Nghiên cứu thử nghiệm men vi sinh TUAF – MULTIBIO trên đàn gà tại trại gia cầm khoa chăn nuôi thú y – trường đại học nông lâm thái nguyên

- Đánh giá ảnh hưởng của men TUAF – MULTIBIO tới tác dụng phòng bệnh đường tiêu hóa của gà nuôi tại trại Gia cầm khoa Chăn nu i Th y – Trường Đại học N ng L m Thái Nguyên.. Tuy nhiên, vì

TRƯỜNG ĐH NÔNG LÂM KHOA CHĂN NUÔI THÚ Y

Mã số: SV2016 - 04

Chủ nhiệm đề tài: Nguyễn Thị Hằng

THÁI NGUYÊN, tháng 03 năm 2017

TRƯỜNG ĐH NÔNG LÂM KHOA CHĂN NUÔI THÚ Y

Mã số: SV2016 - 04

Chủ nhiệm đề tài Xác nhận của Hội đồng nghiệm thu

(Ký, họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)

- Chủ tịch HĐ: GS TS Từ Quang Hiển

- Phản biện1: ThS Hà Thị Hảo

- Phản biện 2: TS Cù Thị Thúy Nga

Thái Nguyên, tháng 03 năm 2017

DANH SÁCH NHỮNG THÀNH VIÊN THAM GIA ĐỀ TÀI

Thời gian thực hiện: 01/2016 đến 12/2016

Giảng viên hướng dẫn: ThS Phạm Thị Trang

Địa điểm nghiên cứu: Trại Chăn nuôi gia cầm khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Sơ đồ bố trí thí nghiệm 22

Bảng 2.2: Chế độ dinh dưỡng của gà thí nghiệm 22

Bảng 3.1: Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm qua các tuần tuổi (%) 26

Bảng 3.2: Sinh trưởng tích lũy của gà thí nghiệm qua các tuần tuổi (gam) 28

Bảng 3.3: Sinh trưởng tuyệt đối của gà qua các giai đoạn (g/con/ngày) 29

Bảng 3.4: Sinh trưởng tương đối của gà qua các giai đoạn (%) 30

Bảng 3.5: Tiêu thụ thức ăn của gà Mía x Lương Phượng nuôi qua các tuần tuổi (g/con/ngày) 32

Bảng 3.6: Tiêu tốn thức ăn cho 1kg tăng khối lượng của gà (kg) 33

Bảng 3.7: Ảnh của men vi sinh TUAF - MULTIBIO đến khả năng phòng một số bệnh của gà thí nghiệm 35

Bảng 3.8: Sơ bộ hạch toán kinh phí cho 1kg khối lượng gà thí nghiêm xuất bán 36

TÓM TẮT KẾT QUẢ CỦA ĐỀ TÀI

1 Thông tin chung

Tên đề tài: “Nghiên cứu thử nghiệm men vi sinh TUAF – MULTIBIO

trên đàn gà tại trại Gia cầm khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”

Trường Đại học N ng L m Thái Nguyên

- Đánh giá ảnh hưởng của men TUAF – MULTIBIO tới chỉ số tiêu tốn thức ăn và hiệu quả kinh tế trong chăn nu i gà tại trại Gia cầm khoa Chăn

nuôi Thú y – Trường Đại học N ng L m Thái Nguyên

- Đánh giá ảnh hưởng của men TUAF – MULTIBIO tới tác dụng phòng bệnh đường tiêu hóa của gà nuôi tại trại Gia cầm khoa Chăn nu i Th y – Trường Đại học N ng L m Thái Nguyên

3 Nội dung chính

- Xác định được ảnh hưởng của men TUAF – MULTIBIO đến sinh trưởng và sức đề kháng bệnh của đàn gà và hiệu quả kinh tế gà thí nghiệm F1 (Mía x Lương Phượng) nu i tại trại Gia cầm khoa Chăn nu i Th y – Trường Đại học N ng L m Thái Nguyên

- Kết quả của đề tài là những th ng tin khoa học về tác dụng của men

TUAF – MULTIBIO và là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu sản xuất men chuyển giao c ng nghệ cho người nu i

4 Kết quả chính đạt đƣợc

Việc bổ sung men vi sinh TUAF – MULTIBIO vào khẩu phần ăn làm nâng cao tỷ lệ nuôi sống lô thí nghiệm tới 97,67% so với 93,00% l đối chứng Tăng trưởng của gà đến 10 tuần tuổi ở lô thí nghiệm đạt 1786,67g

so với 1620,00g ở l đối chứng Khả năng sử dụng và chuyển hóa thức ăn ở

gà thí nghiệm so với l đối chứng ở 10 tuần tuổi thì tiêu tốn thức ăn cho 1kg tăng khối lượng là (2,59kg so với 2,75kg) L đối chứng gà hay mắc bệnh

và chết nhiều hơn l thí nghiệm (l ĐC là 32,61% còn lô TN là 16,13%)

L đối chứng hết 37.030đ/kg còn lô thí nghiệm hết 30.716đ/kg, tiết kiệm hơn l đối chứng 3,734đ/kg

