KẾ HOẠCH GIẢNG dạy văn cấp 3
Trang 1Tuần Tiết Tên bài học Số
tiết
pháp
Phương tiện
Ghi chú
VĂN HỌC VIỆT NAM
TỪ CÁCH MẠNG
THÁNG TÁM NĂM
1945 ĐẾN HẾT THẾ KỈ XX
2
Giúp học sinh nắmđược:
1 Kiến thức: Một
số nét tổng quát về cácchặng đường pháttriển, những thành tựuchủ yếu và những đặcđiểm cơ bản của vănhọc Việt Nam từCMTT năm 1945 đếnnăm 1975 và nhữngđổi mới bước đầu củaVHVN giai đoạn từnăm 1975, nhất là từnăm 1986 đến hết thế
kỉ XX
2 Kĩ năng: Rèn
luyện năng lực tổnghợp, khái quát, hệthống hoá các kiếnthức đã học về VHVN
từ CMTT năm 1945đến hết thế kỉ XX
3 Thái độ, tư tưởng: Có quan điểm
lịch sử, quan điểm toàndiện khi đánh giá vănhọc thời kì này; khôngkhẳng định một chiều
mà cũng không phủnhận một cách cựcđoan
I KHÁI QUÁT VHVN
TỪ CMTT NĂM 1945ĐẾN NĂM 1975:
1 Vài nét về hoàn
cảnh lịch sử, xã hội, vănhoá:
2 Quá trình phát triển
và những thành tựu chủyếu:
TK XX:
Phát vấnDiễn giảiThảo luậnTrực quan
Sơ đồSách tham khảo
Trang 2Tuần Tiết Tên bài học Số
tiết
pháp
Phương tiện
Ghi chú
VỀ MỘT TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÝ
1
Giúp học sinh :-Nắm được cách viếtbài nghị luận về một tưtưởng, đạo lí , trướchết là kĩ năng tìm hiểu
đề và lập dàn ý -Có ý thức và khả năngtiếp thu những quanniệm đúng đắn và phêphán những quan niệmsai lầm về tư tưởng ,đạo lí
1.Tìm hiểu đề và lập dàný
2.Cách làm bài văn nghịluận về một tư tưởng,đạo lí
Phát vấnDiễn giảiThảo luậnTrực quanPhân tích
Sơ đồ
NGÔN ĐỘC LẬP
1 Giúp học sinh nắm
được
- Hiểu được những nétkhái quát về sự nghiệpvăn học, quan điểmsáng tác và những đặcđiểm cơ bản trongphong cách nghệ thậtcủa Hồ Chí Minh
- Vận dụng có hiệu quảnhững kiến thức nóitrên vào việc đọc hiểuvăn thơ của Người
PHẦN MỘT: TÁC GIẢ
Phát vấnDiễn giảiThảo luậnTrực quanPhân tích
Ảnh tác giả
2 5 GIỮ GÌN SỰ TRONG
SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT
1 Giúp HS: - Nhận thức được sự
trong sáng của tiếngViệt biểu hiện ở mộtphương diện cơ bản và
là một yêu cầu đối với
Phát vấnDiễn giảiPhân tích
Biểu bảng
Trang 3Tuần Tiết Tên bài học Số
việc sử dụng tiếngViệt
- Có ý thức, thói quengiữ gìn sự trong sángcủa tiếng Việt khi sửdụng; luôn nâng caohiểu biết về tiếng Việt
và rèn luyện các kĩnăng sử dụng tiếngViệt
Sự trong sáng của tiếng
Việt
VĂN SỐ 1 (NGHỊ LUẬN XÃ HỘI)
1 Giúp HS:
- Viết được bài vănnghị luận về một tưtưởng đạo lí, trước hết
là của tuổi trẻ họcđường ngày nay
- Nâng cao ý thức rènluyện tư tưởng, đạođức để không ngừng tựhoàn thiện nhân cáchcủa mình
Phát vấnDiễn giảiPhân tích
Bài viết củaHS
TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
2
Giúp HS:
- Hiểu nội dung
chính của Tuyên ngôn độc lập: một
bản tổng kết về lịch
sử dân tộc dưới áchthực dân Pháp - mộtthời kì lịch sử đau
PHẦN HAI: TÁC PHẨM
Ảnh tác giả Video Bác
Hồ đọc bản
Tuyên ngôn độc lập
Trang 4thương nhưng vôcùng anh dũng trongcuộc đấu tranh giành
2 Cơ sở thực tế của bản
tuyên ngôn độc lập:
độc lập dân tộc vàkhẳng định mạnh
mẽ quyền độc lập tự
do của nước ViệtNam trước toàn thếgiới
- Hiểu được giá trịcủa áng văn nghịluận chính trị bấthủ: lập luận chặtchẽ, lí lẽ đanh thép,bằng chứng hùnghồn
3 Lời tuyên bố độc lập
và ý chí bảo vệ độc lậpdân tộc:
4 Nghệ thuật:
4 10,11 NGUYỄN
ĐÌNH CHIỂU, NGÔI SAO SÁNG
TRONG VĂN NGHỆ CỦA DÂN TỘC
Phạm VănĐồng
2 Giúp HS thấy được:
- Những ý kiến sâusắc, có lí, có tình củaPhạm Văn Đồng vềthân thế và sự nghiệpcủa Nguyễn ĐìnhChiểu
- Những giá trị lớnlao của thơ vănNguyễn Đình Chiểuđối với thời đại bấygiờ và đối với ngàynay, đề càng thênmyêu quý con người vàtác phẩm của nhà thơlớn đó
1 Phần mở bài: Nguyễn Đình Chiểu – nhà thơ lớn của dân tộc
2 Phần thân bài:
a Luận điểm 1: Con
người và quan niệm sángtác của Nguyễn ĐìnhChiểu
b Luận điểm 2: Thơ
văn yêu nước củaNguyễn Đình Chiểu
c Luận điểm 3: Truyện thơ Lục Vân Tiên
3 Phần kết bài:
Phát vấnDiễn giảiPhân tích
Ảnh tác giả Phạm Văn ĐồngSách tham khảo: Lục Vân Tiên
Trang 5Tuần Tiết Tên bài học Số
NGHĨ VỀ THƠ
Nguyễn Đình Thi
ÉP-XKI – X.Xvai-Gơ
đề văn học
I MẤY Ý NGHĨ VỀ THƠ:
1 Đặc trưng cơ bản
nhất của thơ
2 Những đặc trưngkhác của thơ
TƯỢNG ĐỜI SỐNG
1 Giúp HS :
- Nắm được cách làmbài nghị luận về mộthiện tượng đời sống
- Có nhận thức, tưtưởng, thái độ và hànhđộng đúng đắn trướcnhững hiện tượng đờisống hằng ngày
1.Tìm hiểu đề và lậpdàn ý
2.Cách làm một bàinghị luận về một hiệntượng đời sống
Phát vấnDiễn giảiPhân tích
Sơ đồ
Trang 65 14 PHONG
CÁCH NGÔN NGỮ KHOA HỌC
1 Giúp học sinh:
- Nắm vững các kháiniệm văn bản khoa học
và các đặc trưng củaphong cách ngôn ngữkhoa học
I Văn bản khoa học vàngôn ngữ khoa học:
II.Đặc trưng cơ bản củaphong cách ngôn ngữkhoa học:
• Tính khái quát, trừutượng
2 Tính lí trí, logic
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quan
Ghi chú
- Có kỹ năng phân biệt
phong cách ngôn ngữkhoa học với các phongcách ngôn ngữ khác vàbiết sử dụng ngôn ngữkhoa học trong cáctrường hợp cần thiết
3.Tính khách quan, phi
cá thể
VĂN SỐ 1 VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2 ( Bài
2 Giúp học sinh:
- Thấy được tầm quantrọng và sự bức thiếtcủa công cuộc phòngchống HIV/AIDS đốivới toàn nhân loại vàmỗi cá nhân Nhận thức
rõ trách nhiệm của cácquốc gia và từng cácnhân trong việc sát
1.Vấn đề được nêutrong bản thông điệp:
2.Cuộc chiến phòngchống AIDS
3.Lời kêu gọi phòngchống AIDS
4.Sức lay động của bảnthông điệp
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quanThảo luận
Tranh, ảnh minh họa
Trang 7cánh, chung tay đẩy lùihiểm họa.
- Rèn luyện kĩ năng tìmhiểu văn bản nhật dụng
Giáo dục HS thái độnghiêm túc, đúng đắntrong việc phòng chốngHIV/AIDS
VỀ MỘT BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ.
1 Giúp HS :- Hệ thống hóa và nâng
cao tri thức về làm vănnghị luận
- Biết làm bài nghịluận về tác bài thơ,đoạn thơ
- Nâng cao ý thức traurèn kĩ năng làm vănnghị luận nói chung vànghị luận về một bàithơ, đoạn thơ nói riêng
1.Tìm hiểu đề và lậpdàn ý
2.Cách làm một bàinghị luận về một bài thơ,đoạn thơ
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quanThảo luận
Sơ đồ
7 19,20 TÂY TIẾN 2 Giúp HS : - Cảm nhận được vẻ
đẹp hùng vĩ, mĩ lệ củathiên nhiên Miền Tây
và nét hào hoa, dũngcảm, vẻ đẹp bi trángcủa hình ảnh ngườilính Tây Tiến
- Nắm được nhữngnét đặc sắc về nghệthuật của bài thơ: bútpháp lãng mạn, nhữngsáng tạo về hình ảnh và
1.Những cuộc hànhquân gian khổ và khungcảnh thiên nhiên miềnTây hùng vĩ, hoang sơ,
dữ dội
2 Những kỉ niệm vềtình quân dân trong đêmliên hoan văn nghệ vàcảnh sông nước miềnTây thơ mộng
3.Chân dung người línhTây Tiến
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quanThảo luận
CNTT
Trang 8giọng điệu… 4 Lời thề gắn bó với
đoàn quân Tây Tiến vàmiền Tây Bắc
NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT Ý KIẾN BÀN
so sánh để làm bài nghịluận văn học
1 Tìm hiểu đề và lậpdàn ý
2 Cách viết bài văn nghịluận về một ý kiến bàn
về văn học
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quan
Ghi chú
- Biết cách làm bài vănnghị luận về một ýkiến bàn về văn học
-Nắm được những nétchính trong đường đời,đường cách mạng,đường thơ của Tố Hữu
-Cảm nhận được sâusắc chất trữ tình chínhtrị về nội dung và tínhdân tộc trong nghệthuật biểu hiện củaphong cách thơ TốHữu
PHẦN MỘT: TÁC GIẢ:
I.Vài nét về tiểu sử II.Đường cách mạng,đường thơ
III.Phong cách thơ TốHữu
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quan
Ảnh tác giảSách tham khảo: Thơ
Tố Hữu
Giúp học sinh:
- Nắm được một sốquy tắc về số câu, sốtiếng,vần, nhịp,thanh…của một số thểthơ truyền thống (lụcbát, song thất lục bát,ngũ ngôn và thất ngôn
I KHÁI QUÁT VỀ LUẬT THƠ:
1 Khái niệm.
2 Các thể thơ
3 Sự hình thành luật thơ.
II LUẬT THƠ CỦA MỘT SỐ THỂ THƠ
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quanThảo luận
Sơ đồ
Trang 9Đường luật), từ đó hiểuthêm về những đổimới, sáng tạo của thơhiện đại
- Biết lĩnh hội vàphân tích thơ theonhững quy tắc của luậtthơ
TRUYỀN THỐNG:
1 Thể lục bát
2 Thể song thất lục bát
3 Các thể ngũ ngôn Đường luật
4 Các thể thất ngôn Đường luật
5 Các thể thơ hiện đại
tiết
pháp
Phương tiện
Ghi chú
TRẢ BÀI LÀM VĂN
mà anh hùng, nghĩatình gắn bó thắm thiếtcủa những ngườikháng chiến với ViệtBắc, với nhân dân, đấtnước; qua đó thấy rõ:
Từ tình cảm thủychung truyền thống củadân tộc, Tố Hữu đãnâng lên thành mộttình cảm mới, in đậmnét thời đại, đó là ântình cách mạng
-Nắm vững phươngthức diễn tả và tácdụng của bài thơ: Nộidung trữ tình chính trịđược thể hiện bằng
1 Hoàn cảnh sáng tác
2 Sắc thái tâm trạng
3 Kết cấu 4.Vẻ đẹp của cảnh núirừng và con người ViệtBắc
5 Khung cảnh hùngtráng của Việt Bắc trongchiến đấu, vai trò củaViệt Bắc trong cáchmạng và kháng chiến
6 Nghệ thuật đậm đàtính dân tộc
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quanThảo luận
CNTT
Trang 10một phương thức nghệthuật đậm đà tính dântộc, có sức tác độngsâu xa, làm dạt dàothêm tình yêu quêhương đất nước trongtâm hồn mỗi ngườiViệt Nam.
