mẫu vật, treo tranh vẽ trang 87 SGK thảo luận các câu hỏi trong 5 phút sau đó các nhóm báo cáo - Cho các nhóm lên bảng điền vào bảng phụ kẻ sẵn giáo viên chốt lại: Trong Mục tiêu: Học si
Trang 1Tuần: 16 Tiết: 32 Ngày soạn: Ngày dạy:
Chương V: SINH SẢN SINH DƯỠNG BÀI 26: SINH SẢN SINH DƯỠNG TỰ NHIÊN
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Học sinh nắm được khái niệm đơn giản về sinh sản sinh dưỡng tự nhiên Tìm được một số ví dụ về sinh sản sinh dưỡng tự nhiên Nắm được các biện pháp tiêu diệt cỏ dại hại cây trồng và giải thích cơ sở khoa học của những biện pháp đó
2 Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích mẫu.
3.Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật.
II Phương pháp
- Quan sát tìm tòi Thảo luận nhóm Nêu và giải quyết vấn đề
III Phương tiện
- Giáo viên: Tranh vẽ hình 26.4 SGK kẻ sẵn bảng SGK; mẫu vật: rau má, sài đất, củ gừng, củ nghệ có mầm cỏ gấu, củ khoai lang có chồi, lá bỏng, lá hoa đá có mầm
- Học sinh: Chuẩn bị mẫu vật hình 26.4 SGK, kẻ bảng trang 88
IV Tiến trình bài giảng
1 Ổn định (1 phút)
- Giáo viên: Kiểm tra sĩ số Học sinh: báo cáo sĩ số
Kiểm tra 15’
2 Vào bài mới:
Chúng ta thường ngày thấy cha, me hay lấy 1 đoạn dây khoai lang cắm xuống đất chăm sóc vài tháng sau thấy có cây khoai lang lớn và có củ Vậy đó là hiện tượng gì? Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu
mẫu vật, treo tranh vẽ trang
87 SGK thảo luận các câu
hỏi trong 5 phút sau đó các
nhóm báo cáo
- Cho các nhóm lên bảng
điền vào bảng phụ kẻ sẵn
giáo viên chốt lại: Trong
Mục tiêu: Học sinh thấy được cơ quan sinh dưỡng của một số cây có khả năng mọc chồi → tạo thành cây mới
- Các nhóm tập trung mẫu vật quan sát tranh vẽ thảo luận nhóm trong 5 phút các nhóm báo cáo
- Đại diện các nhóm điền vào bảng phụ, 1 nhóm khác nhận xét bổ sung
1 Sự tạo thành cây mới từ rễ,thân, lá ở một số cây có hoa
- Sinh sản sinh dưỡng từ rễ: củ khoai lang
- Sinh sản sinh dưỡng từ thân: cây rau má
- Sinh sản sinh dưỡng từ lá: lá bỏng
Trang 2điều kiện đất ẩm có khả năng
tạo được cây mới từ cơ quan
sinh dưỡng
20’ Hoạt động 2: Sinh sản sinh
dưỡng tự nhiên của cây
- Cho Hs đọc thông tin sgk
và làm việc cá nhân để hoàn
- Muốn diệt cỏ dại ta phải
làm gì? Vì sao phải làm như
- Hs làm việc cá nhân hoàn thành ∇ SGK trong 5 phút
- Hs báo cáo các Hs khác nhận xét bổ sung
- Hs dựa vào ∇ để hình thành khái niệm về sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
- Tên 3 loại cỏ dại: cỏ tranh, cỏ cú, cỏ ống
- Phải đào xới để lấy thân của chúng vì nếu thân còn nằm dưới đất chúng sẽ tiếp tục sinh sản
2 Sinh sản sinh dưỡng
tự nhiên của cây
- Sinh sản, sinh dưỡng
tự nhiên là hiện tượng hình thành cá thể mới từ
1 phần cơ quan sinh dưỡng rễ, thân, lá
- Những hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên thường gặp ở cây có hoa: thân bò, thân củ, thân rễ, rễ củ, lá
Bảng phụ 1 STT Tên cây Sự tạo thành cây mới
Mọc từ phần nào của cây? Phần đó thuộc loại cơ quan nào? Trong điều kiện nào?
Bảng phụ 2
Từ các phần khác nhau của cơ quan sinh dưỡng ở một số cây như: lá, rễ củ, thân
bò, thân rễ, có thể phát triển thành cây mới, trong điều kiện có độ ẩm Khả năng tạo
thành từ cơ quan sinh dưỡng được gọi là sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
4 Củng cố (4 phút )
Câu 1 Hãy kể tên một số cây có khả năng sinh sản bằng thân bò, lá mà em biết?
Trang 3Câu 2 Hãy kể 3 cây cỏ dại sinh sản bằng thân rễ Muốn điệt cỏ dại người ta phải làm thế nào? Vì sao phải làm vậy?
Muồn diệt cỏ dại hại cây trồng phải nhặt hết toàn bộ phần thân rễ ngầm ở dưới đất, vì
cỏ dại có khả năng sinh sản bằng thân rễ nên chỉ còn sót lại một phần của thân rễ từ đó có thể mọc thành chồi, ra rễ và phát triển thành cây mới rất nhanh
Câu 3 Hãy quan sát củ khoai tây và cho biết củ khoai tây sinh sản bằng gì?
Khoai tây sinh sản bằng thân củ Củ khoai tây là một phần thân của cây nằm trong đất phình to thành củ chứa chất dinh dưỡng dự trữ
Nếu quan sát kĩ ta thấy trên củ khoai có những vảy nhỏ che chồi non ở bên trong Sau khi thu hoạch khoai, nông dân thường chọn khoai để làm giống Họ xếp chúng lên giàn tre, để ở nơi thoáng và có ánh sáng chiếu vào Sau một thời gian chồi của củ khoai sẽ mọc mầm, mỗi củ có nhiều mầm, người ta có thể lấy cả củ hoặc cắt củ thành nhiều mảnh, mỗi mảnh có một mầm để trồng
Câu 4 Muốn củ khoai lang không mọc mầm thì phải cất giữ thế nào? Em hãy cho biết người ta trồng khoai lang bằng cách nào Tại sao không trồng bằng củ?
Muốn cho khoai lang không mọc mầm phải bảo quản nơi khô ráo Người ta thường trồng khoai lang bằng dây Sau khi thu hoạch củ, dây khoai được thu lại, chọn những dây bành tẻ (không non, không già) cắt thành từng đoạn ngắn có cả ngọn rồi giâm các đoạn
đó xuống luống đất đã chuẩn bị từ trước
Để tiết kiệm và có thời gian thu hoạch ngắn, người ta không trồng khoai lang bằng củ
5 Dặn dò: (2 phút)
- Học và làm bài tập SGK Mang mẫu vật cành một số cây giâm ra rễ và chiết ra rễ
RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
Trang 4
Tuần: 17 Tiết: 33 Ngày soạn: Ngày dạy:
BÀI 27: SINH SẢN SINH DƯỠNG DO NGƯỜI
I Mục tiêu
1 Kiến thức: Hiểu được thế nào là giâm cành, chiết cành, ghép cây và nhân giống vô
tính trong ống nghiệm
2 Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát, nhận biết, so sánh.
3.Thái độ: Giáo dục lòng yêu thích môn học, ham mê tìm hiểu thông tin khoa học.
II Phương pháp
- Quan sát tìm tòi Thảo luận nhóm Nêu và giải quyết vấn đề
III Phương tiện
- Giáo viên: mẫu vật cành dâu, ngọn mía, rau muống giâm ra rễ
- Học sinh: cành rau muống cắm trong chậu hoặc cành dâu tằm, cành sắn hay ngọn mía
IV Tiến trình bài giảng
1 Ổn định (1phút)
- Giáo viên: Kiểm tra sĩ số Học sinh: báo cáo sĩ số
Kiểm tra bài cũ (3 phút)
Thế nào là sinh sản sinh dưỡng tự nhiên? Kể một số hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên thường gặp ở cây có hoa?
chồi đem cấm xuống đất ẩm
sau một thời gian sẽ có hiện
tượng gì?
+ Hãy cho biết giâm cành là
Mục tiêu: Học sinh biết được giâm cành là tách 1 đoạn thân cành cây mẹ cắm xuống đất → Cây con
- Các nhóm quan sát mẫu vật, tranh vẽ trả lời ∇ SGK sau đó nhóm báo cáo
+ Sau một thời gian sẽ mọc
rễ và chồi non
+ Giâm cành là cắt 1 đoạn
1 Giâm cành
Giâm cành là cắt 1 đoạn cành có đủ mắt, chồi cắm xuống đất ẩm cho cành bén rễ, phát triển thành cây mới
Trang 5rễ, phát triển thành cây mới.
+ Ví dụ: mía, dâu tằm, dâm bụt, bồ ngót Những cây giâm cành thì rễ phụ phải mọc ra rất nhanh
- Hs quan sát tranh vẽ và trả lời ∇ SGK sau đó các nhóm báo cáo
+ Chiết cành là làm cho cành ra rễ ngay trên cây rồi mới cắt đem trồng thành cây mới
+ Vì khi bóc vỏ mạch rây đã
bị bóc nên chất hữu cơ không thể vận chuyển xuống phình to ra khi gặp điều kiện
độ ẩm thích hợp sẽ ra rễ
+ Nhãn, cam, bưởi Vì rễ phụ chúng thường ra chậm
2 Chiết cành
Chiết cành là làm cho cành ra rễ ngay trên cây rồi mới cắt đem trồng thành cây mới
và trả lời câu hỏi ghép mắt gồm 4 bước:
3 Ghép cây
Ghép cây là dùng 1 bộ phận sinh dưỡng (mắt ghép, cành ghép, chồi ghép) của 1 cây gắn vào 1 cây khác (gốc ghép) cho tiếp tục phát triển
Trang 6những bước nào?
- Gv chốt lại vấn đề vừa nêu
ra cho Hs
- Phần 4 Nhân giống vô tính
trong ống nghiệm (phần này
giảm tải)
+ Rạch vỏ gốc ghép+ Cắt lấy mắt ghép+ Luồn mắt ghép vào vết rạch
+ Buột dây để giữ mắt ghép
4 Củng cố: ( 3 phút )
Cho học sinh trả lời câu hỏi sgk
- Tại sao phải giâm cành có đủ mắt và chồi?
- Chiết cành khác với giâm cành ở điểm nào?
5 Dặn dò: Hs
- Học và trả lời câu hỏi sgk Đem mẫu vật một số loại hoa: hoa râm bụt, hoa bưởi, hoa cúc
- Tranh vẽ một số loại hoa
RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
Trang 7
Tuần: 17 Tiết: 34 Ngày soạn: Ngày dạy:
Chương VI HOA VÀ SINH SẢN HỮU TÍNH BÀI 28: CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HOA
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Phân biệt các bộ phận chính của hoa, các đặc điểm cấu tạo và chức năng của từng
bộ phận
- Giải thích được vì sao nhị và nhuỵ là những bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa
2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích, tách bộ phận của thực vật.
3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật, hoa.
II Phương pháp
Trực quan Thảo luận nhóm Nêu và giải quyết vấn đề
III Phương tiện
- Giáo viên: Mẫu vật gồm hoa râm bụt, hoa bưởi, hoa cúc, mô hình cấu tạo hoa, kính lúp, dao
- Học sinh: Mẫu vật một số hoa do giáo viên yêu cầu
IV Tiến trình bài giảng
1 Ổn định (1 phút)
- Giaó viên: Kiểm tra sĩ số Học sinh: Báo cáo sĩ số
Kiểm tra bài cũ (4 phút):
- Giâm cành là gì ? Cho ví dụ? Những cây giâm cành thường có đặc điểm gì?
- Chiết cành là gì? Cho ví dụ? Những cây này có đặc điểm gì mà không trồng bằng cách giâm cành?
- Cho các nhóm thảo luận 3
phút sau đó đại diện báo cáo
- Các nhóm báo cáo nhận xét bổ sung
- Nhị gồm chỉ nhị và bao phấn, trong bao phấn chứa nhiều hạt phấn
- Nhuỵ: gồm bầu, vòi và
Trang 8hoa xác định số lượng, màu
nhuỵ xác định vị trí của noãn?
- Cho học sinh cầm 1 hoa thật
chỉ các bộ phận của hoa
hướng dẫn của giáo viên:
có nhiều cánh hoa và có nhiều màu sắc khác nhau,
có nhiều nhuỵ nhưng thường có 1 nhuỵ
- Cho các nhóm báo cáo các nhóm khác nhận xét
bổ sung
- Số lượng hạt phấn nhiều, nhỏ noãn nằm bên trong bầu nhuỵ
- Hoa gồm: đài, tràng, nhị, nhuỵ
đầu nhuỵ Trong bầu nhuỵ có chứa noãn
13’ Hoạt động 2: Chức năng các
bộ phận của hoa
- Cho học sinh đọc thông tin
SGK và trả lời câu hỏi sau
+ Xác định vị trí của đài và
tràng so với nhị và nhuỵ?
Chức năng của chúng?
+ Tế bào sinh dục đực và tế
bào sinh dục cái nằm ở đâu?
Chúng thuộc bộ phận nào của
- Học sinh đọc thông tin
và trả lời câu hỏi
+ Đài và tràng làm thành bao hoa bao bọc bên ngoài bảo vệ nhị và nhuỵ
+ Tế bào sinh dục đực trong hạt phấn của nhị, tế bào sinh dục cái trong noãn của nhuỵ
- Nhị và nhuỵ là bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa
2 Chức năng của hoa
- Học và trả lời câu hỏi sgk
- Mang mẫu vật: hoa bí, mướp, huệ và một số hoa theo yêu cầu của giáo viên
RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
Trang 9Tuần: 18 Tiết: 35 Ngày soạn: Ngày dạy:
BÀI 29: CÁC LOẠI HOA
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Phân biệt được 2 loại hoa: lưỡng tính và đơn tính
- Phân biệt được 2 kiểu xếp hoa trên cây, biết được ý nghĩa SH của cách xếp hoa
- Nêu và giải quyết vấn đề
III Phương tiện
- GV: mẫu vật một số hoa đơn tính và lưỡng tính, hoa mọc đơn độc và hoa mọc thành
- Giáo viên: Kiểm tra sĩ số
- Học sinh :báo cáo sĩ số
Kiểm tra bài cũ (3 phút)
- Nêu các bộ phận của hoa và chức năng của từng bộ phận?
- Bộ phận nào là quan trọng nhất? Vì sao?
2 Mở bài (2 phút)
Hoa của các loại cây rất khác nhau Để phân chia các nhóm người ta dựa vào những
đặc điểm nào? Bài học hôm nay sẽ trả lời câu hỏi trên
3 Phát triển bài
TG Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
17’ Hoạt động 1: Phân chia các hoa
dựa vào bộ phận sinh sản chủ
yếu của hoa
- Yêu cầu các nhóm đặt hoa lên
bàn để quan sát sau đó hoàn
thành cột 1 và 2 vào vở bài tập
Mục tiêu: Biết cách phân
chia dựa vào bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa
- Các nhóm quan sát mẫu vật hoàn thành cột 1 và 2 vào vở bài tập
1 Căn cứ các nhóm hoa dựa vào bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa
Trang 10- Giáo viên cho các nhóm báo
cáo trên bảng phụ và nhận xét
- Cho học sinh làm việc cá nhân
hoàn thành bài tập phía dưới
bảng
- Hoàn thành cột 3 ở bảng phụ
- Cho học sinh trả lời câu hỏi:
+ Dựa vào bộ phận sinh sản chủ
yếu có thể chia hoa thành mấy
loại hoa?
+ Thế nào là hoa đơn tính và hoa
lưỡng tính?
- Giáo viên chốt lại
- Các nhóm báo cáo trên bảng phụ và nhận xét
- Học sinh hoàn thành bài tập sau đó báo cáo nhóm khác nhận xét bổ sung
- Học sinh hoàn thành cột 3 ở bảng phụ
- Học sinh trả lời:
+ Dựa vào bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa có thể chia thành hoa lưỡng tính và hoa đơn tính
+ Hoa đơn tính là hoa chỉ có nhị hoặc nhuỵ Hoa lưỡng tính là hoa có đủ nhị và nhuỵ
Căn cứ vào bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa có thể chia hoa thành 2 nhóm:
- Hoa lưỡng tính: là hoa
có đủ nhị và nhuỵ
- Hoa đơn tính:
+ Có nhị gọi là hoa đực + Có nhuỵ gọi là hoa cái
17’ Hoạt động 2: Phân chia các
nhóm hoa dựa vào cách xếp hoa
trên cây
- Cho học sinh đọc thông tin
SGK quan sát tranh vẽ và trả lời
câu hỏi:
+ Dựa vào cách xếp hoa trên cây
có thể chia hoa thành mấy nhóm?
Cho ví dụ?
- Giáo viên chốt lại vấn đề vừa
nêu ra đồng thời giải thích một
số thắt mắt cho học sinh: trên cây
đu đủ có 3 loại hoa trên cùng 1
cây, nhưng cũng có khi trên cây
chỉ có hoa lưỡng tính (cây cái)
hoặc chỉ có hoa đơn tính (cây
đực)
Mục tiêu: Biết phân chia các
loại hoa dựa vào cách xếp hoa trên cây
- Học sinh đọc thông tin SGK quan sát tranh vẽ và trả lời câu hỏi:
+ Dựa vào cách xếp hoa trên cây có thể chia hoa thành 2 nhóm hoa mọc đơn độc và hoa mọc thành cụm
+ Hoa mọc đơn độc: ổi, ớt, sen: hoa mọc thành cụm: huệ, nhãn, xoài
2 Phân chia các nhóm hoa dựa vào cách xếp hoa trên cây
Có thể chia hoa thành 2 nhóm
- Hoa mọc đơn độc: hoa hồng, hoa dâm bụt
- Hoa mọc thành cụm: hoa huệ, hoa lan
4.Củng cố: (3 phút )
- Cho học sinh trả lời câu hỏi SGK
- Những hoa nhỏ thường mọc thành cụm có tác dụng có tác dụng gì đối với sâu bọ và
đối với sự thụ phấn của hoa?
5.Dặn dò: (2 phút)
- Học bài và làm bài tập sgk
- Xem lại kiến thức các chương: tế bào, rễ, thân, lá, hình vẽ hình 7.4
Trang 11Tuần: 18 Tiết: 36 Ngày soạn: Ngày dạy:
ÔN TẬP HỌC KỲ II.Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Học sinh ôn lại kiến thức cũ ở chương tế bào, rễ, thân
- Vận dụng kiến thức để giải thích một số hiện tượng thực tế
- Giáo viên: Kiểm tra sĩ số
- Học sinh: Báo cáo sĩ số
1 Ôn lại kiến thức
về chương
tế bào thực vật
Trang 12- Hãy nêu sự lớn lên
và phân chia của tế
bào?
- Hình dạng và kích thước của tế bào thực vật khác nhau
- Tế bào được cấu tạo gồm: vách tế bào, màng sinh chất, chất tế bào, nhân và một số thành phần khác không bào, lục lạp
- Mô là nhóm tế bào có hình dạng và cấu tạo giống nhau
cùng thực hiện một chức năng riêng
Ví dụ: mô biểu bì, mô cơ …
- Tế bào non kích thước nhỏ nhờ quá trình trao đổi chất tế bào lớn dần lên đến 1 kích thước nhất định tế bào trưởng thành
- Qúa trình phân bào: đầu tiên hình thành 2 nhân, sau đó chất tế bào phân chia, vách tế bào hình thành ngăn đôi tế bào cũ thành 2 tế bào con
13’ Hoạt động 2: Ôn lại
- Cấu tạo miền hút của rễ: Gồm 2 phần chính: vỏ và trụ
- Thịt vỏ: chuyển các chất từ lông hút vào trụ giữa
*Trụ giữa:
- Bó mạch: vận chuyển các chất
2 Ôn lại kiến thức
về chương rễ
Trang 13- Nhu cầu nước và
muối khoáng của
cây như thế nào?
* Các loại biến dạng và đặc điểm, chức năng của rễ:
- Rễ củ: chứa chất dự trữ cho cây dùng khi ra hoa tạo quả
Ví dụ: cây sắn, củ cải
- Rễ móc: bám vào trụ giúp cây leo lên
Ví dụ: trầu không, hồ tiêu
- Rễ thở: giúp cây hô hấp trong không khí, ví dụ: bần, bụt mọc
- Giác mút: lấy thức ăn từ cây chủ
Ví dụ: tầm gửi, tơ hồng
13’ Hoạt động 3: Ôn lại
kiến thức về chương
thân
- Cấu tạo ngoài của
thân như thế nào?
- Thân cây được
phân chia như thế
nào?
- Thân dài ra do
đâu?
- Cấu tạo trong của
thân như thế nào?
Mục tiêu: Nhắc lại kiến thức về chương thân
Cấu tạo ngoài của thân gồm:
- Thân cây gồm thân chính, cành, chồi ngọn và chồi nách
Trên thân và cành có mang lá
- Chồi ngọn phát triển thành thân chính
- Chồi nách: có 2 loại+ Chồi lá: phát triển thành cành mang lá+ Chồi hoa: phát triển thành cành mang lá hoặc cành mang hoa hoặc hoa
Dựa váo cách mọc của thân mà người ta chia thành 3 loại:
- Thân bò: rau má, rau lang
- Thân dài ra do phần ngọn Vì sự phân chia và lớn lên của
tế bào ở mô phân sinh ngọn giúp thân dài ra
Cấu tạo trong của thân non gồm 2 phần: vỏ và trụ giữa
- Vỏ: biểu bì, thịt vỏ
3 Ôn lại kiến thức
về chương thân