mà không cần thiết có sự bảo trợ từ trungương Sự phục tùng trung ương, cũng như việc giám sát trung ương đối với địaphương chủ yếu bằng pháp luật và thông qua hoạt động xét xử của toà án Việcphân quyền tuyệt đối được thể hiện trước hết bằng việc các địa phương thoảimái trong việc lựa chọn các mô hình tổ chức và hoạt động của mình Hiện nay,nước Mỹ có tới 4 mô hình tổ chức: Hội đồng và Thị trưởng mạnh; Hội đồng vàthị trưởng yếu; Ban quản đốc cùng với Hội đồng do dân bầu ra; và Uỷ ban vàHội đồng cùng do dân bầu ra

Khi soạn thảo Hiến pháp năm 1787, các nhà lập hiến Mỹ đã không đảđộng đến hệ thống chính quyền đa cấp và đa dạng này Trong khi vẫn coi cơcấu quốc gia là quan trọng nhất, họ đã khôn khéo thừa nhận sự cần thiết củamột loạt các cấp chính quyền có quan hệ trực tiếp hơn đến dân chủ và thích ứngmột cách nhạy bén hơn với các nhu cầu của họ Do vậy, các chức năng nhưquốc phòng, quản lý tiền tệ và các quan hệ đối ngoại, chỉ có thể kiểm soát bằngmột chính quyền mạnh Nhưng những vấn đề khác, như hệ thống vệ sinh, giáodục và giao thông vận tải địa phương, thì chủ yếu thuộc phạm vi quyền hạn củađịa phương

1.2.5 Vận dụng nhiều phương pháp quản lý của khu vực tư vào quản lýkhu vực công:

Trong quản lý công mới, các cơ quan cung cấp dịch vụ của nhà nuiwcs

áp dụng các phương pháp quản lý của doanh nghiệp để tăng hiệu quả, chấtlượng và sự linh hoạt trong đáp ứng các dịch vụ cho yêu cầu ngày càng cap củacông dân Tuy nhiên do quản lý nhà nước có những nét đặc thì riêng, khác vớiquản lú của doanh nghiệp nên không phải bất cứ phương pháp nào áp dụng cóhiệu quả ở khu vực tư cũng có thể áp dụng vào khu vực công

Tại thư viện đại học Harvard, vai trò của nhân viên thư viện trong việccung cấp các dịch vụ có chất lượng được nhấn mạnh Các nhân viên được tăng

cường huấn luyện về việc đảm bảo chất lượng các công việc mà họ đang đảmnhận Việc xây dựng và áp dụng chương trình quản lý chất lượng được dựa trênnhu cầu của từng bộ phận thư viện mà không dựa trên một chương trình khuôncứng Thư viện đại học tiểu bang Oregon (Mỹ) cũng được xem là một trongnhững thư viện đi đầu trong việc áp dụng quản lý chất lượng Những nguyêntắc cơ bản được chú trọng bao gồm: huấn luyện cho nhân viên thư viện, xâydựng và điều chỉnh quy trình hoạt động một cách phù hợp, và định hướng pháttriển dịch vụ bởi người sử dụng Việc áp dụng tiêu chuẩn đảm bảo chất lượngtrong hoạt động thư viện đại học cũng trở nên phổ biến trong những năm qua.

Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 đã giúp các thư viện xây dựng được hệ thống quản lýchất lượng, xác định và thực hiện các yêu cầu liên quan đến quản lý chất lượngnhư trách nhiệm của lãnh đạo, quản lý nguồn lực, tạo sản phẩm, kiểm soát sảnphẩm, và cải tiến quy trình

Đánh giá thư viện đại học là một trong những cách tiếp cận để quản lýchất lượng hoạt động thư viện Việc đánh giá có thể được các thư viện đại họctiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau Nếu như trước kia, chất lượng thư việnđược xem xét dựa trên cơ sở định lượng, ví dụ như số lượng tài liệu mà thưviện sở hữu, số lượt tài liệu phục vụ, số máy tính, thì ngày nay đánh giá dựatrên ý kiến của người sử dụng và hiệu quả xã hội của hoạt động thư viện ngàycàng được các thư viện coi trọng Vì vậy, bên cạnh việc sử dụng các số liệuthống kê sẵn có về các nguồn lực của thư viện, các thư viện đại học còn tăngcường khảo sát ý kiến người sử dụng về các dịch vụ và sản phẩm họ đang sửdụng Các công cụ và tiêu chí khác nhau được sử dụng trong đánh giá bao gồm:các biểu đồ, đồ thị, tiêu chuẩn ISO 11620 về đánh giá hoạt động thông tin tưliệu, chỉ dẫn của IFLA về đánh giá hoạt động thông tin thư viện Các kỹ thuậtđánh giá bao gồm: thư viện tự đánh giá hoạt động của cơ quan, và đánh giá sosánh chất lượng giữa các thư viện

