bài dự thi liên môn văn THPT cấp tỉnh soạn chi tiết tham khảo
Trang 1Phụ lục II.
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN.
Sở Giáo dục và Đào tạo.
Trường:
Địa chỉ:
- Điện thoại:
- Email:
- Họ và tên giáo viên:GV:
Điện thoại:
Email:
Trang 2Phụ lục III
GIÁO ÁN DỰ THI
TÊN BÀI DẠY :
TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP (Hồ Chí Minh)
TIẾT 5 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 12
Hoạt động dạy học & tiến trình dạy học:
A Mục tiêu bài học: giúp học sinh hiểu được :
Văn học là nhân học, dạy văn là dạy cách làm người Do đó, giờ dạy văn không đơn thuần là truyền đạt kiến thức mà cái cần phải có là hướng dẫn các em có một cảm xúc chân thật về cuộc sống, về con người, có sự cảm thông chia sẻ, không được thờ ơ trước một vấn đề nào, thông qua việc vận dụng, trao dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức hướng dẫn học sinh giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong tiết học một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất
Là một giáo viên dạy văn, tôi nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy tích hợp liên môn, nên đã áp dụng tích hợp kiến thức liên môn: Lịch Sử, Địa Lí, GDCD vào bài” Tuyên ngôn độc lập” của Hồ Chí Minh Việc kết hợp các kiến thức liên môn Lịch Sử, Địa Lí, GDCD vào bài học này sẽ giúp cho học sinh có cái nhìn bao quát hơn
Giúp cho các em phát triển toàn diện để trở thành một công dân tốt, có sự cảm thông chia sẻ, đặc biệt là lòng yêu chế độ XHCN Việt Nam, yêu quê hương và con người đất Việt, giúp các em có ý chí vươn lên, vượt khó trong học tập để giữ vững chế độ
Học sinh cần có năng lực vận dụng kiến thức liên môn như lịch sử , địa lý, GDCD để giải quyết các vấn đề dự án dạy học đặt ra
B Đối tượng dạy học của bài:
Trang 3- Đối tượng là học sinh khối 12 của trường THPT
- Số lượng 261 học sinh thuộc 12A1,A2,A3,A4,A5,A6
C Ý nghĩa của bài học:
Kiến thức liên môn tạo điều kiện cho học sinh chủ động sáng tạo, giáodục thêm những kiến thức, sự hiểu biết về hoàn cảnh sống, tình hình kinh tế, lịch sử của nhân dân ta trong thời kì xã hội thực dân nửa phong kiến, từ đó các em có ý thức hơn trong việc học đi đôi với hành “Hành” ở đây biết được tình trạng thê thảm của môt quốc gia bị nô lệ bởi giặc ngoại xâm: dân tộc không có một chút tự do, vì vậy các
em nhận thức được cần phải cố gắng học thật tốt để trở thành con ngoan trò giỏi, chỉ
có tri thức mới giữ vững được tổ quốc Từ đó các em có sự cảm thông với xã hội với mọi người bởi các em đã khôn lớn trưởng thành hơn
D Thiết bị dạy học, học liệu:
- Các thiết bị, đồ dùng dạy học, học liệu sử dụng trong dạy học:
SGK, SGV, STK, máy chiếu ,tranh ảnh minh họa, bản đồ địa lý, tài liệu sưu tầm của học sinh
- Các ứng dụng CNTT trong việc dạy học của bài: dùng máy chiếu để trình chiếu videoclip, tranh ảnh
E Hoạt đông dạy học và tiến trình dạy học:
1 Một số biện pháp cụ thể:
- Tích hợp văn -lịch sử: Tích hợp mở rộng theo hướng vận dụng theo hướng vận dụng kiến thức hiểu biết về hoàn cảnh xã hội Việt Nam vào nhũng năm đầu thế kỷ
XX đến CMT8 năm 1945, quá trình diễn ra CMT8 năm 1945 để cho học sinh có cái nhìn tổng quát, có sự liên hệ so sánh hoàn cảnh lịch sử xã hội các em đang sống
- Tích hợp Văn- Địa lí: Tích hợp mở rộng theo hướng hiểu biết về tình hình phát triển nông nghiệp của Việt Nam năm 1945, cho học sinh dựa vào Atlat địa lí để hiểu biết về tình hình phát triển nông nghiệp của khu vực sông Hồng, xem về tình hình
đê điều, năng suất lúa (thê thảm) của nhân dân ta lúc bấy giờ
- Tích hợp Văn-GDCD: Tích hợp ở bài 9 khối 10: Con người là chủ thể của lịch sử,
là mục tiêu phát triển của xã hội.Bài 14 khối 10 Công dân với sự nghiệp xây dựng
Trang 4và bảo vệ tổ quốc.