5 Sản phẩm

01 báo cáo khoa học

6 Hiệu quả và khả năng áp dụng

Sử dụng cho các nông hộ và trang trại chăn nu i gia cầm thịt

SUMMARY RESULTS OF THEMES

1 General information

Project title: "Experimental Study TUAF probiotics - MULTIBIO on chickens at farms Poultry Breeding Veterinary Sciences - University of Thai Nguyen"

Duration: from January 2016 to December 2016

Location: the practice area of Animal Science in Thai Nguyen

University of Agriculture and Forestry

2 Objectives

- Assess the impact of yeast TUAF - MULTIBIO to vitality and growth

of chickens at farms Poultry Breeding Veterinary Sciences - University of Agriculture and Forestry

- Assess the impact of yeast TUAF - MULTIBIO to feed consumption index and economic efficiency at the chicken farm in Poultry Husbandry Veterinary Sciences - University of Agriculture and Forestry

- Assess the impact of yeast TUAF - MULTIBIO to preventive effects of the chicken digestive tract in Livestock Farm Animal Science Veterinary Medicine - University of Agriculture and Forestry

3 The main contents

- Determine the impact of yeast TUAF - MULTIBIO on growth and disease resistance of chickens and economic efficiency experiments chicken F1 (Cane) breeding farm Livestock Breeding Veterinary Sciences - University of Agriculture and Forestry Thai Nguyen

- The outcome of the subject is the scientific information on the effects

of yeast TUAF - MULTIBIO and as a basis for further study yeast production technology transfer to farmers

4 Main results achieved

The addition of probiotics TUAF - MULTIBIO diets do improve survival rate to treatments 93.00% 97.67% compared with the control group Growth to 10-week-old chickens in the experimental groups reached 1620,00g 1786,67g than in the control group Usability and feed conversion experiments in chickens than the control group at 10 weeks of age, the FCR for 1kg weight increase is (2,59kg than 2,75kg) The control or sick and dead chickens more treatments (32.61% Lot FCA is also experimental unit

is 16.13%) The control group all 37.030d / kg also plots out 30.716d / kg, saving more than the control group 3,734d / kg

5 Products

01 scientific report

6 Effects and applicability

Use to farmers and the poultry farm meat

MỤC LỤC

DANH SÁCH NHỮNG THÀNH VIÊN THAM GIA ĐỀ TÀI i

DANH MỤC CÁC BẢNG ii

DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT iii

TÓM TẮT KẾT QUẢ CỦA ĐỀ TÀI iv

SUMMARY RESULTS OF THEMES vi

MỤC LỤC viii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.1 Mục tiêu 2

2.2 Mục đích của đề tài 2

3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 3

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4

1.1.1 Đặc điểm sinh lý tiêu hoá của gia cầm 4

1.1.2 Cơ sở khoa học của việc bổ sung men vi sinh TUAF – MULTIBIO trong chăn nu i gà 8

1.1.3 Sức sống và khả năng kháng bệnh 15

1.1.4 Khả năng chuyển hóa thức ăn 17

1.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 18

1.2.1 Các nghiên cứu trong nước 18

1.2.2 Các nghiên cứu nước ngoài 19

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU, NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 21

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 21

2.2 Nội dung nghiên cứu 21

2.3 Phương pháp nghiên cứu 21

2.3.1 Phương pháp thiết kế thí nghiệm 21

2.3.2 Chế độ dinh dưỡng 22

2.3.3 Chỉ tiêu và phương pháp theo dõi 23

2.3.4 Phương pháp theo dõi 23

2.3.5 Khả năng chuyển hóa thức ăn và chi phí thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng 24

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 26

3.1 Tỷ lệ nuôi sống gà thí nghiệm 26

3.2 Khả năng sinh trưởng của gà thí nghiệm 27

3.2.1 Sinh trưởng tích lũy 27

3.2.2 Sinh trưởng tuyệt đối của gà qua các giai đoạn 29

3.2.3 Sinh trưởng tương đối của gà qua các giai đoạn 30

3.2.4 Khả năng thu nhận thức ăn 31

3.2.5 Tiêu tốn thức ăn cho 1kg tăng khối lượng 33

3.2.6 Khả năng phòng bệnh của men vi sinh TUAF - MULTIBIO đối với gà thí nghiệm 35

3.2.7 Hạch toán sơ bộ về sản phẩm 35

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 37

1 Kết luận 37

2 Tồn tại 37

3 Kiến nghị 38

TÀI LIỆU THAM KHẢO 39 MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA ĐỀ TÀI

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nghề chăn nu i gà của nước ta đã có lịch sử rất l u đời nhưng do tập quán chăn nu i lạc hậu cho nên người n ng d n chăn nu i chủ yếu theo phương thức quảng canh, ph n tán, số lượng kh ng nhiều, sản phẩm làm ra mang tính tự cung, tự cấp Những năm gần đ y nghề chăn nu i gà có những bước tiến nhanh và vững chắc

Chăn nu i gà c ng nghiệp của nước ta hiện nay đã trở thành một trong những nghề phát triển khá nhanh trong lĩnh vực n ng nghiệp Với những thuận lợi có được như về các giống gà cao sản, những tiến bộ kỹ thuật về thức ăn, quy trình chăm sóc nu i dưỡng đã tạo ra những giống có năng suất cao, thức ăn có chất lượng tốt, với quy trình phòng bệnh chặt chẽ, góp phần đẩy lùi dịch bệnh nguy hiểm Đ y chính là nền tảng rất quan trọng cho nghề chăn nu i gà phát triển trong tương lai