CHƯƠNG 2 THỂ CHẾ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC HOA KỲ

2.1 Khái niệm thể chế hành chính nhà nước

Thuật ngữ thể chế (institution) được sử dụng rất phổ biến trong nhiều tàiliệu, nhưng chưa được hiểu theo một nghĩa thống nhất

Một số nhà nghiên cứu tiếp cận thể chế từ giác độ rất rộng, coi đó như làmột cấu trúc tổng thể các yếu tố để tiến hành hoạt động của một tổ chức, baogồm cả tổ chức bộ máy với những quy định cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn, quytắc hoạt động buộc các thành viên trong tổ chức phải chấp hành và thậm chí cảhoạt động của các thành viên của tổ chức Khi hiểu như vậy, thể chế hành chínhnhà nước bao gồm trong đó cả hệ thống các cơ quan nhà nước và cơ chế hoạtđộng của các cơ quan này

Hiểu theo nghĩa hẹp hơn, thể chế hành chính bao gồm hệ thống các quyđịnh, chế định (có thể được ban hành dưới dạng văn bản hoặc phi văn bản) tạonên khuôn khổ mang tính pháp lý cho hoạt động của môt tổ chức nhất định Hệthống thể chế hành chính nhà nước là toàn bộ các quy định, quy tắc do Nhànước ban hành để tạo khuôn khổ pháp lý cho tổ chức và hoạt động cảu các chủthể quản lý hành chính Nhà nước, và tạo khuôn khổ pháp lý cho các chủ thểhành chính Nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với xã hội

Theo khái niệm trên, thể chế hành chính Nhà nước bao gồm:

 Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý hành chính nhà nước trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng, ngoại giao;

 Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ máy hành chính nhà nước từ Trung ương đến cơ sở;

 Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật quy định chế độ công

vụ và công chức nhà nước;

 Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật quy định mối quan hệ giữa các cơ quan hành chính nhà nước với cá nhân, tổ chức trong việc phục vụ nhân dân như: hệ thống các quy định nhằm giải quyết những tranh chấp hành chính giữa công dân với nền hành chính thông qua khiếunại, khiếu kiện hành chính và hệ thống các thủ tục hành chính nhằm giải quyết các quan hệ giữa Nhà nước với công dân và với các tổ chức xã hội khác

2.2 Thể chế hành chính nhà nước Hoa Kỳ

Nói đến thể chế hành chính nhà nước là nói đến toàn bộ nền hành chính,

và cũng vì tiếp cận nguồn tài liệu có hạn nên chúng em sẽ đi sâu làm rõ, phân

tích các yếu tố còn lại của nền hành chính Hoa Kỳ, đặc biệt là tổ chức bộ máyhành chính và nền công vụ Hoa Kỳ.

CHƯƠNG 3

TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC HOA KỲ

3.1 Khái niệm và đặc điểm

Tổ chức là khái niệm dùng để chỉ một tập hợp gồm từ hai người trở lêncùng làm việc với nhau theo những cách thức nhất định nhằm đạt tới nhữngmục tiêu chung nào đó Nhà nước là một tổ chức được hình thành để thực hiệnchức năng duy trì ổn định, trật tự trong xã hội, thức đẩu xã hội phát triển, bảo

vệ và phục vụ lợi ích của nhân dân, do đó cần có bộ máy tổ chức để thực hiệncác chức năng nay Đó chính là bộ máy nhà nước, trong đó bộ máy hành chínhnhà nước chỉ là một bộ phận cấu thành

Hoạt động hành chính nhà nước do hệ thống cơ quan hành chính nhànước tiến hành, đây là những tổ chức tương đối độc lập, do các cơ quan nhànước có thẩm quyền thành lập theo quy định của pháp luật để thực hiện nhữngchức năng, nhiệm vụ nhất định trong lĩnh vực hành chính

Tất cả các cơ quan hành chính nhà nước trong một quốc gia được gắn kếtvới nhau thành bộ máy hành chính nhà nước Bộ máy này ở các nước khácnhau được tổ chức không giống nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chính trị,trình độ phát triển, truyền thống, v.v

3.2 Tổ chức hành chính nhà nước Hoa Kỳ

3.2.1 Tổng thống Mỹ:

Chủ thể có toàn quyền hành pháp là Tổng thống do nhân dân dán tiếpbầu ra thông qua các tuyển cử viên Tổng thống vừa đứng đầu Nhà nước, vừađứng đầu bộ máy hành pháp, lại gần như hoàn toàn độc lập với Quốc hội nên

có quyền hành pháp rất lớn và thực sự là trung tâm quyền lực của bộ máy Nhànước Và đó là thực quyền chứ không phải là thứ quyền lực hữu danh vô thựcnhư nguyên thủ một số nước đại nghị

Theo quy định của Hiến pháp Mỹ, các ứng cử viên vị trí Tổng thống Mỹphải không được dưới 35 tuổi, là công dân Mỹ ít nhất 14 năm và được sinh ra ở

Mỹ Tổng thống có nhiệm kỳ 4 năm, giữ cương vị tối đa hai nhiệm kỳ liên tiếp.Người đắc cử chức vụ Tổng thống Mỹ phải là người dành được ít nhất 270phiếu đại cử tri (số đại cử tri mỗi bang bằng số thượng và hạ nghị sĩ của bang

đó cộng lại) Trong trường hợp không có ứng cử viên nào đạt được số phiếunày thì chức vụ tổng thống sẽ được quyết định bởi đa số phiếu trong hạ viện

 Hội đồng an ninh quốc gia

 Hội đồng chất lượng môi trường

 Cục quản lý hành chính và ngân sách

Trong đó, quan trọng nhất là Văn phòng điều hành của phủ tổng thốngHoa Kỳ (EOP), gọi tắt là Văn phòng Nhà trắng, bao gồm các nhân viên trựctiếp của tổng thống Hoa Kỳ cũng như nhiều nhân viên với cấp độ khác nhau hỗtrợ báo cáo cho tổng thống Đứng đầu EOP là Chánh văn phòng Nhà Trắng,hiện tại là William M Daley Quy mô và số lượng của các nhân viên NhàTrắng đã tăng lên đáng kể từ năm 1939, và đã phát triển để bao gồm nhiềumảng với các chuyên gia chính sách trong nhiều lĩnh vực khác nhau

 Ban nhân viên Toà Bạch Ốc;

 Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ;

 Văn phòng Chính sách Kiểm soát Ma tuý Quốc gia;

 Văn phòng Chính sách Khoa học Kỹ thuật

 Cũng có các cơ quan độc lập khác như

 Cục tình báo trung ương (CIA);

 Cơ quan Quản lý Dược và Thực phẩm;

 Cơ quan Bảo vệ Môi trường;

 Ủy ban truyền thông liên bang;

 Cục quản lý tình trạng khẩn cấp liên bang;

 Cục dự trữ liên bang

Ngoài ra, còn có các tập đoàn quốc doanh như Amtrak

3.2.3 Chính quyền địa phương:

Tổ chức chính quyền địa phương ở Hoa Kỳ là một trong những mô hình vớinhiều đặc thù, áp dụng nguyên tắc phân quyền một sách đặc trưng nhất, mangnhiều tính tự trị Chính quyền địa phương có toàn quyền giải quyết các vấn đề,công việc của địa phương, mà không cần có sự bảo trợ nào của trung ương, địaphương có quyền lựa chọn mô hình tổ chức quyền lực và hoạt động của mình.Hiện nay ở Hoa Kỳ, các bang (trừ Alaxca, Coneticốt, Rốt-Ailen) được chiathành các cùng lãnh địa (thường gọi là tỉnh) Các nước có khoảng 30 nghìn lãnhđịa Hiện nay ở 21 bang, các tỉnh chia ra thành các đơn vị hành chính cơ sở là

xã (township) đối với vùng nông thôn Trong số này còn có các trị trấn (đô thịdưới 2500 dân) Những đô thị có trên 2500 dân trở lên đều tách ra khỏi lãnh địa

để thành lập đơn bị hành chính tự quản (các thành phố, thị xã – gần 19000).Ngoài ra các bang cảu hoa Kỳ còn có các tạm hoặc trại (gần 19000), các khutrường (gần 14.5 nghìn) và các khu đặc biệt (gần 33 nghìn)

Đơn vị hành chính tự quản ở Hoa Kỳ là các thành phố, thị xã trực thuộcbang và các thị trấn, xã trực thuộc lãnh thổ Cơ quan quản lý trên các đơn bịhành chính loại này là các Hội đồng tự quản hay Hội đồng đại diện và một bộphận chấp hành do Hội đồng bầu ra, đứng đầu cơ quan chấp hành là thị trưởnghay quản trị trưởng do dân bầu trực tiếp Lãnh địa do cơ quan quản lý hànhchính do các quan chức do Thống đốc bang hoặc Chính phủ bang cử ra và một

cơ quan Hội đồng do dân cư bầu ra Đứng đầu các lãnh địa là Hội đồng nhữngnhà quan sát gồm 5 thành viên trở lên, do dân cư các trạm trại là những bô phậnthuộc lãnh địa bầu ra

