Tiểu luận hành chính so sánh SO SÁNH nền HÀNH CHÍNH GIỮA VIỆT NAM và TRUNG QUỐC

MỞ ĐẦU Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI xác định: Cải cách nền hành chính nhà nước là trọng tâm của việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước, với mục tiêu là xây dựng một nền hành chính trong sạch có đủ năng lực, sử dụng đúng quyền lực và từng bước hiện đại hoá để quản lý có hiệu lực và hiệu quả công việc của nhà nước, thúc đẩy xã hội phát triển lành mạnh, đúng hướng, phục vụ đắc lực đời sống nhân dân, xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật trong xã hội. Như vậy, năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của nền hành chính vừa là mục tiêu của cải cách hành chính, vừa là nhiệm vụ hàng đầu của toàn Đảng, toàn dân trong xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam. Để thực hiện thắng lợi mục tiêu cải cách hành chính, trước tiên cần làm rõ và nhận thức đầy đủ các khái niệm về năng lực, hiệu lực và hiệu quả của nền hành chính nhà nước. Nền hành chính Việt Nam trong những năm qua đã có sự tiến bộ rõ rệt vầ hiệu quả hoạt động và chức năng phục vụ mọi mặt hoạt động của đời sống nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, nền hành chính Việt Nam còn nhiều yếu kém cần khắc phục. Trung Quốc là nước láng giềng lớn của Việt Nam với những đặc điểm tương đồng về thể chế chính trị, đặc điểm về địa lý, con người... Sự phát triển vượt bậc của Trung Quốc trong những năm qua đã cho thấy đường lối phát triển đúng đắn của một đất nước Xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là những ưu điểm về nền hành chính nhà nước là một vấn đề cần tìm hiểu, nghiên cứu. Chính vì vậy, em chọn đề tài so sánh nền hành chính Việt Nam và Trung Quốc làm đề tài tiểu luận môn học hành chính so sánh với mong muốn từ thực trạng nền hành chính hai nước, rút ra được những ưu, nhược điểm, đưa ra những giải pháp thực hiện và vận dụng vào cải cách nền hành chính Việt Nam một cách hiệu quả nhất.

TIỂU LUẬNMôn học: HÀNH CHÍNH SO SÁNH

Tên đề tài: SO SÁNH NỀN HÀNH CHÍNH GIỮA VIỆT NAM VÀ

TRUNG QUỐC

Năm 2013

1.2 Phương pháp so sánh trong nghiên cứu hành chính học

1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu và nhiệm vụ của hành chính so sánh

Chương 2: NỘI DUNG SO SÁNH NỀN HÀNH CHÍNH GIỮA VIỆT

NAM VÀ TRUNG QUỐC

2.1 Khái quát về Trung Quốc và tổ chức hành chính Trung Quốc hiện nay

2.1.1 Khái quát chung về Trung Quốc

2.1.2 Khái quát về tổ chức hành chính Trung Quốc hiện nay

2.2 Khái quát về Việt Nam và tổ chức hành chính Việt Nam hiện nay

2.2.1 Khái quát chung về Việt Nam

2.2.2 Khái quát về tổ chức hành chính Việt Nam hiện nay

2.3 So sánh nền hành chính giữa Việt Nam và Trung Quốc hiện nay

2.3.1 Những điểm giống nhau

2.3.2 Những điểm khác nhau

Chương 3: ĐÁNH GIÁ VỀ NỀN HÀNH CHÍNH VIỆT NAM VÀ TRUNG

QUỐC

3.1 Ưu điểm nền hành chính Việt Nam và Trung Quốc

3.2 Hạn chế nền hành chính Việt Nam và Trung Quốc

MỞ ĐẦU

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI xác định: Cải cách nềnhành chính nhà nước là trọng tâm của việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiệnNhà nước, với mục tiêu là xây dựng một nền hành chính trong sạch có đủnăng lực, sử dụng đúng quyền lực và từng bước hiện đại hoá để quản lý cóhiệu lực và hiệu quả công việc của nhà nước, thúc đẩy xã hội phát triển lànhmạnh, đúng hướng, phục vụ đắc lực đời sống nhân dân, xây dựng nếp sống

và làm việc theo pháp luật trong xã hội Như vậy, năng lực, hiệu lực, hiệuquả hoạt động của nền hành chính vừa là mục tiêu của cải cách hành chính,vừa là nhiệm vụ hàng đầu của toàn Đảng, toàn dân trong xây dựng nhà nướcpháp quyền XHCN Việt Nam