tiết
pháp
Phương tiện
Ghi chú
PHÁT BIỂUTHEO CHỦĐỀ
1
Giúp học sinh:
-Hiểu được yêu cầu,cách thức phát biểutheo chủ đề
-Trình bày được ý kiếncủa mình trước tập thểphù hợp với chủ đềthảo luận
I KHÁI NIỆM
II.CÁC BƯỚC CHUẨN
BỊ PHÁT BIỂU
1 Xác định nội dungcần phát biểu
2 Dự kiến đề cươngphát biểu
III PHÁT BIỂU ÝKIẾN
Phát vấnPhân tíchTrực quanThảo luận
đất nước là sự hội tụ vàkết tinh bao công sức
và khát vọng của nhândân Nhân dân là ngườilàm ra đất nước
- Nghệ thuật: Giọngthơ trữ tình - chínhluận, sự vận dụng sáng
1.Những nét riêng trongcảm nhận của tác giả vềđất nước
2 Tư tưởng “Đất Nước
của Nhân dân”
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quanThảo luận
CNTT
Trang 11tạo nhiều yếu tố củavăn hóa và văn học dângian làm sáng tỏ thêm
tư tưởng Đất Nước của nhân dân
tiết
pháp
Phương tiện
Ghi chú
10 29 Đọc thêm:
ĐẤT NƯỚC
Nguyễn Đình Thi
1
Giúp HS:
- Cảm nhận đượcnhững xúc cảm và suynghĩ của nhà thơ về
ĐN qua những hìnhảnh mùa thu và hìnhảnh ĐN đau thương bấtkhuất, anh hùng trongcuộc kháng chiếnchống Pháp
- Thấy được những đặcđiểm nghệ thuật củabài thơ
1.Mùa thu Hà Nội tronghoài niệm
2.Mùa thu hiện tại ởchiến khu Việt Bắc
3 Những suy tư và cảmnhận về đất nước
có kĩ năng phân tích,
sử dụng chúng
Bài tập 1Bài tập 2Bài tập 3
Phát vấnPhân tíchThảo luận
Bảng phụ
THỰC HÀNH MỘT
Bảng phụ
Trang 12TỪ NGỮ ÂM dùng trong văn bản và
SỐ 3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
2
Giúp HS:
- Vận dụng kiến thức
đã học trong phần vănhọc để viết bài vănnghị luận về một bàithơ, đoạn thơ, trong đó
Bài viết củaHS
tiết
pháp
Phương tiện
Ghi chú
sử dụng các thao tácphân tích, bình luận,nêu cảm nghĩ
- Rèn luyện kĩ năngtìm hiểu đề, lập dàn ý,
tổ chức bài văn, cácthao tác phân tích, bìnhluận văn học
LÀNG Nông Quốc Chấn
1 Giúp HS:
- Vẻ đẹp rất riêng củathơ Nông Quốc Chấn,đại diện cho thơ củatầng lớp trí thức dântộc ít người
- Rèn thêm kĩ năngđọc hiểu thơ cho họcsinh
1 Nỗi thống khổ củanhân dân và tội ác củagiặc
2 Niềm vui Cao Bắc Lạng được giải phóng
-3 Màu sắc dân tộc quacách sử dụng hình ảnh
35
Đọc thêm :
TIẾNG HÁT CON TÀU Chế Lan Viên
Trang 13triết lí, hình ảnh sángtạo.
3 Niềm vui lớn lao khigặp lại nhân dân
4 Hình ảnh nhân dântrong kỉ niệm của nhà
thơ.
5.Đánh giá nghệ thuậtsáng tạo hình ảnh củaChế Lan Viên trong bàithơ
tiết
pháp
Phương tiện
Ghi chú
35
Đọc thêm :
ĐÒ LÈN Nguyễn Duy
Giúp HS:
- Hiểu được tình cảmNguyễn Duy
- Cảm nhận những nétmới trong cách diễnđạt của Nguyễn Duy
- Rèn luyện kỹ năngphân tích
I Phép lặp cú pháp
II Phép liệt kê
Phát vấnPhân tíchTrực quanThảo luận
- Nét đặc sắc về mặtnghệ thuật kết cấu,hình tượng, ngôn từ
1.Những cảm xúc, suynghĩ về sóng biển và tìnhyêu
2.Sóng và cội nguồn cuảtình yêu đôi lứa
3.Sóng và khát khao tìnhyêu vĩnh cửu
4 Nghệ thuật
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quanThảo luận
Ảnh tác giả
Tư liệu về tác giả
Trang 1413 39
LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC
PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT
1
Giúp HS:
- Hiểu được thế nào
là vận dụng kết hợpcác phương thức biểuđạt và việc vận dụngkết hợp tốt các phươngthức đó có thể đem lạilợi ích gì đối với côngviệc làm văn
1.Đưa các yếu tố biểucảm, tự sự, miêu tả vàobài văn nghị luận
2.Đưa yếu tố thuyếtminh vào bài văn nghịluận
Phát vấnPhân tíchTrực quanThảo luận
Ghi chú
TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
- Nắm được kiến thức
và có kĩ năng vận dụngkết hợp các phươngthức miêu tả, biểu cảm,thuyết minh trong mộtbài văn nghị luận đểnâng cao hiệu quả củabài văn nghị luận đó
CỦA LOR CA
-2
Giúp HS:
-Hiểu và cảm nhậnđược vẻ đẹp của hìnhtượng Lor – ca trongmạch cảm xúc suy tư
đa chiều vừa sâu sắc,vừa mãnh liệt của tácgiả bài thơ
-Cảm nhận vẻ đẹp độcđáo trong hình thứcbiểu đạt mang phongcách hiện đại
-Vẻ đẹp hình tượng Lor–ca
-Vẻ đẹp độc đáo tronghình thức biểu đạt mangphong cách hiện đại
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quanThảo luận
CNTT
Trang 15-Đó cũng là những lờithơ dạt dào tình cảmbiết ơn, ca ngợi cônglao biển trời, tấm
gương sáng ngời củaBác và nguyện quyếttâm đi theo con đườngcách mạng mà Bác đãtìm ra, đã khẳng địnhbằng cả cuộc đời mình
1
Giúp HS:
-Củng cố vững chắchơn kiến thức và kĩnăng về các thao táclập luận
-Nắm vững hơn vềnguyên tắc và cáchthức kết hợp các thaotác lập luận đó trongmột bài nghị luận
-Vận dụng những điều
đã nắm được để viếtmột bài ( đoạn hoặc
-Ôn tập lí thuyết kết hợpvới luyện tập nhận biết
-Luyện tập vận dụng,thực hành
Phát vấnPhân tíchTrực quanThảo luận
Bảng phụ
Trang 16một phần bài văn nghịluận) trong đó có sửdụng kết hợp ít nhất làhai thao tác lập luận.
15 43,44 QUÁ TRÌNH
VĂN HỌC
VÀ PHONG CÁCH VĂN HỌC
2 Giúp HS:
-Nắm được khái niệmquá trình văn học,bước đầu có ý niệm vềcác trào lưu văn họctiêu biểu
-Quá trình văn học
-Phong cách văn học
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quanThảo luận
Bảng phụSách tham khảo
tiết
pháp
Phương tiện
Ghi chú
-Hiểu được khái niệmphong cách văn học,biết nhận diện nhữngbiểu hiện của phongcách văn học
về kiến thức, kĩ năng trong bài làm
-Có ý thức chủ động điều chỉnh, phát huy những điểm mạnh, sửa chữa và hạn chế nhữngđiểm yếu đề rút kinh nghiệm cho những bài viết sau
16 46,47 NGƯỜI LÁI
ĐÒ SÔNG ĐÀ
( Trích)
2 Giúp HS:
- Nhận rõ và yêu quýhơn vẻ đẹp của thiênnhiên đất nước và con
1.Hình tượng con sông
Đà hung bạo
2.Hình tượng con sông
Đà trữ tình
Phát vấnDiễn giảiPhân tích
CNTT
Trang 17Nguyễn Tuân người lao động Việt
Nam
- Cảm phục, mến yêutài năng sáng tạo củaNguyễn Tuân, ngườinghệ sĩ uyên bác, tàihoa đã dùng vănchương để khám phá
và ca ngợi vẻ đẹp củanhân dân và Tổ quốc
3.Hình tượng người lái
đò trong cuộc chiến đấuvới con sông Đà
4.Nghệ thuật
Trực quanThảo luận
tiết
pháp
Phương tiện
Ghi chú
17 49,50 AI ĐÃ ĐẶT
TÊN CHO DÒNG SÔNG?
(trích) Hoàng Phủ Ngọc Tường
2
Giúp HS:
- Cảm nhận được vẻđẹp, chất thơ từ cảnhsắc thiên nhiên củasông Hương từ bề dàylịch sử, văn hóa củaHuế và tâm hồn conngười vùng đất cố đô
Hiểu được tình yêu,niềm tự hào tha thiết,sâu lắng của tác giảdành cho dòng sôngquê hương, cho xứ Huếthân yêu và cũng làcho đất nước
- Hiểu được nhữngđặc sắc về phong cáchnghệ thuật của HoàngPhủ Ngọc Tường
- Nhận biết được đặctrưng thể loại bút kí vànghệ thuật viết bút kítrong bài
1.Vẻ đẹp của sôngHương ở thượng lưu
2.Vẻ đẹp của sôngHương ở đồng bằng
3.Vẻ đẹp sông Hươngđược khám phá dưới góc
độ văn hóa
4.Vẻ đẹp sông Hươnggắn liền với những sựkiện lịch sử
5 Nhan đề
Phát vấnDiễn giảiPhân tíchTrực quanThảo luận
CNTT