Ứng dụng GIS trong công tác quản lý chất thải rắn thành phố đồng hới, tỉnh quảng bình (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNGTRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGUYỄN ĐỨC TRƯỜNG KHÓA: 2012-2014 ỨNG DỤNG GIS TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI TỈNH QUẢNG BÌN

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

Trang 2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN ĐỨC TRƯỜNG KHÓA: 2012-2014

ỨNG DỤNG GIS TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI TỈNH

QUẢNG BÌNH

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS TRẦN THANH SƠN

Hà Nội - 2014

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Luận văn này được hoàn thành là công sức và tình cảm của thầy cô, bạn bè và gia đình đã giành cho em

Trước hết em xin chân thành gửi lời cảm ơn thầy hướng dẫn khoa học

TS Trần Thanh Sơn đã hết lòng hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi, cùng những ý kiến đóng góp sâu sắc nhất cho em hoàn thành luận văn thạc sĩ này

Em xin gửi lời biết ơn sâu sắc nhất đến tất cả các thầy cô khoa Sau Đại học đã hết lòng giảng dạy, truyền đạt kiến thức và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập Cuối cùng, em xin bày tỏ lòng biết ơn đến gia đình, những người thân yêu nhất, đã giành cho em hết tình cảm và điều kiện, chia sẻ với em những lúc khó khăn nhất để em có thể hoàn thành tốt quá trình học tập

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và

có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Đức Trường

Trang 5

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Tên đầy đủ

BTNMT Bộ Tài nguyên Môi trường

CTRSH Chất thải rắn sinh hoạt

GIS Geographic Information System– hệ thống thông tin địa lý GPS Global Positioning System – hệ thống định vị toàn cầu

MIS Management Information System – hệ thống thông tin quản lý

MT & PTĐT Môi trường và phát triển đô thị

TNHH MTV Trách nhiệm hữu hạn một thành viên

TN & MT Tài nguyên và môi trường

Trang 6

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu

bảng, biểu Tên bảng, biểu

Số trang

Bảng 1.1 Dân số thành phố Đồng Hới tính đến 31 tháng 12 năm 2012 6 Bảng 1.2 Số đơn vị kinh doanh thương mại, dịch vụ, khách sạn và nhà hàng 7 Bảng 1.3 Số lượng trường học phân theo năm học 8

Bảng 1.4 Số lượng trường lớp, học sinh đào tạo Đại học, Cao đẳng,

Bảng 1.9 Số lượng cán bộ, công nhân viên của công ty TNHH MTV

Môi trường và phát triển Đô thị Quảng Bình 17 Bảng 1.10 Thống kê thiết bị thu gom chất thải rắn 18 Bảng 1.11 Thống kê thiết bị vận chuyển chất thải rắn 19 Bảng 1.12 Số hộ dân trong xã, phường tham gia thu gom chất thải rắn 19 Bảng 1.13 Số lượng các điểm tập kết chất thải rắn của thành phố Đồng Hới 21 Bảng 1.14 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Hải Thành 23 Bảng 1.15 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Hải Đình 1 23 Bảng 1.16 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Đồng Mỹ 24 Bảng 1.17 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Bắc Lý 26 Bảng 1.18 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Nam Lý 1 26 Bảng 1.19 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Nam Lý 2 26 Bảng 1.20 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Bắc Đồng Phú 27 Bảng 1.21 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Nam Đồng Phú 27 Bảng 1.22 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Lộc Ninh 28 Bảng 1.23 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Đức Ninh 28 Bảng 1.24 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Đồng Sơn 29

Trang 7

Bảng 1.25 Lộ trình quét và thu gom chất thải rắn tổ Hải Đình 2 29

Bảng 1.26 Phí thu gom rác và dịch vụ vận chuyển rác thải, phí vệ sinh

Bảng 1.27 Nhân sự tại bãi chôn lấp chất thải rắn của thành phố 35 Bảng 1.28 Danh sách thiết bị vận hành bãi chôn lấp chất thải rắn thành phố 40 Bảng 3.1 Chức năng chính Module bản đồ trong WASTE 81 Bảng 3.2 Chi tiết chức năng truy vấn trong WASTE 82 Bảng 3.3 Cấu trúc dữ liệu về Sở Tài nguyên và Môi trường 85

Bảng 3.4 Cấu trúc dữ liệu về Công ty TNHH MTV Môi trường và

phát triển Đô thị Quảng Bình 86 Bảng 3.5 Thông tin về đội vệ sinh 87 Bảng 3.6 Thông tin về tổ vệ sinh 88 Bảng 3.7 Cấu trúc dữ liệu về các phường 88 Bảng 3.8 Cấu trúc dữ liệu về bãi chôn lấp 89 Bảng 3.9 Thông tin về các nhà máy xí nghiệp có đăng ký thu gom 90 Bảng 3.10 Cấu trúc dữ liệu của từng điểm thu gom công cộng 90 Bảng 3.11 Thông tin về các điểm lấy rác công cộng 91 Bảng 3.12 Thông tin về phương tiện thu gom rác 91 Bảng 3.13 Thông tin về đường thu gom rác 92 Bảng 3.14 Thông tin về lộ trình quét rác 92 Bảng 3.15 Thông tin về lộ trình thu gom rác 92 Bảng 3.16 Thông tin về điểm quan trắc 93

Trang 8

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Số hiệu

hình Tên hình, sơ đồ

Số trang

Hình 1.1 Bản đồ vị trí địa lý thành phố Đồng Hới 4 Hình 1.2 Thành phần chất thải rắn sinh hoạt của thành phố 14 Hình 1.3 Sơ đồ cơ cấu tổ chức quản lý chất thải rắn TP Đồng Hới 15

Hình 1.4 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của công ty TNHH MTV Môi trường và

phát triển Đô thị Quảng Bình 16 Hình 1.5 Sơ đồ hệ thống thu gom chất thải rắn của TP Đồng Hới 21 Hình 1.6 Quy trình xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại TP Đồng Hới 36 Hình 1.7 Quy hoạch tổng thể bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt Bố Trạch 37 Hình 1.8 Sơ đồ hệ thống xử lý chất thải rắn tại bãi chôn lấp 38 Hình 2.1 Các chức năng cơ bản của hệ thống thông tin địa lý 46 Hình 2.2 Các thành phần của hệ GIS 47

Hình 2.4 Nhập dữ liệu 48 Hình 2.5 Biến đổi dữ liệu 48 Hình 2.6 Xuất và trình dữ liệu 49 Hình 2.7 Sơ đồ tổ chức của GIS 50 Hình 2.8 Cơ cấu tổ chức của hệ thống thông tin môi trường 56 Hình 2.9 Học sinh lựa chọn đồ với số điểm tích từ việc thu gom rác 65 Hình 2.10 Hình thức thu gom chất thải rắn tại Singapore 67 Hình 3.1 Sơ đồ cấu trúc về phần mềm WASTE 2.0 76 Hình 3.2 Nguồn thông tin cho WASTE hoạt động 77 Hình 3.3 Sơ đồ cấu trúc cơ sở dữ liệu môi trường trong WASTE 79 Hình 3.4 Sơ đồ cấu trúc Module nhập dữ liệu cho WASTE 80 Hình 3.5 Sơ đồ cấu trúc chức năng báo cáo trong WASTE 80 Hình 3.6 Sơ đồ mối quan hệ giữa các chức năng hỗ trợ quản lý trong