Muốn cho ngành chăn nu i gia cầm phát triển nhanh và bền vững thì phải tiến hành đồng thời các biện pháp kỹ thuật, chăm sóc nu i dưỡng nhằm làm tăng tỷ lệ sống, tốc độ sinh trưởng, khả năng sản xuất và sức đề kháng cho đàn gia cầm

Tuy nhiên, vì lợi nhuận một số nhà chăn nu i đã sử dụng các hoormone sinh trưởng để đẩy nhanh sự sinh trưởng của gia cầm nói riêng

và các loại vật nu i nói chung Việc này g y hại cho sức khỏe cho người tiêu dùng vì có thể g y tồn dư trong thịt dẫn đến giảm sức miễn dịch, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em, tăng nguy cơ ung thư v và tuyến tiền liệt,… Một số loại thực phẩm như thịt bò, thịt lợn, thịt gà, cá,… khi xuất khẩu ra nước ngoài bị trả lại vì trong thịt có tồn dư hoormone Vì vậy, ngành chăn nu i đang khuyến khích phát triển chăn nu i theo hướng “An toàn sinh học” nhằm đảm bào an toàn dịch bệnh, chất lượng thịt và sức khỏe người tiêu dùng

Để nâng cao số lượng cũng như chất lượng đàn gia s c, gia cầm phục

vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu, việc nghiên cứu

và đưa tiến bộ khoa học kĩ thuật áp dụng vào thực tiễn sản xuất là điều hết sức cần thiết Xuất phát từ yêu cầu thực tế trên, các nhà khoa học khoa Chăn nu i Th y, trường Đại học N ng L m Thái Nguyên đã nghiên cứu

và sản xuất thành công chế phẩm men vi sinh TUAF – MULTIBIO bổ sung vào thức ăn nhằm kích thích tiêu hóa và tăng khả năng sinh trưởng, tăng sức đề kháng cho vật nuôi

Để đánh giá hiệu quả của men TUAF – MULTIBIO trước khi đi vào sản suất và áp dụng ở quy mô lớn, được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Chăn nu i Th y, giáo viên hướng dẫn chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu thử nghiệm men vi sinh TUAF – MULTIBIO trên đàn gà tại trại Chăn nuôi gia cầm khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu

- Giúp sinh viên làm quen với phương pháp nghiên cứu khoa học

- Cung cấp sản phẩm khoa học phục vụ cho CBGV và SV học tập, nghiên cứu

- Xác định được ảnh hưởng của men vi sinh TUAF - MULTIBIO đến sức sống, sức sinh trưởng, chỉ số tiêu tốn thức ăn, hiệu quả kinh tế và tác dụng phòng bệnh đường tiêu hóa của đàn gà lai F1 (Mía X Lương Phượng)

2.2 Mục đích của đề tài

- Từ kết quả nghiên cứu lấy đó làm cơ sở khoa học để đề xuất biện pháp ứng dụng bổ sung men vi sinh TUAF - MULTIBIO vào chăn nu i nói chung và chăn nu i gà nói riêng

- Bản thân tập làm quen với công tác nghiên cứu khoa học

3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài

- Kết quả của đề tài góp phần bổ sung thêm những th ng tin vào tài liệu học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên ngành chăn nu i và th y của các trường Đại học N ng Nghiệp

- Kết quả của đề tài là cơ sở để khuyến khích người chăn nu i sử dụng chế phẩm sinh học trong chăn nu i vì chất lượng sản phẩm và sức khỏe người tiêu dùng

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Cơ sở khoa học của đề tài

1.1.1 Đặc điểm sinh lý tiêu hoá của gia cầm

Tiêu hóa là một quá trình ph n giải các chất dinh dưỡng trong thức ăn

từ những hợp chất hóa học phức tạp chuyển biến thành những hợp chất đơn giản mà cơ thể gia cầm có thể hấp thu và lợi dụng được

Theo Lê Hồng Mận và cs (2007) [6] sự trao đổi chất và năng lượng ở gia cầm cao hơn so với động vật có v và được bồi bổ nhanh chính bởi quá trình tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng Khối lượng rất lớn các chất tiêu hóa đi qua ống tiêu hóa thể hiện tốc độ và cường độ của các quá trình tiêu hóa ở gà, vịt, ở gà còn non tốc độ là 30 – 39 cm/giờ, gà con lớn hơn là

32 – 40 cm/giờ và ở gà trưởng thành là 40 – 42 cm/giờ, chất tiêu hóa được giữ lại trong ống tiêu hóa kh ng quá 2 – 4 giờ

Cơ quan tiêu hóa gia cầm bao gồm: khoang miệng, hầu, thực quản trên, diều, thực quản dưới, dạ dày tuyến, dạ dày cơ, ruột non, manh tràng, trực tràng và lỗ huyệt, đồng thời có sự tham gia của gan và tuyến tụy Sự hình thành cơ quan tiêu hóa ở dạng nếp gấp của ph i gà bắt đầu từ ngày ấp thứ 2 (tức sau 24h), ở ngỗng và vịt bắt đầu sau khi ấp 30 - 60 giờ

* Tiêu hóa ở miệng

Gia cầm mổ thức ăn bằng mỏ, một ph t mổ 180 - 240 lần, l c đói mổ nhanh, mỏ mở rộng Mặt trên lưỡi có răng rất nhỏ hóa sừng, hướng về cổ họng để đưa thức ăn về phía thực quản - thị giác và x c giác kiểm tra tiếp nhận thức ăn, còn vị giác và khứu giác kém hơn

Tuyến nước bọt kém phát triển, thành phần chủ yếu là dịch nhầy Nước bọt có tác dụng thấm trơn thức ăn thuận tiện cho việc nuốt Trong nước bọt có chứa men amylaza nên có tác dụng đối với tiêu hóa Gà mái có

thể tiết 7 - 25ml nước bọt trong một ngày đêm (bình qu n khoảng 12ml) (Nguyễn Duy Hoan và cs, 1998 [5])

* Tiêu hóa ở diều

Diều gà hình t i ở thực quản chứa được 100 - 120mg thức ăn Giữa các cơ thắt lại có ống diều để khi gà đói, thức ăn đi thẳng vào phần dưới của thực quản và dạ dày kh ng qua t i diều

Ở diều thức ăn được làm mềm, quấy trộn và tiêu hóa từng phần do các men và vi khuẩn có trong thức ăn thực vật Thức ăn cứng lưu lại trong diều lâu hơn Khi thức ăn và nước có tỉ lệ 1:1 thì được giữ lại ở diều 5 - 6 giờ

Độ pH trong diều gia cầm là 4,5 - 5,8 Sau khi ăn từ 1- 2 giờ diều co bóp theo dạng dãy với khoảng cách 15 - 20 phút, sau khi ăn từ 5 - 12 giờ là

10 - 12 phút

Ở diều nhờ men amylaza của nước bọt chuyển xuống, tinh bột được

ph n giải thành đường đa rồi một phần chuyển thành đường glucoza

* Tiêu hoá ở dạ dày

Dạ dày chia ra: Dạ dày tuyến và dạ dày cơ

+ Dạ dày tuyến

Cấu tạo từ cơ trơn là dạng ống ngắn, có vách dày, khối lượng khoảng

từ 3,5 - 6 gam

Vách gồm màng nhầy, cơ và m liên kết

Dịch có chứa chlohydric, pepsin và musin Sự tiết dịch diễn ra liên tục, sau khi ăn càng được tăng cường

Thức ăn kh ng giữ l u ở dạ dày tuyến, khi được dịch dạ dày làm ướt, thức ăn chuyển xuống dạ dày cơ nhờ nhịp co bóp đều đặn của dạ dày cơ (kh ng quá một lần/ph t)

+ Dạ dày cơ:

Cấu tạo từ cơ v n, có dạng hình đĩa hơi bóp ở phía cạnh Dạ dày cơ

kh ng tiết dịch tiêu hóa mà dịch này từ dạ dày tuyến tiết ra chảy vào dạ dày cơ

Thức ăn được nghiền nát bằng cơ học, trộn lẫn và tiêu hóa dưới tác dụng của men dịch dạ dày, enzyme và các vi khuẩn Acid Chlohydric tác động làm cho các pepton và một phần thành các acid amin

Từ dạ dày cơ, các chất dinh dưỡng được chuyển vào tá tràng có các men của dịch ruột và tuyến tụy cùng tham gia, môi trường kiềm hóa tạo điều kiện thích hợp cho sự hoạt động của các men ph n giải protein và glucid Sỏi và các dị vật trong dạ dày làm tăng tác động nghiền của vách dạ dày Tốt nhất nên cho gà ăn sỏi thạch anh vì kh ng bị ph n hủy bởi Acid Chlohydric

* Tiêu hoá ở ruột

Ruột non của gia cầm có đầu trên giáp với dạ dày cơ, đầu dưới giáp với manh tràng Ruột già của gia cầm kh ng phát triển, do trực tràng th ngắn và hai manh tràng đổ vào đoạn đầu trực tràng tạo thành

Quá trình cơ bản ph n tích men từng bước các chất dinh dưỡng đều được tiến hành chủ yếu ở ruột non Thành ruột cũng có lớp nhung mao nhăn nheo Các tuyến tiêu hóa ph n bố dọc thành niêm mạc ruột

Dịch ruột gà lỏng, đục, kiềm tính, pH = 7,42 với độ đặc 1.0076 và chứa các men amonlitic, lypolitic và enterokinaza

Dịch tuyến tụy - pancreatic - lỏng, kh ng màu, hơi mặn, có phản ứng hơi toan hoặc kiềm (pH = 6 ở gà, pH = 7,2 -7,5 ở gia cầm khác) Dịch này

có men tripsin, carboxin peptidaza, mantaza và lipaza

Trong các chất kh của dịch này có các acid amin, lipid và các chất khoáng CaCl2, NaCl, NaHCO3…

