TÍNH CHUYÊN NGHIỆP trong công vụ

Tính chuyên nghiệp của CBCC thể hiện cách làm việc bài bản, thông suốt theo một trình tự chặt chẽ, thành thạo, có kỹ năng theo quy trình đã được xác định và đạt hiệu quả cao.. CBCC làm v

1 Khái niệm 2

2 Tiêu chí đánh giá 2

2.1. Theo TS Ngô Thành Can 2

2.2. Theo TS Chu Xuân Khánh & ThS Đào Thị Thanh Thủy 4

3 Một số biểu hiện thiếu tính chuyên nghiệp 5

4 Thực trạng trong nền công vụ Việt Nam 6

5 Một số quốc gia tiêu biểu 7

6 Bài học cho Việt Nam 8

7 Danh sách thành viên 10

NHỮNG TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ CỐT LÕI CỦA CÔNG VỤ

Chủ đề: CHUYÊN NGHIỆP

1 KHÁI NIỆM

1.1 Tính chuyên nghiệp là gì?

- Chuyên nghiệp có thể hiểu theo nghĩa đơn giản nhất, là chuyên tâm vào nghề nghiệp, công việc

- Tính chuyên nghiệp không chỉ có trong các công việc có quy mô lớn, mức độ phức tạp cao mà phải thể hiện ngay trong từng công việc nhỏ, hàng ngày

- Mục đích của sự chuyên nghiệp là nhằm tạo ra sự hoàn chỉnh, chất lượng, hiệu quả và tin cậy, những điều đó chỉ có được khi tất cả các chi tiết dù là nhỏ nhất đều phải được thiết lập đồng bộ, nhất quán, hợp lý

1.2 Tính chuyên nghiệp trong công vụ là gì?

Tính chuyên nghiệp của CBCC thể hiện cách làm việc bài bản, thông suốt theo một trình tự chặt chẽ, thành thạo, có kỹ năng theo quy trình đã được xác định

và đạt hiệu quả cao CBCC làm việc có tính chuyên nghiệp thể hiện sự am hiểu, có kiến thức, chứng tỏ kỹ năng làm việc tốt và có thái độ chuẩn mực đối với công việc của mình

2 TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ TÍNH CHUYÊN NGHIỆP TRONG CÔNG VỤ

2.1 Theo Tiến sĩ Ngô Thành Can – Phó Trưởng khoa văn bản Học viện hành chính Quốc gia:

Một là, kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ về công việc mà CBCC đảm nhận.

Có ba loại kiến thức mà CBCC cần phải tích lũy trong suốt thời gian làm việc là: kiến thức cơ bản, kiến thức chuyên môn hẹp và kiến thức cần thiết để xử lý các tình huống xảy ra Kiến thức cơ bản làm nền tảng cho chuyên môn của CBCC Kiến thức chuyên môn hẹp là những kiến thức cần thiết phải có để thực hiện công việc, nếu không có đầy đủ kiến thức chuyên môn hẹp thì CBCC khó có thể thực hiện tốt công việc của mình Những kiến thức cần thiết để CBCC xử lý các tình huống xảy

ra là kiến thức cần phải có liên quan đến công việc mà CBCC đang đảm nhận để xử

lý tình huống một cách tốt đẹp, có tình, có lý

Ví dụ: Một người làm công tác tổ chức cán bộ của một cơ quan thuộc ngành giáo dục cần có kiến thức rộng, cơ bản về quản lý nguồn nhân lực, về tổ chức bộ máy hành chính, về quản trị nhân sự và cũng rất cần phải có những kiến thức cần thiết về công tác tổ chức cán bộ của ngành giáo dục với những đặc thù riêng của ngành Đồng thời, cũng phải trang bị cho mình những kiến thức về quan hệ, giao tiếp, văn hóa, về đặc điểm tổ chức của địa phương nơi họ công tác Có như thế CBCC mới vững tâm, tự tin thực hiện công việc và xử lý các tình huống xảy ra một cách hiệu quả Kiến thức cơ bản có được qua các khóa đào tạo, qua thu nhận từ sách vở và từ thực tiễn cuộc sống sinh động.