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu cải cách hành chính, trước tiên cầnlàm rõ và nhận thức đầy đủ các khái niệm về năng lực, hiệu lực và hiệu quảcủa nền hành chính nhà nước

Nền hành chính Việt Nam trong những năm qua đã có sự tiến bộ rõ rệt

vầ hiệu quả hoạt động và chức năng phục vụ mọi mặt hoạt động của đờisống nhân dân Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, nền hành chínhViệt Nam còn nhiều yếu kém cần khắc phục

Trung Quốc là nước láng giềng lớn của Việt Nam với những đặc điểmtương đồng về thể chế chính trị, đặc điểm về địa lý, con người Sự pháttriển vượt bậc của Trung Quốc trong những năm qua đã cho thấy đường lốiphát triển đúng đắn của một đất nước Xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là những ưuđiểm về nền hành chính nhà nước là một vấn đề cần tìm hiểu, nghiên cứu

Chính vì vậy, em chọn đề tài "so sánh nền hành chính Việt Nam vàTrung Quốc" làm đề tài tiểu luận môn học " hành chính so sánh " với mong

muốn từ thực trạng nền hành chính hai nước, rút ra được những ưu, nhượcđiểm, đưa ra những giải pháp thực hiện và vận dụng vào cải cách nền hànhchính Việt Nam một cách hiệu quả nhất.

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HÀNH CHÍNH SO SÁNH

1.1 Khái niệm

Hành chính so sánh là một bộ phận quan trọng cấu thành nên hànhchính học Trong các lĩnh vực nghiên cứu hành chính, hành chính so sánh có

vị trí đặc biệt: hành chính so sánh cung cấp các trị thức mới, những hiểu biết

về các nền hành chính khác nhau để làm nền tảng cho sự phát triển của khoahọc hành chính Đó là lĩnh vực đặc biệt nghiên cứu các đặc điểm, môitrường phát triển của các mô hình hành chính và những bộ phận cấu thànhcủa các nền hành chính khác nhau nhằm tìm kiếm các quy luật chung và cảnhững điểm khác biệt giữa chúng Các nhà nghiên cứu về hành chính đềutương đối thống nhất quan điểm cho rằng hành chính so sánh tập trung vàonghiên cứu sự giống nhau và khác nhau giữa các nền hành chính trên thếgiới Tuy nhiên, các nghiên cứu so sánh trong lĩnh vực hành chính còn được

áp dụng rộng rãi để so sánh sự giống nhau và khác nhau trong phương thức

tổ chức và nguyên tắc hoạt động của bộ máy hành chính trong nội bộ mộtquốc gia, qua đó tìm ra các quy luật vận động chung cũng như các yếu tốảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của chúng

Việc nghiên cứu các mô hình hành chính khác nhau trên thế giớicho phép rút ra các bài học kinh nghiệm có thể vận dụng vào việc nâng caohiệu lực và hiệu quả của hoạt động hành chính nhà nước ở mỗi quốc gia.Các nhà nghiên cứu đều thừa nhận rằng các yếu tố lịch sử, địa lý, văn hóa,…

có thể ảnh hưởng rất lớn tới cách thức tổ chức và hoạt động của bộ máyhành chính và khiến cho nền hành chính ở các nước khác nhau được tổ chức

và hoạt động không giống nhau Tuy nhiên, cũng có những nguyên tắc

chung chi phối tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính của mọi quốcgia trên thế giới Nhận xét về vấn đề này, Leonard D White cho rằng, mộtnguyên tắc hành chính “là hữu ích với tư cách hướng dẫn các hành độngtrong nền hành chính công của nước Nga thì cũng hữu ích đối với nền hànhchính công của Vương quốc Anh, Irắc và Hợp chủng quốc Hoa Kỳ”.

Hành chính so sánh đã xuất hiện từ thời cổ đại trong các nghiên cứu

so sánh về nhà nước và chính trị Tuy nhiên, lĩnh vực này mới chỉ được quantâm và phát triển mạnh mẽ trong nửa đầu của Thế kỷ XX, đặc biệt là từ sauChiến tranh thế giới lần thứ hai Ở Mỹ, vào cuối thập kỷ 40 của Thế kỷ XX,hành chính so sánh đã xuất hiện với tư cách là một môn học trong cácchương trình đào tạo hành chính Đến những năm 1950 đã có hàng loạt cáchội thảo bàn về hành chính so sánh và năm 1960 Hội hành chính so sánhthuộc Hiệp hội Hành chính công Hoa Kỳ đã ra đời

