Luận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình”

Luận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” ngành Quản lý đô thị và công trình đại học kiên trúc Luận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” ngành Quản lý đô thị và công trình đại học kiên trúcLuận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” ngành Quản lý đô thị và công trình đại học kiên trúcLuận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” ngành Quản lý đô thị và công trình đại học kiên trúcLuận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” ngành Quản lý đô thị và công trình đại học kiên trúcLuận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” ngành Quản lý đô thị và công trình đại học kiên trúcLuận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” ngành Quản lý đô thị và công trình đại học kiên trúcLuận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” ngành Quản lý đô thị và công trình đại học kiên trúcLuận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” ngành Quản lý đô thị và công trình đại học kiên trúcLuận văn đề tài “ Quản lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” ngành Quản lý đô thị và công trình đại học kiên trúc

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài.

Hiện nay cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, các khu đô thị và khu côngnghiệp cũng được mở rộng và phát triển nhanh chóng Sự phát triển này một mặtgóp phần tăng trưởng kinh tế của đất nước, nhưng mặt khác lại tạo ra một lượnglớn về chất thải rắn và nhiều loại chất thải nguy hại khác

Để đảm bảo phát triển các đô thị bền vững và ổn định, vấn đề quản lý chất thảirắn phải được nhìn nhận một cách tổng hợp, không chỉ đơn thuần là việc tổ chứcxây dựng các bãi chôn lấp hợp vệ sinh cho một đô thị như phần lớn các dự án hiệnnay đang được thực hiện Mặt khác việc quản lý chất thải rắn muốn đạt hiệu quảtốt cũng phải đón đầu được sự phát triển, phải có quy hoạch quản lý tổng hợp phùhợp với sự phát triển của từng đô thị Việt Nam, đáp ứng các mục tiêu của Chiếnlược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm2050

Hoà Bình là một tỉnh miền núi phía Tây Bắc Việt Nam, có vị trí quan trọng làcửa ngõ của vùng Tây Bắc với thủ đô Hà Nội và đồng bằng sông Hồng Là tỉnhnằm trong vùng Tây Bắc nhưng Hoà Bình cũng là tỉnh nằm trong vùng Thủ đô HàNội Với lợi thế về vị trí địa lý và nguồn tài nguyên phong phú Hoà Bình luôn cósức hút rộng lớn đối với quốc gia và khu vực Tây Bắc Thành phố Hoà Bình là đôthị loại II trực thuộc tỉnh Hoà Bình theo Nghị định số 126/2006/NĐ-CP ban hànhngày 27/10/2006 của Thủ tướng Chính Phủ Là trung tâm kinh tế, văn hoá, chínhtrị, du lịch, dịch vụ của tỉnh Hoà Bình, là đầu mối giao thông, giao thương của cáchuyện trong tỉnh và của tỉnh Hoà Bình với các tỉnh lân cận Vì vậy để đáp ứngđược nhu cầu hiện tại và sự phát triển của đô thị trong tương lai, đòi hỏi thành phốHoà Bình phải có một hệ thống hạ tầng kỹ thuật xứng tầm và đầu tư đúng mức.Bên cạnh những tiềm năng, động lực kể trên, thành phố Hoà Bình cũng đangđối mặt với các thách thức về bảo vệ môi trường, đặc biệt là vấn đề quản lý chấtthải rắn Hiện nay công tác quản lý chất thải rắn chưa được quan tâm đầu tư tươngxứng Sự phối hợp giữa các cơ quan ban ngành thực hiện chưa chặt chẽ, kế hoạch

thực hiện chưa được đồng bộ, thống nhất Từ đó đã dẫn đến tình trạng xuống cấpmôi trường

Xuất phát từ yêu cầu đó và để góp phần phát triển đô thị bền vững, quản lýchất thải rắn có hiệu quả và tiết kiệm tài nguyên, việc nghiên cứu lựa chọn xâydựng mô hình quản lý chất thải rắn thích hợp nhằm bảo vệ môi trường là cần thiết

và phù hợp nội dung cơ bản trong chính sách của Nhà Nước về kế hoạch phát triển

kinh tế xã hội, bảo vệ môi trường Trước những đòi hỏi bức bách đó, đề tài “ Quản

lý chất thải rắn thành phố Hoà Bình” là hết sức cấp thiết và có ý nghĩa thực tiễn.

2 Mục đích nghiên cứu.

Đề xuất giải pháp quản lý chất thải rắn Thành phố Hoà Bình

3 Nội dung nghiên cứu.

- Đánh giá thực trạng công tác quản lý CTR của thành phố Hoà Bình

- Đề xuất giải pháp quản lý CTR thành phố Hoà Bình, nhằm đảm bảo tính hiệuquả về kinh tế, xã hội, văn minh và vệ sinh môi trường

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Chất thải rắn - Thành phố Hoà Bình

5 Phương pháp nghiên cứu.

- Điều tra, khảo sát, thu thập, tổng hợp số liệu

B: PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I.

TỔNG QUAN THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HOÀ BÌNH

- Chất thải rắn là chất thải ở thể rắn, được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch

vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác (Nghị định số 59/2007/NĐ-CP ngày 09tháng 04 năm 2007 về QLCTR)

- Chất thải rắn là tất cả các chất thải, phát sinh từ các hoạt động của con người

và động vật, thường ở dạng dạng rắn và bị đổ bỏ vì không thể trực tiếp sử dụng lạiđược hoặc không được mong muốn nữa (Tchobanoglous et al., 1993)

c Chất thải rắn sinh hoạt

Chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH), còn gọi là rác thải sinh hoạt, là các chất rắn

bị loại ra trong quá trình sống, sinh hoạt của con người và động vật nuôi Chất thảidạng rắn phát sinh từ khu vực đô thị - gọi là CTR đô thị bao gồm các loại CTRphát sinh từ các hộ gia đình, khu công cộng, khu thương mại, các công trình xâydựng, khu xử lý chất thải, trong đó, CTRSH chiếm tỷ lệ cao nhất

1.1.2 Chất thải rắn thông thường, chất thải rắn nguy hại [5]

a Chất thải rắn thông thường.

- CTR thông thường là một loại CTR, vậy muốn xác định một dạng vật chất cóphải là CTR thông thường không là chất thải nguy hại bởi CTR thông thườngkhông mang những đặc tính như: Dễ gây phản ứng, dễ cháy, dễ ăn mòn, dễ gây

độc hại, có tính phóng xạ…gây nguy hại nghiêm trọng cho môi trường và sức khoẻcon người.

- CTR thông thường được định nghĩa như sau: CTR thông thường là một dạngvật chất ở thể rắn, không phải là thể lỏng, thể khí, không phải là chất thải nguy hại

và được thải ra từ các hoạt động khác nhau của con người

b Chất thải rắn nguy hại.