Hai là, kỹ năng thực hiện công việc Nếu kiến thức là sự hiểu biết về công

việc thì kỹ năng chính là cách thức làm việc, là tổ chức triển khai công việc, là trả lời câu hỏi: làm công việc đó như thế nào? Người có kỹ năng làm việc là người tổ chức tốt công việc, làm việc một cách thành thục, trôi chảy có kết quả tốt Người chưa có kỹ năng làm việc thường vụng về Không biết phải triển khai công việc như thế nào, làm việc hay gặp trục trặc và kết quả làm việc thường không cao Kỹ năng làm việc không phải là thứ “trời cho”, mà do tập rèn mất nhiều thời gian mới

có được

Ba là, xây dựng quy trình công việc Công việc cần được chia thành các phần

việc nhỏ khác nhau và được sắp xếp tiến hành theo trình tự cần thiết nhất định Khi thực hiện các thao tác để hoàn thành từng phần việc nhỏ, thì từng bước, CBCC đã thực hiện hoàn thành các phần việc theo trình tự được sắp xếp theo quy định và kết quả là công việc được hoàn thành theo những chuẩn mực đã đề ra từ trước Ví dụ,

để tổ chức triển khai một khóa học theo kế hoạch, cần thiết phải đưa ra tất cả các phần việc theo trình tự từ xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công công việc, ra quyết định, phát giấy triệu tập học viên, mời giảng viên, dự trù kinh phí, chuẩn bị văn phòng phẩm, tổ chức lớp học, khai mạc, theo dõi lớp, đánh giá, bế mạc, thanh quyết toán, làm báo cáo Tất cả các phần việc được chia nhỏ và xác định cụ thể làm như thế nào, để CBCC dễ dàng thực hiện theo yêu cầu

Bốn là, các yếu tố bổ trợ khác, như môi trường làm việc, cách thức lãnh đạo,

quản lý, thái độ làm việc, tình trạng sức khỏe, chế độ đãi ngộ, khen thưởng, xử phạt đều là những yếu tố có tác dụng ảnh hưởng trực tiếp đến tính chuyên nghiệp của đội ngũ CBCC Là yếu tố bổ trợ, nhưng chúng có vai trò rất lớn đối với tính chuyên nghiệp, như chế độ đãi ngộ thấp, không có tính cạnh tranh, thì khó có thể nói đến

sự nhiệt tình, tận tụy lâu dài đối với công việc, khó có thể nói đến làm tốt, không sai sót, đúng thời gian của CBCC

Để có được đội ngũ CBCC chuyên nghiệp không nên chú trọng yếu tố này, xem nhẹ yếu tố kia, mà cần phải chú ý xây dựng, phát triển tất cả các yếu tố từ kiến thức, kỹ năng, quy trình đến các yếu tố hỗ trợ khác

2.2 Theo TS Chu Xuân Khánh và ThS Đào Thị Thanh Thủy – Học viện Hành chính quốc gia:

- Đầu ra của công việc: là toàn bộ sản phẩm có thể đánh giá được về chất lượng, số lượng mà công chức đã thực hiện Đây là tiêu chí quan trọng nhất vì nó liên quan trực tiếp tới việc hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của cơ quan Mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan phụ thuộc chủ yếu vào số lượng, chất lượng công việc do công chức thực hiện Tiêu chí này phản ánh mức độ hiệu lực, hiệu quả của từng cá nhân trong đội ngũ công chức khi sử dụng các nguồn lực sẵn có Đầu ra của công việc được đánh giá theo 5 hướng: số lượng công việc người công chức hoàn thành; chất lượng của các công việc đã hoàn thành; tính hiệu quả của chi phí; tính kịp thời của từng công việc đã hoàn thành; thực hiện các quy định và chỉ thị hành chính

- Tính hành chính: là tiêu chí đặc thù để đánh giá tính chuyên nghiệp của nghề

“công chức” Hoạt động của công chức khi thực thi công vụ là hoạt động có tổ chức và tuân thủ những quy chế bắt buộc Tính hành chính thể hiện thông qua tính kịp thời khi thực thi nhiệm vụ, việc thực hiện nghiêm túc các quy định, tuân thủ mệnh lệnh cấp trên, khả năng chịu được áp lực cao, thích ứng với sự thay đổi trong công việc

- Tỷ lệ công chức được đào tạo bài bản về quản lý nhà nước: việc đào tạo này khác với đào tạo nghề nghiệp ở chỗ nó trang bị cho công chức những kiến thức về nhà nước, pháp luật, quản lý nhà nước Việc đào tạo này cần có bài bản và hệ thống, tránh hiện tượng chắp vá và hiện tượng được tuyển dụng làm công chức rồi mới đào tạo

