Quản lý ngân sách nhà nước ở huyện sóc sơn, thành phố hà nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --- NGUYỄN THỊ NHÀN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH H

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

NGUYỄN THỊ NHÀN

QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Ở HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

NGUYỄN THỊ NHÀN

QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Ở HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHẠM THỊ HỒNG ĐIỆP

XÁC NHẬN CỦA

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

PGS.TS Phạm Thị Hồng Điệp

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ

CHẤM LUẬN VĂN

PGS.TS Nguyễn Hồng Sơn

Hà Nội – 2015

MỤC LỤC

Danh mục từ viết tắt i

Danh mục bảng ii

Danh mục hình iii

MỞ ĐẦU 4 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN

VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆNError! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined

1.1.1 Các công trình nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.1.2 Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu Error! Bookmark not defined

1.2 Ngân sách nhà nước cấp huyện trong hệ thống NSNNError! Bookmark not defined

1.2.1 Tổng quan về NSNN Error! Bookmark not defined 1.2.2 Ngân sách nhà nước cấp huyện Error! Bookmark not defined

1.3 Quản lý NSNN cấp huyện Error! Bookmark not defined

1.3.1 Nội dung quản lý NSNN cấp huyện Error! Bookmark not defined 1.3.2 Sự cần thiết phải hoàn hiện công tác quản lý NSNN cấp huyện Error!

Bookmark not defined

1.3.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý NSNN cấp huyện Error!

Bookmark not defined

1.3.4 Cơ sở đánh giá hiệu quả quản lý NSNN Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined 2.1 Phương pháp luận Error! Bookmark not defined 2.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể Error! Bookmark not defined

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin Error! Bookmark not defined 2.2.2 Phương pháp phân tích Error! Bookmark not defined 2.2.3 Phương pháp tổng hợp Error! Bookmark not defined

2.2.4 Phương pháp so sánh Error! Bookmark not defined

not defined

2.3 Địa điểm và thời gian thực hiện nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.4 Các bước thực hiện và thu thập số liệu Error! Bookmark not defined 2.5 Các công cụ được sử dụng Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NSNN Ở HUYỆN SÓC

SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Error! Bookmark not defined

3.1 Khái quát về huyện Sóc Sơn và những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý NSNN

ở huyện Sóc Sơn Error! Bookmark not defined

3.1.1 Khái quát về huyện Sóc Sơn Error! Bookmark not defined 3.1.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý NSNN ở huyện Sóc Sơn Error!

Bookmark not defined

3.2 Thực trạng quản lý NSNN huyện Sóc Sơn giai đoạn 2009 – 2014 Error! Bookmark not defined

3.2.1 Công tác lập dự toán ngân sách nhà nước huyệnError! Bookmark not

defined

3.2.2 Công tác chấp hành dự toán ngân sách Error! Bookmark not defined 3.2.3 Công tác quyết toán ngân sách huyện Error! Bookmark not defined

3.2.4 Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong quản lý thu, chi

NSNN huyện Error! Bookmark not defined

3.3 Đánh giá chung Error! Bookmark not defined

3.3.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 3.3.2 Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NSNN Ở

HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Error! Bookmark not defined 4.1 Bối cảnh và quan điểm hoàn thiện quản lý NSNN ở huyện Sóc Sơn Error! Bookmark not defined

4.1.1 Bối cảnh thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở huyện Sóc

Sơn trong thời gian tới Error! Bookmark not defined 4.1.2 Mục tiêu, quan điểm hoàn thiện quản lý NSNN ở huyện Sóc Sơn Error!

Bookmark not defined

4.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý NSNN huyện Sóc Sơn trong thời gian tới

Error! Bookmark not defined

4.2.1 Đảm bảo quản lý ngân sách huyện theo đúng yêu cầu của Luật Ngân

sách Nhà nước Error! Bookmark not defined

4.2.2 Hoàn thiện và nâng cao hiệu quả quy trình quản lý ngân sách huyện Sóc Sơn.

Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 7

i

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

1 GTGT Giá trị gia tăng

2 HĐND Hội đồng nhân dân

3 KBNN Kho bạc nhà nước

4 MTTQ Mặt trận Tổ quốc

5 NQD Ngoài quốc doanh

6 NSĐP Ngân sách địa phương

7 NSNN Ngân sách nhà nước

8 NSTW Ngân sách trung ương

9 TCKH Tài chính kế hoạch

10 UBND Ủy ban nhân dân

11 XDCB Xây dựng cơ bản

ii

DANH MỤC BẢNG

1 Bảng 3.1 Tốc độ tăng tổng giá trị sản xuất và thu nhập bình quân đầu

người các năm từ 2009 đến 2014

44

2 Bảng 3.2 Trình độ và kết quả công tác của cán bộ quản lý ngân sách

huyện Sóc Sơn năm 2014

49

3 Bảng 3.3 Dự toán thu thuế, phí và lệ phí các năm từ 2009 đến 2014 50

4 Bảng 3.4 Dự toán tổng thu ngân sách huyện các năm từ 2009 đến

2014

52

5 Bảng 3.5 Dự toán chi ngân sách các năm từ 2009 đến 2014 55

6 Bảng 3.6 Dự toán tổng số thu thuế, phí, lệ phí và dự toán tổng chi

thường xuyên các năm từ 2009 đến 2014

58

7 Bảng 3.7 Tình hình chấp hành dự toán thu ngân sách các năm từ 2009

đến 2014

61

8 Bảng 3.8 Tình hình chấp hành dự toán chi ngân sách các năm từ 2009

đến 2014

65

9 Bảng 3.9 Tình hình cân đối thu chi thực tế các năm từ 2009 đến 2014 67

iii

DANH MỤC HÌNH

1 Hình 3.1 Tình hình dự toán chi và thực chi ngân sách các

năm từ 2009 đến 2014 67

2 Hình 3.2 Tỷ lệ vƣợt chi theo dự toán ngân sách huyện các

năm từ 2009 đến 2014 68

4

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Ngân sách nhà nước (NSNN) là một công cụ chính sách tài chính quan trọng của một quốc gia, là một khâu quan trọng trong điều tiết kinh tế vĩ mô Trong đó, ngân sách huyện là một bộ phận cấu thành của NSNN, là công cụ để chính quyền cấp huyện thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trong quá trình quản lý kinh tế xã hội,

an ninh quốc phòng Luật NSNN năm 2002 là cơ sở pháp lý cơ bản để tổ chức quản lý NSNN nói chung và ngân sách huyện nói riêng nhằm phục vụ cho công cuộc đổi mới đất nước Tăng cường quản lý NSNN, đổi mới quản lý thu, chi ngân sách sẽ tạo điều kiện tăng thu ngân sách và sử dụng ngân sách tiết kiệm, có hiệu quả hơn giúp chúng ta sớm đạt được mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống nhân dân

Sóc Sơn là một huyện ngoại thành phía Bắc của Thủ đô Hà Nội, kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, trên 60% người dân sống bằng nghề nông nghiệp, giá trị sản xuất không cao từ đó làm cho khả năng huy động nguồn thu NSNN thấp trong khi nhu cầu chi cho đầu tư phát triển kinh tế xã hội là rất lớn, nhất là những khoản chi cho giáo dục, y tế, xây dựng nông thôn mới, đảm bảo xã hội nên đòi hỏi việc nâng cao hiệu quả quản lý NSNN là hết sức cần thiết, góp phần phục vụ phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn huyện

Thực tế tại huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội, công tác quản lý ngân sách huyện còn nhiều bất cập: Nguồn lực ngân sách được sử dụng hiệu quả chưa cao; đơn vị sử dụng ngân sách được đánh giá thông qua việc chấp hành những quy định mang nặng tính thủ tục hành chính, chưa thực sự quan tâm đến những hàng hóa, dịch vụ cung cấp cho xã hội, Quản lý ngân sách phải vừa đảm bảo tính tập trung của chính sách tài chính quốc gia, vừa phát huy tính năng động sáng tạo, tính tự chủ, tính minh bạch và trách nhiệm đang được đặt ra rất cấp bách cả về thực tiễn và

lý luận vì thế tác giả chọn đề tài “Quản lý ngân sách nhà nước ở huyện Sóc Sơn,

thành phố Hà Nội” làm luận văn thạc sỹ của mình với mong muốn góp một phần

5

nhỏ vào giải quyết những tồn tại hiện nay và từng bước nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách huyện Sóc Sơn góp phần phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn huyện

Câu hỏi nghiên cứu của luận văn: Quản lý NSNN cấp huyện gồm những nội dung

gì? Thực trạng quản lý NSNN ở huyện Sóc Sơn? Huyện Sóc Sơn cần làm gì để hoàn thiện công tác quản lý NSNN thời gian tới?

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

- Mục đích nghiên cứu: Vận dụng lý luận về NSNN, quản lý thu, chi NSNN để phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý ngân sách trên địa bàn huyện Sóc Sơn

Từ đó đề xuất một số quan điểm, giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý ngân sách trên địa bàn huyện Sóc Sơn trong thời gian tới

- Nhiệm vụ nghiên cứu:

+ Khái quát cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý NSNN cấp huyện

+ Tìm hiểu, đánh giá thực trạng về công tác quản lý NSNN huyện Sóc Sơn giai đoạn 2009-2014 Nêu ra được những ưu điểm, nhược điểm, tồn tại, hạn chế của công tác quản lý ngân sách tại huyện Sóc Sơn

+ Từ việc đánh giá thực trạng của công tác quản lý ngân sách huyện Sóc Sơn

để đưa ra những giải pháp, đề xuất nhằm hoàn thiện quản lý NSNN trên địa bàn huyện Sóc Sơn, góp phần huy động tối đa các nguồn thu, hướng tới giảm dần tỷ lệ

bổ sung cân đối ngân sách hàng năm từ cấp trên và đảm bảo tính công khai, minh bạch thu, chi ngân sách

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận về quản lý NSNN; thực trạng quản lý NSNN tại huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về mặt không gian: Huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội (Nội dung chỉ giới hạn ở cấp huyện)

+ Về mặt thời gian: Từ năm 2009 đến năm 2014

6

4 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài:

- Ý nghĩa lý luận của Luận văn: Trên cơ sở nghiên cứu những kiến thức

chung nhất về quản lý ngân sách cấp huyện cũng như hệ thống văn bản pháp luật quy định về công tác quản lý ngân sách cấp huyện nói chung và ngân sách huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội nói riêng, qua đó giúp cho tác giả nghiên cứu cũng như giúp người đọc nắm được những những vấn đề cơ bản về ngân sách cấp huyện, hiểu được những quy định cụ thể của Nhà nước về ngân sách cấp huyện như: Khái niệm,

vị trí, vai trò của ngân sách cấp huyện trong hệ thống NSNN; nội dung quản lý ngân sách cấp huyện; sự cần thiết phải tăng cường quản lý ngân sách cấp huyện và những nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách cấp huyện

- Ý nghĩa thực tiễn: Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng công tác quản lý ngân sách ở huyện Sóc Sơn, so sánh với hệ thống văn bản pháp luật hiện hành, thực tiễn phát triển triển kinh tế-xã hội huyện Sóc Sơn trong những năm qua và định hướng phát triển trong những năm tiếp theo nhằm đề xuất những giải pháp mang tính khả thi đối với huyện Sóc Sơn để hoàn thiện công tác quản lý ngân sách cũng như nhằm

nâng cao tính công khai, minh bạch hiệu quả trong chu trình quản lý ngân sách

5 Bố cục luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia làm 04 chương với các tiêu đề như sau:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản lý NSNN cấp huyện

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng công tác quản lý NSNN ở huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội Chương 4: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý NSNN ở huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

7

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2005 Giáo trình Kinh tế học vĩ mô Hà Nội: Nxb Giáo dục

2 Bộ Tài chính, 2003 Luật Ngân sách Nhà nước và các văn bản hướng dẫn thực

hiện Hà Nội: Nxb Tài chính

3 Bộ Tài chính, 2013 Thông tư số 196/2013/TT-BTC ngày 18 tháng 12 năm 2013 về việc sửa đổi, bổ sung Thông tư số 107/2008/TT-BTC ngày 18/11/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn bổ sung một số điểm về quản lý, điều hành ngân sách nhà nước