Gà một năm tuổi, l c bình thường tuyến tụy tiết ra 0,4 - 0,8ml/giờ, sau khi 5 - 10 phút lượng tiết tăng gấp 3 - 4 lần, giữ cho đến giờ thứ 3, rồi giảm dần Thành phần thức ăn có ảnh hưởng đến quá trình tiết dịch men của tụy: thức ăn giàu protein n ng hoạt tính proteolyse lên 60%, giàu lipid tăng hoạt tính của lypolitic,…

Mật của gia cầm được tiết liên tục từ t i mật vào đường ruột, lỏng màu sáng hoặc xanh đậm, tính kiềm, pH =7,3 - 8,5

Mật có vai trò đa dạng trong quá trình tiêu hóa của gia cầm, g y nên nhũ tương mỡ, hoạt hóa các enzym tiêu hóa của dịch tụy, kích thích làm tăng nhu động ruột, tạo điều kiện hấp thu các chất dinh dưỡng đã được tiêu hóa, đặc biệt là các acid béo mà ch ng tạo thành các hợp chất dễ hòa tan Mật ngăn cản việc g y nên vết loét trên màng nhầy của dạ dày cơ và có tính diệt khuẩn

Ở ruột glucid được ph n giải thành các monosaccarid do men amylaza của dịch tụy, một phần của dịch ruột

Phần dưỡng chất kh ng được hấp thu ở ruột non chuyển xuống manh tràng và van hồi manh tràng của ruột già

Ruột già kh ng có tuyến tiết dịch tiêu hóa, chỉ có tế bào chén của màng nhầy tiết ra dịch nhầy Quá trình tiêu hóa trong ruột già phụ thuộc vào enzyme của ruột non đi xuống, các enzyme này chỉ hoạt động ở phần đầu ruột già Ở

đ y cũng diễn ra quá trình tiêu hóa như ở ruột non

Trong ruột già còn có hệ vi sinh vật cư tr , về số lượng và chủng loại giống như trong dạ cỏ của động vật nhai lại Các vi sinh vật này hoạt động chủ yếu ở manh tràng, ph n giải cellulose, bột đường, protein

Quá trình tiêu hóa trong ruột già một phần do tác dụng của emzyme ở ruột non đi xuống còn chủ yếu nhờ tác dụng của hệ vi sinh vật Quá trình tiêu hóa cellulose và tiêu hóa protein tạo ra các acid béo bay hơi và các amino acid sẽ được hấp thu ở đ y

Một số vi khuẩn lại sử dụng một số chất trong ruột già để tổng hợp nên vitamin K, vitamin B12 và phức hợp vitamin B Trong ruột già còn có quá trình viên ph n, tạo ph n (Hoàng Toàn Thắng và Cao Văn, 2005 [7])

1.1.2 Cơ sở khoa học của việc bổ sung men vi sinh TUAF – MULTIBIO

trong chăn nuôi gà

Men TUAF – MULTIBIO do các nhà khoa học của khoa Chăn nu i Thú

y, trường Đại học N ng L m Thái Nguyên đã nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm năm 2015 Men là một hỗn hợp các loại vi sinh vật có lợi để bổ sung vào đường tiêu hóa của gia s c, gia cầm

Thành phần men bao gồm:

- Bacillus subtillis (min – max)……… 109 – 1010CFU

- Lactobacillus spp (min – max)……… …… 109 – 1010CFU

- Saccharomyces cerevisiae (min – max)……….…… 109 – 1010CFU

- Chất mang vừa đủ ……… 1kg

- Kháng sinh, dược liệu ……… Kh ng có

- Hoormone ……… ……… Kh ng có Men TUAF – MULTIBIO là một loại chế phẩm vi sinh cao cấp Các vi khuẩn trong men hoạt động và tạo ra các loại vitamin và acid amin trong quá trình lên men, ức chế các vi khuẩn có hại trong đường ruột làm cho chế phẩm có tác dụng:

- Phòng chống tiêu chảy, viêm đại tràng, còi cọc cho lợn con và bê,…

- Giữ c n bằng hệ vi sinh vật đường ruột, chống rối loạn tiêu hóa sau khi dùng kháng sinh

- Kích thích tiêu hóa, tăng khả năng chuyển hóa thức ăn gi p lợn, bò,

dê, cừu, gà, vịt, ngan tăng trưởng nhanh, mau lớn

1.1.2.1 Vi khuẩn Bacillus subtillis

Bacillus subtilis là loại vi khuẩn Gram dương, có khả năng mọc được

khi có sự hiện diện của oxy và có thể tạo thành dạng đặc biệt khi tế bào ở

trạng thái nghỉ được gọi là nội bào tử (endospore) B subtilis là vi khuẩn đại diện cho loài (genus) Bacillus của họ Bacillaceae (family) Năm 2004,

dựa trên phương pháp ph n tích 16S rRNA người ta ph n chia

loài Bacillus thành nhiều họ và loài vi khuẩn tạo bào tử khác nhau Những

thành viên của họ Bacillus được đề cập ở đ y là loại vi khuẩn “ gram

dương, kỵ khí hay kỵ khí tùy tiện, tạo nội bào tử” Về cơ bản theo ph n loại

của Bergey, B.subtilis thuộc:

- Giới (kingdom): Bacteria

Loài Bacillus ph n bố rộng rãi và đa dạng trong tự nhiên Trong điều

kiện sống khó khăn, ch ng có khả năng tạo ra bào tử gần như hình cầu để tồn tại trong thời gian dài

* Đặc tính trị liệu

Từ l u, người ta đã biết đến khả năng kháng khuẩn của B subtilis,

những người n ng d n của nhiều nước từ xa xưa, một cách v tình họ đã dùng nước ng m rơm rạ cho tr u bò uống để chữa bệnh viêm ruột Chính

sự có mặt của B subtilis là nguyên nh n chữa được bệnh này B subtilis có

vai trò lớn trong việc giữ ổn định thế qu n bình vi khuẩn trong ruột bằng cơ chế cạnh tranh sinh tồn và khả năng g y ức chế các vi khuẩn g y bệnh ở đường ruột do tác dụng bởi những sản phẩm tiết của nó Theo nguồn

bioone.vn [18], B subtilis có hệ thống men tương đối hoàn chỉnh có khả

năng thủy ph n glucid, lipid, protid, enzyme cellulase biến đổi chất xơ thành các loại đường dễ tiêu, lecitinase thủy ph n các chất béo phức hợp, enzyme ph n giải gelatin, enzyme ph n giải fibrin và một loại enzyme giống lysozyme g y tác dụng trực tiếp dung giải một số typ vi

khuẩn Proteus g y bệnh trong đường ruột B subtilis còn được đánh giá là

một trong những loại vi khuẩn an toàn và hiệu quả nhất để sử dụng trong ngành công nghệ sinh học sản xuất các acid amin quan trọng như: lysine, valine, tyrozine, proline, threonine, isoleusine, aspastic…

B subtilis còn có khả năng tổng hợp một số chất kháng sinh có tác dụng

ức chế sinh trưởng hoặc tiêu diệt một số vi sinh vật khác, tác dụng lên cả vi

khuẩn gram m lẫn gram dương, nấm g y bệnh như: Bacitracin, Bacilysin,

Baxilomicin (A,B,C,R), Bacillopectin, Mycobacillin, Subtilin (A,B,C), Prolimicin…Nhờ các kháng sinh này mà B subtilis có khả năng cạnh tranh

tốt với các vi khuẩn khác và người ta đã ứng dụng ch ng để tái tạo lại sự c n

bằng vi khuẩn trong ruột B subtilis còn có khả năng đồng hóa một số vitamin

như B2 (Riboflavin) đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sống của cơ thể động thực vật, có mặt trong tất cả các tế bào, tham gia vào các quá trình dinh

dưỡng và h hấp của sinh vật Trong 1 gam sinh khối kh Bacillus có 7,8 g

riboflavin

Nhiều nước trên thế giới đã dùng B subtilis như là một chế phẩm trợ

sinh hay còn gọi là probiotic, chứa các vi sinh vật sống có tác dụng làm cải thiện hệ vi sinh vật ở cơ thể vật chủ

Các chế phẩm từ B subtilis được bán ở hầu hết các nước ch u u ngay khi còn biết ít về cơ chế tác dụng của ch ng Bào tử của B subtilis có

thể qua được rào chắn tiêu hóa, một phần bào tử nảy mầm trong ruột non

và sinh s i trong đường ruột Ngoài ra một số tác dụng l m sàng của B

subtilis đã được biết như là tác nh n kích thích miễn dịch, nhờ tác dụng

kích thích tiết IgA, một loại globulin tiết có trên bề mặt tế bào biểu m niêm mạc có khả năng ức chế, ngăn chặn vi sinh vật g y bệnh x m nhập vào cơ thể

* Cơ chế tác dụng

Bacillus subtilis tồn tại trong sinh phẩm ở trạng thái bào tử, nhờ vậy

khi uống vào dạ dày nó kh ng bị acid cũng như các men tiêu hóa ở dịch vị phá hủy Ở ruột, bào tử nảy mầm và phát triển thành thể hoạt động Giai

đoạn này, B subtilis tổng hợp nhiều chất có hoạt tính sinh học có lợi cho cơ

thể như các enzyme thủy ph n, các vitamin, acid amin,… Một số enzyme như protease, -amylase và một số enzyme khác hoạt động mạnh có lợi cho tiêu hóa ở ruột, ch ng có vai trò:

- Làm cho pH ở ruột ổn định, hạn chế sự phát triển của vi khuẩn sinh hơi và vi khuẩn g y bệnh

- Cung cấp ngay cho cơ thể một số men cần thiết, làm cho tiêu hóa trở lại bình thường trong khi hệ vi khuẩn ở ruột chưa lập lại trạng thái c n bằng

Ở thành bào tử B subtilis có enzyme giống như lysozyme có khả năng dung giải trực tiếp một số vi khuẩn g y bệnh như: Proteus, Staphylococus, E coli

Các chất kháng sinh do B subtilis tiết ra có tác dụng ức chế sự phát

triển và tiêu diệt một số loài vi khuẩn g y bệnh tạo điều kiện cho các vi khuẩn bình thường ở ruột phát triển tái lập lại trạng thái c n bằng Ở trong

ruột, các chất sinh học này kh ng chỉ được giải phóng khi B subtilis còn

sống mà ngay cả khi ch ng đã chết, xác vi khuẩn vẫn tiếp tục giải phóng ra các enzyme, kháng sinh, vitamin có lợi cho cơ thể