Trang 9

Hình 3.7 Sơ đồ chi tiết mối quan hệ giữa các khối trong WASTE và cơ

sở dữ liệu môi trường 83 Hình 3.8 Sơ đồ làm việc của mô hình trong WASTE 84

Hình 3.9 Sơ đồ chi tiết mối quan hệ giữa các khối trong WASTE và cơ

sở dữ liệu môi trường 84 Hình 3.10 Sơ đồ làm việc của mô hình trong WASTE 86 Hình 3.11 Cơ sở dữ liệu về Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Bình 94 Hình 3.12 Công ty TNHH MTV Môi trường và phát triển Đô thị Quảng Bình 94 Hình 3.13 Trang thông tin về tổ quét rác 95 Hình 3.14 Thông tin về tổ quét rác 95 Hình 3.15 Trang thông tin về xe cơ giới 96 Hình 3.16 Thông tin về xe cơ giới 96 Hình 3.17 Trang thông tin về lộ trình thu gom 97 Hình 3.18 Thông tin về lộ trình thu gom 97 Hình 3.19 Trang thông tin về ca trực 98 Hình 3.20 Thông tin về ca trực 98 Hình 3.21 Trang thông tin về bãi chôn lấp 99 Hình 3.22 Thông tin về bãi chôn lấp 99 Hình 3.23 Trang thông tin về điểm tập kết rác 100 Hình 3.24 Thông tin về điểm tập kết rác 100 Hình 3.25 Trang thông tin về loại điểm tập kết rác 101 Hình 3.26 Thông tin về loại điểm tập kết rác 101 Hình 3.27 Trang thông tin về số liệu kinh tế xã hội 102 Hình 3.28 Thông tin về số liệu kinh tế xã hội 102 Hình 3.29 Xem thông tin về các điểm thu gom rác 103 Hình 3.30 Chức năng tạo đối tượng như bãi rác, điểm tập kết 104 Hình 3.31 Vị trí các thùng đựng rác 104

Trang 10

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các chữ viet tat

Danh mục bảng, bieu

Danh mục hı̀nh ảnh

MỞ ĐẦU

Lý do lựa chọn đe tài 1

Mục tiêu nghiên cứu 2

Đối tượng nghiên cứu 2

Nội dung thực hiện 2

Phạm vi nghiên cứu 2

Phương pháp nghiên cứu 3

Y nghı̃a của đe tài 3

Kết cấu luận văn 3

CHƯƠNG 1: HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI, TỈNH QUẢNG BÌNH 4

1.1 Giới thiệu về thành phố Đồng Hới 4

1.1.1 Đieu kiện tự nhiên 4

1.1.2 Tı̀nh hı̀nh kinh te - xã hội 5

1.2 Hiện trạng công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt thành phố Đồng Hới 11

1.2.1 Tong quan ve chat thải ran ở Thành pho Đong Hới 11

1.2.2 Thực trạng thu gom và xử lý chat thải ran của thành pho Đong Hới 15

1.2.3 Thực trạng ứng dụng tin học trong công tác quản lý chat thải ran của thành pho Đong Hới 41

1.3 Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố Đồng Hới 41

Trang 11

1.3.1 Đánh giá ve nguon phát sinh 41

1.3.2 Đánh giá ve công tác thu gom, vận chuyen 42

1.3.3 Đánh giá ve công tác xử lý chat thải ran 43

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 46

2.1 Hệ thống thông tin địa lý GIS và vai trò của nó trong công tác quản lý chất thải rắn đô thị 46

2.1.1 Định nghı̃a ve GIS 46

2.1.2 Các chức năng cơ bản của hệ thong thông tin địa lý 46

2.1.3 Các thành phan của hệ GIS 47

2.1.4 Vai trò của hệ thong thông tin địa lý trong nghiên cứu môi trường 50

2.1.5 The mạnh và khả năng ứng dụng của GIS 51

2.2 Hệ thống thông tin môi trường 53

2.2.1 Định nghı̃a hệ thong thông tin môi trường 54

2.2.2 Cơ cau to chức của hệ thong thông tin môi trường 55

2.2.3 Tı́nh can thiet phải ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý môi trường ở thành pho Đong Hới nói riêng và Việt Nam nói chung 56

