1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

phép tính tích phân và vi phân

79 319 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 79
Dung lượng 1,82 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

phép tính tích phân và vi phân hàm một biến tham khảo

Trang 1

HỌC LIỆU

Học liệu bắt buộc:

[1] Nguyễn Mạnh Quý – Nguyễn Xuân Liêm Giáo trình phép tính vi

phân và tích phân của hàm số một biến số - Giáo trình Cao đẳng Sư phạm NXB Đại học Sư phạm 2004.

[2] Nguyễn Mạnh Quý – Nguyễn Xuân Liêm Giáo trình phép tính vi

phân và tích phân của hàm số một biến số (phần bài tập)- Giáo trình Cao đẳng Sư phạm NXB Đại học Sư phạm 2004.

Học liệu tham khảo:

[3] Vũ Tuấn Giải tích toán học NXB Giáo dục 1974.

[4] Pitxcunốp Phép tính vi phân và tích phân NXB Giáo dục 1973

(Trần Tráng – Lê Hanh dịch)

Trang 2

CHƯƠNG 1 DÃY SỐ VÀ GIỚI HẠN DÃY SỐ

A Mục tiêu :

1 Kiến thức: Sinh viên nắm được các kiến thức cơ bản về :

- Dãy số, các tính chất của dãy số

- Giới hạn dãy số, các phép toán, tính chất đơn giản

- Tiêu chuẩn Côsi và các giới hạn đặc biệt

2 Kỹ năng: Giúp HS rèn luyện các kỹ năng: Tìm giới hạn của các dãy số

3 Tư duy, thái độ: Tư duy logic, thái độ học tập nghiêm túc, khoa học

B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện, tài liệu tham khảo:

1 Phương pháp: Vấn đáp, gợi mở

2 Phương tiện: Tập bài giảng, giáo trình, tài liệu tham khảo

3 Tài liệu tham khảo:

[1] Nguyễn Mạnh Quý – Nguyễn Xuân Liêm Giáo trình phép tính vi

phân và tích phân của hàm số một biến số - Giáo trình Cao đẳng Sư phạm NXB Đại học Sư phạm 2004.

[2] Nguyễn Mạnh Quý – Nguyễn Xuân Liêm Giáo trình phép tính vi

phân và tích phân của hàm số một biến số (phần bài tập)- Giáo trình Cao đẳng Sư phạm NXB Đại học Sư phạm 2004.

Học liệu tham khảo:

[3] Vũ Tuấn Giải tích toán học NXB Giáo dục 1974.

[4] Pitxcunốp Phép tính vi phân và tích phân NXB Giáo dục 1973

(Trần Tráng – Lê Hanh dịch

C Phân phối số tiết thực hiện:

Trang 3

TT Nội dung kiến thức Số tiết

2 Một số tính chất, phép toán về giới hạn của dãy số

2.1 Một số tính chất đơn giản về giới hạn của dãy số

a) Cho ba d·y { } { }a , n b n ,{ }c n tho¶ m·n an ≤bn ≤cn ∀n∈N.

c) NÕu c¸c d·y { } { }a , n b n cã giíi h¹n vµ an ≤bn ∀n∈N th× n a n

e) Mét d·y gi¶m vµ bÞ chÆn díi th× cã giíi h¹n

2.2 Các phép toán trên giới hạn của dãy số

a) NÕu c¸c d·y{ } { }a , n b n cã giíi h¹n th× c¸c d·y {a n +b n},

Trang 4

b) NÕu c¸c d·y{ } { }a , n b n cã giíi h¹n, limn→∞b n ≠0,b n ≠0víi mäi n th× d·y

n n n

n

a b

3 Tiêu chuẩn Côsi

3.1 Định lý Bônsanô – Vâyơstrat

Mọi dãy số thực bị chặn đều có một dãy con hội tụ

3.2 Tiêu chuẩn Côsi

Dãy số thực hội tụ khi và chỉ khi nó là dãy Côsi

4 Một số giới hạn đặc biệt, các vô cùng lớn – vô cùng bé

4.2 Giới hạn vô cực, vô cùng lớn – vô cùng bé

Dãy số {un} được gọi là một vô cùng lớn nếu limn u n

Trang 5

Trọng tâm chương: Nắm vững phương pháp tìm giới hạn của dãy số

Trường hợp 1 : Nếu a = 1 thì dãy (u n) là một cấp số cộng , công sai b

Trường hợp 2 :Nếu a ≠ 1 , ta qui dãy (u n) thành dãy (vn ) là một cấp số nhân , công bội a như sau:

n n

n

u

u u

Trang 6

n n

=

5.Cho n vòng tròn trong đó cứ hai vòng tròn thì giao nhau tại 2 điểm và không có

ba vòng tròn nào giao nhau tại 1 điểm

Hỏi n vòng tròn đã cho chia mặt phẳng làm bao nhiêu phần?