Ở Việt Nam, hành chính so sánh là một lĩnh vực nghiên cứu mới

mẻ Trong tiến trình đổi mới và hội nhập, việc nghiên cứu, học tập kinhnghiệm của các nước để vận dụng vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của ViệtNam để “đi tắt đón đầu”, thu hẹp khoảng cách với các nước phát triển có ýnghĩa quan trọng Trong bối cảnh hiện nay, khi cải cách hành chính đã vàđang được Đảng và Nhà nước ta xác định là trọng tâm của cải cách nhànước, các nghiên cứu trong lĩnh vực hành chính so sánh giành được sự quantâm mạnh mẽ và có cơ hội để phát triển Chính phủ đã xác định một trongcác bài học của cải cách hành chính là: Cải cách hành chính phải xuất phát

từ thực tiễn Việt Nam với đặc điểm, truyền thống, bản sắc Việt Nam; đồngthời tham khảo, học hỏi kiến thức, kinh nghiệm của các nước về tổ chức vàhoạt động quản lý để vận dụng thích hợp

1.2 Phương pháp so sánh trong nghiên cứu hành chính học

1.2.1 Phương pháp so sánh trong nghiên cứu khoa học

So sánh là một trong những phương pháp nghiên cứu quan trọng đốivới hầu hết các khoa học, cả khoa học tự nhiên và khoa học xã hội Mụcđích của phương pháp so sánh là qua việc nghiên cứu so sánh các trườnghợp cụ thể để rút ra nhận thức về các quy luật vận động chung của sự vật vàhiện tượng trong tự nhiên và xã hội Nhiều nhà khoa học đã đánh giá so sánhkhông chỉ là một phương pháp nghiên cứu khoa học mang tính thực nghiệm

mà đã từ rất lâu nó được sử dụng như một biện pháp để tìm ra các quy luậtchung và những nét đặc thù riêng của sự vật, hiện tượng

1.2.2 Sử dụng phương pháp so sánh trong hành chính học

Trong các nghiên cứu về hành chính học, phương pháp so sánh đóngvai trò quan trọng Hành chính so sánh không chỉ chỉ ra những khác biệtgiữa các nền hành chính khác nhau ở các quốc gia mà còn góp phần quantrọng chỉ ra những quy luật chung, chi phối tổ chức và hoạt động của cácnền hành chính khác nhau trên thế giới, không phụ thuộc vào những đặcđiểm riêng có của mỗi quốc gia Trên cơ sở nghiên cứu so sánh, các quốc gia

có thể rút ra các bài học, vận dụng các kinh nghiệm của các quốc gia khácmột cách thích hợp để nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động hành chính

ở quốc gia mình

Thêm vào đó, quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càngtăng đặt ra yêu cầu cấp bách phải hội nhập, tương đồng cả về cấu trúc tổchức, thể chế và hoạt động hành chính của nhà nước nhằm đáp ứng các yêucầu giải quyết công việc chung, mang tính toàn cầu Các kết quả nghiên cứuhành chính so sánh sẽ góp phần tích cực vào việc hình thành những kết cấu

tương đồng ở các nền hành chính khác nhau, phục vụ cho quá trình quản lýnhà nước đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Trong khi thừa nhận vai trò quan trọng của nghiên cứu hành chính

so sánh, cần phải khẳng định rằng hoạt động của bộ máy hành chính ở mỗiquốc gia chỉ là một bộ phận cấu thành hoạt động của nhà nước và cả hệthống chính trị của quốc gia đó Do đó, hoạt động hành chính bị chi phốimạnh mẽ bởi định hướng chính trị đang chi phối quốc gia, lịch sử hình thànhquốc gia cũng như những đặc điểm phát triển khác nhau của quốc gia đó.Các nghiên cứu so sánh hành chính có mối liên hệ mật thiết với các nghiêncứu so sánh về chính trị phải được bắt nguồn từ thực tiễn vận hành của cả hệthống chính trị trong quốc gia

1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu và nhiệm vụ của hành chính so

sánh 1.3.1 Đối tượng nghiên cứu của hành chính so sánh

Đối tượng nghiên cứu của hành chính so sánh rất đa dạng Đó

có thể là nền hành chính của các quốc gia khác nhau hay của một quốc gianhưng ở những thời điểm khác nhau, cũng có thể là các bộ phận của nềnhành chính của cùng một quốc gia nhưng tại các thời điểm khác nhau Trongkhuôn khổ của chương trình này chỉ tập trung vào so sánh các nền hànhchính ở các quốc gia khác nhau