- Nếp sống văn hoá công sở và hành vi ứng xử trong công vụ: hoạt động của công chức chủ yếu tại công sở, nơi trực tiếp thể hiện mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân, tổ chức Để đảm bảo đúng bản chất của nhà nước phục vụ nhân dân, nếp sống văn hoá công sở phải được thực hiện nghiêm túc bằng các quy định của Nhà nước Bên cạnh đó, hành vi ứng xử của công chức trong công vụ, trong mối quan

nói, lắng nghe Điều này được đánh giá qua hoạt động thanh tra công vụ và của xã hội qua báo chí, dư luận xã hội

Để đánh giá tính chuyên nghiệp cần phân tích sản phẩm đầu ra mà công chức

đã thực hiện, đối chiếu với kết quả của các công chức khác cùng thực hiện hoạt động đó trong bối cảnh tương tự để xác định hiệu quả làm việc của công chức Tiêu chí này có liên quan trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả của các cơ quan nhà nước, nên cần đặc biệt chú trọng và coi đó là tiêu chí cơ bản

3 MỘT SỐ BIỂU HIỆN THIẾU TÍNH CHUYÊN NGHIỆP CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC

- Làm việc thiếu kế hoạch, thiếu trách nhiệm , kĩ năng trong xử lí công viêc

- Thiếu tôn trọng nhân viên và đồng nghiệp cùng cơ quan, nơi làm việc

- Không tuân thủ, chấp hành đúng kỷ luật, quy tắc nơi làm việc

- Ăn mặc trang phục phản cảm, không phù hợp với nơi làm việc, cuộc họp, đàm phán, hội nghị…

- Không có tinh thần tự giác, phối hợp, làm việc nhóm, luôn tách mình ra khỏi một tập thể

Ví dụ: Anh A là Bí thư huyện Đoàn X, Bố của anh A là Chủ tịch UBND huyện Anh A luôn đi làm muộn, có hôm nghỉ làm không báo với ai (vì anh ấy nghĩ mình làm chức to, bố lại là chủ tịch) nên hôm nhiều việc các nhân viên ở phòng Đoàn không thể giải quyết kịp, hoặc không biết là có việc mới từ cấp trên giao xuống mà làm, triển khai Không những thế anh A còn hay vô cớ quát mắng những người làm chức nhỏ hơn, sai họ đi làm những việc linh tinh như: mua café, đồ ăn sáng, hay đi đưa đồ cá nhân cho người khác… Những biểu hiện trên của anh A thể hiện sự thiếu chuyên nghiệp.

4 THỰC TRẠNG VỀ TÍNH CHUYÊN NGHIỆP TRONG NỀN CÔNG VỤ VIỆT NAM

Chất lượng đội ngũ CBCC thể hiện chủ yếu qua kết quả làm việc, qua năng lực tổ chức, triển khai công việc Trong một kỳ họp Quốc hội (tháng 11/2009), một đại biểu Quốc hội nêu vấn đề: "Theo đề án cải cách tiền lương nhiều năm trước, có tới 30 - 40% đội ngũ công chức, viên chức trong khu vực hành chính sự nghiệp không đạt yêu cầu Tỷ lệ này được cải thiện chưa? Trong đội ngũ chỉ có 1/3 làm cật lực, 1/3 "chỉ đâu đánh đó", 1/3 có mặt cho thêm đông vui, nhiều khi còn gây rối" Qua đó, có thể đưa ra nhận xét: chất lượng đội ngũ CBCC chưa thực sự cao, chưa xây dựng được tính chuyên nghiệp bền vững Qua đánh giá năng lực thực hiện nhiệm vụ của CBCC, có mấy vấn đề lớn sau:

4.1 Ưu điểm:

Đội ngũ CBCC được hình thành, phát triển và tôi luyện trong suốt quá trình đấu tranh xây dựng và bảo vệ đất nước đã tỏ rõ sự trung thành và tận tụy với Nhà nước, luôn rèn luyện, vươn lên nắm vững khoa học, kỹ thuật, làm chủ công việc, năng động và sáng tạo Đội ngũ CBCC ngày càng phát triển mạnh mẽ cả về số lượng cũng như chất lượng Từ một đội ngũ mỏng và yếu, ít được đào tạo trong thời kỳ chiến tranh đến một đội ngũ lớn mạnh đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế Trình độ đào tạo ngày càng được nâng cao, kỹ năng làm việc được tăng cường đã tạo ra sự tự tin của CBCC trong việc chiếm lĩnh các đỉnh cao trong các hoạt động của nền công vụ, tạo ra những điểm sáng về tính chuyên nghiệp trong một số hoạt động nghề nghiệp chuyên môn Những năm qua, chúng ta đã xây dựng được một phong trào học tập rộng lớn trong đội ngũ CBCC Công tác đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng ngày càng được cải tiến, đã hình thành nên diện mạo mới của đội ngũ CBCC trong thời kỳ mới, hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, toàn diện

4.2 Nhược điểm:

Quá trình vận động và phát triển của đội ngũ CBCC cũng bộc lộ một số yếu, kém cần khắc phục

Thứ nhất, đội ngũ CBCC được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, đảm

trách những công việc khác nhau chưa xuất phát từ chuyên ngành được đào tạo Do

đó, kiến thức chuyên môn ít phù hợp với công việc, nên phải đào tạo, bồi dưỡng thêm nhiều, gây tốn kém về thời gian và tiền của, vì thế mà hiệu quả không cao

Thứ hai, phần nhiều CBCC học cách làm việc của người đi trước, truyền lại

cho người đi sau những kinh nghiệm, cách thức làm việc Cách làm này dễ học, không tốn kém, nhưng chỉ có thể làm nảy sinh sáng kiến kinh nghiệm để cải tiến cách thức thực hiện công việc, khó có thể tạo ra những đổi mới, những đột phá trong thực hiện nhiệm vụ Như vậy, kỹ năng làm việc chưa cơ bản, thể hiện sự chắp

vá, mò mẫm

Thứ ba, tổ chức công việc còn chưa rõ ràng, chưa phân định thành các công

đoạn để thực hiện công việc CBCC chưa được chú trọng để có được bản mô tả công việc cụ thể và quy trình công việc hoàn chỉnh Do vậy, tính chuyên nghiệp của đội ngũ CBCC đây đó còn mờ nhạt và vẫn còn là một từ ngữ xa lạ và “xa xỉ” đối với nhiều người

5 MỘT SỐ QUỐC GIA TIÊU BIỂU VỀ TÍNH CHUYÊN NGHIỆP TRONG CÔNG VỤ

Nền công vụ Anh và Mỹ hiện đang áp dụng nguyên tắc tuyển dụng bằng thi tuyển công khai và cạnh tranh Công khai về số lượng, vị trí, tiêu chuẩn đối với vị trí việc làm cần tuyển, về kết quả thi tuyển Pháp luật có quy định bắt buộc cơ quan tuyển dụng phải thực hiện các biện pháp bảo đảm về vị trí công việc phù hợp với năng lực của người dự tuyển Nguyên tắc mở trong thi tuyển tạo điều kiện để

có được nhiều người dự tuyển, qua đó có nhiều sự lựa chọn cho vị trí công việc cần tuyển Nguyên tắc cạnh tranh thể hiện chủ yếu ở việc có nhiều ứng viên cho một vị trí công việc Thực hiện nguyên tắc này cho phép lựa chọn được người “thực tài” theo đúng tinh thần của cải cách công chức Những năm gần đây, phỏng vấn trực tiếp được áp dụng phổ biến trong tuyển dụng công chức ở cả Anh và Mỹ So với Anh thì quá trình tuyển dụng ở Mỹ được phân chia thành nhiều bước hơn và có phần chặt chẽ hơn Quy trình tuyển dụng công chức liên bang của Mỹ gồm các bước căn bản: Xác định nội dung công việc; thông báo công khai việc tuyển dụng; xem xét, đánh giá sơ bộ hồ sơ của người dự tuyển; thi tuyển; chứng nhận những người dự tuyển có thể được lựa chọn; lựa chọn người dự tuyển cho vị trí công việc

Từ đó mà chọn ra những người tốt nhất cho công vụ, vận hành tốt nhất cho nền công vụ, thể hiện tính chuyên nghiệp cao trong công vụ

