ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --- TRẦN MẠNH CƯỜNG PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN – HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
TRẦN MẠNH CƯỜNG
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN
SÀI GÒN – HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
Hà Nội – 2016
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
TRẦN MẠNH CƯỜNG
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN
SÀI GÒN – HÀ NỘI
Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
Mã số: 60 34 02 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS PHẠM QUANG VINH
XÁC NHẬN CỦA
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG
CHẤM LUẬN VĂN
Hà Nội – 2016
Trang 3DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
1 HĐQT Hội đồng quản trị
2 NHNN Ngân hàng Nhà nước
3 NHTM Ngân hàng thương mại
4 RRTD Rủi ro tín dụng
5 SHB Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội
Trang 4DANH MỤC CÁC BẢNG
1 Bảng 1.1 Các chỉ tiêu tài chính doanh nghiệp 28
2 Bảng 1.2 Nguy cơ rủi ro đối với khách hàng 29
3 Bảng 1.3
Những hạng mục và biểu điểm được sử dụng tại các Ngân hàng của Mỹ trong mô hình điểm
số tín dụng tiêu dùng
33
4 Bảng 1.4 Quy đổi điểm sang hạn mức cho vay 34
5 Bảng 2.1 Các chỉ tiêu hoạt động kinh doanh của SHB 59
8 Bảng 2.4 Dư nợ tín dụng theo đối tượng và loại hình
10 Bảng 2.6 Chi tiết các nhóm nợ trong tổng dư nợ 73
11 Bảng 2.7 Tình hình nợ quá hạn và nợ xấu tại SHB 75
12 Bảng 2.8 Dự phòng rủi ro tín dụng tại SHB 77
13 Bảng 2.9 Tỷ lệ trích lập dự phòng theo địa bàn kinh
14 Bảng 2.10 Thẩm quyền phán quyết tín dụng của SHB 81
15 Bảng 2.11 Mức xếp hạng tín dụng khách hàng của SHB 85
Trang 5DANH MỤC HÌNH VẼ
1 Hình 1.1 Quy trình quản trị rủi ro tín dụng 26
Trang 6DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
1 Biểu 2.1 Quy mô tăng trưởng Tổng tài sản 60
2 Biểu 2.2 Quy mô tăng trưởng nguồn vốn huy động và
4 Biểu 2.4 Chi tiết tỷ trọng các nhóm nợ trong tổng dư
5 Biểu 2.5 Nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu của SHB 76
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ngân hàng là một trong những tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế Trong cơ chế thị trường hiện nay, hoạt động kinh doanh của Ngân hàng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, như: Rủi ro lãi suất, rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro ngoại hối,… Trong các loại rủi ro kể trên thì rủi ro tín dụng là loại rủi ro phổ biến và phức tạp nhất Rủi ro tín dụng xảy ra không chỉ gây nên những tổn thất về tài chính mà còn gây nên những thiệt hại to lớn về
uy tín và vị thế của Ngân hàng Do tính lây lan của nó, rủi ro tín dụng có thể
là đầu mối của những cuộc khủng hoảng tài chính hoặc khủng hoảng kinh tế –
xã hội
Đặc trưng của hệ thống Ngân hàng thương mại ở Việt Nam hiện nay là tỷ trọng thu nhập từ hoạt động tín dụng chiếm khoảng 70% tổng thu nhập từ các hoạt động của Ngân hàng Tuy nhiên, từ thực tế hoạt động tín dụng của các Ngân hàng thương mại Việt Nam thời gian qua cho thấy: Hiệu quả của hoạt động tín dụng chưa cao, chất lượng tín dụng chưa tốt, thể hiện ở tỷ lệ nợ quá hạn và nợ khó đòi còn ở mức cao so với khu vực và thế giới, xu hướng phát triển chưa bền vững, và do đó rủi ro tín dụng luôn chiếm tỷ trọng cao và đang
là vấn đề quan tâm của những người quản trị Ngân hàng
Việt Nam đang trong quá trình đổi mới nền kinh tế, từng bước phát triển
và hội nhập với nền kinh tế của các nước trong khu vực và trên thế giới Hệ thống Ngân hàng với tư cách là trụ cột của nền tài chính nước nhà vì thế đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức mới Theo xu thế này, các Ngân hàng trong nước sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh vô cùng khốc liệt trong một môi trường kinh doanh toàn cầu biến động khó lường Vì vậy, việc nâng cao hiệu
Trang 8quả quản trị rủi ro, đặc biệt là quản trị rủi ro tín dụng tại các Ngân hàng thương mại tại Việt Nam đang là vấn đề bức xúc cả trên mặt lý luận và thực tiễn Nếu không có sự nhìn nhận đúng đắn và có một chiến lược cụ thể để hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng thì chắc chắn các Ngân hàng thương mại Việt Nam sẽ khó có thể cạnh tranh với các Ngân hàng nước ngoài vốn đã rất dày dặn kinh nghiệm trong lĩnh vực này
Là một người đã có một thời gian công tác trong lĩnh vực tín dụng thuộc
hệ thống Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội (SHB), với mong
muốn chỉ ra được thực trạng rủi ro tín dụng tại đây để rồi từ đó đưa ra các giải pháp để nâng cao khả năng quản trị rủi ro tín dụng và tăng năng lực cạnh tranh của SHB nói riêng cùng các Ngân hàng thương mại khác nói chung, tôi
đã mạnh dạn chọn đề tài “Phân tích thực trạng rủi ro tín dụng của Ngân
hàng thương mại cổ phần Sài Gòn - Hà Nội” làm luận văn tốt nghiệp cao
học kinh tế ngành Tài chính – Ngân hàng của mình
2 Tình hình nghiên cứu
Về mặt cơ sở lý thuyết của công tác quản trị rủi ro tín dụng thì đã có
nghiên cứu của PGS.TS Nguyễn Văn Tiến với “Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng”, hay “Giáo trình Ngân hàng thương mại” Về mặt thực
tiễn thì có đề tài nghiên cứu của Thạc sĩ Ngô Thị Thanh Trà – Trường Đại
học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh với đề tài “Các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam Chi nhánh Nam Sài Gòn”; Thạc sĩ Nguyễn Hồng Châu – Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh với đề tài “Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn khu vực Thành phố Hồ Chí Minh” cùng với luận văn của nhiều học viên
và sinh viên các trường đại học trong cả nước về vấn đề này Các đề tài
nghiên cứu này đều đã chỉ ra được thực trạng rủi ro tín dụng tại đơn vị nghiên
Trang 9TÀI LIỆU THAM KHẢO
TIẾNG VIỆT
Giáo trình, sách
1 Nguyễn Văn Tiến, 2009 Giáo trình Ngân hàng thương mại, 3 Hà Nội:
Nhà xuất bản Thống kê
2 Nguyễn Văn Tiến, 2010 Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng, 3
Hà Nội: Nhà xuất bản Thống kê
Văn bản pháp luật
3 Ngân hàng Nhà nước, 2013 Thông tư số 02/2013/TT-NHNN Quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài Hà Nội, tháng 01 năm 2013
4 Ngân hàng Nhà nước, 2014 Thông tư số 09/2014/TT-NHNN về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng
dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài Hà Nội, tháng 03 năm 2014.
Tài liệu nội bộ
5 Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, 2012 – 2014 Báo cáo thường niên Hà Nội, năm 2012 – 2014
6 Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, 2012 Hướng dẫn phân tích tài chính doanh nghiệp Hà Nội, năm 2012
7 Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, 2012 Quyết định số 339/QĐ-HĐQT về việc ban hành Quy chế quản lý rủi ro tín dụng Hà Nội,
tháng 08 năm 2012
Trang 108 Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, 2012 Quyết định số 04/QĐ-HĐQT về việc ban hành Quy chế cho vay Hà Nội, tháng 01 năm
2012
9 Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, 2011 Quyết định số 117/QĐ-CTHĐQT về việc Phân quyền phán quyết cấp tín dụng Hà Nội,
tháng 02 năm 2011
10 Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, 2012 Quyết định số 711/QĐ-TGĐ về việc ban hành Quy trình quản lý công tác thẩm định tín dụng toàn hệ thống Hà Nội, tháng 07 năm 2012
11 Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, 2012 Quyết định số 53/QĐ-HĐQT về việc ban hành và áp dụng chính thức Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ đối với khách hàng Hà Nội, tháng 04 năm 2012
12 Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, 2012 Quyết định số 335/QĐ-TGĐ về việc ban hành Quy định kiểm tra, giám sát sau cho vay
Hà Nội, tháng 04 năm 2012
13 Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, 2012 Quyết định số 52/QĐ-HĐQT về việc ban hành Quy chế về bảo đảm cấp tín dụng Hà
Nội, tháng 04 năm 2012
Luận văn Thạc sĩ
14 Ngô Thị Thanh Trà, 2010 Các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam Chi nhánh Nam Sài Gòn Luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
15 Nguyễn Hồng Châu, 2008 Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn khu vực Thành phố Hồ Chí Minh Luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học
Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 11TIẾNG ANH
Giáo trình, sách
16 Cossin, D and Pirotte, H., 2001 Advanced credit risk analysis New York:
Jonh Wiley & Sons, Inc
TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ
17 Bích Diệp, 2015 “Vén màn” nguyên nhân nợ xấu SHB giảm sốc
<http://dantri.com.vn/kinh-doanh/ven-man-nguyen-nhan-no-xau-shb-giam-soc-1429477570.htm> [Ngày truy cập: 21 tháng 10 năm 2015]
18 Hoàng Yến, 2013 DATC và VAMC: Nợ xấu bên nào sẽ tốt hơn?
<http://thoibaotaichinhvietnam.vn/pages/tien-te-bao-hiem/2013-12-19/loi-hai-mo-hinh-xu-ly-no-xau-cua-datc-va-vamc-6448.aspx> [Ngày truy cập:
20 tháng 09 năm 2015]
19 Minh Đức, 2015 Sau Habubank, SHB cưới thêm “gái đẹp”
<http://vneconomy.vn/tai-chinh/sau-habubank-shb-cuoi-them-gai-dep-20151025092246275.htm> [Ngày truy cập: 28 tháng 10 năm 2015]
20 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, 2011 Hiệp ước vốn Basel (Basel I và II)
<http://www.vnba.org.vn/index.php?option=com_content&view=article&i d=1594:hip-c-vn-basel-basel-i-va-ii&catid=43:ao-to&Itemid=90> [Ngày truy cập: 22 tháng 09 năm 2015]
21 Phan Thị Linh, 2012 Kinh nghiệm quản lý rủi ro tín dụng trên thế giới
<http://tapchitaichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/trao-doi -binh-luan/kinh-nghiem-quan-ly-rui-ro-tin-dung-tren-the-gioi-19013.html> [Ngày truy cập: 24 tháng 09 năm 2015]
22 www.shb.com.vn