Hà Nội: Nxb Tài chính

4 Bộ Tài chính, 2008 Thông tư số 107/2008/TT-BTC ngày 18 tháng 11 năm 2008 hướng dẫn bổ sung một số điểm về quản lý, điều hành ngân sách nhà nước Hà

Nội: Nxb Tài chính

5 Chính phủ, 2003 Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 06 tháng 6 năm 2003 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước Hà Nội

6 Phan Thu Cúc, 2002 Đổi mới cơ chế quản lý tài chính đơn vị hành chính sự

nghiệp hưởng thụ nguồn ngân sách nhà nước Hà Nội: Nxb Tài chính

7 Vũ Sỹ Cường, 2013 Thực trạng và một số gợi ý chính sách về phân cấp ngân sách

tại Việt Nam Tạp chí Tài chính, số 5 trang 17-22

8 Trần Văn Giao, 2011 Giáo trình Tài chính công và công sản Hà Nội: Nxb: Học

viện hành chính

9 HĐND Thành phố Hà Nội, 2008 Nghị quyết số 15/2008/NQ-HĐND ngày 20/12/2008 về việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách Thành phố Hà Nội giai đoạn 2007 – 2010 Hà Nội

10 HĐND Thành phố Hà Nội, 2010 Nghị quyết số 15/2010/NQ-HĐND ngày 15/12/2010 về việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách Thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015 Hà Nội

8

11 Phương Thị Hồng Hà, 2006 Giáo trình Quản lý ngân sách nhà nước Hà Nội: Nxb

Hà Nội

12 Tô Thiện Hiền, 2012 Nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tỉnh An

Giang giai đoạn 2011 – 2015 và tầm nhìn đến 2020 Luận án tiến sỹ kinh tế,

Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh

13 Huỳnh Thị Cẩm Liên, 2011 Hoàn thiện công tác quản lý nhà nước huyện Đức

Phổ, tỉnh Quảng Ngãi Luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Đà Nẵng

14 Dương Thị Bình Minh, 2005 Quản lý chi tiêu công ở Việt Nam – Thực trạng và

giải pháp Hà Nội: Nxb Tài chính

15 Nguyễn Minh Phong, 2013 Nâng cao hiệu quả đầu tư công từ ngân sách nhà

nước Tạp chí Cộng sản, số 5 trang 45-46

16 Lê Toàn Thắng, 2013 Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước ở Việt Nam hiện

nay Luận án tiến sĩ quản lý hành chính công, Học viện Hành chính

17 Phạm Văn Thịnh, 2011 Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện

Phù Cát, tỉnh Bình Định Luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Đà Nẵng

18 Thủ tướng Chính phủ, 2012 Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 18 tháng 4 năm

2012 phê duyệt chiến lược tài chính đến năm 2020 Hà Nội

19 Nguyễn Văn Tuyến, 2008 Giáo trình Luật Ngân sách Nhà nước Hà Nội: Nxb

Công an nhân dân

20 UBND huyện Sóc Sơn, 2009-2013 Quyết định giao chỉ tiêu kế hoạch kinh tế -

xã hội và dự toán ngân sách của huyện Sóc Sơn năm 2009-2013 Hà Nội

21 UBND huyện Sóc Sơn, 2009-2013 Báo cáo quyết toán thu, chi ngân sách huyện Sóc Sơn năm 2009-2013 Hà Nội

22 UBND huyện Sóc Sơn, 2009-2013 Báo cáo tình hình kết quả thực hiện nhiệm

vụ phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng năm 2009-2013 Hà Nội

23 UBND huyện Sóc Sơn, 2014 Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội huyện Sóc Sơn

giai đoạn 2015 – 2020 Hà Nội

24 Nguyễn Thị Hoàng Yến, 2013 Đổi mới chính sách pháp luật về phân cấp quản

lý ngân sách nhà nước Tạp chí Tài chính, số 9, trang 22-24