2.3 Cơ sở thực tiễn của đề tài 57

2.3.1 Ưng dụng GIS và công nghệ thông tin quản lý chat thải ran tại một so nước trên the giới 57

2.3.2 Ưng dụng GIS và công nghệ thông tin quản lý chat thải ran tại Việt Nam 61

2.4 Mô hình đánh giá hiệu quả của công tác thu gom chất thải rắn sinh hoạt 61

2.4.1 Chı̉ tiêu hiệu quả thu gom chat thải ran sinh hoạt 61

2.4.2 Chı̉ tiêu hiệu quả sử dụng xe thu gom 62

2.4.3 Chı̉ tiêu đánh giá hệ thong vận chuyen 62

2.5 Kinh nghiệm quản lý chất thải rắn của các nước trên thế giới 63

2.5.1 Cairo – Ai Cập 63

2.5.2 Indonesia 64

Trang 12

2.5.3 Marikina – Phillipines 64

2.5.4 Tokyo – Nhật Bản 65

2.5.5 Singapore 66

2.5.6 An độ 69

2.5.7 Seoul – Hà Quoc 72

2.5.8 Bài học kinh nghiệm cho thành pho Đong Hới – Quảng Bı̀nh 74

CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG PHẦN MỀM WASTE QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TẠI THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI 75

3.1 Sự cần thiết phải sử dụng mô hình 75

3.1.1 Vai trò của mô hı̀nh như một công cụ ket noi the giới tự nhiên và xã hội loài người 75

3.1.2 Mô hı̀nh như là một công cụ quản lý và nghiên cứu môi trường 76

3.1.3 Phan men Waste 2.0 77

3.2 Sơ đồ cấu trúc và chức năng chính của phần mềm WASTE 78

3.3 Xây dựng cơ sở dữ liệu cho WASTE 79

3.3.1 Khoi GIS 80

3.3.2 Module quản lý cơ sở dữ liệu môi trường 81

3.3.3 Module phân tı́ch, truy van, làm báo cáo 82

3.3.4 Khoi mô hı̀nh 85

3.4 Xây dựng khối cơ sở dữ liệu về các cơ quan chức năng liên quan tới công tác quản lý chất thải rắn đô thị tại thành phố Đồng Hới 86

3.4.1 Cau trúc dữ liệu ve Đội thu gom rác công lập 87

3.4.2 Cau trúc dữ liệu ve dân so theo các phường trong thành pho Đong Hới 88

3.5 Xây dựng cơ sở dữ liệu về các vị trí thu gom và tuyến thu gom rác 89

3.5.1 Thông tin ve các điem thu rác 89

3.5.2 Các điem lay rác công cộng 91

3.5.3 Cau trúc dữ liệu ve phương tiện thu gom 91

3.5.4 Cau trúc dữ liệu ve tuyen đường thu gom 92

3.5.5 Cau trúc dữ liệu ve lộ trı̀nh quét rác 92

Trang 13

3.5.6 Cau trúc dữ liệu ve lộ trı̀nh thu gom 92

3.5.7 Cau trúc dữ liệu ve điem quan trac 93

3.6 Ứng dụng WASTE vào công tác quản lý chất thải rắn thành phố Đồng Hới 93

3.6.1 Nhập thông tin liên quan tới quản lý chat thải ran trên địa bàn thành pho Đong Hới 93

3.6.2 Trang thông tin ve to quét rác 95

3.6.3 Trang thông tin ve xe cơ giới 96

3.6.4 Trang thông tin ve lộ trı̀nh thu gom 97

3.6.5 Trang thông tin ve ca trực 98

3.6.6 Trang thông tin ve bãi chôn lap 99

3.6.7 Trang thông tin ve điem tập ket 100

3.6.8 Trang thông tin ve loại điem tập ket 101

3.6.9 Trang thông tin ve so liệu kinh te xã hội 102

3.7 Lợi ích từ việc sử dụng WASTE 103

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 105

Ket luận 105

Kien nghị 107

TAI LIẸU THAM KHAO

PHỤ LỤC

Trang 14

lý là việc không thể tránh khỏi Đó chính là vấn đề đáng lo ngại cho các nhà quản lý chất thải rắn tại các đô thị, thành phố Đồng Hới cũng là một trường hợp không ngoại lệ

Thành phố Đồng Hới là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa và là đầu mối giao thông quan trọng của tỉnh Quảng Bình Đồng hành với sự phát triển về sản xuất dịch vụ của thành phố là những áp lực về ô nhiễm môi trường do nhiều loại chất thải, trong đó chủ yếu là chất thải rắn sinh hoạt gây ra Hiện nay, ở thành phố Đồng Hới vấn đề rác thải đang trở lên rất bất cập Tuy đã có nhiều cố gắng nhưng phương thức quản lý của các cơ quan có thẩm quyền vẫn còn nhiều vấn đề cần phải lưu ý như cách quản lý không thống nhất, xử lý số liệu chưa nhanh, công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải những bất cập này khó tránh khỏi trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội nhưng cũng là vấn đề đòi hỏi phải giải quyết trong thời gian sắp tới

Để giải quyết những bất cập trên cần nghiên cứu ứng dụng các giải pháp công nghệ hiện đại trong đó có công nghệ thông tin nói chung và công nghệ hệ thống thông tin địa lý (GIS) Tình hình vệ sinh môi trường ở thành phố Đồng Hới nếu không thực sự được quan tâm đúng mức thì chắc chắn chất thải rắn sinh hoạt sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chính cuộc sống của người dân, làm mất mỹ quan đô thị và Đồng Hới sẽ không còn là thành phố trong lành, thơ mộng bên dòng sông Nhật Lệ

hiền hòa trong một tương lai không xa Đó cũng chính là lý do em chọn đề tài Ứng

dụng GIS trong công tác quản lý chất thải rắn thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng

Trang 15

2

Bình nhằm tìm hiểu sâu hơn về công tác quản lý chất thải rắn của thành phố và có

thể nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý chất thải rắn của thành phố Đồng Hới

Mục tiêu nghiên cứu

Tin học hóa quá trình nhập, xuất dữ liệu môi trường liên quan đến hệ thống quản lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố Đồng Hới Nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn của thành phố Đồng Hới

Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn của thành phố Đồng Hới bằng công nghệ thông tin (Ứng dụng phần mềm GIS)

Nội dung thực hiện

Thu thập dữ liệu bản đồ số thành phố Đồng Hới, (Ứng dụng phần mềm GIS như MapInfo, Waste, )

Thu thập các dữ liệu về quy trình quản lý Nhà nước về chất thải rắn tại thành phố Đồng Hới, cơ sở dữ liệu về bãi chôn lấp rác, về phương tiện kỹ thuật thu gom, vận chuyển rác; vị trí các điểm tập kết; thu thập số liệu về khối lượng rác tại bãi chôn lấp, quan trắc chất lượng nước rỉ rác; thu thập số liệu về các tuyến xe thu gom, vận chuyển

Từ hiện trạng hệ thống quản lý chất thải rắn của Thành phố Đồng Hới, ứng dụng tin học để nâng cao hiệu quả quản lý công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn bằng cách xây dựng phần mềm trợ giúp được thực hiện trên cơ sở ứng dụng công nghệ GIS

Phạm vi nghiên cứu

- Về địa lý: Đề tài giới hạn phạm vi xem xét tại thành phố Đồng Hới

- Về môi trường: Do thời gian và sự hạn chế về số liệu nên luận văn chỉ đề cập

đến chất thải rắn sinh hoạt đô thị

- Về công nghệ:

+ Ứng dụng công nghệ GIS và CSDL

+ Phần mềm WASTE

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	684,03 KB