SA tim đánh giá chức năng tim phải

đánh giá chức năng tim phải bằng siêu âm – doppler tim Nguyễn Thị Bạch Yến Đánh giá chức năng thất phải đợc các thầy thuốc quan tâm, đặc biệt trong các bệnh ảnh hởng tim phải nh bệnh van

đánh giá chức năng tim phải

bằng siêu âm – doppler tim

Nguyễn Thị Bạch Yến

Đánh giá chức năng thất phải đợc các thầy thuốc quan tâm, đặc biệt trong các bệnh ảnh hởng tim phải nh bệnh van hai lá, bệnh van

ba lá

1 Siêu âm TM và siêu âm 2D:

Siêu âm TM và siêu âm 2D có nhiều hạn chế trong đánh giá kích thớc và chức năng thất phải

Trên siêu âm TM có thể đo đờng kính thất phải cuối tâm trơng và cuối tâm thu

Trên siêu âm 2D có thể đánh giá thất phải ở nhiều mặt cắt khác nhau tuy nhiên một số tác giả thờng sử dụng mặt 4 buồng ở mỏm và dới mũi ức để đo thể tích thất phải (thờng sử dụng phơng pháp Simpson)

Tuy nhiên cha có kỹ thuật nào đợc đa ra áp dụng thờng quy trong

đánh giá thể tích thất phải do các kỹ thuật đo đạc này đều khá phức tạp

RV LAX : Trục dài thất phải

Chức năng tâm thu của thất phải thờng đợc đánh giá dựa trên chỉ

số tâm thu của đờng kính hoặc phân số tống máu (dựa trên thể tích thất phải) Tuy nhiên do việc đo đạc thể tích thất phải thờng khó khăn nên đánh giá phân số tống máu thất phải trên siêu âm ít đợc áp dụng

Hình 1:

Minh họa đo kích thớc thất phải từ

mặt cắt 4 buồng tim

Hình 2: Đo kích thớc

thất phải ở mặt cắt dới

mũi ức

RA : Nhĩ phải

RV : Thất phải

RVIT 1 : Đờng kính thất

phải

RVA 1 : Đờng kính qua

vòng van ba lá

Cách đánh giá chức năng thất phải đơn giản hơn là dựa vào biên độ di chuyển của vòng van ba lá ở mặt cắt 4 buồng tim Các tác giả thấy rằng cách đo này có tơng quan tốt với phân số tống máu thất phải đo trên thăm

dò phóng xạ (r = 0,92)

Tâm trơng Tâm thu

Hình 3 : Đo biên độ di động của vòng VBL

giữa thì tâm trơng và thì tâm thu

(RA: Nhĩ phải; LA: Nhĩ trái; LV: Thất trái; RV: Thất phải)

2 Đánh giá chức năng thất phải trên siêu âm Doppler tim:

Siêu âm Doppler tim tù khi ra đời đã giúp các thầy thuốc đánh giá dễ dàng hơn chức năng thất phải

Chức năng tâm thu: Trên siêu âm Doppler để đánh giá chức

năng tâm thu thất phải có thể sử dụng một số chỉ số nh:

- Thời gian tiền tống máu thất phải

- Thời gian tống máu thất phải

- Chỉ số tống máu thất phải = thời gian tiền tống máu/ thời gian tống máu thất phải

Nghiên cứu cho thấy đây là các thông số có giá trị trong tiên lơng bệnh và thời gian sống còn của bệnh nhân Tuy nhiên các thông số này thờng bị ảnh hởng của tần số tim nên khi tính toán các tác giả th-ờng phải hiệu chỉnh các chỉ số này với tần số tim

Chức tâm trơng thất phải: Chức năng tâm trơng thất phải thờng đợc

đánh giá dựa trên vận tốc dòng đổ đầy thất phải (vận tốc dòng chảy qua van ba lá), vận tốc dòng chảy tĩnh mạch chủ và vận tốc dòng chảy tĩnh mạch trên gan

Chức năng toàn bộ thất phải: Năm 1996 sau khi áp dụng chỉ số

Tei.C đối với thất trái, các tác giả đã áp dụng cách tính toán này cho thất phải Các nghiên cứu cho thấy đây là chỉ số có giá trị trong đánh giá chức năng toàn bộ của thất phải Chỉ số này không bị phụ thuộc vào tần số tim cũng nh là tiền gánh và hậu gánh của thất phải

Với u điểm dễ đo đạc và có giá trị tiên lơng tốt, cho đến nay ở các nớc trên thế giới, chỉ số Tei thất phải đã đợc áp dụng thờng qui trong thăm dò siêu âm để đánh giá chức năng thất phải

Hình 9 Minh hoạ cách đo các thời khoảng trên phổ siêu âm

Doppler qua van ba lá và qua van ĐMP

IRT : Thời gian giãn đồng thể tích

b (ET) : Thời gian tống máu thất phải

e (PEP) : Thời gian tiền tống máu thất phải