- Chất thải nguy hại là chất thải chứa yếu tố độc hại, phóng xạ, dễ cháy, dễ nổ,

dễ ăn mòn, dễ lây nhiễm, gây ngộ độc hoặc đặc tính nguy hại khác (Luật Bảo vệMôi trường, 11-2005)

- Chất thải nguy hại là chất thải có một trong bốn tính chất dễ cháy (ignitable),

ăn mòn (corrosive), phản ứng (reactive), hoặc độc hại (toxic) (LaGrega et al.,2001)

1.1.3 Quản lý chất thải rắn [4, 3, 10]

Quản lý CTR (QLCTR) là hoạt động kiểm soát sự phát sinh, giảm thiểu: thugom, phân loại, lưu chứa, trung chuyển, vận chuyển, xử lý tái chế, tiêu huỷ, thải bỏcuối cùng CTR Mục đích của QLCTR là để bảo vệ sức khoẻ cộng đồng, bảo vệmôi trường, cảnh quan đô thị, tận dụng tối đa vật liệu, tiết kiệm tài nguyên nănglượng, tái chế và sử dụng tối đa các thành phần còn có ích (thành phần hữu cơ và

vô cơ thể tái chế)

Quản lý CRT bao gồm:

- Hoạt động QLCTR: bao gồm các hoạt động quy hoạch quản lý đầu tư xâydựng cơ sở QLCTR, các hoạt động phân loại, thu gom, lưu trữ, vận chuyển, tái sửdụng, xử lý CTR nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu những tác động có hại đối với môitrường và sức khoẻ con người

- Thu gom CTR: là hoạt động tập hợp, phân loại, đống gói và lưu trữ tạm thờiCTR tại nhiều địa điểm thu gom tới địa điểm hoặc cơ sở được cơ quan nhà nước cóthẩm quyền chấp thuận trước khi vận chuyển đến nơi xử lý

- Lưu giữ CTR: là việc lưu giữ CTR trong một thời gian nhất định ở nơi được

cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận trước khi vận chuyển đến nơi xử lý

- Vận chuyển CTR: là quá trình chuyên chở CTR từ nơi phát sinh, thu gom,lưu giữ trung chuyển đến nơi xử lý tái chế, tái sử dụng hoặc bãi chôn lấp cuốicùng

- Xử lý CTR: là quá trình xử dụng các giải pháp công nghệ, kỹ thuật làm giảm,loại bỏ, tiêu huỷ các thành phần có hại hoặc không có ích trong CTR, thu hồi, táichế, tái sử dụng lại các thành phần có ích trong CTR

- Chôn lấp CTR hợp vệ sinh: là hoạt động chôn lấp phù hợp với các yêu cầucủa tiêu chuẩn kỹ thuật về bãi chôn lấp CTR hợp vệ sinh

Mối liên hệ giữa các thành phần trong hệ thống QLCTR được thể hiện trong

Hình 1.1.

nguån ph¸t sinh CTR

Hình 1.1: Mối liên hệ giữa các thành phần trong hệ thống quản lý CTR [4]

Ở Việt Nam, nhiệm vụ của các cơ quan chức năng trong QLCTR ở các đô thị

thể hiện ở Hình 1.2.

bé x©y dùng

bé tµi nguyªn

vµ m«i tr êng

UBND tØnh/ thµnh phè

thu gom, vËn chuyÓn

xö lý, tiªu huû

Hình 1.2: Nhiệm vụ của các cơ quan chức năng trong quản lý CTR ở các đô thị [4]

Trong đó, Bộ tài nguyên và Môi trường chịu trách nhiệm vạch chiến lược cảithiện môi trường chung cho cả nước, tư vấn cho nhà nước trong việc đề xuất luật

lệ, chính sách quản lý môi trường quốc gia; Bộ xây dựng hướng dẫn chiến lượcquản lý và xây dựng đô thị, quản lý chất thải; UBND các tỉnh thành phố chỉ đạocho các UBND các quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc; Sở TN&MT và SởXây dựng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ MTĐT, chấp hành nghiêm chỉnh chiến lượcchung về bảo vệ môi trường của nhà nước thông qua việc xây dựng các quy tắc,quy chế cụ thể trong việc bảo vệ môi trường; Cơ quan MTĐT là cơ quan trực tiếpđảm nhận nhiệm vụ quản lý, thu gom, vận chuyển và xử lý CTR, thực hiện vệ sinhmôi trường theo nhiệm vụ của UBND tỉnh/ thành phố và Sở Xây dựng giao

1.2 Giới thiệu chung về thành phố Hoà Bình

1.2.1 Điều kiện tự nhiên [14, 19, 20]

a Vị trí địa lý.

- Hoà Bình là một tỉnh miền núi phía Tây Bắc Việt Nam, Nằm ở toà độ

200019’- 210008’ vĩ độ Bắc, 104048’- 105040’ kinh độ đông

- Thành phố Hòa Bình là thủ phủ của tỉnh Hoà Bình, cách thủ đô Hà Nội73km, cách Thành phố Việt Trì 60km, cách thị xã Sơn La 200km, có diện tích tựnhiên 148,2 km2 và dân số 793.471 người (tháng 7 năm 2010), bao gồm 15 đơn vịhành chính gồm 8 phường: Phương Lâm, Đồng Tiến, Chăm Mát, Thái Bình, TânThịnh, Tân Hòa, Hữu Nghị, Thịnh Lang Và 7 xã: Dân Chủ, Sủ Ngòi, Thống Nhất,Trung Minh, Hòa Bình, Yên Mông, Thái Thịnh

Hình 1.3: Sơ đồ vị trí địa lý thành phố Hoà Bình [14]

- Địa giới hành chính TP Hòa Bình: phía Đông giáp huyện Kỳ Sơn và huyệnKim Bôi; phía Tây giáp huyện Cao Phong và huyện Đà Bắc; phía Nam giáp huyệnCao Phong; phía Bắc giáp huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ

b Địa hình, khí hậu.

- Tỉnh Hoà Bình có đặc trưng địa hình núi, gồm các dải núi lớn hiểm trở đi lạikhó khăn Độ dốc bình quân 30 - 350, độ cao trung bình 400 - 500m so với mực

nước biển Địa hình của tỉnh dốc thoải từ phía Tây Bắc xuống Đông Nam và có thểchia thành các dạng:

+ Địa hình đồi núi cao (phía Tây Bắc): Có độ cao trung bình từ 600 – 700 m,địa hình hiểm trở, diện tích 212.740 ha, chiếm 44,8% diện tích toàn vùng;

+ Địa hình trung du (phía Đông Nam): Độ dốc trung bình từ 20 – 250C, độ cao

TB từ 100 – 200 m; diện tích 262.202 ha, chiếm 55,2% diện tích toàn tỉnh;

+ Địa hình đồng bằng: Là dạng địa hình có cao độ tự nhiên thấp, chủ yếu phân

bố chủ yếu dọc theo các triền sông

- Hoà Bình có khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông lạnh, ít mưa; mùa hè nóng,mưa nhiều Nhiệt độ trung bình hàng năm trên 230C Tháng 7 có nhiệt độ cao nhấttrong năm, trung bình 27 – 290C, tháng 1 có nhiệt độ thấp nhất, trung bình 15,5 –16,50C

- Mưa, bão tập trung từ tháng 6 đến tháng 9 hàng năm với lượng mưa trungbình hàng năm là 1800-2200 mm Nhiệt độ trung bình hàng năm là 24,70C; caonhất 41,20C; thấp nhất 1,90C

1.2.2 Hiện trạng kinh tế - Xã hội [14, 19, 20]

a Dân số.

- Dân số trung bình năm 2010 của tỉnh Hòa Bình là 793.471 người chiếm0,92% dân số và chiếm 1,4% về diện tích so với cả nước; Hòa Bình chiếm 4,8% vềdiện tích và 7,1% dân số so với các tỉnh vùng Trung du miền núi bắc bộ Tỷ lệ tăngdân số trung bình toàn tỉnh giai đoạn 2006 - 2010 là -0,9% %/năm, trong đó: tăng

tự nhiên là 1,01%, tăng cơ học -0,2%%/năm

Bảng 1.1: Thống kê diện tích, dân số và mật độ dân số tỉnh Hoà Bình.[20]

Tổng số

Diện tích

(Người)

Dân số trung bình

(Người)

Mật độ dân số

(Người)

4.608 119.968 679.829 799.797 172,2

b Tình hình phát triển kinh tế - Xã hội.