Có nhiều nghiên cứu cho thấy rằng kh ng nhất thiết là probiotic sống

mới có lợi cho đại tràng vì tác dụng này xảy ra gián tiếp qua chuỗi AND

kích thích miễn dịch kh ng methyl hóa Vi khuẩn probiotic có thể ức chế

viêm đại tràng th ng qua các thành phần cấu tr c được nhận diện bằng thụ

thể đặc hiệu của miễn dịch bẩm sinh như tương tự thụ thể “Toll” B

subtilis kh ng nh n lên trong ruột, ch ng chỉ chuyển từ dạng bào tử sang

dạng hoạt động rồi bị đào thải hoàn toàn Như vậy khả năng cạnh tranh

của B subtilis đối với vi khuẩn g y bệnh kh ng chỉ ở số lượng tế bào vi

khuẩn mà còn nhờ vào các hoạt chất sinh học mà nó tiết ra Trong những năm gần đ y, khoa vi sinh vật của bệnh viện Bạch Mai đã đánh dấu hỗn

dịch B subtilis bằng đồng vị phóng xạ trong điều trị bệnh đường ruột và kết luận: “Hỗn dịch B subtilis sau khi vào cơ thể chuột lang, được tập

trung rất nhiều trong ruột già, lưu giữ tại đó một lượng đáng kể cho đến ngày thứ ba và kh ng đi vào máu” Như vậy để điều trị các bệnh đường ruột, khắc phục tình trạng rối loạn tiêu hóa sau khi dùng kháng sinh

l u dài thì B subtilis là một vũ khí lợi hại, rẻ tiền, dễ sử dụng, có thể áp dụng rộng rãi trong điều trị Các chế phẩm trợ sinh từ B.subtilis khi đi vào

cơ thể có tác dụng theo bốn cơ chế chủ yếu:

- Trung hòa độc tố

- Cạnh tranh với mầm g y bệnh

- Thay đổi chuyển hóa của vi sinh vật

- Kích thích miễn dịch của cơ thể vật chủ

Nhờ các cơ chế tác dụng này B subtilis mang các đặc tính trị liệu và

hiện nay đã được sử dụng rộng rãi làm chế phẩm sinh học dưới dạng men tiêu hóa sống

1.1.2.2 Vi khuẩn Lactobacillus spp

Lactobacillus là vi khuẩn kỵ khí tùy ý Gram dương Ch ng là những

vi khuẩn có dạng hình que dài, kh ng sinh bào tử, tế bào thường xếp đ i hoặc thành chuỗi, kh ng di động Chủng nhóm chính của vi khuẩn acid lactic, hầu hết các chủng của ch ng đều biến đổi đường thành lactose và những đường khác thành acid lactic Ch ng là vi khuẩn rất phổ biến và thường là lành tính Ở người, ch ng có mặt ở m đạo và ruột Nhiều loài có

ở thực vật đang ph n rã Sự sản xuất acid lactic làm ngăn cản sự phát triển của một vài loài vi khuẩn có hại khác

Lactobacillus được sử dụng để sản xuất các chế phẩm c ng nghiệp

như sữa chua, ph mai, dưa cải, dưa chua, rượu, bia, kim chi và những thức

ăn lên men khác, cũng như thức ăn ủ chua cho động vật

Vi khuẩn Lactobacillus là nhóm vi khuẩn được sử dụng nhiều nhất trong các chế phẩm probiotic

Hoạt tính này của vi khuẩn gi p cho protein của cơ thể vật chủ tiêu

hóa dễ dàng Vì vậy, các chế phẩm từ hoạt động lên men của Lactobacillus

được đánh giá là nguồn dinh dưỡng có giá trị cao cho các đối tượng: trẻ sơ sinh, người già, người đang dưỡng bệnh hay gia s c non

- Ph n giải lipid:

Nhờ có enzyme lipase, Lactobacillus có khả năng ph n cắt chất béo ở

dạng triglyceride thành các axit béo và glycerol Điều này cũng có nghĩa về mặt dinh dưỡng đối với người và vật nu i

- Ph n giải đường lactose:

Lactobacillus mang enzyme beta – galactosidase, glycolase và lactic

dehyrogenase có tác dụng chuyển hóa đường lactose thành acid lactic Đ y

là một acid hữu cơ có những đặc tính sinh học đặc biệt

- Sản xuất bacteriocin và các chất kháng khuẩn

Bacteriocin là protein hay hợp chất protein do vi khuẩn sản xuất có hoạt

tính diệt khuẩn trực tiếp Cơ chất này gi p vi khuẩn Lactobacillus thể hiện

được hoạt tính ức chế đối với các vi sinh vật g y thối trong hệ tiêu hóa Vi

khuẩn Lactobacillus còn có thể ức chế sự phát triển của các vi sinh vật g y

thối nhờ vào những sản phẩm trao đổi chất khác như: H2O2, CO2và diacetyl

* Ứng dụng của vi khuẩn Lactobacillus

- Trong chăn nu i:

Theo nguồn en.m.wikipedia.org [19], Lactobacillus có hiệu quả trong

phục hồi sự c n bằng hệ vi sinh vật đường ruột và gi p hình thành hệ vi sinh vật dạ cỏ Nhờ vào sự giảm nồng độ NH3 và hạn chế vi sinh vật g y

thối nhiễm vào đường ruột, Lactobacillus có hiệu quả kích thích tăng

trưởng ở động vật

- Trong y học:

Lactobacillus cải thiện được tình trạng tiêu chảy, tăng nhu đ ng ruột,

chữa được chứng táo bón

Lactobacillus duy trì pH m đạo khoảng 4 – 4,5 nhờ vào hoạt động lên

men glycogen thành acid lactic M i trường này kh ng thích hợp cho vi khuẩn phát triển

Các chế phẩm chứa Lactobacillus đều cho thấy hiệu quả trong chữa trị

những rối loạn và viêm nhiễm bao gồm: viêm ruột kết, đầy hơi, ung bướu, làm hạ cholesterol trong máu, đau đầu, viêm m đạo kh ng điển hình và cải thiện được tình trạng kh ng sử dụng được lactose

1.1.2.3 Vi khuẩn Saccharomyces cerevisiae

Theo nguồn vi.wikipedia.org [20], Saccharomyces cerevisiae là một

loại nấm men được biết đến nhiều nhất có trong bánh mì nên thường gọi là

“men bánh mì”, là một loại vi sinh vật thuộc chi Saccharomyces lớp

Ascomycetes ngành nấm Loài này có thể xem là loài nấm hữu dụng nhất

trong đời sống con người từ hàng ngàn năm trước đến nay Nó được dùng rộng rãi trong lên men bánh mì, rượu, bia

Saccharomyces cerevisiaelà một trong những loài sinh vật nh n chuẩn

được khoa học dùng nhiều nhất, cùng với E.coli là hai loài sinh vật m hình

phổ biến nhất

* Đặc điểm hình thái

Tế bào nấm men Saccharomyces cerevisiae có dạng hình cầu hay hình

trứng, có kích thước nhỏ, từ 5 – 14 µm

Thành tế bào dày khoảng 25 nm (chiếm khoảng 25% khối lượng kh

tế bào), cấu tạo từ gucan và mannan

Thành tế bào chứa khoảng 10% protein, trong số protein này có một là enzyme Dưới lớp thành tế bào là lớp màng tế bào chất, cấu tạo chủ yếu gồm protein (50%), lipid (40%) và một ít polisaccarid

* Đặc tính sinh học

Saccharomyces cerevisiae là đơn bào nên có thể tiến hành thí nghiệm

như vi khuẩn, đồng thời có những đặc tính chủ yếu điển hình của

Eukaryota và có ty thể với bộ gen AND nhỏ, giống với vi khuẩn nên nó có thể nu i trong m i trường dịch thể hay đặc và tạo khuẩn lạc trên m i trường thạch

Saccharomyces cerevisiae thích nghi trong m i trường chứa đường

cao, có tính acid cao Có thể nu i tế bào nấm men quy m lớn trong các nồi lên men và dễ dàng thu nhận sinh khối tếbào

*Sinh sản

Theo nguồn123doc.org[17], Saccharomyces cerevisiae sinh sản bằng

cách tạo chồi và tạo bào tử Nguồn dinh dưỡng chủ yếu của ch ng là sử dụng đường glucose, galactose, saccharose, maltose như nguồn cacbon,

ch ng sử dụng acid amin và muối amon như nguồn nitơ

1.1.3 Sức sống và khả năng kháng bệnh

Sức sống của gia cầm là một tình trạng số lượng, nó đặc trưng cho từng giống, từng dòng, từng cá thể Trong cùng một loài giống sức sống của mỗi dòng khác nhau là khác nhau, các cá thể khác nhau trong cùng một dòng cũng có sự khác nhau, nhưng nằm trong giới hạn nhất định của phẩm giống Sức sống của vật nu i được xác định th ng qua khả năng chống đỡ bệnh, khả năng thích ghi với điều kiện m i trường Người ta th ng qua tỷ lệ

nu i sống của vật nu i trong giai đoạn khảo nghiệm

Tỷ lệ sống của gà con khi nở là chỉ tiêu chủ yếu đánh giá sức sống của gia cầm, ở giai đoạn hậu ph i, sự giảm sức sống được thể hiện ở tỷ lệ chết cao qua các giai đoạn sinh trưởng Tỷ lệ sống được xác định bằng tỷ lệ phần trăm số cá thể còn sống ở một giai đoạn, so với các cá thể ở giai đoạn trước Sự giảm sức sống ở giai đoạn hậu ph i có thể do sự có mặt của các gen nửa g y chết, nhưng phần lớn là do tác động của m i trường, có thể

n ng cao tỷ lệ sống bằng các biện pháp nu i dưỡng tốt, vệ sinh tiêm phòng kịp thời Các giống vật nu i nhiệt đới có khả năng chống bệnh truyền nhiễm, bệnh ký sinh trùng cao hơn các giống vật nu i xứ lạnh

Tỷ lệ nu i sống của gia cầm non trong điều kiện bình thường đạt khoảng 90%, nhưng cũng có những dòng gà tỷ lệ nu i sống có thể lên tới

98 - 99%