Cách thức phân chia các quốc gia thành các nhóm theo nhữngtiêu chí nhất định có ý nghĩa quan trọng trong nghiên cứu hành chính sosánh Mỗi nhóm quốc gia như vậy đều có đặc điểm chung nhất định có ảnhhưởng tới hệ thống hành chính nhà nước (chẳng hạn trình độ phát triển kinh

tế - xã hội, đặc điểm chung của văn hóa hành chính ) và do đó có thể nhậnthấy những đặc trưng chung nhất định về hành chính trong mỗi nhóm quốcgia

Nhìn chung, các quốc gia trên thế giới có thể được phân chiathành hai nhóm chủ yếu là các quốc gia phát triển và các quốc gia đang pháttriển theo tiêu chí mức độ phát triển kinh tế - xã hội Tuy vậy, việc phân chianày chỉ mang tính tương đối: nhiều quốc gia thuộc nhóm đang phát triểncũng có mức thu nhập bình quân đầu người rất cao và trình độ phát triểncông nghiệp cũng cao Bên cạnh đó, cuixng có những nước có những đặcthù nhất định có thể được xem xét riêng như các nước chuyển đổi hay cácnước XHCN.

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu của hành chính so sánh

Hành chính so sánh có thể được thực hiện trên nhiều cấp độkhác nhau, ở các phạm vi khác nhau tùy thuộc vào mục đích nghiên cứu.Các nghiên cứu có thể được thực hiện trên phạm vi của nền hành chính quốcgia, tức là nghiên cứu tổng thể nền hành chính nhà nước của một quốc gia,cũng có thể được nghiên cứu trên từng lĩnh vực chuyên sâu của nền hànhchính như thể chế hành chính, tổ chức bộ máy hành chính, nhân sự hànhchính nhà nước và tài chính công

1.3.3 Nhiệm vụ của hành chính so sánh

Mục đích chủ yếu của các nghiên cứu hành chính so sánh là mô

tả và khám phá những đặc điểm và các quy tắc chi phối hoạt động hànhchính nhà nước ở các quốc gia khác nhau để đưa ra các kiến thức mới Việcphân tích, nghiên cứu, đánh giá các nền hành chính khác nhau trên thế giớivới tư cách là một chỉnh thể hoặc từng yếu tố cấu thành nên các nền hànhchính đó giúp chúng ta tìm ra các điểm tương đồng và khác biệt trong hoạtđộng hành chính giữa các quốc gia này

Tuy nhiên, mục đích của hành chính so sánh không chỉ dừng lại

ở mức đưa ra các thông tin về các nền hành chính hay các bộ phận củachúng mà mục đích cuối cùng của các nghiên cứu là trên nền tảng của những

kiến thức, hiểu biết đó vận dụng một cách thích hợp các bài học kinh nghiệmcủa các nước vào thực tiễn hoạt động hành chính của từng quốc gia nhằmnâng cao năng lực hiệu lực và hiệu quả hoạt động thực tế của bộ máy hànhchính của các quốc gia đó.

Chương 2: NỘI DUNG SO SÁNH NỀN HÀNH CHÍNH GIỮA VIỆT NAM VÀ TRUNG QUỐC

2.1 Khái quát về Trung Quốc và tổ chức hành chính Trung Quốc hiện nay

2.1.1 Khái quát chung về Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được gọi tắt là Trung Quốc là mộtquốc gia ở khu vực Đông Á Đây là nước đông dân nhất trên thế giới vớihơn 1,3 tỷ người, phần nhiều thuộc sắc tộc Hán Cộng Hòa Nhân Dân TrungHoa do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo dưới chế độ một chính trị mộtđảng Đơn vị hành chính của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa gồm 22 tỉnh,năm khu tự trị, bốn thành phố trực thuộc Trung ương (Bắc Kinh, Thiên Tân,Thượng Hải, Trùng Khánh) và hai đặc khu hành chính (Hồng Kông và MaCao) Ngoài ra Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa cũng tuyên bố Đài Loan,hiện do Trung Hoa Dân Quốc kiểm soát là tỉnh thứ 23 Thủ đô của CộngHòa Nhân Dân Trung Hoa là Bắc Kinh

