GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 TUẦN 26

- Bước đầu biết cách đọc thơ tự sự được viết theo thể 5 chữ có kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm thể hiện được tâm trạng lo lắng không yên của Bác Hồ; tâm trạng ngạc nhiên, xúc động

Trang 1

Tuần: 26

Tiết: 94

Ngày soạn: …/ … / …

Lớp 6A1 Tiết(TKB): … Ngày dạy: … / … / …

(Minh Huệ)

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Hình ảnh Bác Hồ trong cảm nhận của người chiến sĩ

- Sự kết hợp của yếu tố tự sự, miêu tả với yếu tố biểu cảm và các biện pháp nghệ thuật khác được sử dụng trong bài thơ

2 Kỹ năng:

- Kể tóm tắt diễn biến câu chuyện bằng một đoạn văn ngắn

- Bước đầu biết cách đọc thơ tự sự được viết theo thể 5 chữ có kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm thể hiện được tâm trạng lo lắng không yên của Bác Hồ; tâm trạng ngạc nhiên, xúc động, lo lắng và niềm sung sướng, hạnh phúc của người chiến sĩ

- Tìm hiểu sự kết hợp giữa các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm trong bài thơ

- Trình bài những suy nghĩ của bản thân sau khi học xong bài thơ

3 Thái độ:

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng Bác Hồ

- Kính trọng lãnh tụ, giáo dục lòng yêu nước thương dân

II CHUẨN BỊ:

1 GV: Soạn giảng, tham khảo tài liệu, bảng phụ

2 HS: Đọc trước câu chuyện và trả lời câu hỏi.

III PHƯƠNG PHÁP:

- Đọc diễn cảm, phân tích, giảng bình, …

IV Hoạt động dạy và học:

1 Ôn định lớp:1’

2 Kiểm tra bài cũ: 5’

- Đọc thuộc lòng bài thơ và cho biết hoàn cảnh ra đời bài thơ?

3 Dạy bài mới: 35’

a Giới thiệu bài: 2’

Ở tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu về hình tượng Bác Hồ qua cái nhìn và cảm nghĩ của anh đội viên Và để càng hiểu rõ hơn tình thương dân của Bác đó là một sự hi sinh của vị lãnh tụ vì hạnh phúc của dân tộc,… Thì cô trò ta tiếp tục tìm hiểu ở tiết này

b Bài mới:

1

Trang 2

10’ HĐ1: Hướng dẫn HS tìm

hiểu tiếp văn bản

- Gọi HS đọc 7 khổ thơ tiếp

theo

-Anh đội viên quan sát được

những việc làm nào của Bác?

Tích hợp tư tưởng HCM

?Qua những việc làm đó nói

lên điều gì ở con người Bác?

Giảng: Hành động này đã thể

hiện sâu sắc tình yêu thương

và sự chăm sóc ân cần, tỉ mỉ

của Bác Hồ với các chiến sĩ

Bác như người cha, người mẹ

chăm lo cho giấc ngủ của

những đứa con Sự chăm sóc

thật chu đáo, ân cần, không

sót một ai Đặc biệt cử chỉ

“nhón chân nhẹ nhàng” của

Bác Hồ không làm các chiến

sĩ thức giấc là một chi tiết đặc

sắc, giản dị mà súc động, bộc

lộ tấm lòng yêu thương chứa

chan, sự tôn trọng, nâng niu

của vị lãnh tụ đối với những

người chiến sĩ bình thường

giống như cử chỉ của người

mẹ nâng niu giấc ngủ của đứa

con nhỏ.

?Những lời nói của Bác với

anh đội viên được thể hiện

qua những câu thơ nào?

?Lời nói đó thể hiện tình cảm

gì của Bác?

? Qua những chi tiết miêu tả

em thấy hình ảnh Bác Hồ hiện

lên trong bài thơ như thế nào?

Giảng: Hình ảnh Bác hiện lên

trong bài thơ thật giản dị, gần

gũi, chân thực mà hết sức lớn

lao Bài thơ đã thể hiện một

cách cảm động, tự nhiên và

sâu sắc tấm lòng yêu thương,

mênh mông sâu nặng, sự

chăm sóc ân cần, chu đáo của

- HS đọc

- Đốt lửa để sưởi ẩm cho các chiến sĩ, rồi Bác đi dém chăn từng người từng người một, sợ cháu mình giật thột Bác nhón chân nhẹ nhàng

-> Tình yêu thương và sự chăm sóc như người cha, người mẹ Và cũng là sự hi sinh quên mình vì hạnh phúc dân tộc, tình yêu thương của Bác đối với nhân dân (đoàn dân công, anh bộ đội), tinh thần đồng cam cộng khổ của Bác với nhân dân

Lời nói: “Chú cứ việc ngủ ngon-Ngày mai đi đánh giặc” “Bác thương đoàn dân công… mau mau”

- Lời nói: ân cần, lo lắng thương yêu

- Hình ảnh Bác hiện lên thật giản

dị, gần gũi, chân thực mà hết sức lớn lao

- HS lắng nghe

II Đọc - hiểu văn bản

1 Hình tượng Bác Hồ qua cái nhìn và cảm nghĩ của anh đội viên

- Dùng nhiều điệp từ diễn tả những việc làm của Bác thể hiện tình yêu thương ân cần của người cha với các chiến sĩ

- Lời nói: ân cần, lo lắng thương yêu

Trang 3

10’

Bỏc Hồ với chiến sĩ và đồng

bào.

- GV: liờn hệ

Bỏc ơi! Tim Bỏc mờnh mụng

thế.

ễm cả non sụng, mọi kiếp

người.

Bỏc để tỡnh thương cho chỳng

con

HĐ2: Tõm trạng và cảm

nghĩ của anh đội viờn với

Bỏc

Gọi HS đọc theo yờu cầu GV

?Lần thứ nhất thức dậy thấy

Bỏc vẫn chưa ngủ tõm trạng

của anh đội viờn như thế nào?

?Anh đội viờn đú suy nghĩ gỡ

về Bỏc?

?Đang trong trạng thỏi mơ

màng anh cảm nhận được sự

lớn lao và gần gủi của vị lónh

tụ qua hỡnh ảnh nào?

?Qua những chi tiết đú, em

hiểu thờm gỡ về tỡnh cảm của

anh đối với Bỏc?

?Em hiểu “lũng vui sướng

mờnh mụng” của anh đội viờn

ở đõy là gỡ?

GV: Đó là sức mạnh của tấm

lòng Hồ Chí Minh Sự cao cả

của Ngời đã nâng ngời khác

thành cao cả.

- HS đọc “Anh đội viờn thức dậy…”

- Anh ngạc nhiờn rồi xỳc động khi thấy Bỏc đi nhún chõn, dộm chăn đốt lửa Bỏc lo lắng chăm chỳt cho cỏc anh đội viờn

- Hỏi thăm Bỏc, thỡ thầm mời Bỏc

đi nghỉ

- Anh lo cho sức khỏe của Bỏc

- “Búng Bỏc cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng”

-> Khụng tin vào mắt mỡnh, cảm thấy Bỏc thật vĩ đại

(Anh hỏi nhỏ “…lạnh lắm khụng?”; Vội vàng nằng nặc…)

- HS tự bộc lộ + Lo lắng cho Bỏc, khụng thể chợp mắt được

+ Hốt hoảng, giật mỡnh + Thức luụn cựng Bỏc

2 Tõm trạng và cảm nghĩ của anh đội viờn với Bỏc

- Lần thứ nhất thức dậy:

- Cảm nhận sự lớn lao vĩ đại nhưng gần gũi của vị lónh tụ

→ Sung sướng, hạnh phỳc

- Anh đội viờn cảm thấy kớnh yờu, biết ơn và hạnh phỳc khi

cú Bỏc

- Cảm nhận được sự lo lắng của Bỏc dành cho dõn cho nước, khõm phục tự hào về Bỏc Anh thức cựng Bỏc để chia sẽ nỗi lo lắng của Bỏc

HĐ3: HD tổng kết và luyện

tập

?Qua tỡm hiểu toàn bài thơ em

nào hóy khỏi quỏt lại nội dung

bài thơ?

- Bài thơ đó thể hiện tấm lũng yờu thương sõu sắc, rộng lớn của Bỏc đối với bộ đội và nhõn dõn đồng thời thể hiện tỡnh cảm kớnh yờu, cảm phục của người chiến sĩ đối với lónh tụ

III Tổng kết:

1 Nội dung:

- Bài thơ đó thể hiện tấm lũng yờu thương sõu sắc, rộng lớn của Bỏc đối với bộ đội và nhõn dõn đồng thời thể hiện tỡnh cảm kớnh yờu, cảm phục của người chiến sĩ

đối với lónh tụ

2 Nghệ thuật:

3

Trang 4

? Em hóy nờu những nột nghệ

thuật đặc sắc của bài thơ?

Cỏch gieo vần của bài thơ

như thế nào?

- Lựa chọn, sử dụng thể thơ năm chữ, kết hợp tự sự, miờu tả và biểu cảm

- Lời thơ giản dị, gần gũi, chõn thực và vĩ đại Thể hiện một cỏch

tự nhiờn, sõu sắc tấm lũng yờu thương mờnh mụng của Bỏc

- Sử dụng nhiều từ lỏy -> sinh động, gợi tả, gợi cảm

- Trong cựng một khổ: gieo ở chữ cuối dũng 2, 3

- 2 khổ liền: chữ cuối khổ này với chữ cuối của dũng đầu khổ sau

- Lời thơ giản dị, gần gũi, chõn thực và vĩ đại Thể hiện một cỏch tự nhiờn, sõu sắc tấm lũng yờu thương mờnh mụng của Bỏc

- Sử dụng nhiều từ lỏy -> sinh động, gợi tả, gợi cảm

- Trong cựng một khổ: gieo ở chữ cuối dũng 2, 3

- 2 khổ liền: chữ cuối khổ này với chữ cuối của dũng đầu khổ sau

- Viết đoạn văn ngắn 5 – 10

câu phát biểu cảm nghĩ về Bác

Hồ trong bài “Đêm nay Bác

không ngủ”? (Trỡnh bày cảm

nhận của em về Bỏc trong 1’)

- HS suy nghĩ độc lập viết và

Viết doạn văn ngắn 5 – 10

câu phát biểu cảm nghĩ về Bác Hồ trong bai “Đêm nay Bác không ngủ”

4 Củng cố: 3’

- GV hệ thống nd cho HS nắm (Sơ đồ tư duy)

* Dự kiến tỡnh huống:

- HS trỡnh bày cảm nhận trong 1 phỳt

Gợi ý như: Cử chỉ của Bác thật nhẹ nhàng để không làm các chiến sĩ thức giấc là một chi tiết đặc sắc, thật giản dị mà giàu xúc động, bộc lộ tấm lòng yêu thơng chứa chan, sự tôn trọng, nâng niu của một vị lãnh tụ đối với những ngời chiến sĩ bình thờng, giống nh cử chỉ của ngời mẹ nâng niu giấc ngủ của đứa con nhỏ

5 Dặn dũ: 1’

- Học thuộc bài thơ

- Tỡm hiểu kỹ hoàn cảnh sỏng tỏc bài thơ

- Thấy được sự kết hợp độc đỏo, phự hợp giữa thể thơ 5 chữ và lối kể chuyện miờu tả, biểu cảm

- Sưu tầm thơ núi lờn tỡnh cảm của nhõn dõn đối với Bỏc Hồ kớnh yờu

- Hoàn thiện bài tập

Trang 5

- Soạn bài Ẩn dụ

Rút kinh nghiệm tiết dạy:

5

Trang 6

Tuần: 26

Tiết: 95

Tiếng Việt: ẨN DỤ

I Mục tiờu cần đạt:

- Khỏi niệm ẩn dụ, kiểu ẩn dụ

- Tỏc dụng của kiểu ẩn dụ

2 Kỹ năng:

- Bước đầu nhận biết và phõn tớch được ý nghĩa cũng như tỏc dụng của phộp tu từ ẩn dụ trong thực

tế sử dụng tiếng Việt

- Bước đầu tạo ra được một số kiểu ẩn dụ đơn giản trong viết và núi

3 Thỏi độ:

- Yêu thích, hứng thú học tập bộ môn

- Có ý thức giữ gìn, phát huy tốt sự trong sáng của Tiếng Việt

- Nói đúng, nói hay Tiếng Việt

1 GV: SGK, SGV, soạn giảng, bảng phụ, tỡm thờm vớ dụ

2 HS: SGK, trả lời cỏc cõu hỏi trong SGK

- Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ, phõn tớch, động nóo, suy nghĩ độc lập,…

IV Hoạt động dạy và học:

1 ễn định lớp:1’

Nhõn húa là gỡ? Cú mấy kiểu nhõn húa? Cho vớ dụ

Gợi ý: Nhõn húa là gọi hoặc tả con vật, cõy cối, đồ vật bằng những từ ngữ vốn dựng để gọi hoặc

tả con người; làm cho thế giới loài vật, cõy cối, đồ vật trở nờn gần gũi với con người, biểu thị đuợc những suy nghĩ, tỡnh cảm của con người

Cú 3 kiểu nhõn húa thường gặp là:

- Dựng những từ vốn gọi người để gọi vật

- Dựng những từ vốn chỉ hoạt động, tớnh chất của người để chỉ hoạt động, tớnh chất của vật

- Trũ chuyện, xưng hụ với vật như đối với người

3 Dạy bài mới: 35’

Tiếng Việt của chỳng ta cú rất nhiều biện phỏp tu từ: nhõn hoỏ, so sỏnh, ẩn dụ, hoỏn dụ, thậm xưng… việc sử dụng cỏc biện phỏp tu từ này đó tạo nờn hiệu quả tớch cực cho việc diễn đạt Hụm nay, chỳng ta sẽ đi vào tỡm hiểu biện phỏp tu từ thứ ba là ẩn dụ

b Bài mới:

Trang 7

TG Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung

10’

HĐ1: Hướng dẫn HS tìm hiểu

chung:

- GV gọi HS đọc đoạn thơ

trong SGK trang 68

?Từ “người cha” muốn chỉ ai?

Vì sao có thể ví “người cha”

với Bác Hồ?

Giảng: Tác giả đã dựng cách

gọi “người cha” thay cho việc

gọi Bác Hồ Sở dĩ có thể ví Bác

với người cha vì cả hai đều có

những điểm giống nhau mà

người ta gọi là những nét

tương đồng Cách gọi như thế

gọi là phép ẩn dụ

? Vậy thế nào là ẩn dụ?

Tích hợp kỹ năng sống

?Vậy dựa vào khái niệm em

nào cho cô biết việc gọi Bác Hồ

bằng “cha” có tác dụng gì?

?So sánh hai biện pháp tu từ: so

sánh và ẩn dụ Có gì giống và

khác nhau?

HĐ2: Tìm hiểu các kiểu ẩn

dụ:

GV gọi HS đọc mục 1 trang 68

phần

?Các từ in đậm dùng để chỉ sự

vật, hiện tượng gì?

?“Giòn tan” thường dùng để

nêu đặc điểm của sự vật gì?

?Đây là sự cảm nhận của giác

quan nào?

?Nắng có thể được cảm nhận

bằng vị giác không?

Dung từ “giòn tan” để nói về

nắng là có sự chuyển đổi cảm

giác.

?Em có thể cảm nhận qua từ

“giòn tan”, nắng ở đây được

- HS đọc đoạn thơ trong SGK/ 68

- Chỉ Bác Hồ

- Vì người cha và Bác Hồ có những phầm chất giống nhau: tuổi tác, về tình yêu thương, sự chăm sóc chu đáo

- Dựng cách so sánh ngầm

- Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó

- Tác dụng: tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

- HS suy nghĩ trả lời

→ Làm cho người đọc có thể hình dung ra được những đặc điểm, phẩm chất của Bác mà không phải diễn đạt ra Nhờ đó làm cho câu văn, câu thơ có tính hàm súc, tăng tính gợi hình, gợi cảm

- Giống nhau: có nét tương đồng

- Khác nhau:

+ So sánh: nêu lên cả vật so sánh

và vật được so sánh + Ẩn dụ: chỉ nêu lên một vế, vật, hiện tượng được nêu ra, còn vật, hiện tượng được biểu thị thì giấu đi (ẩn)

- Thắp -> nở hoa

- Lửa hồng -> màu đỏ

- HS đọc mục 2 trang 69

- Bánh

- vị giác

- Không

- Rực rỡ

I Ẩn dụ là gì?

- Ẩn dụ là gọi tên sự vật , hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó

- Tác dụng: tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

II Các kiểu ẩn dụ:

- Có 4 kiểu ẩn dụ:

+ Ẩn dụ phẩm chất:

VD: Người cha -> Bác Hồ

+ Ẩn dụ hình thức

VD: Lửa hồng -> màu đỏ

+ Ẩn dụ cách thức:

VD: Thắp -> nở hoa

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

VD: Nắng giòn tan -> to,

rực rỡ

7

Trang 8

4 Củng cố: 3’

- GV khái quát lại nội dung cơ bản

* Dự kiến tình huống:

- BT3: Tìm các ẩn dụ chuyển đổi cảm giác (Từ thị giác  cảm giác, thị giác thính giác…)?

Gợi ý:

+ Các ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: chảy(a), chảy(b), mỏng(c), ướt(d)

+ Tác dụng: Giúp cho câu văn (thơ) sinh động, hình ảnh đặc sắc và người đọc có thể cảm nhận sự vật,hiện tượng một cách cụ thể hơn bằng nhiều giác quan

5 Dặn dò: 1’

- Học thuộc khái niệm ẩn dụ

- Viết 1 đoạn văn có sử dụng phép ẩn dụ

- Hoàn thiện bài tập

- Soạn bài mới: Luyện nói về văn miêu tả

Rút kinh nghiệm tiết dạy:

Trang 9

Tuần: 26

Tiết: 96

Tập làm văn: LUYỆN NểI VỀ VĂN MIấU TẢ

I Mục tiờu cần đạt

- Phương phỏp làm một bài văn tả người

- Cỏch trỡnh bày miệng một đoạn (bài) văn miờu tả: núi dựa theo dàn bài đó chuẩn bị

2 Kỹ năng:

- Sắp xếp những điều đó quan sỏt và lựa chọn theo một thứ tự hợp lớ

- Làm quen với việc trỡnh bày miệng trước tập thể: núi rừ ràng, mạch lạc, biểu cảm

- Trỡnh bày trước tập thể bài văn miờu tả một cỏch tự tin

3 Thỏi độ: Cú ý thức tớch cực tham gia luyện núi về miờu tả.

1 GV: Soạn giảng, tham khảo tài liệu, bảng phụ

2 HS: sgk - vở ghi - đọc kĩ bài ở nhà.

- Lắng nghe, quan sát, thuyết trình, thảo luận, vấn đáp,

II Chuẩn bị:

- Đọc kỹ điều lưu ý trong sgv

- Bảng phụ ghi mẫu

III Cỏc hoạt động dạy và học:

1 ễn định lớp: 1’

- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

3 Bài mới: 35’

Chỳng ta đú được học qua và làm bài tập về tả người, tả cảnh Hụm nay, cỏc em sẽ cú một tiết thực hành về văn miờu tả

b Bài mới:

8’ HĐ1: Hỡnh thành kiến thức.

Nờu yờu cầu và ý nghĩa của giờ

học

Bước 1: Gọi HS trỡnh bày miệng

túm tắt đoạn trớch “Bài học cuối

cựng”→Cho HS nhận xột về việc

trỡnh bày miệng của bạn→GV rỳt

ra tầm quan trọng của việc trỡnh bày

miệng

Bước 2: Cỏc em lưu ý về nội dung

và kỹ năng núi Cỏc em tập trỡnh

bày miệng của một sự việc thường

xuyờn sẽ tạo cho cỏc em thúi quen

núi trước đỏm đụng một cỏch tự tin

và lập trường vững

-HS lắng nghe và thực hiện theo HD của GV

I Hỡnh thành kiến thức

Nờu yờu cầu và ý nghĩa của giờ học

Bước 1: Gọi HS trỡnh bày

miệng túm tắt đoạn trớch “Bài học cuối cựng”→Cho HS nhận xột về việc trỡnh bày miệng của bạn→GV rỳt ra tầm quan trọng của việc trỡnh bày miệng

Bước 2: Cỏc em lưu ý về nội

dung và kỹ năng núi Cỏc em tập trỡnh bày miệng của một sự việc thường xuyờn sẽ tạo cho cỏc em thúi quen núi trước đỏm đụng một cỏch tự tin và lập 9

Trang 10

25’ HĐ2: Hướng dẫn HS tìm hiểu các

bài tập và luyện nói

- Gọi HS đọc đoạn văn ở SGK

- GV mời 1-2 HS tả lại bằng miệng

quang cảnh lớp học trong “Buổi

học cuối cùng” theo hướng dẫn sau:

+ Diễn biến chính của buổi học

cuối cùng là gì?

+ Thầy Ha-men chuẩn bị cho tiết

học như thế nào

+ Điều gì thể hiện lớp im phăng

phắc?

- GV mời HS nhận xét, bổ sung

- GV nhận xét chung và nhấn mạnh

tầm quan trọng của việc trình bày

miệng trước lớp: Lưu ý cách nói

phải lưu loát, gay sự chú ý cho

người nghe

- HS đọc và trình bày

- HS nhận xét

- HS nhận biết và luyện nói

có tác dụng rèn luyện cách nói

HS :

Chú ý giảng viết tập những mẫu được treo, không khí

im phăng phắc, ngòi bút sột soạt Tiếng chim bồ câu gù thật khẽ bày tỏ sự xúc động của buổi học cuối cùng (HS nói trước lớp)

trường vững

II Thực hành Bài tập 1:

Tả quang cảnh lớp học trong

“Buổi học cuối cùng” theo đoạn văn

- GV gọi HS đọc BT2 ở SGK

- GV mòi HS dựa vào các câu hỏi

gợi ý a, b, c, d ở SGK để trình bày

miệng BT2 theo gợi ý câu hỏi sau:

+ Thầy Ha-men trong buổi học cuối

cùng là một người thầy như thế

nào?

+ Hôm đó, thầy mặc có gì khác với

mọi ngày lên lớp bình thường?

+ Gióng nói của thầy ra sao? Cử chỉ

và thái độ của thầy như thế nào khi

Phrăng vào muộn và không thuộc

bài?

+ Nét mặt, lời nói và hành động của

thầy vào cuối buổi học như thế

nào?

- HS nhận xét, bổ sung

- GV chốt ý và nhận xét bài làm

của HS

HS :

- Thầy Ha-men hiền lành, tận tâm

- Trang phục khác thường ngày

- Phrăng vào muộn thầy không giận dữ mà chỉ dạy

ân cần trong buổi học

- Nét mặt tái nhợt

- Lời nói nghẹn ngào

- Hành động: Cầm phấn viết viết xúc động đầu dựa vào tường, giơ tay ra hiệu….(HS trình bày miệng)

HS nói trước lớp

Bài tập 2:

Tả lại bằng miệng về hình ảnh thầy Ha-men

- Gọi HS đọc BT3 ở SGK

- BT này GV và HS thực hiện khi

cuối thời gian, nếu không có thời

gian thì GV hướng dẫn cho HS về

nhà thực hiện

- HS thảo luận 10’, lập dàn ý cho

BT3

- GV mời các nhóm trình bày kết

quả thảo luận

- HS chú ý lắng nghe và thực hiện theo

- HS luyện nói theo nhóm rồi đại diện nhóm đứng trước lớp trình bày

Bài tập 3 :

a MB: Lý do để chc1 mùng

thầy

b TB: Thầy ra đoán tiếp thế

nào? Nét mặt thầy hân hoan thế nào? Thầy tươi cười chào mẹ

và em thế nào? Thầy nói những câu gì? Em quan sát và thấy hình ảnh của thầy đã thay đổi

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	162,5 KB