6 Xác định số hạng tổng quát của dãy số (u n) với 1

i

=

Trang 7

Trường hợp 2: a ≠ 1.

Đặt v n = u n + g(n) với deg(g) = deg(f) và g(n) được xác định thông qua phương pháp hệ số bất định dồng thời thỏa : vn+1 = avn

Ta qui dãy (u n ) thành dãy (v n ) là một cấp số nhân có công bội q = a.

7 Tìm số hạng tổng quát của dãy số u n xác định bởi :

3 1

1

2, 1, 2

Trang 8

Do đó ta được : g(n) = 1

2n2 + 1

2n + 1 Như vậy khi v n = u n + 1

n n

Trang 9

Trường hợp 1: a = 1 ta có u n+1 = u n + α.β n

Cho n lần lượt nhận các giá trị 1 ; 2; 3; …n – 1 thì ta được:

1 1 1

n i n

Trong đó A được xác định thông qua phương pháp hệ số bất định.

Dãy số (vn) được xác định theo cấp số nhân và từ đó suy được (un ).

11 Tìm số hạng tổng quát u n của dãy (u n ) được xác định : 1

1

3 3.4n

Trang 10

Với vn+1 = 3vn ⇔un+1 + A(n+1)3n+1 = 3(un + An.3 n )

3un +5.3 n + A(n+1)3 n+1 = 3(un + An.3 n )

Trang 11

14 .Xác định số hạng tổng quát un của dãy số xác định bởi : 1

n

n n

u u

u x

u x

− ⇒ vn = kvn – 1

Từ đó áp dụng cấp số nhân , tìm được vn , suy ra được un

Trường hợp 2: phương trình (*) có 2 nghiệm kép : x 0

Trang 12

Tương tự trên , ta tìm được k để có :

Áp dụng cấp số cộng tìm được vn và suy được un

17 Tìm số hạng tổng quát un của dãy số (un ) xác định bởi :

1 1

1

; 1 3

3

n n n

u

u u

u u

3

n n

u u

+ +

u u

u u

Trang 13

18 Tìm số hạng tổng quát un của dãy số (un ) xác định bởi :

1 1

1

; 1 3 2

n n n

u

u u

Ta có un – 1 = 1

1

1 3

n n

u u

3

n n

u u

Vậy số hạng tổng quát của dãy số là un = 7

3

n n

+ + , với n *

19 Xác định số hạng tổng quát u n của dãy số xác định bởi :

n n

1

1

3

6 , 1 2

n n

Trang 14

CHƯƠNG 2 HÀM SỐ VÀ GIỚI HẠN HÀM SỐ

A Mục tiêu:

1 Kiến thức: Sinh viên nắm được các kiến thức cơ bản về :

- Hàm số, các tính chất của hàm số

- Giới hạn hàm số, các phép toán, tính chất đơn giản

- Tiêu chuẩn Côsi và các giới hạn đặc biệt

2 Kỹ năng: SV thành thạo các kỹ năng tìm giới hạn hàm số.

3 Tư duy, thái độ: Tư duy logic, thái độ học tập nghiêm túc, khoa học, đạt

hiệu quả cao

B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện và tài liệu tham khảo:

1 Phương pháp: Vấn đáp, gợi mở

2 Phương tiện: Tập bài giảng, giáo trình, tài liệu tham khảo

3 Tài liệu tham khảo:

Học liệu bắt buộc:

[1] Nguyễn Mạnh Quý – Nguyễn Xuân Liêm Giáo trình phép tính vi

phân và tích phân của hàm số một biến số - Giáo trình Cao đẳng Sư phạm NXB Đại học Sư phạm 2004.

[2] Nguyễn Mạnh Quý – Nguyễn Xuân Liêm Giáo trình phép tính vi

phân và tích phân của hàm số một biến số (phần bài tập)- Giáo trình Cao đẳng Sư phạm NXB Đại học Sư phạm 2004.

Học liệu tham khảo:

[3] Vũ Tuấn Giải tích toán học NXB Giáo dục 1974.

[4] Pitxcunốp Phép tính vi phân và tích phân NXB Giáo dục 1973

(Trần Tráng – Lê Hanh dịch)

Trang 15

C Phân phối số tiết thực hiện:

X ):

f(X) ={f( )x :xX}

1.2 Các phép toán trên hàm số: Yêu cầu HS tự hệ thống lại

1.3 Các hàm số đặc biệt: Các hàm số chẵn, lẻ, tuần hoàn, đơn điệu, hàm

hợp…

Trang 16

- Cho hàm f xác định trên X, f đợc gọi là bị chặn trên (dới) trong miền xác định X nếu:

Từ đú yờu cầu SV phỏt biểu lại ĐN giới hạn hàm số?

2.2 Tớnh duy nhất của giới hạn: Nếu một hàm số cú giúi hạn thỡ giới hạn

đú là duy nhất

2.3 Tiờu chuẩn Cụsi: Giả sử khoảng (a, b) chứa điểm x0 và hàm số f xỏc định trờn tập (a, b)\{x0} Ta núi rằng tồn tại lim ( )x x0 f x

→ khi và chỉ khi với ε > 0

cho trước bộ tựy ý, tồn tại số dương δ sao cho:

Trang 17

+) xlim→x o(f(xg(x))=xlim→x o f(xxlim→x o g(x)

+) xlim→x o(f(x).g(x))=xlim→x o f(x).limxx o g(x)

+) NÕu limxx o g(x) ≠0 th× lim ( )

) ( lim ) (

) ( lim

x g

x f x

g

x f

o

o o

x x

x x x

x→ + =xlim→x of(x)= l

3.2 Ảnh và hạt nhân (Tham khảo GT)

4 Giới hạn phía; Giới hạn tại vô cực; Giới hạn vô cực

Trang 18

1lim2

214

1lim2

4

11lim4

112lim

1

24

122

122

1lim1

22

12lim

2lim

++

=+

+

=+

x e x

x e

x x

x e x

x e x

x e

x xe

x e

x e x

x e

x xe

x e x x e x

x xe x

4.3 Giới hạn vô cực: lim ( )xx0 f x = +∞ có nghĩa là với mọi dãy (xn) trong tập hợp (a;b)\{xo} mà limx n = x o khi đó ta nói: lim ( )x x0 f x

5 Vô cùng bé, vô cùng lớn, các hàm số tương đương

5.1 Vô cùng bé: Hàm số f được gọi là vô cùng bé khi x-> x0 nếu

Trang 19

Ví dụ 1: Tìm

3

9 lim 2

3 ( lim

x = limx→3(x+3)= 6

Ví dụ 2: Tìm

2 3 2

1

3 + +

+ +

x x

x

Giải:

2 3 2

1 lim 33 2

+ +

+ +

x x

3

3 2

2 3 2

1 1 1 lim

x x

x x

x

+ +

+ +

2 1

2)Bài tập tự luyện:

+) Tìm

1

1 lim

3 2

4 5 + +

− +

x x

2

8 lim

5 2 3 lim

5 2 3

2 (

) 2 2 )(

2 4 ( lim

+ +

x x

5 2 3

) 2 2 ( 2 lim

+ +

Ví dụ 2: Tìm tập xác định và xét tính chẵn lẻ của hàm số sau:

Giải: Hàm f xác định khi và chỉ khi

và f(x) = ln

Trang 20

x x

8 2 lim

2

2

− +

Trang 21

KIỂM TRA MỘT TIẾT Bài 1 :Tính các giới hạn :

a

14 5

1 4 3 5 4

2 2

+ +

− +

x x x

x

b

x

x x

sinlim

Trang 22

Nên

1 27 1

Trang 23

CHƯƠNG 3 HÀM SỐ LIÊN TỤC

A Mục tiêu:

1 Kiến thức: Sinh viên nắm được các kiến thức cơ bản về :

- Định nghĩa hàm số liên tục, liên tục một phía, liên tục trên khoảng, đoạn

- Các tính chất cơ bản của hàm liên tục

2 Kỹ năng: Giúp SV rèn kỹ năng:

- Xét tính liên tục của hàm số

- Tính liên tục của hàm số ngược

3 Thái độ: Thái độ nghiêm tục học tập, nghiên cứu để đạt hiệu quả cao

B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện, tài liệu tham khảo:

1 Phương pháp: Vấn đáp, gợi mở

2 Phương tiện: Tập bài giảng, giáo trình, tài liệu tham khảo

3 Tài liệu tham khảo:

[1] Nguyễn Mạnh Quý – Nguyễn Xuân Liêm Giáo trình phép tính vi phân

và tích phân của hàm số một biến số - Giáo trình Cao đẳng Sư phạm

NXB Đại học Sư phạm 2004

[2] Nguyễn Mạnh Quý – Nguyễn Xuân Liêm Giáo trình phép tính vi

phân và tích phân của hàm số một biến số (phần bài tập)- Giáo trình Cao đẳng Sư phạm NXB Đại học Sư phạm 2004.

Học liệu tham khảo:

[3] Vũ Tuấn Giải tích toán học NXB Giáo dục 1974.

[4] Pitxcunốp Phép tính vi phân và tích phân NXB Giáo dục 1973

(Trần Tráng – Lê Hanh dịch

C Phân phối số tiết thực hiện:

Trang 24

TT Nội dung kiến thức Số tiết

LT:3; BT: 3 Ghi chú

2 Hàm liên tục trên đoạn

Tính liên tục của hàm ngược

x→ = f(xo) (1)

- f liªn tôc ph¶i t¹i xo ⇔ lim f(x)

o x

x→ + = f(xo)

- f liªn tôc tr¸i t¹i xo ⇔ lim f(x)

o x

x→ − = f(xo)

- f liªn tôc trªn (a ; b) ⇔f liªn tôc t¹i mäi ®iÓm thuéc (a ; b)

- f liªn tôc trªn [ ]a; b ⇔f liªn tôc t¹i mäi ®iÓm thuéc (a ; b) vµ liªn tôc

tr¸i t¹i b, liªn tôc ph¶i t¹i a

1.2 Các loại điểm gián đoạn:

- f gi¸n ®o¹n t¹i xo ⇔nã kh«ng liªn tôc t¹i xo.

Điểm gián đoạn loại một nếu nó có giới hạn trái, phải hữu hạn tại điểm đóĐiểm giới hạn loại hai nếu nó không phải là điểm giới hạn loại một

2 Các phép toán trên hàm số liên tục:

2.1 Phép toán cộng, nhân, chia

- Hai hµm f vµ g liªn tôc t¹i xo th× c¸c hµm f + g, f – g vµ f.g liªn tôc t¹i xo;

Trang 25

- Hµm y = f(x) liªn tôc t¹i xo; hµm u = g(y) liªn tôc t¹i yo = f(xo) th× hµm sè hîp g(f(x)) liªn tôc t¹i xo.

3 Hàm số liên tục trên đoạn

4.1 Tính liên tục của hàm số ngược

Giả sử f là một hàm liên tục và tăng (giảm) nghiêm ngặt trên [a, b] khi đó hàm ngược f-1 cũng là hàm liên tục, tăng (giảm ) nghiêm ngặt trên [f(a), f(b)]

4.2 Tính liên tục của các hàm số sơ cấp

Mọi hàm đa thức,hàm hữu tỷ, hàm số mũ, hàm logarit, hàm lũy thừa, hàm lượng giác đều liên tục trên tập xác định của nó

4.3 Một vài giới hạn đặc biệt

+) x x x

sin lim

0

→ = 1 +) limx 0 tgx x

Trang 26

+) x x)x

1 1 ( lim +

+

1 lim

0 = lna với a > 0, a ≠1, đặc biệt x e

x x

+

1 lim

+) x x x

) 1 ln(

Trọng tõm chương: Thành thạo BT xột tớnh liờn tục của hàm số

Tỡm điểm giỏn đoạn của hàm số

0 2

x

x x

tại điểm x = 0

Giải: hàm số f(x) =  >

0 1

0 2

x

x x

xác định tại x = 0 và f(0) = 2.0 = 0, nhng xlim→0+ f(x)= 1 ≠ f(0) = 0 nên theo định nghĩa f(x) không liên tục tại

x = 0

Trang 27

tại x = 1 +) f(x) = sin(x+1) tại x = 0.