Hôi đồng những thành viên được trao quyền gồm từ 5 đến 7 thành viên dotoàn cư dân lãnh đia bầu ra, Những trạm trại nông thôn do Hội nghị của nhữnngười dân trưởng thành hoặc những người đại diện gồm từ 3-5 người với tưcách là cơ quan chấp hành

Đứng đầu các vùng trường học hoặc vùng đặc biệt, về nguyên tắc là Hộiđồng từ 3-5 thành viên do dân cư bầu ra hoặc do cơ quan liên bang cử ra Đứngđầu các thị trấn thị tứ nhỏ (khoảng 500 người) là Hội nghị của cư dân hoặcnhững đại diện của dân chúng Có gần 200 thành phố được quản lý bới các ủyban do dân bầu ra Thành viên của ủy ban đồng thời thực hiện chức năng củaHội đồng và của những người đứng đầu các bộ phận cấu thành cơ bản của bộmáy quản lý thành phố

Riêng thủ đô Washington D.C có quy chế đặc biệt được quản lý bởi một quân – quận Columbia – trực thuộc trực tiếp liên bang Tại đâu không tổ chức

cơ quan đại diện nào do dân bầu như ở các nước khác mà chỉ có một Hội đồng gồm 9 người, đứng đầu là Thị trưởng do Tổng thống bổ nhiệm Như vậy, thủ đô của Mỹ chỉ có một loại cơ quan điều hành hành chính thống nhất trong thủ đô, không có bất kỳ một cơ quan nào khác.

** Các quyền mà các bang không được phép(1):

Điều I:

Khoản 10:

(1) Không một bang nào được phép tham gia vào bất cứ một hiệp ước, khốiđồng minh hoặc liên hiệp nào; cấp giấy phép trưng dụng, bắt giữ tàu thuyềnnước truyền; đúc tiền hoặc phát hành trài phiếu; sản xuất bất cứ gì khác ngoàicác đồng tiền vàng có hiệu lực hồi tố hoặc luật có phương hại đến nghĩa vụthực hiện hợp đồng; hoặc phong tặng tước hiệu quý tộc

(2) Nếu không được sự đồng ý của Quốc hội, không một bang nào được đặt

ra thuế và thuế quan đánh vào hàng nhập khẩu và xuất khẩu, trừ trường hợp hếtsức cần thiết cho việc thực hiện các điều luật về thanh tra, và tất cả các khoảnthu từ thuế đánh vào hàng nhập khẩu hoặc xuất khẩu do một bang nào đó đặt ra

sẽ phải dống góp cho Ngân khố Hoa Kỳ, đồng thời tất cả các điều luật này đềuphải đệ trình lên để quốc hội liên bang xét duyệt và kiểm soát(2)

(3) Nếu không được sự đồng ý của Quốc hội, không một bang nào đượcđánh thuế tàu, duy trì các đội quân và tàu chiến trong thời kỳ hòa bình, ký kếthiệp định hoặc thỏa ước với một bang khác hoặc với lực lượng nước ngoàihoặc tham gia chiến tranh, trừ trường hợp thực sự bị xâm lược hoặc lâm vàotình trạng sắp xảy ra nguy biến và không thể trì hoãn(3)

3.2.4 Đôi nét về mối quan hệ giữa bang và liên bang : (4)

Điều IV:

Khoản 3:

(1) Những bang mới có thể được Quốc hội chấp nhận gia nhập vào Liênbang này; nhưng không một bang mới nào sẽ được thành lập hoặc dựng lêndưới thẩm quyền của bất cứ bang nào khác; cũng không một bang nào sẽ đượchình thành bằng cách sáp nhập hai bang trở lên hoặc các vùng của các bangkhác nếu không được sự đồng ý của cơ quan lập pháp ở các bang có liên quancũng như của Quốc hội(5)

(2) Quốc hội có quyền hoạch định và xây dựng các luật lệ và qui chế cầnthiết liên quan tới lãnh thổ hoặc sở hữu khác thuộc về Hoa Kỳ; và không mộtđiều nào trong Hiến pháp này sẽ được giải thích làm tổn hại đến bất cứ tuyên

bố nào về tài sản của Hoa Kỳ hay của bất cứ một bang cụ thể nào khác

Khoản 4:

Hợp chủng quốc sẽ đảm bảo cho mỗi bang trong Liên bang này một thể chếchính quyền cộng hòa; và sẽ bảo vệ mỗi bang chống lại các cuộc xâm lăngcũng như tình trạng bạo lực trong bang khi có yêu cầu của cơ quan lập pháphoặc hành pháp (khi cơ quan lập pháp không thể nhóm họp) của bang đó(6)