- Giai đoạn 2006 - 2010 tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 12%/năm,tốc độ tăng trưởng khu vực công nghiệp – xây dựng tăng bình quân 20,7%/năm,dịch vụ tăng 13,1% và nông lâm thủy sản tăng 4,6% cao hơn hẳn so với giai đoạntrước đó

Bảng 1.2: Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân năm không tính đến thuỷ điện Hoà

Bình (Đơn vị tính: %).[19]

Công nghiệp, xây dựng 23,3 21,6 21,10 18,3 19,3

- Cơ cấu kinh tế của tỉnh Hòa Bình trong thời gian 2006 - 2010 đã có sựchuyển dịch theo hướng nông lâm nghiệp đã giảm từ 43,1% năm 2005 xuống 35%năm 2010 Tỷ trọng ngành CN - XD tăng từ 23,5% năm 2005 lên 31,5% năm 2010

và ngành TM - DV - DL ổn định và phát triển gia tăng giữ vững ở mức 32,4-33,5

% Qua số liệu trên ta thấy tỷ trọng ngành dịch vụ có tăng nhưng rất chậm, ngànhnông nghiệp giảm chậm, chuyển dịch cơ cấu mới đạt được ở ngành công nghiệp

Bảng 1.4: Cơ cấu kinh tế của Hoà Bình giai đoạn 2006 – 2010 không tính đến thuỷ

điện Hoà Bình (Đơn vị tính: %).[19]

Bảng 1.5: Cơ cấu kinh tế của tỉnh Hoà Bình giai đoạn 2006 – 2010 2010 có tính

đến thuỷ điện Hoà Bình(Đơn vị tính: %).[19]

- Giáo dục đào tạo của tỉnh Hòa Bình phát triển cả về quy mô và chất lượng.đối với tiểu học và trung học cơ sở khu vực thành thị đạt gần 100%, khu vực nôngthôn trên 98%, trung học phổ thông và bổ túc đạt từ 75-90%, mầm non đạt tỷ lệchung 74,3%

- Năm 2010 toàn tỉnh có hệ thống y tế tuyến tỉnh và một số ngành gồm có 241

cơ sở y tế với 2.795 giường bệnh, bình quân 35 giường bệnh/vạn dân, có 6,2 bácsĩ/vạn dân Mạng lưới y tế thôn bản phát triển, tỷ lệ xã có bác sĩ tương đối cao (137xã/192 xã chiếm >70%), phần lớn các xã có nữ hộ sinh và y sản nhi và 100% thônlàng có nhân viên y tế đáp ứng nhu cầu chăm sóc bảo vệ sức khoẻ của nhân dân

- Hoạt động VH-TT của tỉnh phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Các thiết chếvăn hoá từng bước nâng cấp xây dựng mới Quan tâm đầu tư đúng mức công tác

sưu tầm, bảo tồn, trùng tu và phát huy giá trị văn hoá, các di tích văn hoá lịch sử,cách mạng, di tích lưu niệm

1.2.3 Hiện trạng hạ tầng kỹ thuật [6, 19, 20]

a Hiện trạng hệ thống giao thông.

* Giao thông đường bộ.

- Trên địa bàn tỉnh Hòa Bình hiện tại có 5 tuyến quốc lộ là QL 6, QL 21, QL12B, QL 15 và đường HCM Tỉnh Hòa Bình có 20 tuyến đường tỉnh với tổng chiềudài 356,6 km và 6 tuyến trong mạng giao thông vùng 229 với tổng chiều dài 186,3

km

Bảng 1.6: So sánh chỉ tiêu về đường tỉnh và mạng giao thông vùng 229 Hòa Bình.[20]

Mật độ ĐT theo diện tích m/100km2) 11,65 4,16 5,54Mật độ ĐT theo dân số (km/1000 dân) 0,66 0,62 0,23

- Thành phố Hòa Bình có tuyến QL 6 từ Hà Nội đi Tây Bắc xuyên qua trungtâm thành phố, QL 6 đã được nâng cấp IV đến Sơn La, các quốc lộ còn lại (QL 15,

QL 21, QL 12B) đều có cấp kỹ thuật thấp (cấp V), nhưng thuận lợi là tất cả đều đãđược phủ mặt đường láng nhựa và bê tông nhựa

- Hiện tại tỉnh Hoà Bình chỉ có TP Hòa Bình có đường đạt tiêu chuẩn đường

đô thị Ở TP Hòa Bình đã xây dựng tuyến đường vành đai đô thị Tổng chiều dàiđường đô thị của Hòa Bình là 55,5km, trong đó đường có mặt bê tông 32,42km,chiếm 58,4%, mặt nhựa 20,9km chiếm 37,7% còn lại là đường cấp phối 2,18kmchiếm 3,9% Mật độ đường giao thông đô thị chính đạt 4,28% km/km2 Tổng diệntích đất dành cho xây dựng đường giao thông đô thị là 266,08ha, chiếm 21,6% diệntích đất xây dựng đô thị Toàn thành phố đang có 3 bến xe đang hoạt động:

+ Bến xe trung tâm Hòa Bình: vị trí thuộc phường Phương Lâm Diện tích0,3ha, công trình phục vụ là nhà 2 tầng 600m2 Số lượng xe là 130xe/ngđ Nănglực vận chuyển 1500hk/ngđ, 4500kg hàng hóa/ngđ;

+ Bến xe Chăm Mát: vị trí thuộc phường Thái Bình Diện tích 0,3ha, côngtrình phục vụ là nhà cấp 4 khoảng 70m2 Số lượng xe là 12xe/ngđ Năng lực vậnchuyển 120hk/ngđ Có thể trông giữ 20xe/ngđ;

+ Bến xe Bình An: vị trí thuộc phường Tân Hòa Diện tích khoảng 2,2ha, côngtrình phục vụ là nhà kiên cố Số lượng xe là 200 xe/ngđ Năng lực vận chuyểnkhoảng 8000hk/ngđ

* Giao thông đường thuỷ.

- Tuyến: Hòa Bình có hệ thống sông suối đa dạng và phong phú nhưng phầnlớn là sông, suối nhỏ, độ dốc lớn, ít nước về mùa khô, các phương tiện vận tải thủy

đi lại khó khăn Trên địa bàn có 2 tuyến sông chính, có khả năng khai thác vận tảiđường thủy nội địa là Sông Đà và sông Bôi

- Cụm cảng Hòa Bình được coi là cảng đầu mối, gồm 3 cảng: Hòa Bình (BếnNgọc), Bích Hạ, Ba Cấp do công ty xếp dỡ đường thủy nội địa khai thác, quản lý.Khối lượng hàng hóa thông qua cảng khoảng 450.000T/năm

Bảng 1.7: Hiện trạng cấp nước đô thị Tỉnh Hòa Bình.[20]

2 TT Lương Sơn- Huyện Lương Sơn 500 Nước ngầm ven sông Bùi

3 TT Cao Phong- Huyện Cao Phong 2.500 Nước mặt hồ Cạn Thượng

TT Đô thị Công suất Nguồn nước

8 TT Vụ Bản- Huyện Lạc Sơn 500 Nước mặt sông Bưởi

9 TT Chi Nê- Huyện Lạc Thủy 850 Nước mặt sông Bôi

10 TT Mai Châu- Huyện Mai Châu 400 Nước ngầm

11 TT Mường Khến- Huyện Tân Lạc 850 Nước ngầm

12 TT Hàng Trạm- Huyện Yên Thủy 500 Nước ngầm

c Hiện trạng cấp điện và chiếu sáng đô thị.

- Thủy điện Hòa Bình là công trình đầu mối Quốc gia công suất đặt 8x240MWnằm tại trung tâm thành phố, hàng năm phát điện vào hệ thống điện Quốc giakhoảng 8 tỷ kWh Là nguồn cấp điện chính cho thành phố, nên TP rất chủ động vềnguồn điện tại chổ cũng như khả năng đấu nối với hệ thống điện

- Mạng lưới cấp điện: Tỷ lệ hộ sử được sử dụng điện trên địa bàn thành phốnăm 2010 là 100%

- Hệ thống chiếu sáng đô thị: Hệ thống chiếu sáng đô thị được quan tâm đầu

tư Năm 2005 toàn thành phố có 51,4 km đến nay có trên 80 km, trong đó nhà nướcđầu tư 66 km, nhân dân, cơ quan đóng góp trên 14 km

d Hiện trạng hệ thống thông tin liên lạc.

- Hiện tại TP Hòa Bình có 2 nhà cung cấp dịch vụ chính là VNPT, Viettel.Ngoài ra có một số nhà cung cấp khác, khai thác dịch vụ thông tin di động, chuyểnphát…

- Hệ thống chuyền dẫn chủ yếu bằng cáp quang, trong đó 70% số cáp đã đượcngầm hoá Truyền dẫn cho các tổng đài hiện tại đang sử dụng công nghệ cáp sợiquang có dung lượng từ 8-24 F0(PDH 34Mb/s và 140Mb/s) Ngoài cáp sợi quang,Hòa Bình đang sử dụng các trạm vi ba

e Hiện trạng hệ thống thoát nước mưa, thoát nước thải.

- Hiện tại thoát nước mưa của TP Hoà Bình chưa có hệ thống thoát nước hoànchỉnh, thành phố vẫn đang sử dụng thoát nước chung (bao gồm thoát nước thải vàthoát nước mưa), tỷ lệ thoát nước trong TP Hòa Bình chỉ đạt khoảng 65% đến 80%mật độ công theo đường giao thông Nước mưa được tự chảy từ cao xuống thấpvào các vùng trũng như ao, hồ, đầm và sau đó nước được chảy ra các con sôngchính chảy qua thành phố là sông Đà.

- Toàn TP chưa có công trình xử lý nước thải sinh hoạt Hầu hết các nhà dân

và công trình công cộng đã có bể tự hoại xử lý sơ bộ nước thải, nhưng do quá trìnhxây dựng và vận hành chưa đúng nên công dụng xử lý không tốt, chất lượng nướcthải sau xử lý tự hoại đều không đạt tiêu chuẩn vệ sinh

f Hiện trạng quản lý CTR và nghĩa trang

- Hiện tại TP Hòa bình xử lý CTR bằng phương pháp chôn lấp Theo ước tínhvới lượng CTR toàn tỉnh hiện tại khoảng 41000m3/năm thì riêng TP Hòa Bình đãkhoảng 16606m3/năm và diện tích chôn lấp cần 2-2.5ha mỗi năm

Bảng 1.8:Tổng lượng CTR của thành phố Hòa Bình: (Tấn/năm)[19]

Bảng 1.9: Tỷ lệ thu gom CTR toàn tỉnh trong năm 2006.[20]

- Thành phố Hòa Bình sử dụng bãi CTR dốc Búng phường Tân Hòa diện tích2ha, chủ yếu dùng biện pháp chôn lấp chưa qua xử lý Mỗi năm thành phố thu gomđược khoảng hơn 16.606m3, do công ty cổ phần MTĐT Hòa Bình đảm nhiệm.Tỉnh đã có dự án di chuyển tới bãi CTR Yên Mông diện tích khoảng 17.5ha, cáchthành phố 15km.

- Hiện trạng hệ thống nghĩa trang tại TP Hoà Bình đã có quy hoạch khu nghĩatrang tập trung, tuy nhiên vẫn tồn tại các nghĩa trang phân tán theo các cụm dân cư

TP Hòa Bình: hiện tại có 3 nghĩa trang tập trung

+ Nghĩa trang Tân Hòa diện tích khoảng 1 ha do công ty môi trường đô thịquản lý, nghĩa trang nằm ở vị trí cao, không thuận tiện cho việc đi lại;

+ Nghĩa trang Sông Đà có diện tích khoảng 3 ha do trường Việt Xô quản lý,hiện đã hết quỹ đất nên sẽ tiến tới đóng cửa;

+ Nghĩa trang Chăm Mát diện tích khoảng 0,5 ha, chia làm 2 khu hung táng vàcải táng Nghĩa trang này chỉ sử dụng hết phần đất còn lại và sẽ không mở rộngthêm

Ngoài 3 nghĩa trang tập trung của Thành phố, các xã đều có nghĩa trang riêng.Các nghĩa trang chỉ có hung táng và cát táng, chưa có hỏa táng Các nghĩa trangchưa có hệ thống thu gom xử lý nước thải gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởngtới đời sống dân cư xung quanh

Bảng 1.10: Tỷ lệ diện tích đất nghĩa trang so với đất tự nhiên ở tỉnh Hòa Bình:[14]

Diện tích (ha) Tỷ lệ % Diện tích

(ha) Tỷ lệ %Đất nghĩa trang nghĩa địa 1997.69 0.43 2245.26 0.49

1.3 Thực trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại thành phố Hoà Bình

1.3.1 Nguồn phát sinh, khối lượng, thành phần CTR [15, 19, 20]

a Nguồn gốc phát sinh CTRSH trên địa bàn TP Hoà Bình

- Hiện nay, ở TP Hoà Bình, cũng như ở các thành phố, thị trấn, các đô thị, cáccụm dân cư khác trên cả nước đã và đang có những quy hoạch phát triển mở rộng

về không gian và phát triển về kinh tế, xã hội, đồng thời đang từng bước chuyểnđổi cơ cấu kinh tế mạnh mẽ, do đó:

+ Làm tăng dân số nhanh chóng ( tăng tự nhiên và tăng cơ học);

+ Làm gia tăng với tốc độ lớn về nhu cầu nguyên, nhiên, vật liệu do côngnghiệp hoá, đô thị hoá và mức sống của xã hội…

+ Làm tăng mức độ suy giảm về tài nguyên rừng…Từ đó, CTR của các thànhphố, thị trấn, các đô thị, các cụm dân cư…phát sinh ngày càng nhiều, hàng năm giatăng với tốc độ lớn và đa dạng

Hình 1.4: Sơ đồ hiện trạng phát sinh CTRSH tỉnh Hoà Bình [20]

- Nguồn phát sinh CTRSH trên địa bàn thành phố rất đa dạng Mọi hoạt độngcủa thành phố đều phát sinh CTRSH như:

+ CTRSH từ các hộ gia đình;

+ CTRSH đường phố (từ công tác quét dọn);

+ Chất thải từ các các khu vực chợ;

+ CTRSH phát sinh tứ các trung tâm thương mại, nhà hàng khách sạn, trungtâm dịch vụ;

+ CTRSH các cơ quan, công sở, trường học và bệnh viện; v.v

Hình 1.5: Biểu đồ khối lượng CTR phát sinh từ các nguồn thải [19]

Hình 1.6: Nguồn phát sinh CTR ở TP Hoà Bình (ảnh tác giả chụp)

b Khối lượng CTRSH trên địa bàn TP Hoà Bình

- Hiện nay, chưa có thống kê chính xác về lượng CTRSH phát sinh tại các khuvực đô thị trên toàn tỉnh Hoà Bình Tuy nhiên, theo các tài liệu nghiên cứu vềlượng thải CTR đô thị điển hình trên địa bàn tỉnh thì lượng thải đơn vị phát sinh tạikhu vực đô thị khoảng 0,7-0,8kg/người.ngđ; tại khu vực nông thôn khoảng 0,4-0,5kg/người.ngđ

Bảng 1.11: Ước tính khối lượng CTRSH trên địa bàn tỉnh Hoà Bình [20]

Stt Tổng số

Dân số

đô thị

Dân số nông thôn

CTRSH

đô thị

CTRSH nông thôn

Tổng lương CTR phát sinh

6 Huyện Cao Phong 5.148 36.560 4.1 14.6 18.7

- Những năm gần đây, vấn đề rác thải của thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình

đã trở nên bức xúc Trong quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, lượng rác thảicủa TP Hòa Bình không ngừng tăng cao từ vài chục m3/ngày đêm đã lên khoảnggần 80m3/ngày đêm