+) f(x) = 2x - 5 trên toàn trục số +) f(x) = ex-3 tại x = 3

+) f(x) = ln(5x+7) tại x = 2 +) f(x) = x2 − 3x+ 2 tại x = - 3 +) f(x) =  >

≤ +

1 1

1 2

3

x

x x

4

3

2

x x

x x

tại điểm x = -2

+) f(x) =  − >

0 1

0

2

x x

x x

tại điểm x = 0

+) f(x) =  >

≤ π

π

x

x x

0

x

x tgx

1 )

ln(

e x

e x e x

tại điểm x = e+1 Mức độ 2:

1)Ví dụ mẫu:

Ví dụ 1: Tìm các điểm gián đoạn của hàm số f(x) =

2

1 2

Trang 28

Ví dụ 2: Xét tính liên tục của hàm số f(x) =

2 2

3 2 1

x

x x

2 (

2 4 lim

2 lim

Vậy f liên tục tại x = 2

Ví dụ 3: Chứng minh rằng phơng trình: x3 + 1000x2 + 0,1 = 0 có ít nhất một nghiệm âm

Giải: Đặt P(x) = x3 + 1000x2 + 0,1 ta có P(x) liên tục trên toàn trục số, P(0) = 0,1 > 0 , mặt khác xlim→−∞P(x)=−∞ nên phải tồn tại một số a < 0 để P(a) < 0, nghĩa là P(a)P(0) < 0 Vậy theo tính chất của hàm số liên tục trên đoạn thì phải tồn tại số c ∈ (a;0) sao cho P(c) = 0 Số c chính là nghiệm âm cần tìm

1 2

1 2

3

2 2

2

x

x x

x x

+) Tìm các điểm gián đoạn của hàm số f(x) = 

1 3

x x

x x

+) Xét tính liên tục của hàm số: f(x) = x3 −3x+2 trên toàn trục số

+) Tìm các khoảng và nửa khoảng mà hàm số sau liên tục: f(x) =

2 3

0 0

x x x

x

Trang 29

+) XÐt tÝnh liªn tôc cña hµm sè f(x) =

0 , 1

2

x khi x

x khi

x x khi x x

(A) Liªn tôc t¹i mäi ®iÓm trõ c¸c x thuéc ®o¹n [ ]0 ; 1

(B) Liªn tôc t¹i mäi ®iÓm thuéc tËp sè thùc R

(C) Liªn tôc t¹i mäi ®iÓm trõ ®iÓm x = 0

(D) Liªn tôc t¹i mäi ®iÓm trõ ®iÓm x = 1

+

0 1

1 3

0 , 1

2 4

x khi

x khi

x x

khi x x

x x

(A) Liªn tôc t¹i mäi ®iÓm trõ c¸c x thuéc ®o¹n [− 1 ; 0] (B) Liªn tôc t¹i mäi ®iÓm thuéc tËp sè thùc R

(C) Liªn tôc t¹i mäi ®iÓm trõ ®iÓm x = 0

(D) Liªn tôc t¹i mäi ®iÓm trõ ®iÓm x = -1

0 cos

1

1 0

1

3 2

x khi x x

x khi x

x khi

x x

(A) Liªn tôc t¹i mäi ®iÓm trõ c¸c ®iÓm x = 0 vµ x = 1 (B) Liªn tôc t¹i mäi ®iÓm thuéc tËp sè thùc R

Trang 30

(C) Liên tục tại mọi điểm trừ điểm x = 0.

(D) Liên tục tại mọi điểm trừ điểm x = 1

π

π +k với k

∈ Z Tại các điểm xo khác ta có xlim→x o f(x)= f(xo), nên tại đó f liên tục

Ví dụ 2: Xét tính liên tục của hàm số f(x) =

cos 1

) 0 ( 4

1

x x

1 2

1 ) sin (

) 2

2

sin (

) cos 1

(

1 lim

) cos 1

.(

sin

cos 1

0 2

x x

x x

x x

x

x x

2 , 1

2 , 1 2

3

2 2

2

x x x

x x x

x x

+) Tìm các điểm gián đoạn của hàm số f(x) = 

2

sin

x x x

x

e x

Trang 31

+) Tìm các điểm gián đoạn của hàm số f(x) =

<

1

0 )

1 ln(

0 , 1

2

x khi x

x khi x

x x khi x

x

(A) Liên tục tại mọi điểm trừ các x thuộc đoạn [ ]0 ; 1

(B) Liên tục tại mọi điểm thuộc tập số thực R

(C) Liên tục tại mọi điểm trừ điểm x = 0

(D) Liên tục tại mọi điểm trừ điểm x = 1

≤ +

) 2 ( 2

2 2 3

) 2 ( 4 1

3

x x

x

x ax

) 0 (

x

x x

x a

− +

) 0 ( 1 1

) 0 ( 2 4

x x

x x

x x

x a

+) Xác định a để hàm f liên tục trên R:

Trang 32

) 3

( cos 2 1

) 3 sin(

) 3

( 6

π π

π π

x x x

x tg

+) f(x) = 33x-6+ x− 4 +) f(x) = ln(5x+7)

+) Chøng minh r»ng ph¬ng tr×nh: x3-10000x2 - 0,1 = 0 cã Ýt nhÊt mét nghiÖm d¬ng

t¹i Ýt nhÊt mét nghiÖm thùc

VÝ dô 3: Cho P(x) = x3 + x – 1 Chøng minh r»ng ph¬ng tr×nh P(x) = 0 cã Ýt nhÊt mét nghiÖm d¬ng bÐ h¬n 1

Gi¶i: Ta cã P(0) = -1 vµ P(1) = 1, nªn P(0).P(1) < 0 H¬n n÷a dÔ thÊy P(x) liªn tôc trªn toµn trôc sè nªn nã liªn tôc trªn ®o¹n [ ]0 ; 1 Theo tÝnh chÊt cña hµm sè liªn tôc trªn ®o¹n, th× ph¶i tån t¹i c ∈ (0;1) sao cho P(c) = 0 VËy c

chÝnh lµ nghiÖm bÐ h¬n 1 cña ph¬ng tr×nh P(x) = 0

+) Chøng minh r»ng ph¬ng tr×nh x4 - 3x2 + 5x – 6 = 0 cã Ýt nhÊt mét nghiÖm thuéc kho¶ng (1;2)

Trang 33

+) Tìm a sao cho hàm số sau liên tục trên R: f(x) =  − >

1 3

2

1

2

x ax

x x

1 1

1 2

3

x

x x

4

3

2

x x

x x

+) f(x) =  − >

0 1

0

2

x x

x x

+) f(x) =  >

≤ π

π

x

x x

0 sin

+) f(x) =  >

0 0

0

x

x tgx

1 )

ln(

e x

e x e x

+) Cho f(x) liên tục trên đoạn [ ]a; b , cho αvàβ là hai số thực thoả

mãn: α .β> 0, chứng minh rằng tồn tại c∈[ ]a; b thoả mãn:

α f(a) +βf(b) = (α +β)f(c)

+) Cho 3 số dơng a, b, c và ba số thực khác nhau từng đôi α , β, γ .

Chứng minh rằng phơng trình: − α + − β + x− γ

c x

b x

a

= 0 có ít nhất hai nghiệm phân biệt

Trang 34

CHƯƠNG 4 ĐẠO HÀM VÀ VI PHÂN

A Mục tiêu:

1 Kiến thức: Sinh viên nắm được các kiến thức cơ bản về :

- Định nghĩa đạo hàm, các tính chất cơ bản

3 Tư duy, thái độ: Tư duy logic, khoa học, thái độ học tập, làm việc,

nghiên cứu để đạt hiệu quả cao

B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện, tài liệu tham khảo:

1 Phương pháp: Vấn đáp, gợi mở

2 Phương tiện: Tập bài giảng, giáo trình, TLTK

3 Tài liệu tham khảo:

[1] Nguyễn Mạnh Quý – Nguyễn Xuân Liêm Giáo trình phép tính vi phân

và tích phân của hàm số một biến số - Giáo trình Cao đẳng Sư phạm

NXB Đại học Sư phạm 2004

[2] Nguyễn Mạnh Quý – Nguyễn Xuân Liêm Giáo trình phép tính vi

phân và tích phân của hàm số một biến số (phần bài tập)- Giáo trình Cao đẳng Sư phạm NXB Đại học Sư phạm 2004.