2 Định hướng tích hợp:
Thực tế trong khi dạy bài Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh Giáo viên có thể tích hợp theo nhiều cách khác nhau, việc lựa chọn cách nào là tùy thuộc vào nội dung của bài học Nhưng có thể tốt hơn, ta nên tích hợp theo cách sau:
- Tích hợp thông qua việc kiểm tra bài cũ
- Tích hợp thông qua việc dạy bài mới
- Tích hợp thông qua việc nêu câu hỏi tìm hiểu bài
- Tích hợp thông qua phương tiện dạy học như bảng phụ, tranh ảnh
- Tích hợp thông qua hình thức kiểm tra đánh giá
- Tích hợp thông qua gắn với đời sống xã hội
G Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Kiểm tra kết quả học tập của học sinh bằng hình thức trắc nghiệm
- Kiểm tra kết quả học tập của học sinh bằng hình thức tự luận
- Đọc hiểu 30%, tự luận 70 %
- Cho học sinh viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của mình về giá trị lịch sử của bản tuyên ngôn độc lâp của Hồ Chí Minh
H Các sản phẩm của học sinh:
- Gồm tranh ảnh minh họa, atlat địa lí, tài liệu lịch sử, các bài báo.
II Phương pháp và tiến trình tổ chức dạy học
1 Phương pháp – Phương tiện dạy học:
1 Phương pháp:
- Giáo viên tổ chức giờ dạy học theo các kết hợp các phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi
- Phương hướng dạy - học tích hợp: Gắn đọc – hiểu tác phẩm với các yếu tố nội tại của tác phẩm
- Phương hướng dạy học tích cực: Đa dạng hoá các hình thức tổ chức dạy học theo hướng: kết hợp đọc diễn cảm với trao đổi cá nhân và nhóm theo các câu hỏi đọc - hiểu có xen kẽ lời giảng bình của giáo viên, tạo slide hỗ trợ tái hiện câu hỏi, chốt ý, bài tập trắc nghiệm; một số lời bình chọn lọc
Trang 5- Cho học sinh vận dụng cao : Em có suy nghĩ gì về tình trạng bạo lực gia đình hiện nay
2 Phương tiện:
- Sách giáo khoa ngữ văn 12, Sách giáo viên, Sách tham khảo
- Giáo án
- Hệ thống máy tính có phần mềm power poin, máy chiếu multimedia, loa, máy chiếu hắt, tranh ảnh nạn đói
2 Tiến trình tổ chức dạy học
1 Tổ chức lớp
- Ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)
3 Bài mới “TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP” của Hồ Chí Minh.
a Phần mở đầu: Giới thiệu vào bài (Giáo viên thuyết trình)
b Phần tổ chức dạy học:
Th
ời
gia
n
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Yêu cầu cần đạt
Tìm hiểu hoàn cảnh ra
đời, mục đích sáng tác và
giá trị của bản Tuyên
ngôn độc lập
? Em hãy cho biết chính
quyền về tay nhân dân
Hà Nội vào thời gian
nào?
Thời gian nào Bác Hồ trở
về căn nhà số 45 phố
Hs xem phần tiểu dẫn, trả lời câu hỏi
* Tích hợp kiến thức
Lịch Sử về cuộc cách mạng tháng 8-1945.
19/8/1945
I Giới thiệu chung:
1 Hoàn cảnh ra đời: (SGK)
Trang 6Hàng Ngang để soạn bản
thảo Tuyên Ngôn Độc
Lập
Gv bổ sung thêm để hoàn
chỉnh các ý
? Hãy cho biết trước cách
mạng tháng 8-1945 đất
nước Việt Nam rơi trong
tình trạng như thế nào?
