Kiến thức - Nêu được đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng thích nghi đời sống vừa ở nước vừa ở cạn - Trình bày được sự sinh sản và phát triển của ếch đồng 2.. Tiến trình bài giảng Hoạt độ
Trang 1Tuần: 20 Tiết:39 Ngày soạn: Ngày dạy:
LỚP LƯỠNG CƯ Bài 35: ẾCH ĐỒNG
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Nêu được đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng thích nghi đời sống vừa ở nước vừa ở cạn
- Trình bày được sự sinh sản và phát triển của ếch đồng
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kỹ năng quan sát - phân tích
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ
Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích
II Phương pháp
Quan sát - phân tích
III Phương tiện dạy học
1 Giáo viên: Bảng phụ ghi nội dung bảng tr114 SGK Tranh: cấu tạo ngoài của ếch đồng Mẫu
vật: ếch đồng
2 Học sinh: Mỗi nhóm: 1 ếch đồng
IV Hoạt động dạy học
1 Ổn định (1 phút): Giáo viên: Kiểm tra sĩ số Học sinh: báo cáo sĩ số
2.Bài cũ(4’)
- Cho những ví dụ nêu ảnh hưỡng của đk sống khác nhau đến cấu tạo cơ thể và tập tính của cá?
(Cá sống ở tầng mặt, thiếu nơi ẩn náu có hình dạng thon dài, khúc đuôi khoẻ, vây chẳn pt bình thường, di chuyển rất nhanh cá sống trên mặt đáy biển cơ thể dẹt, mỏng đuôi yếu, vây to hoặc nhỏ, di chuyển chậm)
- Nêu đặc điểm quan trọng nhất để phân biệt cá xương và cá sụn?
(Cá xương bộ xương bằng chất xương, cá sụn có bộ xương bằng chất sụn)
- Vai trò của cá trong đời sống con người? (cung cấp thực phẩm, dược liệu, trong nông nghiệp, công nghiệp, diệt động vật gây hại)
3 Mở bài (1’)
Lớp lưỡng cư gồm những động vật: ếch, nhái, ễnh ương, chẫu chàng…tiết 37 chúng ta tìm hiểu đại diện ếch đồng
4 Tiến trình bài giảng
Hoạt động 1: Đời sống
Mục tiêu: Nắm được đặc điểm đời sống của ếch Giải thích 1 số tập tính của ếch đồng
TG HOẠT ĐỘNG GV HOẠT ĐỘNG HS BÀI HỌC
6’ -Y/C HS đọc thông tin mục
I, thảo luận:
+ Thông tin trên cho em
biết điều gì về ếch đồng?
- Cho HS giải thích các
hiện tượng:
+ Vì sao ếch đồng thường
kiếm mồi vào ban đêm?
- Đọc thông tin, ghi nhận kiến thức
+ 1HS phát biểu, lớp nhận xét, bổ sung
- Liên hệ thực tế trả lời câu hỏi
- Vì ếch hô hấp qua da là chủ yếu, nếu da khô ếch
I-Đời sống:
- Ếch có đời sống vừa ở nước vừa ở cạn (ưa nơi ẩm ướt)
- Kiếm ăn vào ban đêm
- Có hiện tượng trú đông
- Là động vật biến nhiệt
Trang 2+ Thức ăn của ếch là sâu
bọ, giun ốc nói lên điều gì?
- GV kết luận
sẽ chết
- Ếch được xem là thiên địch của đồng ruộng
Hoạt động 2: Cấu tạo ngoài và di chuyển
Mục tiêu: Giải thích được những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng thích nghi đời sống vừa
ở nước vừa ở cạn Nêu được cách di chuyển của ếch khi ở nước và khi ở cạn
13’ -Y/C HS quan sát kỹ
H.35.1 3 hoàn chỉnh
bảng tr 114 và thảo luận:
+ Nêu những đặc điểm cấu
tạo ngoài của ếch thích nghi
đời sống ở cạn?
+ Những đặc điểm ngoài
thích nghi đời sống ở cạn?
- GV treo bảng phụ gọi HS
điền thông tin và giải thích
ý nghĩa
- Y/C HS quan sát 35.2;
35.3(A,B) mô tả động tác di
chuyển của ếch trên cạn và
trong nước
- GV kết luận
- Chuyển ý
- Quan sát H35.1 3 hoàn chỉnh bảng 1 thảo luận nhóm thống nhất đáp án + Đặc điểm 2.4.5
+ Đặc điểm 1.3.6
- Hs đại diện của 1 nhóm các nhóm khác bổ sung thêm
- Quan sát hình mô tả được:
+ Trên cạn: ngồi chi sau gấp hình chữ Z, lúc nhảy chi sau bật thẳng nhảy cóc
+ Dưới nước: chi sau đẩy nước, chi trước bẻ lái
II- Cấu tạo ngoài và di chuyển
a.Cấu tạo ngoài
Bảng phụ 1
b.Di chuyển
- Trên cạn: nhảy cóc
- Dưới nước: bơi
Bảng phụ 1 Đặc điểm hình dạng và cấu tạo ngoài Ý nghĩa thích nghi
- Đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành một khối
thuôn nhọn về phía trước
- Mắt và các lỗ mũi nằm ở vị trí cao trên đầu (mũi
ếch thông với khoang miệng và phổi vừa để ngửi
vừa để thở)
- Da trần phủ chất nhầy và ẩm để thấm khí
- Mắt có mi giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có
màng nhĩ
- Chi 5 phần có ngón chia đốt linh hoạt
- Các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón
Giảm sức cản của nước khi bơi
khi bơi vừa thở vừa quan sát
Giúp hô hấp trong nước
Bảo vệ mắt, giữ mắt khỏi bị khô, nhận biết âm thanh trên cạn
Thuận lợi cho việc di chuyển
Tạo thành chân bơi để đẩy nước
Hoạt động 3: Sinh sản và phát triển của ếch
Trang 3Mục tiêu: trình bày được sự sinh sản và phát triển của ếch
1
4’
- Y/C HS nghiên cứu thông tin
phần III, trả lời các câu hỏi:
+ Ếch sinh sản vào mùa nào?
+ Đến mùa sinh sản ở ếch có
hiện tượng gì?
+ So sánh sự thụ tinh cuả ếch
với sự thụ tinh của cá?
+ Vì sao sự thụ tinh của ếch gọi
là sự thụ tinh ngoài?
- Treo tranh 35.4 giải thích sự
pt của ếch
Trứng thụ tinhnòng nọc = cá
(thở bằng mang, có đuôi, cơ
quan đường bên, 1 vòng tuần
hoàn, về sau mang ngoài được
che bởi 1 nếp da mang trong
Hai chi sau mọc ra, 2 chi trước
mang teo dần xuất hiện phổi,
tâm nhỉ chia 2 ngăn, đuôi tiêu
biến, nòng nọc ếch con =>pt
có biến thái
- Gọi 1 HS đọc tóm tắt bài
-Nghiên cứu thông tin trang 114 nêu nhận xét
+ Cuối mùa xuân
+ Có sự ghép đôi tìm đến
bờ nước để đẻ trứng
+ Thụ tinh ngoài
+ Trứng thụ tinh bên ngoài môi trường
III-Sinh sản và phát triển của ếch
- Sinh sản vào cuối xuân
- Tập tính: ếch đực ôm lưng ếch (tưới tinh dịch), đẻ ở
bờ nước
- Thụ tinh ngoài đẻ trứng
- Phát triển: trứng thụ tinh
nòng nọc có hình dạng giống cá, sống ở nước Trải qua quá trình biến đổi nhiều giai đoạn biến đổi phức tạp, nòng nọc ếch con sống trên cạn
5 Củng cố (3’)
- Nêu những đặc điểm chứng minh ếch thích nghi đời sống vừa nước vừa ở cạn?
- Giải thích vì sao ếch thường sống nơi ẩm ướt gần bờ nước và bắt mồi về đêm?
- Trình bày sự sinh sản và phát triển ở ếch?
1.Cơ quan nào là đặc trưng cho giai đoạn ấu trùng của ếch?
a.Đường bên, phổi, dây sống
b.Đường bên, đuôi, mang, cột sống c.Đuôi, phổi, chi, cột sống
2.Chức năng và số phận chiếc đuôi nòng nọc
a.Cơ quan di chuyển, teo dần đi
b.Bánh lái, dự trữ chất dinh dưỡng, rụng đi
c.Mang, dự trữ chất dinh dưỡng, teo dần đi
d.Cả a,b ,c
6 Hướng dẫn học ở nhà(1’)
- Học bài theo câu hỏi SGK Chuẩn bị bài 36: mỗi nhóm 1 con ếch đồng
RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY