LỜI NÓI ĐẦU Hành chính nhà nước là bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước, là hoạt động thực thi quyền hành pháp của nhà nước, đó là hoạt động chấp hành và điều hành của hệ thống hành chính nhà nước trong việc quản lý xã hội theo khuôn khổ của pháp luật nhà nước nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và tăng cường sự phát triển của xã hội. Để vận hành bộ máy hành chính, thực hiện các hoạt động công vụ, cần có những con người làm việc. Đội ngũ nhân sự làm việc trong bộ máy hành chính là nguồn lực không thể thiếu để tiến hành các hoạt động hành chính nhà nước. Hiểu theo nghĩa rộng nhất, đội ngũ nhân sự làm việc trong bộ máy hành chính nhà nước là tất cả những người làm việc để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của bộ máy hành chính nhà nước. Những người giữ các vị trí việc làm khác nhau trong bộ máy hành chính nhà nước để thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước thường được gọi là công chức. Phát triển nguồn nhân lực và đào tạo công chức trong nền công vụ được coi là một yếu tố then chốt trong chiến lược quản lý nền công vụ. Đào tạo không chỉ nhằm đạt hiệu quả cao nhất đối với các nhiệm vụ hiện tại, mà còn chuẩn bị nguồn lực cho các yêu cầu trong tương lai. Nhận thức được tầm quan trọng này các quốc gia đều coi trọng tới vấn đề phát triển đội ngũ công chức cho nền công vụ, và coi đây là một nhân tố quyết định thúc đẩy sự đổi mới bộ máy nhà nước và phát triển đất nước. Trên thế giới, công cuộc cải cách nền hành chính nhà nước đã trở thành một xu thế không thể đảo ngược. Thực tế của công cuộc cải cách đã chỉ ra rằng để thúc đẩy sự phát triển kinh tế cũng như cải cách nền hành chính, vấn đề tạo ra một đội ngũ công chức phù hợp, đáp ứng yêu cầu của hoạt động quản lý bộ máy nhà nước có ý nghĩa rất quan trọng. Hiện nay, đa số các quốc gia đều đứng trước những khó khăn như nhau về đội ngũ công chức và những đòi hỏi phải cải cách. Vấn đề đặt ra là nhu cầu tất yếu đòi hỏi phải cải cách hệ thống công vụ và công chức nhằm đổi mới không chỉ chính hệ thống công vụ, công chức, mà quan trọng hơn là hệ thống này phải đáp ứng được đòi hỏi của sự đổi mới về kinh tế của các quốc gia đó. Ở mỗi quốc gia có trình độ kinh tế xã hội khác nhau sẽ có cách thức tổ chức, sử dụng, quản lý công chức khác nhau. Thông qua việc tìm hiểu công chức của các nước khác nhau ta có thể học hỏi kinh nghiệm, là một cách để chúng ta tìm ra những biện pháp và hướng đi phù hợp và áp dụng vào thực tiễn cho nền hành chính của quốc gia mình từ đó nâng cao hiệu quả công chức, đảm bảo vận hành bộ máy hành chính nhà nước. Trong bài tiểu luận này chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu, so sánh về công chức của Việt Nam với công chức của một nước phát triển tiêu biểu, đại diện cho các nước phát triển trên thế giới. Đó là công chức trong bộ máy hành chính của Hoa Kỳ nền kinh tế hàng đầu thế giới. Bài tiểu luận chủ yếu tập trung vào tìm hiểu về công chức trong bộ máy hành chính của Việt Nam và Hoa Kỳ. Để từ đó có thể đánh giá, rút kinh nghiệm cho việc sử dụng và quản lý công chức cụ thể vào nền hành chính Việt Nam. Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc tìm hiểu tài liệu cho bài làm, song không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế… người viết kính mong nhận được những ý kiến đóng góp để bài tiểu luận được hoàn thiện hơn. Chân thành cảm ơn
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Hành chính nhà nước là bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước, làhoạt động thực thi quyền hành pháp của nhà nước, đó là hoạt động chấp hành
và điều hành của hệ thống hành chính nhà nước trong việc quản lý xã hội theokhuôn khổ của pháp luật nhà nước nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định
và tăng cường sự phát triển của xã hội
Để vận hành bộ máy hành chính, thực hiện các hoạt động công vụ, cần
có những con người làm việc Đội ngũ nhân sự làm việc trong bộ máy hànhchính là nguồn lực không thể thiếu để tiến hành các hoạt động hành chính nhànước Hiểu theo nghĩa rộng nhất, đội ngũ nhân sự làm việc trong bộ máy hànhchính nhà nước là tất cả những người làm việc để thực hiện chức năng, nhiệm
vụ của bộ máy hành chính nhà nước Những người giữ các vị trí việc làmkhác nhau trong bộ máy hành chính nhà nước để thực hiện chức năng quản lýhành chính nhà nước thường được gọi là công chức
Phát triển nguồn nhân lực và đào tạo công chức trong nền công vụđược coi là một yếu tố then chốt trong chiến lược quản lý nền công vụ Đàotạo không chỉ nhằm đạt hiệu quả cao nhất đối với các nhiệm vụ hiện tại, màcòn chuẩn bị nguồn lực cho các yêu cầu trong tương lai Nhận thức được tầmquan trọng này các quốc gia đều coi trọng tới vấn đề phát triển đội ngũ côngchức cho nền công vụ, và coi đây là một nhân tố quyết định thúc đẩy sự đổimới bộ máy nhà nước và phát triển đất nước
Trên thế giới, công cuộc cải cách nền hành chính nhà nước đã trở thànhmột xu thế không thể đảo ngược Thực tế của công cuộc cải cách đã chỉ rarằng để thúc đẩy sự phát triển kinh tế cũng như cải cách nền hành chính, vấn
đề tạo ra một đội ngũ công chức phù hợp, đáp ứng yêu cầu của hoạt độngquản lý bộ máy nhà nước có ý nghĩa rất quan trọng Hiện nay, đa số các quốcgia đều đứng trước những khó khăn như nhau về đội ngũ công chức và nhữngđòi hỏi phải cải cách Vấn đề đặt ra là nhu cầu tất yếu đòi hỏi phải cải cách hệ
Trang 2thống công vụ và công chức nhằm đổi mới không chỉ chính hệ thống công vụ,công chức, mà quan trọng hơn là hệ thống này phải đáp ứng được đòi hỏi của
sự đổi mới về kinh tế của các quốc gia đó
Ở mỗi quốc gia có trình độ kinh tế- xã hội khác nhau sẽ có cách thức tổchức, sử dụng, quản lý công chức khác nhau Thông qua việc tìm hiểu côngchức của các nước khác nhau ta có thể học hỏi kinh nghiệm, là một cách đểchúng ta tìm ra những biện pháp và hướng đi phù hợp và áp dụng vào thựctiễn cho nền hành chính của quốc gia mình từ đó nâng cao hiệu quả côngchức, đảm bảo vận hành bộ máy hành chính nhà nước
Trong bài tiểu luận này chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu, so sánh vềcông chức của Việt Nam với công chức của một nước phát triển tiêu biểu, đạidiện cho các nước phát triển trên thế giới Đó là công chức trong bộ máy hànhchính của Hoa Kỳ - nền kinh tế hàng đầu thế giới
Bài tiểu luận chủ yếu tập trung vào tìm hiểu về công chức trong bộmáy hành chính của Việt Nam và Hoa Kỳ Để từ đó có thể đánh giá, rút kinhnghiệm cho việc sử dụng và quản lý công chức cụ thể vào nền hành chínhViệt Nam
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc tìm hiểu tài liệu cho bài làm,song không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế… người viết kính mong nhậnđược những ý kiến đóng góp để bài tiểu luận được hoàn thiện hơn
Chân thành cảm ơn !
Trang 3A MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài
Ngày nay, chất lượng nguồn nhân lực có ý nghĩa hết sức quan trọng đốivới sự phát triển Nếu trước đây sự phát triển của một quốc gia chủ yếu dựavào các nguồn lực như tài nguyên thiên nhiên, nguồn vốn tư bản, nguồn laođộng, thị trường tiêu thụ thì hiện nay chính tri thức lại có ý nghĩa hết sức lớnlao, góp phần tạo nên sự thịnh vượng, giàu có cho một quốc gia, lãnh thổ Xuthế toàn cầu hóa cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, đặc biệt là sự
ra đời của internet đã làm cho các quốc gia, lãnh thổ ngày càng trở nên gầnnhau hơn, qua đó sự cạnh tranh cũng càng trở nên gay gắt hơn, và tất nhiên ưuthế cạnh tranh bao giờ cũng nghiêng về quốc gia, lãnh thổ có chất lượngnguồn nhân lực cao hơn, được đào tạo tốt hơn
Nguồn nhân lực luôn là một yếu tố quyết định đối với sự phát triển kinhtế- xã hội của mỗi quốc gia Do đó, để thực hiện thắng lợi mục tiêu chiến lượccủa sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa chúng ta cần nhận thức một cáchsâu sắc, đầy đủ những giá trị to lớn và có ý nghĩa quyết định của nhân tố conngười, chủ thể của mọi sáng tạo, “nguồn tài nguyên” vô giá, vô tận của đấtnước; phải có cách nghĩ, cách nhìn mới về vai trò động lực và mục tiêu củacon người trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; từ đó xâydựng các chương trình, kế hoạch và chiến lược phát triển nguồn lực phù hợp,phát huy tối đa nhân tố con người, tạo ra động lực mạnh mẽ cho sự phát triểnbền vững, đẩy nhanh tiến độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thúc đẩy quá trìnhđổi mới toàn diện đất nước
Trong hành chính so sánh, các nước phát triển được coi là những nước
có nền kinh tế phát triển với mức sống của người dân cao, tỷ lệ công nghiệp
và chỉ số HDI cao nhiều so với các nước đang phát triển, các nước đangchuyển đổi các nước phát triển có một quá trình phát triển kinh tế thị trườnglâu đời tạo nên một khu vực tư nhân phát triển năng động và vững mạnh, có
Trang 4hệ thống cơ quan nhà nước được chuyên môn hóa cao, phân định rõ ràng cácchức năng, nhệm vụ giữa các chức năng, nhiệm vụ, bộ phận hoạt động tươngđối ổn định; quy trình ra quyết định của nhà nước được hợp lý hóa…Hệ thốnghành chính cụ thể, điều chỉnh chính xác các hành vi trong xã hội Ở các nướcphát triển đang diễn ra quá trình cải cách hướng theo mô hình quản lý côngmới (NPM) nhằm hướng tới việc nâng cao hiệu lực hiệu quả trong hoạt độngquản lý nhà nước, bảo đảm phục vụ nhu cầu của nhân dân và xã hội.
Để có thể quản lý, điều hành, vận hành tốt bộ máy hành chính nhà nướcnói riêng và bộ máy nhà nước nói chung, một yêu cầu không thể thiếu đó là
có đội ngũ công chức chuyên nghiệp Tại các nước phát triển, đội ngũ côngchức thường được đào tạo chuyên nghiệp và có ý thức phục vụ cao từ đó tạo
ra một nền hành chính trong sạch, vững mạnh, đưa đất nước phát triển
Các nước phát triển có thể kể đến như Nhật Bản, Úc, các nước Bắc Mỹ,Tây Âu đa số công chức của các nước này là những người giỏi chuyên môn
và có tinh thần trách nhiệm cao Họ có cơ chế tuyển dụng, sử dụng và quản lýcông chức rất hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu quản lý và vận hành bộ máynhà nước Mà trong quá trình tìm hiểu về công chức của một số nước pháttriển tiêu biểu trên thế giới như công chức của Anh, Đức, Nhật Bản, HoaKỳ… thì nổi bật nhất là các chế độ, cơ chế quản lý công chức trong bộ máyhành chính của hợp chủng quốc Hoa Kỳ - nền kinh tế hàng đầu thế giới - cóđội ngũ công chức năng động, sáng tạo, làm việc hiệu quả
Chế độ công vụ của Hoa Kỳ đã có 200 năm lịch sử và là một nền công
vụ được tổ chức tương đối hoàn hảo theo mô hình công vụ việc làm Quốc gianày rất chú trọng tới đội ngũ công chức, đặt ra nguyên tắc hoạt động công vụvới nội dung căn bản: giá trị của công chức, hành vi ứng xử của công chức,tính trung thực của công chức, tính khách quan của công chức, tính công bằngcủa công chức
Do phạm vi các nước phát triển rất rộng Vì vậy tôi chỉ tập trung nghiêncứu sâu vào công chức trong bộ máy hành chính của Hoa Kỳ
Trang 5Xuất phát từ tầm quan trọng và thực trạng của công chức trong bộ máyhành chính của Việt Nam hiện nay, đồng thời từ yêu cầu đổi mới nền hành
chính nói chung và đội ngũ công chức riêng, tôi tìm hiểu về đề tài “ So sánh công chức trong bộ máy hành chính của Việt Nam với công chức trong bộ máy hành chính của Hoa Kỳ” để thấy được những ưu điểm nổi bật, từ đó rút
ra những bài học kinh nghiệm cho việc quản lý và sử dụng công chức củanước ta trong thời kỳ mới
II Mục đích nghiên cứu
1 Làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về công chức của Việt Nam vàHoa Kỳ;
2 So sánh công chức giữa Việt Nam và Hoa Kỳ nhằm đưa ra bài họckinh nghiệm áp dụng;
3 Đề xuất những giải pháp sử dụng và quản lý công chức ở Việt Nam
III Cơ sở lý luận
1 Hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của nhànước, đó là hoạt động chấp hành và điều hành của hệ thống hành chính nhànước trong việc quản lý xã hội theo khuôn khổ của pháp luật nhà nước nhằmphục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và tăng cường sự phát triển của xã hội
2 Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vàongạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhànước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơquan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhânchuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công annhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máylãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản ViệtNam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sựnghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đốivới công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lậpthì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy
Trang 6định của pháp luật
Công chức Hoa Kỳ là những người làm việc trong bộ máy của ChínhPhủ trung ương, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào vị trí công tác xác định trên
cơ sở cạnh tranh cởi mở, lành mạnh
IV Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện bài viết này, tôi đã sử dụng phương pháp so sánh, phântích, tổng hợp, liệt kê, tư duy biện chứng theo tinh thần và phương pháp luậnduy vật biện chứng của chủ nghĩa Mac - LêNin đối với các sự kiện, hiệntượng, con người; đặt chúng trong mối quan hệ với điều kiện, hoàn cảnh cụthể của đất nước để đánh giá bản chất; lấy tồn tại xã hội làm cơ sở để phântích ý thức xã hội
V Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu
Đây là vấn đề mang tính khoa học, lý luận nhưng chủ yếu chỉ xoayquanh vấn đề về công chức trong bộ máy hành chính của Việt Nam và Hoa
Kỳ Vì vậy bài viết đi sâu vào nghiên cứu nội dung các vấn đề liên quan đếncông chức như: phạm vi công chức, phân loại công chức, quyền và nghĩa vụcủa công chức, cách thức tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức
Trang 7B NỘI DUNG
I Khái quát chung về nền hành chính của Hoa Kỳ (mỹ) và Việt Nam
1 Nền hành chính của Việt Nam
Bộ máy quản lý nhà nước là một chỉnh thể thống nhất, được tạo thànhbởi các cơ quan nhà nước Là bộ phận cấu thành của cơ quan nhà nước, các
cơ quan hành chính nhà nước được thành lập để thực hiện chức năng quản lýhành chính nhà nước, nghĩa là thực hiện hoạt động chấp hành và điều hành
Theo hiến pháp 1992 hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước gồmcó: cơ quan hành chính nhà nước cao nhất là Chính phủ; cơ quan hành chínhnhà nước ở trung ương gồm các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chínhphủ; cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương có Ủy ban nhân dân các cấp,các Sở, Phòng, Ban của Ủy ban nhân dân
Hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước được lãnh đạo, điềukhiển chung từ một trung tâm là Chính phủ, người đứng đầu chính phủ là Thủtướng Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội và báo cáo công tác củaChính phủ với Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội và Chủ tịch nước
Hiện nay ở Việt Nam đang theo mô hình công vụ chức nghiệp là chính,kết hợp với mô hình việc làm, nhưng hiệu quả chưa cao, chưa đáp ứng đượcyêu cầu đổi mới Bộ máy hành chính còn cồng kềnh, phức tạp, nhiều tầng nấc,hoạt động chưa mang lại hiệu quả cao
2 Nền hành chính của Mỹ
Mỹ là nhà nước liên bang được tổ chức theo mô hình Cộng hoà Tổngthống Tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước Mỹ được thực hiện theonguyên tắc tam quyền phân lập Bộ máy nhà nước được chia thành 3 nhánhthực thi quyền lực: Quốc hội thực hiện quyền Lập pháp, Tổng thống thực hiệnquyền Hành pháp và Tòa án thực hiện quyền Tư pháp
Quyền hành pháp là quyền thực thi pháp luật được trao cho Tổngthống Bộ máy hành chính của Mỹ mang những đặc trưng chủ yếu của hành
Trang 8pháp theo mô hình Tổng thống Người đứng đầu bộ máy hành pháp là Tổngthống…
Các cơ quan chính phủ Mỹ gồm ba loại: Văn phòng điều hành, các Bộ,các cơ quan hành chính độc lập
Bên cạnh hai cấu trúc liên bang và các bang, hệ thống hành chính Mỹcòn có các chính quyền địa phương Cách thức tổ chức chính quyền địaphương ở các bang của Mỹ không giống nhau
Ở Mỹ, chế độ công vụ theo việc làm được triển khai rộng rãi; người taxây dựng một danh mục các việc làm của hệ thống hành chính, xắp xếp cácloại việc làm, các chức vụ, nhiệm vụ phải hoàn thành Nhờ đó mà hoạt độngcông vụ của công chức trong bộ máy hành chính đạt những hiệu quả tươngđối cao
Bộ máy hành chính của Mỹ hoạt động rất hiệu quả với việc phân bổ rõràng các chức năng nhiệm vụ giũa các cơ quan, bộ phận và cả với đội ngũcông chức Nhờ vậy mà Mỹ đã vươn lên thành nền kinh tế hàng đầu thế giới
II Vai trò của công chức trong bộ máy hành chính nhà nước
Đội ngũ nhân sự nói chung và công chức nói riêng có vai trò quantrọng trong việc bảo đảm hiệu lực và hiệu quả của hoạt động công vụ Chỉthông qua những hoạt động cụ thể của đội ngũ cán bộ, công chức mà hệ thốngpháp luật được đưa vào quản lý xã hội Phần lớn các thất bại của những côngviệc là do người tham gia vào công việc đã hoặc không có đủ năng lực hoặckhông có động cơ làm việc tốt
Hoạt động của Nhà nước là hoạt động đặc biệt của bộ máy công quyềnnhằm phục vụ cho lợi ích chung của toàn xã hội, có trách nhiệm xác lập, giữgìn, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân và tổ chức trong xã hội;
Bản chất công việc công chức đảm nhận là quản lý nhà nước và cungcấp nhiều dịch vụ công cho xã hội Do hoạt động của công chức là là thực thicác công việc của nhà nước nên phải hiểu rõ đối tượng mà công chức hướngtới cũng như mục tiêu công việc mà họ đảm nhận
Trang 9Công việc mà công chức đảm nhận chính là sự ủy thác, sự tin tưởngcủa công chúng và họ giao cho nhà nước, thông qua công chức thực hiện.Công việc do công chức đảm nhận thực hiện có một giá trị và ý nghĩa khácvới công việc mà người lao động làm việc trong khu vực khác đảm nhận Đóchính là công việc quản lý nhà nước, đây chính là sự kết hợp của nhiều nghềkhác nhau để phục vụ lợi ích chung.
Công việc công chức đảm nhận là bộ phận quan trọng của Chính phủtất cả các nước trên thế giới Đó chính là những hoạt động nhằm giúp Chínhphủ xây dựng và thực hiện các chính sách quốc gia cũng như cung cấp dịch
vụ cho công dân Công chức thực thi công việc phải chịu trách nhiệm trướcnhà nước và trước công dân
Công chức là những người có quyền đặc biệt và đồng thời có tráchnhiệm đặc biệt trong vận hành bộ máy hành chính nhà nước, cần gắn liền vớiđạo đức công vụ Công chức cần phải trở thành những người làm việc phục
vụ xã hội, cống hiến hết tài năng và sức lực của mình cho nhà nước và để đềnđáp lại, nhà nước có trách nhiệm đảm bảo cho họ quyền lợi về vật chất và tinhthần nhất định
III So sánh công chức của Mỹ và công chức Việt Nam trong bộ
máy hành chính nhà nước.
1 Giống nhau
Nhìn chung cho tất cả các quốc gia cũng như của Việt Nam và Mỹ thì,công chức có những điểm tương đồng như sau:
- Là công dân của nước đó
- Được tuyển dụng bởi Nhà nước
- Hưởng lương từ ngân sách nhà nước
- Làm việc thường xuyên, liên tục
- Làm việc trong cơ quan nhà nước để thực thi hoạt động công vụ
2 Khác nhau
Do đặc thù của mỗi quốc gia nên khái niệm công chức của mỗi nước không
Trang 10giống nhau, tùy vào tính chất, cách thức hoạt động của bộ máy hành chính khácnhau mà công chức của mỗi nước có các đặc điểm không giống nhau Vậy giữaViệt Nam - quốc gia đang chuyển đổi với Mỹ - quốc gia Phát triển, sẽ có sự khácbiệt như thế nào? Có thể nêu ra những điểm khác biệt cơ bản sau:
2.1 Thứ nhất: Đối tượng và Phạm vi công chức
2.1.1 Ở Mỹ: công chức là những người làm việc trong bộ máy của
Chính phủ trung ương Ở Mỹ hiện có 1,8 triệu người đang làm việc cho các cơquan dân sự của Liên bang, trong đó có 8.000 công chức cao cấp làm việc trongcác bộ, các cơ quan của Chính phủ và giúp việc chuyên môn cho Nhà Trắng.Theo quy định của luật cải cách công chức thì số công chức cao cấp được tuyểnchọn và bổ nhiệm không vượt quá 1% tổng số công chức Số lượng công chứchiện tại chiếm tỷ trọng hơn 0,4% vẫn chưa đủ so với quy định
2.1.2 Ở Việt Nam: công chức có phạm vi rất rộng bao gồm những
người làm việc trong cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổchức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn
vị thuộc quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyênnghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc công an nhân dân
mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnhđạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhànước, tổ chức chính trị - xã hội
Đối tượng và phạm vi công chức của Việt Nam rộng hơn rất nhiều sovới công chức Mỹ, do vậy rất khó xác định đâu là công chức để có chínhsách, chế độ và cách ứng xử hợp lý, khó khăn cho công tác quản lý và sửdụng Thường hay nhầm lẫn giữa các đối tượng công chức, cán bộ, viên chứcvới nhau
2.2 Thứ hai: về tuyển dụng công chức
2.2.1 Ở Mỹ:
- Cách thức tuyển dụng là thi tuyển và xét tuyển Thi tuyển là cách duynhất đang áp dụng đối với các đối tượng dự tuyển vào vị trí công tác trong bộ
Trang 11máy hành chính trung ương Trong những năm trước đây có sự kết hợi giữathi viết và phỏng vấn trực tiếp.
- Căn cứ tuyển dụng công chức: khi chính phủ, cơ quan tuyển dụngđang thiếu người cho vị trí việc làm
- Nguyên tắc tuyển dụng là công bằng, công khai, mở và cạnh tranh
- Điều kiện dự tuyển tập trung và năng lực chuyên môn theo đúng chế
độ thực tài
2.2.2 Ở Việt Nam:
- Cách thức tuyển dụng công chức là thi tuyển, bổ nhiệm, xét tuyển + Bổ nhiệm là hình thức được sử dụng để thiết lập đội ngũ công chứclãnh đạo, quản lý điều hành Hình thức bổ nhiệm được áp dụng một mặt đểtuyển dụng công chức, mặt khác còn áp dụng đối với việc nâng ngạch, chuyểnnghạch, thăng chức, thuyên chuyển công chức;
+ Thi tuyển chủ yếu là hình thức thi viết, còn các hình thức thi vấn đáp,trắc nghiệm chưa được phổ biến rộng rãi;
+ Xét tuyển là hình thức tuyển dụng công chức được áp dụng đối với một số đối tượng với những ưu tiên nhất định;
- Căn cứ tuyển dụng: căn cứ vào yêu cầu, nhiệm vụ, vị trí việc làm vàchỉ tiêu biên chế
- Nguyên tắc tuyển dụng: bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan
và đúng pháp luật; ưu tiên người có tài, có công với nước và người dân tộcthiểu số
- Điều kiện tuyển dụng: có quốc tịch là quốc tịch Việt Nam, đủ 18 tuổitrở lên, có đơn dự tuyển và lý lịch rõ ràng, có văn bằng và chứng chỉ phù hợp,
có phẩm chất
Tuyển dụng công chức của Mỹ căn cứ vào tình hình thực tế của cơquan, tổ chức khi thiếu người vận hành cho vị trí công việc chứ không phải làcăn cứ vào chỉ tiêu biên chế như ở Việt Nam Mỹ chỉ tuyển công chức khithấy cần thiết cho công việc, người dự tuyển vào vị trí đó biết cụ thể công
Trang 12việc mình làm chứ không như Việt Nam, tuyển dụng rồi sắp xếp công việcsau, làm vậy sẽ không thu hút được người tài giỏi và công chức Việt Nam khóhình dung được công việc, dẫn tới bị động khi vào làm.
Nguyên tắc tuyển dụng công chức công bằng, công khai, mở và cạnhtranh của Mỹ cũng được thực hiện nghiêm chỉnh, theo nguyên tắc này các đốitượng dự tuyển đều có cơ hội ngang nhau, mọi người đều phải thể hiện nănglực vượt trội mới có thể cạnh tranh được vị trí việc làm, không căn cứ nhiều
về bằng cấp hay chứng chỉ như Việt Nam mà đánh giá thông qua hiệu quảcông việc thực tế của người dự tuyển (công chức tương lai) Vì thế mà côngchức của Mỹ rất năng động, có trách nhiệm, làm việc hiệu quả
2.3 Thứ ba: Chế độ đào tạo, bồi dưỡng công chức
2.3.1 Ở Mỹ:
Có những trường đào tạo công chức cho Chính phủ, ngoài ra còn có cácphân trường thuộc một số trường đại học danh tiếng như Harvard của Hoa Kỳcũng thực hiện các chương trình đào tạo công chức cho Chính phủ Chiếnlược đào tạo công chức Chính phủ của các trường là “không dàn trải mà tậptrung ở đỉnh rồi giảm dần” Theo đó, các trường xây dựng chương trình đàotạo cao cấp với nội dung: lãnh đạo quản lý tổng quan, chương trình dành chongười mới vào vị trí lãnh đạo, đào tạo theo các chuyên đề (quản lý kinh tế vĩ
mô, quản trị nhân sự ) Nói chung chương trình đào tạo công chức của cáctrường ở Mỹ khá đa dạng với phương châm “đào tạo để thích nghi với sự pháttriển”
- Thời gian của các khoá học đào tạo được xây dựng thích ứng với nộidung học của mỗi chương trình và tính theo theo tuần
- Phương pháp đào tạo khá phong phú cùng với việc sử dụng các thiết
bị kỹ thuật giúp người học có thể thấy trước vấn đề (dự kiến được những tìnhhuống của tương lai) thay vì biết những gì đã có Các phương pháp phổ biếnđang áp dụng là gắn kết mô hình lý thuyết với việc nghiên cứu phân tích cácđiển hình thực tiễn hoặc nghiên cứu, tình huống, lựa chọn ưu tiên Ngoài