- Theo báo cáo của sở TNMT tỉnh Hoà Bình, công ty cổ phần Môi trường Đôthị Hoà Bình thì lượng CTRSH hằng ngày tại TP Hoà Bình như sau: Đến naythành phố đã triển khai thu gom CTRSH trên tất cả các phường (8 phường) và mộtphần của xã Sủi Ngòi Lượng CTR sinh hoạt phát sinh trên địa bàn thành phố là76,2 tấn/ngày, lượng CTR đô thị thu gom là 67,7 tấn/ngày, tương đương 100%lượng thải phát sinh

Hình 1.7: Biểu đồ khối lượng CTRSH phát sinh ở thành phố Hoà Bình

Hình 1.8: Biểu đồ tỉ lệ thu gom CTRSH TP Hoà Bình

- Đối với khu vực ngoại thành hiện nay chưa tiến thu gom do chưa có kinhphí, và cũng chưa có số liệu thống kê về và báo cáo về lượng CTRSH phát sinh ởkhu vực ngoại thành của TP Hoà Bình

- Dự báo đến năm 2020 dân số TP hòa Bình là 150.000 người, lượng CTR đôthị phát sinh là 105 tấn/ngày tương đương 38325 tấn/năm

c Thành phần CTRSH trên địa bàn TP Hoà Bình

- Qua phân tích thành phần, tính chất của CTRSH không cố định mà thay đổitheo thời gian, khí hậu… Song vẫn có những thành phần cơ bản như đất đá, tro đunnấu, giấy, kim loại, gỗ, lá cây, nhựa, thuỷ tinh, cao su, giẻ rách, xác xúc vật chết,

đồ ăn thừa, rác xây dựng, phân người và động vật, phế thải có dầu và phế thải độchại

- Những nghiên cứu về các đặc điểm CTRSH để xác định tính tự nhiên và cácđặc điểm CTRSH ở TP Hoà Bình Kết quả theo giỏi tại Hoà Bình cho thấy thànhphần chất thải có nguồn gốc hữu cơ chiếm tỷ lệ khoảng 59% Rác thải sinh hoạt cóthành phần tương đối giống với thành phần CTRSH ở các đô thị khác trong cả

nước Hàm lượng chất hữu cơ chiếm hàm lượng đáng kể và luôn thay đổi theo mùa

vụ, theo ngày tết, ngày nghỉ…Dựa vào các kết quả khảo sát cho thấy phần lớnlượng rác thải là rác hữu cơ trong tự nhiên, lý tưởng cho việc ủ phân Các kết quả

của những khảo sát đặc điểm CTRSH được thể hiện trong Bảng 1.12.

Bảng 1.12: Thành phần CTR sinh hoạt tại thành phố Hoà Bình [20]

1 Chất hữu cơ (thức ăn thừa, rau và vỏ hoa quả) 59

xử lý

Hình 1.9: Hoạt động tái chế chất thải ở TP Hoà Bình (ảnh tác giả chụp)

- Việc phân loại CTRSH ở TP Hoà Bình hiện nay đang mang tính tự phát vàđược thực hiện bởi một số người dân, người đồng nát, người bới rác và những công

nhân thu gom rác như hình 1.9 Riêng đối với CTRSH ở các bệnh viện trên địa bàn

TP đã được phân loại theo đúng quy chế của bộ y tế như phân loại CTRSH, CTRnguy hại, CTR không nguy hại Trong đó, các vật sắc nhọn (kim loại, dao mổ,…)được cho vào các hộp màu vàng, chất thải được đựng trong các túi nilon đúng màusắc và được thu gom vận chuyển đến buồng đốt

b Thực trạng tái chế, tái sử dụng CTRSH

- Tái chế, tái sử dụng CTR: hiện nay, trên địa bàn TP Hoà Bình chưa thực hiệnviệc tái chế, tái sử dụng CTRSH Những chất thải có khả năng tái chế như kimloại, thuỷ tinh, nhôm, nhựa v.v được người dân và công nhân vệ sinh môi trườngthu gom rồi vận chuyển đến các cơ sở tái chế không chính thức Các đại lý thu muaphế liệu thường mua phế liệu của hộ dân sau đó bán trực tiếp các phế liệu này chocác cơ sở sản xuất hoặc cho những chủ đại lý bán buôn từng loại phế liệu chuyên

dụng như hình 1.9.

HOẠT ĐỘNG PHÂN LOẠI VÀ TÁI CHẾ CTR

- Với những chất thải như thức ăn thừa, rau, củ, quả v.v người dân tái chế, tái

sử dụng ngay tại gia đình như làm thức ăn chăn nuôi cho gia súc, gia cầm sự phânloại tự phát được thực hiện suốt một quá trình, từ nơi phát sinh, nơi tập kết rác đếnnơi xử lý mà điển hình là các bãi chôn lấp

- Tuy chưa có số liệu thống kê về các cơ sở thu mua phế liệu trên địa bàn TP,nhưng qua quá trình khảo sát cho thấy: Hầu hết các phường, các xã trên địa bàn TPđều có các cơ sở thu mua phế liệu, lượng thu mau hàng ngày là khá lớn

1.3.3 Thực trạng thu gom,trung chuyển, vận chuyển [15, 19, 20]

a Thực trạng thu gom CTRSH

- Tỷ lệ thu gom CTRSH tại các huyện, thành phố trong tỉnh đạt trung bình từ4-100%, riêng TP Hoà Bình tỷ lệ thu gom rác đạt ~ 100% Tỷ lệ thu gom nêu trênphần lớn tại các trung tâm trị trấn còn lại khu vực nông thôn chỉ đạt khoảng 5-10%,tại các khu vực ven đô thị, các khu vực nông thôn miền núi, vùng cao hoặc các khuvực nằm xa các trục giao thông lớn hầu hết chưa được thu gom do chưa có kinhphí [19]

Hình 1.10: Tỷ lệ thu gom CTRSH tỉnh Hoà Bình [20]

- Thiết bị thu gom: Hiện nay xe đẩy tay là phương tiện thủ công chủ yếu trong

việc thu gom CTRSH trên địa bàn TP Hoà Bình Xe thu gom hầu hết đều là xe tựchế, không đảm an toàn giao thông và vệ sinh môi trường

- Nhân lực thu gom: hiện tại việc thu gom rác thải trên địa bàn TP Hoà Bình

được TP giao toàn bộ cho công ty cổ phần Môi trường Đô thị (MTĐT) Hoà Bìnhthực hiện thu gom và xử lý Bên cạnh đó còn có sự phối hợp hoạt động của các đội

vệ sinh môi trường tình nguyện của các phường, xã trong duy trì thu gom rác thảisinh hoạt Công tác thu gom rác ở TP Hoà Bình hiện nay được tiến hành theo kiểuthủ công kết hợp cơ giới

- Chi phí: thực hiện theo Quyết định số 04/2007/QĐ-UBND ngày 14/05/2007

của Ủy ban nhân dân tỉnh Hoà Bình

- Thu gom rác thải ở các khu dân cư và trong ngõ hẻm: Thông thường rác thải

của các hộ gia đình (chưa được phân loại) được thu gom bằng xe đẩy tay Hàng

ngày trên mỗi địa bàn khu dân cư, công nhân của công ty cổ phần MTĐT HoàBình tổ chức thu gom rác bằng cách gõ kẻng báo hiệu thì các hộ gia đình trong khuvực tự động mang rác ra đổ lên xe đẩy Thời gian công ty tổ chức thu gom, vậnchuyển rác thải tiến hành trước 6h30' sáng và từ 17h - 19h trong ngày Sau khinhận rác công nhân đẩy xe rác về điểm tập kết rác tạm, tại đây rác được đổ vào ô tôchuyên dụng để vận chuyển ra bãi rác của TP Tuy nhiên, trên địa bàn TP HoàBình vẫn còn 1 số khu vực, rác thải tập trung tại một số điểm tự phát ở các gócđường, lề đường hoặc đất trống Công nhân phải tự xúc hoặc nhặt túi rác lên xeđẩy tay để chuyển đến điểm tập kết, ô tô chuyên dụng sẽ vận chuyển đến nơi xử lý.

- Thu gom rác thải trên đường phố chính: Do đường giao thông chật hẹp và

kinh phí cho công tác thu gom xử lý rác còn hạn chế nên rác của các hộ ở mạt tiềncác tuyến phố chính cũng được thu gom vào các xe đẩy tay đi qua các nhà theo hìnhthức (Door to door tức là cửa đến cửa), thường là vào buổi chiều tối khi các hộ giađình có người ở nhà Rác của các gia đình đổ thẳng vào thùng xe đẩy tay hoặc đượcđựng vào bao nilon để ở trước cửa của nhà, công nhân môi trường nhặt cho vào xe

đẩy tay như trong Hình 1.11 và Hình 1.12

- Thu gom rác tại các khu vực công cộng như, chợ, bến xe, công viên, trụ sở

cơ quan, thu gom rác từ thùng chứa rác lưu động Đến giờ qui định, ô tô sẽ tiếp

nhận và vận chuyển đến nơi xử lý Tại các bến xe và chợ, do các thùng đựng rác

công cộng còn thiếu và cũng do ý thức của người dân còn kém nên có tình trạngvứt CTR bừa bãi Điều này đã làm mất mỹ quan, vệ sinh môi trường và gây khókhăn cho việc thu gom Cũng trong thời gian gần đây, thành phố đã tăng cườngthêm hơn 30 xe gom rác bố trí tại các phường nhằm giải quyết triệt để tình trạngmột số điểm do thiếu xe rác nên không ít hộ dân đổ rác ngay xuống vỉa hè, lòngđường

Hình 1.11: Công nhân cty CP MTĐT Hoà Bình đang thu gom rác đường phố (ảnh tác giả chụp)

Hình 1.12: Hoạt động thu gom rác sinh hoạt ở các tuyến phố chính[1]

- Riêng đối với rác thải sinh hoạt của các bệnh viện thì rác sau khi được nhânviên bệnh viện phân loại và tập trung khu tập trung rác thải bên trong bệnh viện sẽđược xe thu gom của công ty cổ phần MTĐT Hoà Bình đến thu gom tận nơi.

b Thực trạng trung chuyển, vận chuyển

- Quy trình chung về thu gom và vận chuyển CTRSH được miêu tả trong Hình 1.11.

c«ng ty cæ phÇn mt®t hoµ binhg thu gom, vËn chuyÓn, vÒ khu ch«n lÊp

Hình 1.13: Sơ đồ hiện trạng thu gom CTRSH tập trung ở TP Hoà Bình [20]

- Công tác thu gom và vận chuyển rác thải trên địa bàn TP Hoà Bình do công

ty cổ phần MTĐT Hoà Bình đảm nhiệm

- Về cơ bản, chất thải rắn sinh hoạt được thu gom và vận chuyển theo 3 giaiđoạn như sau:

+ Giai đoạn 1: CTRSH từ nhà gồm các hộ gia đình, cơ quan, các cơ sở dịch

vụ, thương mại, từ đường phố vỉa hè,… -> đường phố và được chất lên xe đẩytay

+ Giai đoạn 2: CTRSH từ đường phố -> điểm tập kết: CTRSH được các xenhỏ đẩy tay vận chuyển đến điểm tập kết

+ Giai đoạn 3: CTRSH từ điểm tập kết -> bãi chôn lấp CTRSH thành phốHoà Bình: CTRSH từ điểm tập kết được thu gom vào các xe ô tô chuyên dụng vàvận chuyển đến bãi chôn lấp CTRSH thành phố Hoà Bình.

- Trang thiết bị vận chuyển: Xe vận chuyển chưa đủ đáp ứng so với yêu cầu,

đa số xe đã cũ (hết khấu hao nhưng vẫn phải sử dụng) Theo văn bản báo cáo của

TP Hoà Bình thì hiện nay toàn thành phố đang có 237 xe đẩy tay, 4 xe vận chuyểnrác 4 tấn, 1 xe vận chuyển rác 2,5 tấn, hoạt động với tần suất 2 ca/ngày Thời giancông ty tổ chức thu gom, vận chuyển rác thải tiến hành trước 6h30' sáng và từ 17h

- 19h trong ngày CTRSH đường phố được công nhân quét dọn và đưa lên xe đẩytay rồi chuyển thẳng đến điểm tập kết và được ô tô chuyên dụng vận chuyển đếnbãi chôn lấp

Hình 1.14: Công nhân cty CP MTĐT đang tập kết rác lên xe vận chuyển [1]

- Trên địa bàn TP Hoà Bình hiện không có các trạm trung chuyển rác mà chỉ

có khoảng 20 vị trí điểm tập kết rác thải tạm như phía trước bể bơi đường TrầnHưng Đạo, số 4, đường An Dương Vương, đầu cầu Mát đường Lý Thường Kiệt,khu chuyên gia cũ, cảng chân Dê tại 8 phường gồm Phương Lâm, Đồng Tiến,Chăm Mát, Thái Bình, Thịnh Lang, Tân Thịnh, Hữu Nghị, Tân Hoà

1.3.4 Thực trạng xử lý CTRSH.

- Hiện nay, lượng CTRSH phát sinh trên địa bàn TH Hoà Bình từ 90m3/ng.đ và phần lớn lượng CTRSH đô thị này được thu gom và vận chuyển đếnbãi chôn lấp (BCL) rác thải duy nhất của thành phố hiện nay đó là BCL dốc Búngphường Tân Hoà, đây là bãi chôn lấp tạm thời Rác thải sinh hoạt đô thị của thànhphố mới chỉ được tập kết ra khu chôn lấp, đổ đống không được phân loại, để chophân huỷ tự nhiên và đốt thông thường, chưa đảm bảo vệ sinh môi trường Mộtkhối lượng rất ít CTRSH tại TP Hoà Bình được tái chế, tái sử dụng

80-Hình 1.15: Tổng hợp hiện trạng các khu xử lý CTR tỉnh Hoà Bình [20]

- Những năm thành phố còn là thị xã, lượng rác thải được tập kết ở dốc Tức,phường Hữu Nghị Khi tại địa điểm này không còn đủ chứa rác, TP đã xây dựngbãi rác tạm tại dốc Búng, phường Tân Hòa với quy mô 2 ha, đưa vào sử dụng từđầu quý II/2004 đến năm 2006 đã lấp đầy Từ đó đến nay, lượng rác thải của TPvẫn tiếp tục đổ tại dốc Búng Hiện nay, rác tại dốc Búng đã chất cao, hơn mặtđường tới cả chục mét Khu chứa rác duy nhất này của TP Hòa Bình không có hệ

thống xử lý rác thải, nước thải, hố ga, cũng như tường xây chắn gây ảnh hưởngnghiêm trọng đến môi trường và cuộc sống người dân

Hình 1.16: BLC tạm ở dốc Búng TP Hoà Bình diện tích 2 ha (ảnh tác giả chụp)

- Tại bãi rác dốc Búng, núi rác khổng lồ này đang phân hủy, mùi hôi lan tỏa,ruồi nhặng bâu kín, nước rác đặc quánh đen ngòm tạo thành dòng chảy và thẩmthấu xuống đất chảy ra sông Đà Không chỉ gây ô nhiễm môi trường từmùi hôi, thối, hóa chất mà nước thải từ bãi rác tạm này cũng đanghằng ngày "đầu độc" nhân dân quanh vùng Do không được xử lý,nước bị ô nhiễm nặng từ bãi rác xả thẳng xuống sông Ðà Theoquan sát của tác giả thì trời nắng nước bị ô nhiễm "trút" xuốngcòn ít, nhưng nếu vào ngày mưa to, nước đổ ra như lũ thông qua

hệ thống cống từ bãi rác xuống thẳng sông Ðà Nước sông ô

nhiễm, không chỉ gây thiệt hại về sản xuất mà còn ảnh hưởng đếngần 200 hộ dân ở tổ 11 và 12 phường Tân Hòa

- Để phần nào hạn chế mức độ gây ô

nhiễm môi trường từ bãi rác của TP như

đã nêu trên, hiện nay Công ty cổ phần

MTĐT thị Hoà Bình đã dùng cách phun

chế phẩm EM khử mùi, khử khuẩn, kích

thích quá trình phân huỷ nhanh hơn

nhằm hạ thấp cốt rác như Hình 1.17.

Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp xử lý

tạm thời Để cải thiện môi trường sống,

giải quyết tận gốc vấn đề xử lý, thu gom

rác thải, thành phố cần có giải pháp

quyết liệt và động thái tích cực hơn để

đưa nhà máy xử lý, chôn lấp rác thải vào

vận hành trong thời gian sớm nhất

Hình 1.17: Công nhân công ty cổ phần Môi trường Đô thị Hoà Bình phun chế phẩm EM hạn chế ô nhiễm tại bãi rác dốc Búng.[14 ]

- Nhằm cải thiện tình trạng quá tải cho bãi rác dốc Búng, TP Hòa Bình đã tiếnhành xây dựng khu xử lý và chôn lấp rác thải tại xã Yên Mông rộng khoảng 20 ha,tổng mức đầu tư giai đoạn 1 là 21 tỷ đồng, dự kiến có thể hoạt động trong vòng từ15-20 năm, đã hoàn thành trong tháng 9/2009 Thế nhưng từ đó đến nay đã gần 3năm, khu xử lý và chôn lấp rác xã Yên Mông chưa thể đi vào hoạt động do khiếukiện của người dân Một số hộ dân nằm trong vùng ảnh hưởng từ 300-500m đã

ngăn cản, không cho xe rác vào tập kết Nguyên nhân chính là do thực hiện sai

quy hoạch của cơ quan chức năng; lẽ ra đưa khu xử lý rác vào sâu trong khe núi

thì không ảnh hưởng tới khu dân cư, đỡ tốn tiền đền bù giải phóng mặt bằng

- Khu xử lý và chôn lấp rác thải Yên Mông đến nay vẫn im lìm đóng cửa; tiềnvốn đầu tư công đang bị lãng phí, công trình ngày càng xuống cấp Trong khingười dân một số khu vực quanh bãi rác dốc Búng thuộc phường Tân Hòa hàng

ngày vẫn sống trong cảnh ô nhiễm môi trường nghiêm trọng Để giải quyết nghịch

lý này, TP Hòa Bình cần sớm có giải pháp tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân đểđưa khu vực xử lý và chôn lấp rác thải tại Yên Mông đi vào vận hành

Hình 1.18: Khu xử lý rác Yên Mông TP Hoà Bình diện tích 17,5 ha (ảnh tác giả chụp)

1.3.5 Thực trạng về cơ cấu tổ chức QLCTR ở TP Hoà Bình [2, 3, 14, 15]

a Quá trình hình thành và phát triển của công ty [14]

Hiện nay cho Công ty cổ phần MTĐT Hoà Bình là đơn vị duy nhất phụ tráchtoàn bộ công tác thu gom, xử lý CTRSH tại TP Hoà Bình

- Trước thỏng 5/2009 cụng

ty mụi trường Đụ thị Hoà Bỡnh là

một doanh nghiệp nhà nước

thuột sự quản lý của UBND TP

Hoà Bỡnh

- Thỏng 5/2009 cụng ty tiến

hành cổ phần hoỏ, sau khi cổ

phần hoỏ thỡ nhà nước khụng cũn

vốn gốp trong cụng ty cổ phần

MTĐT Hoà Bỡnh nữa

Hỡnh 1.19: Cty cổ phần MTĐT Hoà Bỡnh (ảnh tỏc giả chụp)

b Cơ cấu tổ chức quản lý CTRSH ở TP Hoà Bỡnh.

- Đối với cơ cấu tổ chức QLCTR đụ thị Việt Nam xem sơ đồ Hỡnh 1.18

tỉnh/ thành phố

sở tn&mt quy chế

qlctr&bvmt

sở xây dựng

địa ph ơng quy hoạch

qlctr cấp vùng liên tỉnh

công ty mtđt (công ty tnhh nhà n ớc một thành viên)

ubnd cấp d ới

xí nghiệp mtđt

Hỡnh 1.20 Sơ đồ hệ thống tổ chức quản lý CTR ở đụ thị Việt Nam [12]

- Cơ cấu tổ chức QLCTR ở tỉnh Hoà Bỡnh và thành phố Hoà Bỡnh Hỡnh 1.21.

ubnd tỉnh hoà bình

Sở

TN & MT

Sở XÂY DựNG công ty cổ phần môi tr ờng đô thị hoà bình

ubnd tp hoà bình

Sở KHĐT

Sở TàI CHíNH

Hỡnh 1.21 Cơ cấu tổ chức QL CTR ở TP Hoà Bỡnh.(thụng tin được cập nhật)

- Cơ cấu tổ chức bộ mỏy Cụng ty cổ phần MTĐT Hoà Bỡnh Hỡnh 1.22.

tổ thoát thị

công cộng chiếu sáng

Hình 1.22 Cơ cấu tổ chức bộ máy Công ty cổ phần MTĐT Hoà Bình [15]

c Nhân sự trong công tác quản lý CTRSH ở TP Hoà Bình.

Sở Xây dựng Hoà Bình là cơ quan quản lý nhà nước về CTR đô thị tại tỉnhHoà Bình

UBND thành phố Hoà Bình là cơ quan quản lý nhà nước về CTR đô thị tại TPHoà Bình

Công ty cổ phần MTĐT Hoà Bình là cơ quan duy nhất được giao và chịuchách nhiệm trực tiếp về thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải tại TP Hoà Bình.Hiện nay biên chế của công ty có tổng số 215 cán bộ công nhân viên Trong đó,ban giám đốc có 3 người và nhân viên các phòng ban là 13 người, công nhân của

các tổ sản xuất trực tiếp là 199 người chia làm 12 tổ đội thi công như sơ đồ Hình 1.20 Nhiệm vụ chuyên môn của từng bộ phận, nhân lực trong Công ty được phân

công và bố trí như sau:

* Phòng kế hoạch - Kỹ thuật (6 người): Tham mưu cho Ban giám đốc Công

ty về lập kế hoạch kinh doanh của Công ty, hỗ trợ các bộ phận khác về kinh doanh,lập kế hoạch, tiến hành các hoạt động chủ yếu của Công ty, phòng có nhiệm vụ:

- Lập kế hoạch sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng các trang thiết bị dài hạn vàngắn hạn, đảm bảo vật tư, máy móc, thiết bị cho hoạt động của Công ty

- Xây dựng và đề xuất các biện pháp điều hành sản xuất, kinh doanh của Côngty

- Tham mưu trong việc ký kết các hợp đồng dịch vụ và kiểm tra việc thực hiệnhợp đồng

- Giám sát quy trình công nghệ vệ sinh môi trường theo kế hoạch sản xuất củaCông ty, kiểm tra xác nhận khối lượng, chất lượng các hạng mục

- Thực hiện các nhiệm vụ khác khi được phân công

* Phòng tổ chức hành chính (4 người trong đó có 2người là bảo vệ): Đây là

phòng nghiệp vụ có chức năng:

- Quản lý công tác văn thư, lưu trữ và bảo mật công văn giấy tờ theo quy định;

- Tổng hợp công tác thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công nhân của Công

- Chăm lo điều kiện làm việc và phục vụ các cán bộ lãnh đạo Công ty;

- Phục vụ, trang trí các hội nghị, hội thảo, lễ hội;