Nền công vụ Singapore luôn đặt chất lượng phục vụ, hiệu quả, hiệu lực lên hàng đầu và là nền công vụ luôn cải tiến để thích nghi với môi trường quốc tế luôn thay đổi và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước Đề cao chất lượng phục vụ của các

cơ quan công quyền, Singapore quan niệm công chức là chìa khóa thành công nên luôn coi trọng yếu tố con người, trọng dụng nhân tài

Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng công chức nhằm phát huy cao độ tiềm lực của mỗi người được Chính phủ Singapore đặc biệt quan tâm Điều đó được thể hiện trước hết ở việc đầu tư rất lớn cho đào tạo (xây dựng cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên; có chính sách ưu đãi như giáo dục phổ thông được miễn phí, bao gồm cả học phí, sách giáo khoa, máy tính, phí giao thông ) Việc đào tạo, bồi dưỡng công chức theo hướng mỗi người đều cần được phát triển tài năng riêng; tạo thói quen học tập suốt đời, liên tục học hỏi để mỗi công chức đều có đầy đủ phẩm chất, năng lực, trình độ phục vụ tốt cho nền công vụ Từ đó ta thấy một nền công vụ hoàn hảo và đáng để chúng ta học tập theo

6 BÀI HỌC CHO VIỆT NAM NHẰM NÂNG CAO TÍNH CHUYÊN NGHIỆP

Một là, mỗi cán bộ, công chức phải xác định nâng cao kiến thức chuyên môn,

nghiệp vụ là trách nhiệm của cá nhân, kiến thức cơ bản làm nền tảng cho việc thực hiện chuyên môn của mỗi cán bộ, công chức Ngoài ra, cần bồi dưỡng kỹ năng ứng

xử, giao tiếp để xử lý các tình huống xảy ra, hoặc để giải quyết công việc do công chức đang đảm nhận Nếu nền tảng kiến thức chuyên môn của một bộ phận công chức còn hạn chế sẽ dẫn đến việc xử lý các tình huống hoặc triển khai công việc đảm nhận không hiệu quả

Hai là, Nâng cao kỹ năng xử lý công việc, kỹ năng chính là cách thức làm

việc, là tổ chức triển khai công việc được giao Công chức có kỹ năng làm việc tốt

là người tổ chức tốt công việc, làm việc một cách thành thục, trôi chảy và mang lại kết quả công việc tốt nhất trong khoảng thời gian ngắn nhất Nếu công chức chưa

có kỹ năng làm việc thì việc tổ chức thực hiện công việc, nhiệm vụ thường lúng túng, rụt rè, hiệu quả công việc thấp, hướng dẫn, giải đáp những vướng mắc người dân qua loa, không thoả đáng hoặc không hướng dẫn người dân

Ba là, từng cơ quan, đơn vị cần xây dựng quy trình, thời gian, trách nhiệm và

cách thức giải quyết công việc khoa học, hợp lý Công việc cần được chia thành các phần việc nhỏ khác nhau và được sắp xếp tiến hành theo trình tự cần thiết nhất định Khi thực hiện các thao tác để hoàn thành từng phần việc nhỏ, hướng đến giải quyết và hoàn thành các nhiệm vụ, công việc được giao theo những chuẩn mực đã

đề ra từ trước

Bốn là, lãnh đạo cơ quan, đơn vị tạo môi trường làm việc tốt, tạo cho cấp dưới

niềm tin và cơ hội đóng góp cho sự phát triển của cơ quan, đơn vị Thực tế cho thấy, cách thức lãnh đạo, quản lý, thái độ làm việc, chế độ đãi ngộ, khen thưởng, xử phạt đều là những yếu tố có tác dụng ảnh hưởng trực tiếp đến tính chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ, công chức trong từng cơ quan, đơn vị, cụ thể: như chế độ đãi ngộ thấp, không có tính cạnh tranh, thì khó có một đội ngũ công chức nhiệt tình, tận tụy lâu dài đối với công việc

Năm là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và các công cụ quản lý mới

trong quản lý và cung ứng dịch vụ hành chính Đây là giải pháp nhanh nhất, ngắn nhất để tạo lập cách thức giải quyết công việc hiệu quả nhất Vừa giúp lãnh đạo các

cơ quan, đơn vị kiểm soát công việc hiệu quả, vừa hỗ trợ mỗi công chức nâng cao tính chuyên nghiệp trong giải quyết công việc

7 DANH SÁCH THÀNH VIÊN