Hệ sinh dục Chăn Nuôi Thú Y

Các tìm kiếm liên quan đến hệ sinh dụchệ sinh dục nữhệ sinh dục namhệ sinh dục của gàhệ sinh dục của thằn lằnbệnh hệ sinh dụccách điều trị hệ sinh dụcbé bị hệ sinh dụcthai nhi bị hệ sinh dục Các tìm kiếm liên quan đến hệ sinh dụchệ sinh dục nữhệ sinh dục namhệ sinh dục của gàhệ sinh dục của thằn lằnbệnh hệ sinh dụccách điều trị hệ sinh dụcbé bị hệ sinh dụcthai nhi bị hệ sinh dục

Hệ sinh dục

(Reproduction system)

Hệ sinh dục thú đực (Male system)

• Hệ sinh dục thú đực có nhiệm vụ sản xuất ra hormon sinh dục đực và tao tinh trùng cần cho quá trình thụ tinh với noãn tạo thành phôi

Cấu tạo hệ sinh dục đực

♂ Cấu trúc sinh dục bên ngoài: dương vật và bìu

♂ Cấu trúc sinh dục bên trong: tinh hoàn, ống dẫn tinh, túi

tinh, tuyến tiền liệt, và tuyến Cowper

 Tinh hoàn là tuyến sinh dục của nam giới, sản xuất ra tinh trùng và hooc môn testosterone

 Trong mỗi tinh hoàn là các thùy chứa ống sinh tinh và tế bào khe (tế bào Leydig)

 Tinh trùng hoàn toàn trưởng thành có thể được cất trữ

đến 6 tuần trong mào tinh hoàn

 Ống dẫn tinh đưa tinh trùng đến niệu đạo

 Ống phóng tinh dịch: thông với niệu đạo bên trong tuyến

Tinh dịch (Semen)

♂ Gồm tinh trùng và các dịch tiết ra của các

tuyến sinh dục phụ Chất lỏng dính, sền sệt

trông giống sữa

 Chất lỏng từ túi tinh nuôi dưỡng tinh trùng  Chất lỏng từ tuyến tiền liệt kích hoạt sự di chuyển của tinh trùng và trung hoà môi trường axít của niệu đạo và âm đạo

 Chất lỏng từ tuyến Cowper trung hòa nước

Hormon sinh dục đực

♂Testosterone:

 Hormone sinh dục nam

 Làm cho tinh trùng trưởng thành,

 Hoàn thiện các cấu trúc sinh dục, và phát

triển các đặc điểm sinh dục thứ yếu

 Kích thích dục năng và sự phát chung của cơ thể

Tinh hoàn (Testes)

• Đi từ ngoài vào trong gồm:

• Bao dịch hoàn: phần da bao bọc phía bên

ngoài, dưới lớp da là lớp cơ trơn Lớp giác mạc

là lớp kéo dài của lá tạng phúc mạc, có màu

xanh lơ, chắc

• Màng trắng là tổ chức liên kết, bên trong phân vách chia nhu mô tinh hoàn làm nhiều thuỳ

Nhu mô tinh hoàn

* TB tinh phân hoá thành biểu mô tinh,

* TB thể phân hoá thành hợp bào dinh dưỡng có

nhân hình tam giác Trong bào tương hợp bào có

chứa TB biểu mô tinh từ nguyên thuỷ cho đến tinh

trùng Có nơi hợp bào này đi sâu vào lòng ống sinh tinh tạo thành mõm bào tương (TB sertolie)

Vách ngăn

Màng trắng

Ống dẫn tinh

Mào tinh Ống dẫn ra

TB Sertoli

TB Leydig

Ống sinh tinh

• Mỗi ống sinh tinh gồm:

– TB sertoli

– TB dòng tinh

Tế bào Sertoli

• Tế bào Sertoli có kích thước lớn nằm kéo dài từ lớp màng nền của biểu mô ống sinh tinh vào phía trong ống Các tế bào tinh trùng đang phát triển nằm trong ống và xen kẽ với các tế bào Sertoli

• Tế bào Sertoli tham gia vào quá trình hình thành tinh trùng:

* Dịch tiết từ các tế bào Sertoli tạo môi trường đặc

biệt, cung cấp dinh dưỡng cho các tinh trùng phát

triển và biệt hóa

* Đóng vai trò trong quá trình chuyển đổi từ tiền tinh trùng thành tinh trùng (spermiation

TB Sertoli

Tế bào Leydig

• Các tế bào Leydig nằm xen giữa các ống sinh tinh của dịch hoàn

• Các tế bào Leydig trong dịch hoàn tiết ra một

số hormon sinh dục nam (testosterone,

dihydrotestosterone và androstenedione) được gọi với tên chung là các androgen

TB Leydig

Tinh bậc 1(2n) Tinh bậc 2 (n)

Tinh tử/ tiền tinh

trùng (n) Tinh trùng (n)

Đầu

Thân

Đuôi

Hệ thống ống dẫn

Là các ống dẫn tinh trùng từ tinh hoàn ra bên ngoài

• Ống thẳng : đoạn cuối ống sinh tinh, thành ống có cấu tạo biểu

mô đơn hộp

• Lưới tinh hoàn : là hệ thống tiếp hợp hình lưới trong thể

higmor, các ống thẳng đổ vào lưới này

• Ống dẫn xa : xuất phát từ đầu trước của ống tinh hoàn, có

khoảng 12 ống, cấu tạo bởi BMP đơn trụ, bên dưới là lớp

màng đáy, kế đến là lớp cơ vòng, các ống này đổ vào ống mào tinh

• Ống mào tinh : được lót bởi BMP kép trụ có lông rung

• Ống dẫn tinh : gồm 3 lớp

- Lớp niêm mạc: BMP kép trụ, phía dưới là TCLK có nhiều sợi chun

Mào tinh

• Gồm 2 phần: phần đầu và phần đuôi Đuôi

mào tinh dài khoảng 6m, co gấp nhiều lần còn khoảng 6cm đắp lên tinh hoàn Cấu tạo từ

Tinh nang (Túi tinh)

• Một cặp túi tinh là các cấu trúc hình túi,

chúng nằm sau và ở dưới đáy bàng quang

• Tiết ra một chất lỏng làm trung hòa axít, giàu fructuza giúp tinh trùng khi chúng di chuyển Chất tiết ra này chiếm khoảng 60% khối lượng tinh dịch

Tuyến tiền liệt (Prostate gland)

• Tuyến đơn, hình hạt dẻ nằm dưới bàng quang Chất lỏng do tuyến tiền liệt tiết ra chiếm

khoảng 30% khối lượng tinh dịch, chất lỏng

này làm tăng khả năng di chuyển của tinh

trùng, trung hòa axít ở niệu đạo và âm đạo

• Có cấu tạo BMP đơn trụ

• Giữa các tuyến là TCLK có chứa cơ trơn và

mạch máu

Tuyến hành (Cowper gland)

• Nằm ở dưới và phía trước tuyến tiền liệt,

• Tiết dịch làm trung hòa nước tiểu còn sót lại trong niệu đạo

• Gồm nhiều nang hình ống hay túi

• Cấu tạo bởi các tế bào hình đa giác, bên cạnh

có các TB hình bán nguyệt

Hệ sinh dục thú cái

• Tạo ra hormon sinh dục (estrogen và progesterone)

• Tạo noãn (giao tử) cho quá trình thụ tinh

• Cấu tạo bao gồm:

Hệ sinh dục của heo cái

trong chứa nhiều mạch máu, mạch bạch huyết, dây thần kinh, sợi cơ trơn

Miền vỏ

Miền tủy

Sự phát triển của noãn

(Ovular development)

• Lớp ngoài cùng chứa nhiều noãn nguyên bào (bộ NST 2n), sau nhiều lần giản phân tạo noãn bào bậc I được bao bọc bởi một

TB dẹt tạo thành noãn sơ cấp

• Noãn sơ cấp đi sâu vào miền vỏ, lớp TB bên ngoài biến thành

hình khối, sau đó hình trụ chứa chất dinh dưỡng dự trữ Lớp

TB xung quanh biến thành kép, xếp thành nhiều lớp tạo thành

noãn thứ cấp Các TB hình trụ ép sát vào noãn sơ cấp tạo

Cấu tạo noãn (Follicle)

Vỏ ngoài

Các TB hạt

Xoang nang

Trứng/ noãn bào Màng phóng xạ

Noãn sơ cấp

TB trứng

Noãn thứ cấp Noãn trưởng thành Thể vàng

Tế bào noãn qua các giai đoạn

• Noãn sơ cấp: 1 TB noãn ở giữa, chung quanh

có 1 lớp TB nang

• Noãn thứ cấp: 1 TB noãn ở giữa, chung quanh

có nhiều lớp TB nang, xoang nang nhỏ

• Noãn trưởng thành: 1 TB noãn ở giữa, chung

quanh có nhiều lớp TB nang, đặc biệt xoang

nang rất lớn, chiếm phần lớn noãn

Tiền noãn Noãn sơ cấp

Noãn thứ cấp

Noãn sơ cấp Noãn thứ cấp

Sự rụng trứng (Ovulation)

• Trong xoang nang, dịch tích luỹ nhiều làm áp suất tăng lên, thành noãn bị vỡ ra cùng với

biểu hiện bên ngoài là thú động dục (Estrus)

• Trứng rơi ra khỏi màng bao noãn mang theo màng phóng xạ

Thể vàng (Corpus luteum)

• Sau khi trứng rụng, phần còn lại của bao noãn tạo

thành thể vàng Các TB mang hạt và vỏ trong của

noãn lớn lên, trong TB chứa đầy các hạt lutein màu

vàng

• Các TB hình đa giác xếp sát nhau

• Các TCLK của vỏ trong tham gia chia vách giới hạn thể vàng thành nhiều tiểu thùy

• Sau một thời gian thể vàng thoái hoá, TB hẹp, nhỏ

lại, các hạt lutein màu vàng mất đi, TCLK dày lên

Cuối cùng tạo thành sẹo mài trắng goại là thể hạch

Ống dẫn trứng (Oviduct)

Gồm 3 lớp:

lớp BM đơn trụ có lông rung xen lẫn các hạt tiết chất nhờn, dưới là lớp màng đáy

gần tử cung lớp cơ dày lên

thần kinh xen lẫn với sợi chun

Cấu tạo của ống dẫn trứng

* Cổ tử cung: niêm niêm mạc cấu tạo bởi BM đơn trụ, tuyến giống như ở thân tử cung

* Âm đạo: BMP kép mỏng, không có lớp hoá sừng

• Lớp giữa : 3 lớp cơ trơn (dọc trong, vòng giữa và dọc ngoài)

• Lớp ngoài là phúc mạc gồm TCLK

• Cấu tạo của noãn

• Cấu tạo của tinh trùng

Giới hạn

• Bỏ chương sinh dục