- Xây dựng lịch công tác tuần, tháng, quý, năm;

- Quản lý công tác phòng cháy chữa cháy, công tác an toàn lao động;

- Báo cáo thống kê, sơ kết, tổng kết các công tác chung của Công ty;

- Quản lý các phòng khách, phòng giao ban, hội trường;

- Thực hiện các công việc phục vụ thuộc lĩnh vực văn phòng

* Phòng tài vụ (3 người): Là phòng nghiệp vụ tham mưu cho Ban giám đốc

Công ty về công tác tài chính kế toán Phòng có chức năng, nhiệm vụ như sau:

- Lập và thực hiện kế hoạch tài chính theo niên độ phù hợp với sản xuất kinhdoanh của Công ty;

- Nghiên cứu, tham mưu, kiểm tra và đề xuất những vấn đề thuộc chuyên môn,nghiệp vụ liên quan đến công tác tài chính, kế toán nhằm thực hiện đúng pháp lệnh

kế toán của Nhà nước;

- Làm nhiệm vụ kế toán, thống kê của Công ty và chịu trách nhiệm thu phí vệsinh

* Các tổ môi trường, tổ vận tải và các tổ dịch vụ khác (199 người): Đảm nhận

các công việc như thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải đô thị, công nghiệp, xử lýmôi trường làng nghề, quản lý, duy tu, xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật đô thị,

quản lý nghĩa trang liệt sỹ, nghĩa trang nhân dân, dịch vụ tang lễ Nhân lực của

từng tổ như Bảng 1.14.

- Mỗi một tổ môi trường được giao phụ trách một địa bàn của một phường vàcác vùng phụ cận;

- Một tổ phụ trách mảng chiếu sáng công cộng;

- Một tổ phụ trách mảng thoát nước và môi trường đô thị;

- Một tổ phụ trách mảng công viên, cây xanh, nghĩa trang, dịch vụ tang lễ;

- Tổ vận tải phụ trách mảng vận chuyển rác cơ giới và bảo dưỡng xe, máy móc

và xử lý rác thải BCL

Bảng 1.13 Cơ cấu chuyên môn của lảnh đạo và cán bộ công nhân viên

Công ty cổ phần Môi trường Đô thị Hoà Bình [21]

8 Cao đẳng, trung cấp giao thông 1

9 Cao đẳng, trung cấp kế toán 1

Bảng1.14 Nhân lực và phương tiện của các tổ môi trường, tổ vận tải

và các tổ dịch vụ của Công ty cổ phần Môi trường Đô thị Hoà Bình [21]

STT Tổ Vệ sinh môi trường Số lao động (người) Số xe gom rác (chiếc)

11 Tổ thoát nước, môi trường đô thị 20

12 Tổ quản lý nghĩa trang, công viên, cây xanh 20

13 Bộ phận các phòng ban

d Cơ sở vật chất, máy móc thiết bị.

Cơ sở vật chất và máy móc thiết bị phục vụ công tác QLCTR ở TP Hoà Bìnhcòn rất thô sơ và thiếu thốn, chủng loại các xe chuyên dụng phục vụ công tácchuyên môn của Công ty còn hạn chế, thiếu đồng bộ, hiện đang ở trong tình trạngxuống cấp, cần duy tu bảo dưỡng thường xuyên

Bảng 1.15: Hiện trạng thiết bị thu gom CTRSH tại tỉnh Hoà Bình.[20]

1 TP Hoà Bình Có 248 xe đẩy tay, 4 xe vận chuyển rác 4 tấn, 1 xe

vận chuyển rác 2,5 tấn, 1 xe máy ủi phục vụ tại bãirác

2 Huyện Đà Bắc Không có phương tiện thu vận chuyển, phải thuê xe

để vận chuyển rác

3 Huyện Mai Châu Có 2 xe ô tô chuyên dụng 6m3

4 Huyện Kỳ Sơn Thị trấn Kỳ Sơn có 1 xe chuyên dụng, 1 xe Cửu long;

xã Mông Hoá, Hợp Thịnh mỗi xã 1 xe Cửu Long

Có 25 xe đẩy tay, 2 xe Cửu Long 2,5 tấn

7 Huyện Kim Bôi Có 30 xe đẩy tay, 150 thùng nhựa, 2 xe Cửu Long 2,5

tấn

8 Huyện Tân Lạc Có 6 xe đẩy tay, 1 xe Cửu Long 2,5 tấn

9 Huyện Lạc Sơn Thiếu và đã xuống cấp

10 Huyện Lạc Thuỷ Có 2 xe Cửu Long 3,5 tấn

11 Huyện Yên

Thuỷ

Có 1 xe Cửu Long 2,5 tấn

Bảng 1.16: Máy móc thiết bị hiện có của công ty cổ phần MTĐT Hoà Bình.[21]

Stt Chủng loại máy móc thiết bị Số lượng

1.4 Đánh giá thực trạng về quản lý CTR thành phố Hoà Bình.

1.4.1 Đánh giá về công tác quản lý kỹ thuật.

a Đánh giá về công tác phân loại CTRSH

- Để giảm bớt khối lượng CTR phải chôn lấp, kéo dài tuổi thọ của khu xử lý,tăng cường tỷ lệ tái chế và sản xuất phân hữu cơ, CTRSH hoạt cần được phân loạitại nguồn thành ba loại: Chất thải hữu cơ, chất thải có thể tái chế tái sử dụng, chấtthải khác

- Hiện tại trên địa bàn TP Hoà Bình chưa áp dụng phân loại CTRSH tại nguồn,Rác thải được thu gom không được phân loại mà được vận chuyển lẫn với nhau.Điều này có nghĩa là rất ít chất thải được thu hồi tái chế, tái sử dụng từ hoạt độngthu gom chính thống Hệ quả là làm tăng khối lượng CTR phải chôn lấp, dân đếntăng kinh phí cho công tác quản lý CTR (QLCTR) và làm giảm tuổi thọ của khu xử

lý

- Việc phân loại, tái chế, tái sử dụng các sản phẩm từ CTRSH còn mang tính

tự phát và chủ yếu do các cơ sở tự thực hiện Các doanh nghiệp chưa thực hiện triệt

để việc phân loại CTR tại nguồn, hầu hết các cơ sở sản xuất chỉ thực hiện việcphân loại CTR đối với các loại chất thải mang lại giá trị kinh tế như kim loại,giấy, còn các chất thải không có giá trị kinh tế được thu gom và đổ thải lẫn lộncùng với chất thải sinh hoạt, gây khó khăn và tốn kém trong quá trình xử lý

- Đối với các bệnh viện và các cơ sở y tế, Bộ Y tế có quy chế riêng quy định các bệnh viện, các sơ sở y tế phải phân loại chất thải ngay tại nguồn thành chất thảisinh hoạt, chất thải nguy hại và chất thải không nguy hại Hiện nay, ở các bệnhviện và các cơ sở y tế lớn trên địa bàn TP Hoà Bình CTR y tế đều được phân loạingay tại các khoa phòng Tại các cơ sở y tế tư nhân và các trạm xá hầu hết CTR y

tế vẫn chưa được thực hiện theo đúng với quy trình của Bộ Y tế

- Trong tương lai việc áp dụng phân loại CTRSH hoạt tại nguồn cho các đô thịtrên địa bàn tỉnh Hòa Bình sẽ thành công nếu xây dựng được:

+ Một lộ trình phân loại CTR tại nguồn phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hộicủa mỗi đô thị

+ Một hệ thống cơ chế chính sách phù hợp

+ Có nguồn tài chính trang bị đầy đủ hệ thống thiết bị lưu chứa, thu gom, vậnchuyển CTR sau phân loại phù hợp

b Đánh giá công tác thu gom vận chuyển CTRSH

- Những năm trước đây, hoạt động thu gom rác thải trên địa bàn thành phố