Học liệu tham khảo:

[3] Vũ Tuấn Giải tích toán học NXB Giáo dục 1974.

[4] Pitxcunốp Phép tính vi phân và tích phân NXB Giáo dục 1973

(Trần Tráng – Lê Hanh dịch

Trang 35

C Phõn phối số tiết thực hiện:

Cho hàm f xác định trong khoảng (a;b), kí hiệu y = f(x) Với mỗi x∈

(a;b) ta cho một số gia ∆x Kí hiệu số gia của hàm số là:∆y = f(x+∆x) – f(x) Lập tỉ số:

x

x f x x f x

y

∆+

limlim

f

∆+

=

)()(

1.2 Một vài tớnh chất đơn giản

- Đạo hàm của hàm f tại x, f’(x) chính là hệ số góc của tiếp tuyến của

đờng cong y = f(x) tại điểm có toạ độ là (x;f(x))

Trang 36

1.3 Đạo hàm phớa

Định nghĩa đạo hàmphía:

Cho hàm f xác định trong khoảng (a;b), kí hiệu y = f(x) Với mỗi x∈

(a;b) ta cho một số gia ∆x Kí hiệu số gia của hàm số là:∆y = f(x+∆x) – f(x) Lập tỉ số:

x

x f x x f x

y

∆+

lim lim

f

∆ +

)()(

f

∆+

với g ≠0

2.2 Đạo hàm hàm số hợp

Trang 37

- Cho hàm y = f(u) trong đó u = g(x), nếu hàm u = g(x) có đạo hàm tại

x và hàm y = f(u) có đạo hàm tại u, thì hàm hợp f(g(x)) cũng có đạo hàm tại

x

1

3.2 Đạo hàm hàm lượng giỏc, lượng giỏc ngược

+) y = sinx ⇒ y’ = cosx +) y = cosx ⇒ y’ = - sinx

x

2

sin 1

Trang 38

Cho hàm f xác định trong khoảng (a;b), kí hiệu y = f(x), x∈(a;b) ta cho

x một số gia ∆x Nếu khi đó số gia của hàm số có dạng: ∆y = f’(x).∆x + α .

∆x trong đó α .∆x là vô cùng bé bậc cao hơn ∆x khi ∆x → 0 thì biểu thức

f’(x).∆x đợc gọi là vi phân của hàm f (hay là hàm y) tại điểm x, kí hiệu là df (hay dy)

Tơng tự ta có khái niệm đạo hàm cấp n của hàm f chính là đạo hàm của

đạo hàm cấp (n-1) của hàm f, kí hiệu f(n) = f(n-1)

Vi phân cấp cao:

Vi phân của vi phân cấp một của hàm f đợc gọi là vi phân cấp hai của hàm

f, kí hiệu là d2f Vậy d2f = d(df) = d(f’ dx) = f’’ (dx)2

Tơng tự ta có khái niệm vi phân cấp n của hàm f, đó là dnf = d(dn-1)

5.2 Cụng thức Lainit (Tham khảo tài liệu)

E Tổng kết chương, cõu hỏi ụn tập, hướng dẫn tự học

Trang 39

Mức độ biết:

1)Ví dụ mẫu: Bằng định nghĩa tìm đạo hàm của hàm y = 3x tại điểm x = 1.

Giải: Cho x = 1 số gia ∆x và tìm số gia ∆y tơng ứng của hàm, ta có:

Bằng định nghĩa tìm đạo hàm của các hàm số sau tại x∈R: y = cosx

Giải: Cho x số gia ∆x, tìm số gia ∆y tơng ứng, thì ∆y = cos(x+∆x) – cosx

lim 2

2

sin lim 2

sin ).

2 sin(

2 lim

lim

0 0

0 0

x x x

x x

x x

x x

y

x x

x

x

∆ +

Ngày đăng: 17/08/2016, 08:32

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình vẽ 3 - phép tính tích phân và vi phân
Hình v ẽ 3 (Trang 46)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

w