Xác định & nhận xét bố
cục của Bản Tuyên ngôn
để định hướng phân tích
Cho hs nghe thu băng lời
của Bác đọc bản TNĐL
Đọc hiểu đoạn 1
- Tại sao mở đầu Bác lại
trích dẫn 2 bản TN của
Mĩ và Pháp? Việc trích
dẫn ấy có ý nghĩa gì ?
- Lập luận của Bác sáng
tạo ở điểm nào ? tập
trung ở từ ngữ nào ?
- Với cách lập luận trên,
HCM đã đập tan âm mưu
gì của Pháp?
Gv bổ sung , sơ kết đoạn
1
Đảng họp dân chuẩn bị tổng khởi nghĩa
27/8/1945
Đất nước ta rơi vào tay bọn thực dân Pháp, đời sống nhân đói khổ, lầm than
Hs đọc phần I nhận xét lời mở đầucủa bản TN
Hs cần hiểu trích như thế để làm gì?
Suy nghĩ & trao đổi bạn cùng bàn ,trả lời
Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập
2 Mục đích:
- Tuyên bố nền độc lập của dân tộc
- Ngăn chặn âm mưu xâm lược của các nước thực dân, đế quốc
3 Giá trị của bản TNĐL:
a.Về lịch sử:
Là một văn kiện có giá tri lịch sử
to lớn: tuyên bố chấm dứt chế độ thực dân ,phong kiến ở nước ta và
mở ra kỉ nguyên mới độc lập tự do dân tộc
b.Về văn học:
TNĐL là bài văn chính luận ngắn
gọn,súc tích,lập luận chặt chẽ, đanh thép, lời lẽ hùng hồn & đầy sức
thuyết phục -áng văn bất hủ
4.Bố cục: gồm 3 đoạn
- Đoạn 1:Cơ sở pháp lí của bản tuyên ngôn
- Đoạn 2: Cơ sở thực tiễn của bản tuyên ngôn
- Đoạn 3: Lời tuyên bố độc lập
Trang 7Từ cơ sở pháp lí, bản TN
tiếp tục đưa ra những vấn
đề gì, nhằm mục đích gì ?
Trên thực tế Bác đã đưa
ra luận cứ l/chứng nào để
bác bỏ?
(gợi ý tội ác trong hơn
80 năm đô hộ nước ta,
trong 5 năm 40 - 45 )
* Tích hợp GDCD
? Trong xã hội hôm nay
em hãy cho biết con
người có những quyền
nào?
Từ đó em có suy nghĩ gì
về cảnh sống của nhân
dân ta dưới thời thực dân
Pháp xâm lược?
Em có hành động gì cho
tương lai ?
Gv nhận xét giá trị đoạn
trích
Y/c hs nhận xét thái độ
Học sinh đọc thêm 1 lần nữa để phát biểu,
Hs nghe đoạn2 của bảnTN ,trả lời
(hình thành các hệ thống ý về tội ác ) Quyền sống, tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc, bất khả xâm phạm
Nhân dân ta mất hết mọi quyền nói trên
Em sẻ cố gắng học tập tốt
-> Bố cục cân đối ,kết cấu chặt chẽ
II Đọc -Hiểu văn bản:
1 Cơ sở pháp lí & chính nghĩa
của bản TN:
Nêu và khẳng định quyền độc lập,
tự do của con người và của các dân tộc trên thế giới
a Nguyên lí này là cơ bản, và quan trọng nhất làm cơ sở cho toàn bộ hệ thống luận điểm và lập luận của bản
"TNĐL"
b Cách nêu nguyên lí độc đáo đầy sức thuyết phục:
- Trích dẫn 2 bản TNgôn: Tuyên ngôn độc lập của Mĩ (1776); Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp (1791)
Đây là 2 bản tuyên ngôn nổi tiếng thế giới, là văn minh nhân loại về quyền bình đẳng, độc lập của con người
- Ý nghĩa của việc trích dẫn 2 bản TN:
+ Một mặt tỏ ra tôn trọng lịch sử và truyền thống dộc lập của 2 nước MĨ
và Pháp
+ Mặt khác, tác giả đã khéo léo vạch rõ sự bất nghĩa của thực dân Pháp- chúng đang lợi dụng lá cờ tự
do dân chủ để làm ngược lại với lời
Trang 8của t/giả khi kể tội ác của
th/dân Pháp
Hs nghe tiếp đoạn băng
Lập trường chính nghĩa
của dân tộc ta thể hiện
ntn ?