Với diện tích 9.6 triệu km2, Trung Hoa là quốc gia lớn thứ ba hoặcthứ tư thế giới về tổng diện tích và lớn thứ hai về diện tích đất Đây là quốcgia có địa hình đa dạng với với cao nguyên và sa mạc ở khu vực phía bắcgần Mông Cổ và Siberi của Nga, rừng cận nhiệt đới ở miền nam gần ViệtNam, Lào, Myanma Địa hình ở phía tây gồ ghề với các dãy núi caoHimalaya và Thiên Sơn hình thành biên giới tự nhiên với Ấn Độ và các quốcgia thuộc khu vực Trung Á Ngược lại, phía đông là vùng đồng bằng thấp và

có 14.500 km chiều dài bờ biển Các biển tiếp giáp với Trung Quốc là BộtHải, Hoàng Hải, biển Hoa Đông và biển Đông Hiện nay, Trung Quốc cóđường biên giới giáp 14 quốc gia khác ở châu Á Phía bắc giáp Mông Cổ,

Nga; phía tây giáp Afghanistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan; phíanam giáp Nepal, Bhutan, Myanma, Ấn Độ, Lào, Việt Nam; phía đông giápBắc Triều Tiên và Biển Hoa Đông Hiện nay, có thể coi rằng Trung Quốc lànước có đường biên giới tương đối dài trên thế giới Ngày 12 tháng 1 năm

2011, Quốc hội Tajikistan đã bỏ phiếu đồng ý trao 1,000 km vuông (386,1dặm vuông) lãnh thổ cho Trung Quốc, chấm dứt cuộc tranh chấp kéo dàinhiều thế kỷ giữa hai nước

Trung Hoa là nước lớn thứ tư trên thế giới và có rất nhiều dạng khíhậu và địa dư khác nhau

Trung Hoa là một cường quốc và là nền kinh tế lớn thứ hai thế giớitheo GDP danh nghĩa (thứ hai theo PPP) và là thành viên thường trực củaHội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, cũng như thành viên của các tổ chức quốc

tế như WTO, APEC, G-20 và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải Trung Quốc làquốc gia được công nhận có sở hữu vũ khí hạt nhân và là quốc gia có quânđội chính quy lớn nhất thế giới Trung Quốc được nhiều học giả, nhà phântích quân sự, nhà phân tích kinh tế đánh giá là một siêu cường tiềm năng

Trung Quốc là quốc gia đa dân tộc với 56 dân tộc được chính thứccông nhận Trung Quốc là nước có dân số lớn nhất thế giới khoảng 1,3 tỉngười Dân tộc chủ yếu là người Hán chiếm tới 93% số dân cả nước và làdân tộc chính trên một nửa diện tích Trung Quốc Ngay người Hán cũng làmột dân tộc tương đối không đồng nhất về mặt chủng tộc, có thể coi như là

sự kết hợp giữa nhiều nhóm dân tộc khác nhau cùng chia sẻ những đặc điểmvăn hóa và ngôn ngữ chung Người Kinh (người Việt) tạo thành một nhómnhỏ tập trung ở vùng ven biển Quảng Tây

2.1.2 Khái quát về tổ chức hành chính Trung Quốc hiện nay

Cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của Trung Quốc là Quốc vụviện Đó vừa là cơ quan chấp hành của Đại hội đại biểu toàn quốc, vừa là cơquan hành chính nhà nước cao nhất Giống như Chính phủ Việt Nam, Quốc

vụ viện có nhiệm vụ thực hiện Hiến pháp, luật và Nghị quyết do Đại hội đạibiểu toàn quốc ban hành và chịu trách nhiệm báo cáo công tác trước Đại hội

và Ủy ban thường trực Quốc vụ viện bao gồm: Thủ tướng là người đứngđầu Quốc vụ viện, chịu trách nhiệm điều hành hoạt động của Quốc hội viện;các Phó Thủ tướng, một số Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng và Thủ trưởng cơquan ngang Bộ Số lượng các Phó Thủ tướng và Ủy viên Quốc vụ viện, các

Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ có thể thay đổi tùy theo nhiệm

kỳ và do Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc quyết định

Quốc vụ viện do Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc bầu vàchịu trách nhiệm trước Đại hội và Ban Thường trực Nhiệm vụ của Quốc vụviện tường ứng với nhiệm kỳ của Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Chức

vụ Thủ tướng do Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc tiến cử, Chủ tịchnước đề cử và do Hội nghị toàn thể Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốcthông qua với đa số phiếu và sau đó được Chủ tịch nước bổ nhiệm Cácthành viên khác của Quốc vụ viện do Thủ tướng đề cử và được Đại hội đạibiểu nhân dân toàn quốc thông qua Ủy viên Quốc vụ là chức danh nhỏ hơnPhó Thủ tướng nhưng lớn hơn các Bộ trưởng Thủ tướng, Phó thủ tướng vàcác Ủy viên Quốc vụ không được đảm nhiệm vị trí quá hai nhiệm kỳ

Số lượng các Bộ và cơ quan ngang Bộ ở Trung Quốc cũng có

sự thay đổi tương tự như ở các nước chuyển đổi kinh tế kế hoạch hóa tậptrung sang kinh tế thị trường Nếu trước thời kỳ đổi mới Trung Quốc có gần

100 Bộ và cơ quan ngang Bộ thì hiện nay số Bộ và cơ quan ngang Bộ đãgiảm xuống đáng kể Trong nhiệm kỳ hiện tại, Trung Quốc có 24 Bộ và 3 cơ

quan ngang Bộ là Ủy ban dân số kế hoạch hóa gia đình, Ngân hàng nhànước và Kiểm toán nhà nước.

Hành chính ở Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa được tổ chứcthành bốn cấp: ngoài cấp Trung ương, địa phương gồm có cấp tỉnh (tỉnh vàthành phố thuộc Trung ương), huyện (huyện và thành phố cấp huyện) vàhương, trấn Bên cạnh đó còn có một số đơn vị hành chính được tổ chức đặcbiệt Tại các cấp địa phương, có tổ chức cơ quan đại diện là Đại hội đại biểunhân dân (tương tự như Hội đồng nhân dân) và cơ quan hành chính Cơ quanhành chính ở địa phương được tổ chức theo chế độ thủ trưởng, bao gồmngười đứng đầu (tỉnh trưởng, huyện trưởng hay hương (trấn) trưởng, một sốphó thị trưởng và các cơ quan chuyên môn giúp việc

2.2 Khái quát về Việt Nam và tổ chức hành chính Việt Nam hiện nay

2.2.1 Khái quát chung về Việt Nam

Việt Nam (chính thể hiện tại: Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam)

là một quốc gia nằm ở phía đông bán đảo Đông Dương, thuộc khu vực ĐôngNam Á Việt Nam phía bắc giáp Trung Quốc, phía tâygiáp Lào và Campuchia, phía tây nam giáp vịnh Thái Lan, phía đông và phíanam giáp biển Đông và có hơn 4.000 hòn đảo, bãi đá ngầm lớn nhỏ, gần và

xa bờ, có vùng nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địađược Chính phủ Việt Nam xác định gần gấp ba lần diện tích đất liền (khoảngtrên 1 triệu km²) Trên biển Đông có quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa đượcViệt Nam tuyên bố chủ quyền nhưng vẫn đang bị tranh chấp với các quốcgia khác như Đài Loan, Trung Quốc, Malaysia và Philippines

Sau khi Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở miền Bắc và Mặt trận dântộc giải phóng miền nam Việt Nam giành chiến thắng trước Việt Nam Cộnghòa ở miền Nam ngày 30 tháng 4 năm 1975, hai miền Bắc-Nam được thốngnhất Ngày 2 tháng 7 năm 1976 nước Việt Nam được đặt Quốc hiệu là Cộnghòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2.2.2 Khái quát về tổ chức hành chính Việt Nam hiện nay

Chính phủ là một chủ thể có quyền lực để thi hành luật pháp trong

một tổ chức quốc gia hay một nhóm người ở tầm quốc gia

Theo Hiến pháp 1992 (sửa đổi năm 2001), Chính phủ nước Cộnghòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quanhành chính cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp tối cao của Nhànước

Chính phủ do Chủ tịch nước thành lập và Quốc hội phê chuẩn, cónhiệm kỳ theo nhiệm kỳ của Quốc hội (5 năm) Khi Quốc hội hết nhiệm kỳ,Chính phủ tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi Quốc hội khóa mới bầu Chủtịch nước và phê chuẩn chính phủ mới Chính phủ gồm Thủ tướng Chínhphủ, các Phó Thủ tướng, các bộ trưởng và các thành viên khác Ngoài Thủtướng, các thành viên khác không nhất thiết phải là đại biểu Quốc hội

Quốc hội bầu Thủ tướng theo đề nghị của của Chủ tịch nước trong

số các đại biểu Quốc hội và chỉ có Quốc hội mới có quyền miễn nhiệm, bãinhiệm Thủ tướng trước khi kết thúc nhiệm kỳ

Thủ tướng Chính phủ đề nghị Quốc hội phê chuẩn việc bổ nhiệmcác Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