Tiết 44: Tổng kết từ vựng

Từ Mặt trời thứ hai trong câu thơ sau có phải là hiện tượng chuyểnnghĩa của từ không?. * L u ý: Phân bi t t nhi u nghĩa và hi n t ng ưu ý: Phân biệt từ nhiều nghĩa và hiện tượng ệm ừ nhi

KIỂM TRA BÀI CŨ

Thế nào là từ nhiều nghĩa ?

Từ Mặt trời thứ hai trong câu thơ sau

có phải là hiện tượng chuyểnnghĩa

của từ không ? Vì sao ?

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Người thực hiện : Nguyễn Thị Giang

V T Đ NG ÂMỪ ĐỒNG ÂM ỒNG ÂM

1 Khái ni mệm

* L u ý: Phân bi t t nhi u nghĩa và hi n t ng ưu ý: Phân biệt từ nhiều nghĩa và hiện tượng ệm ừ nhiều nghĩa và hiện tượng ều nghĩa và hiện tượng ệm ưu ý: Phân biệt từ nhiều nghĩa và hiện tượng ợng

t đ ng âmừ nhiều nghĩa và hiện tượng ồng âm

T nhi u nghĩaừ nhiều nghĩa và hiện tượng ều nghĩa và hiện tượng

- Các nghĩa cĩ quan

h v i nhau d a trên ệm ới nhau dựa trên ựa trên

c s chung nào đĩơ sở chung nào đĩ ở chung nào đĩ

T đ ng âmừ nhiều nghĩa và hiện tượng ồng âm

- Các nghĩa c a t ủa từ ừ nhiều nghĩa và hiện tượng khác xa nhau, khơng cĩ quan h v i nhau.ệm ới nhau dựa trên

- Là nh ng t tuy phát âm gi ng nhau nh ng ững từ tuy phát âm giống nhau nhưng ừ nhiều nghĩa và hiện tượng ống nhau nhưng ưu ý: Phân biệt từ nhiều nghĩa và hiện tượng

nghĩa khác xa nhau.VD: cái bàn, bàn bạc …

2 Bài t pập

Bài 1 Từ xuân trong hai ví dụ sau là từ đồng âm hay từ nhiều nghĩa ?

a Ngày xuân em hãy cịn dài

Xĩt tình máu m thay l i n c non.ủa từ ời nước non ưu ý: Phân biệt từ nhiều nghĩa và hiện tượng ới nhau dựa trên

b Ngày xuân con én đ a thoiưu ý: Phân biệt từ nhiều nghĩa và hiện tượng

Thi u quang chìn ch c đã ngoaì sáu m i ều nghĩa và hiện tượng ục đã ngoaì sáu mươi ưu ý: Phân biệt từ nhiều nghĩa và hiện tượng ơ sở chung nào đĩ

( Truy n Ki u – Nguy n Du)ệm ều nghĩa và hiện tượng ễn Du) Xuân => t nhi u nghĩaừ nhiều nghĩa và hiện tượng ều nghĩa và hiện tượng

6

Bài 2 Trong hai trường hợp (a) và (b), trường hợp nào có hiện tượng đồng âm, trường hợp nào có hiện tượng nhiều nghĩa ?

a Từ lá trong: Khi chiếc lá còn xanh

Lá không còn màu xanhMà sao em xa anh

Đời vẫn xanh vời vợiVà trong : Công viên là lá phổi của thành phố

b Từ đường, trong : Đường ra trận mùa này đẹp lắmVà trong : Ngọt như đường

Ví dụ:

trẻGià

non

2 Bài tập.

Bài 1.Chọn cách hiểu đúng trong cách hiểu sau :

a Đồng nghĩa là hiện tượng chỉ có trong một số ngôn ngữ trên thế giới

b Đồng nghĩa bao giờ cũng là quan hệ giữa nghĩa hai từ, không có quan hệ giữa ba hoặc hơn ba từ

c Các từ đồng nghĩa với nhau bao giờ cũng có nghĩa hoản toàn giống nhau

d các từ đồng nghĩa với nhau có thể không thay thế cho nhau được trong

Bài 2

Đọc câu sau: “Khi người ta đã ngoài 70

xuân thì tuổi tác càng cao, sức khẻo càng thấp”

( Hồ Chí Minh – Di chúc)

Ch obiết dựa trên cơ sở nào, từ xuân có thể thay thế cho từ tuổi Việc thay từ trong câu trên có tác dụng diễn đạt như thế nào?

Trả lời:

-Từ xuân có thể thay thế từ tuổi trong câu trên Vì từ

xuân có ý chỉ một năm = 1 tuổi của con người

- Vậy thay thế tạo cho câu văn không bị trùng lặp, đồng thời tạo sự lạc quan cho người viết

VII TỪ TRÁI NGHĨA.

1 Khái niệm

- Là những từ có ý nghĩa trái ngược nhau

Ví dụ: trong – ngoài, trên – dưới, …

Nhắc lại khái niệm của từ

trái nghĩa ?

2 Bài tập

Bài 1 Điền các cặp từ sau vào bảng cho dưói:

Ông – bà, xấu – đẹp, xa – gần, voi – chuột, thông minh – lười biếng, chó – mèo, rộng – hẹp, giàu – nghèo

Cặp từ trái nghĩa

Thông minh - Lười biếngGiàu - Nghèo

Voi - ChuộtRộng - Hẹp

Chó - Mèo

Xa - Gần

Cặp từ không trái nghĩa

Bài 2* Sắp xếp các cặp từ trái nghĩa sau đây vào

bảng : sống – chết, yêu – ghét, chẵn – lẻ, cao – thấp, chiến tranh – hoà bình, già – trẻ, nông – sâu, giàu – nghèo

nhóm: Nhóm 1: không phải cái này thì cái kia, không có điều thứ ba xảy ra Nhóm 2: Không cái này cũng không cái kia nghĩa là còn có điều thứ ba

VIII CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT

nhửng bể máu”

-Từ “Tắm” và từ “bể máu” là trường từ vựng

- Tác dụng: hình dung ra tính tàn khốc của các thủ đoạn đàn áp Cách mạng nước ta của thực dân Pháp

Hãy liệt kê lại các từ vựng đã được tổng kết?

DẶN DÒ

-Hoàn tất các bài tập vào vở bài tập

-Soạn bài : - “Đồng chí” và “Bài thơ tiểu đội xe

không kính”