Từ cách trình bày của
t/g,em nh/xét cách biện
luận ?
*Tích hợp Địa Lí:
?Dựa vào át lát hãy cho
biết khu vực đồng bằng
Bắc Bộ thế mạnh là gì?
Tại sao thế mạnh là lúa
mà nhân ta đói khổ?
Hs thảo luận nhóm, trả lời
Hs tập trung vàođoạn trích, phân ý trả lời
Nông nghiệp, trồng lúa
Do Pháp bắt nhân dân
ta nhổ lúa trồng đay.Bon quan lại không chăm lo đê điều dẫn đến hạn hán mất mùa, diến ra nạn đói thể thảm, nền kinh tế kiệt quệ
tuyên ngôn mà cha ông họ dày công xây dựng nên (thủ pháp nghệ thuật:
"Dùng gậy ông đập lưng ông")
+ Sự sáng tạo của tg là: từ nguyên lí
về con người, HCM đã phát triển, nâng lên thành nguyên lí về quyền của các dân tộc: (suy rộng ra câu ấy
có nghĩa là ) một cách tự nhiên tg
đã hướng tới đất nước, dân tộc VN + Kết thúc phần nêu nguyên lí độc lập là một câu văn khẳng định ngắn gọn, chắc nịch về một chân lí hiển nhiên, không ai có thể bàn cãi ( ) + Khẳng định tư thế đầy tự hào của dân tộc (đặt 3 cuộc CM, 3 nền độc lập, 3 bản TN ngang tầm nhau.)
* Tóm lại: Với lời lẽ sắc bén,
đanh thép, Người đã xác lập cơ sở pháp lý của bản TN, nêu cao chính nghĩa của ta Đặt ra vấn đề cốt yếu là độc lập dân tộc
2 Cơ sở thực tiễn của bản TN:
a Trình bày, tố cáo tội ác của thực dân Pháp:
* Tội ác 80 năm: lợi dụng lá cờ tự
do, bình đẳng nhưng thực chất cướp nước, áp bức đồng bào ta, trái với nhân đạo & chính nghĩa (phi nghĩa, vô nhân đạo)
- Chứng cứ cụ thể :
+ Về chính trị: không có tự do,
Trang 9Tìm hiểu lời tuyên bố
độc lập
Tổng kết, củng cố
- Hãy chỉ ra những cơ sở
để chứng tỏ rằng dân tộc
VN xứng đáng được
hưởng tự do, độc lập?
Nhận xét lời tuyên bố
chính thức về mặt l/luận
* Tích hợp GDCD:
Em hãy cho biết lịch sử
của dân tộc do ai làm
nên?
Em hãy cho biết quan
điểm lập trường của nhân
dân ta ? Hiện nay chúng
ta giải quyết tình hình
biển Đông theo quan
điểm nào?
- Hướng dẫn HS tổng kết
Bản đồ địa lý sông Hồng
Thất mùa
hs suy nghĩ, trả lời
Hs đọc đoạn cuối,thảo luận trả lời
Kháng chiến thành công
Do nhân dân làm nên,
do chính nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Bác Hồ, của Đảng đã làm cuộc cách mạng tháng 8 thành công,
mở ra trang mới Do
chia để trị, đầu độc, khủng bố + Về kinh tế: bóc lột dã man
Nạn đói năm 1945
- Đoạn văn có giá trị của bản cáo trạng súc tích, đanh thép, đầy phẩn
nộ đ/v tội ác tày trời của thực dân
=> Vạch trần luận điệu khai hóa của bọn thực dân Pháp
*Tội ác trong 5 năm(1940-1945) :
Trang 10đó chính con người tạo nên giá trị về tinh thần, vật chất từ đó em phải trân trọng, giữ gìn những gì mà cha ông
ta đã để lại bằng cách
cố gắng ra sức học tập thật tốt, trở thành con ngoan trò giỏi
Hs xem phần ghi nhớ
Chính nghĩa, yêu chuộng hòa bình Điển hình hiện nay tình hình biển Đông chúng ta vẫn giải quyết theo quan điểm lập trường chính nghĩa, tuân thủ theo luật biển quốc tế năm 1982
Hữu nghị đoàn kết để giải quyết về tình hình biển đông.
Tội ác của pháp
- Bán nước ta 2 lần cho Nhật ( không bảo hộ?)
- Phản bội đồng minh, không đáp ứng liên minh cùng Việt Minh để chống Nhật, thậm chí thẳng tay khủng bố, giết nốt tù chính trị ở Yên Bái, Cao Bằng
=> Lời kết án đầy phẫn nộ, sôi sục căm thù, vừa: Vạch trần thái độ nhục nhã của Pháp (quì gối, đầu hàng, bỏ chạy ) vừa tố cáo đanh thep tội ác tày trời (từ đó, từ đó )
Đó là lời khai tử dứt khoát cái sứ mệnh bịp bợm của thực dân Pháp đ/v nước ta ngót gần một thế kỉ
b Dân tộc VN (lập trường chính
nghĩa)
- Gan góc chống ách nô lệ của Pháp trên 80 năm
- Gan góc đứng về phe đồng minh chống Phát xít
- Khoan hồng với kẻ thù bị thất thế
-Giành độc lập từ tay Nhật chứ không phải từ Pháp
Trang 11=> Phương pháp lập luận chặt chẽ, lôgic, từ ngữ sắc sảo Cấu trúc đặc biệt, nhịp điệu dồn dập, điệp ngữ"sự thật "như chân lí không chối cải được Lời văn biền ngẫu
c Phủ định chế độ thuộc địa
thực dân Pháp & kiên định quyền độc lập, tự do của dân tộc.
- Phủ định dứt khoát, triệt để (thoát ly hẳn, xóa bỏ hết ) mọi đặc quyền, đặc lợi của thực dân Pháp đối với đất nước Việt Nam
- Khẳng định mạnh mẽ quyền độc lập của dân tộc
=>Hành văn; hệ thống móc
xích->khẳng định tuyệt đối
3 Lời tuyên bố độc lập trước thế
giới
- Lời tuyên bố thể hiện lí lẽ đanh thép vững vàng của Hồ Chí Minh về quyền độc lập - tự do của dân tộc (trên cơ sở lí luận bằng pháp lí, thực
tế, bằng ý chí mãnh liệt của dân tộc)
- Tuyên bố dứt khoát triệt để
III Tổng kết:
- Với tư duy sâu sắc, cách lập luận chặt chẽ, ngôn ngữ chính xác, dẫn chứng cụ thể, đầy sức thuyết phục, thể hiện rõ phong cách chính luận của Hồ Chí Minh Tuyên Ngôn Độc
Trang 12Lập đã khẳng định được quyền tự
do, độc lập của dân tộc Việt Nam
- Tuyên Ngôn Độc Lập có giá trị lớn lao về mặt lịch sử, đánh dấu một trong những trang vẻ vang bậc nhất trong lịch sử đấu tranh kiên cường bất khuất giành độc lập tự do từ trước đến nay và là một áng văn học bất hủ của nền văn học dân tộc
Củng cố dặn dò, hướng dẫn học sinh học bài ở nhà:
1 Củng cố:
- Cần nắm vững những kiến thức cơ bản:
+ Những nét cơ bản, cơ sở pháp lí của bản Tuyên Ngôn Độc Lập
+ Tố cáo tội ác của thực dân Pháp trên đất nước Việt Nam, sự trưởng thành của cách mạng Việt Nam
+ Nghệ thuật: phong cách văn chính luận độc đáo
2 Hướng dẫn học ở nhà:
+ Vận dụng kiến thức liên môn: Lịch sử, Địa Lý, GDCD Hãy viết một bài cảm nghĩ của mình về sự phát triển của đất nước Việt Nam từ sau cách mạng tháng 8-1945 đến nay
Cần kết hợp các tri thức khách quan ở các môn:
- Địa lí về vùng đồng bằng bắc Bộ, đặc biệt là khu vực sông Hồng
- Tình hình kinh tế xã hội Việt Nam từ sau cách mạng tháng 8-1945 đến nay
- Quyền của con người trong xã hội hiện nay
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập: