bài giảng siêu âm sản đánh giá não thai nhi

 Caudate Nucleus CN Rãnh não Sulcus: ngăn cách các hồi não  Vùng mầm: Germinal Matrix... Vị trí hay xuất huyết: Germino Matrix, Subependymal, nhân đuôi, đôi khi trong chất não Cortica

Bác Sĩ: Ngô Minh Đức

A Siêu âm não

(ECHOENCEPHALOGRAPHY)

I Siêu âm não xuyên sọ:

 Xưa: nhi, nơi không CT

 Siêu âm não xuyên thái dương

(Transtemporal Sonography-TTS)

- Mục đích: khảo sát

 Đường giữa (đường

M-Midline-Interhemispheric gián tiếp

Fissure-IHF)- Tổn thương trực tiếp: khối

choán chỗ ở 2 bán cầu Abscess Máu tụ.U

- Cửa sổ: xuyên thái dương

 M bệnh lý khi:

 Đo khoảng cách đường

giữa đến bản sọ đối

diện (đặt đầu dò bên (P)

đo bên (T) và ngược lại)

 Siêu âm não dưới chẩm

(Sub Occipital View): tìm khối u hố sau (Posterior

Fossa Tumor).

 Siêu âm Doppler xuyên sọ

(Transcranial Doppler-TCD)

 Mục đích quan trọng: khảo

sát mạch máu nội sọ: MCA ACA-PCA: vận tốc, RI

 Khảo sát:

1 Vassospasm:

Mild 120-140 CM/Sec Moderate: 140-200.

Severe > 200 CM/ Sec

 Thóp trước.

 Thóp sau

 Xuyên thái dương

 Dưới chẩm: Khảo sát vùng

trán (Frontal)

 Cửa sổ:

Brain Coverings:

Dura Mater, Arachnoid PIA

Matter

 Màng não (Meninges)

 Hồi não (Gyrus): Infolding of

the Cortex

 Caudate Nucleus (CN)

 Rãnh não (Sulcus): ngăn cách

các hồi não

 Vùng mầm: Germinal Matrix

 Nội mạc tủy: Màng bao não thất

(Ependymal)

 Dưới nội mạc tủy:

(Sub Ependymal)

 Trigone: Anteror, Occipital

Temporal Horn Join

 Cavum Septi Pellucidum: CSF

Prominent in Neonate

 Theå chai (Corpus Callosum)

 Large Group of Nerve

 Connect: L Right Side

 Đám rối mạch mạc (Choroid

Plexus): Điều tiết áp lực trong khoang não thất

 Por Encephalic Cyst

 Mặt cắt

 Mặt phẳng trán (Coronal)

 Nhân đuôi đồi thị

 Sừng trước-NT bên

 NT bên-NT 3

 Mặt phẳng dọc (Sagittal)

B Xuất huyết não

II Siêu âm:

1. Vị trí hay xuất huyết:

Germino Matrix, Subependymal, nhân đuôi, đôi khi trong chất

não (Cortical Parenchymal) 

Por Encephalic Cyst

2. Hình thái xuất huyết não:

thay đổi

 Giai đoạn sớm: Echo dày

 1 – 2 w: Echo dày giảm

 Echo trống

 Subependymal Hemorrhage,GM:

 Siêu âm dày ở vùng CN

 Nhân đuôi (CN) phình, ép LV

 Xuất huyết Subependymal có

thể vỡ lan ra não thất bên (não thất dãn nhẹ)

 Subependymal Germinal

Matrix Cyst: phát triển từ nơi xuất huyết cũ

 Ventricular Hemorrhage: dãn

não thất kèm có hồi âm trong lòng não thất

 Parenchymal Hemorrhage :

não thất bên và nhân đuôi  Por Encephalic Cyst (Fluid

3. Phân độ xuất huyết não

không TCLS

não

4. Periventricular Leucomalacia:

dày quanh não thất, đặc biệt là Occipital.

dày (thấy trong 2 – 3 w)

não thất

5 Subdural Hematoma: thường gặp

ở trẻ đủ tháng hoặc sang chấn lúc sanh.

Echo kém giữa xương sọ và não, nhu mô não bị chèn ép, tụ dịch

rãnh liên bán cầu, gyri sáng.

6. Xuất huyết khoang dưới nhện

7. Hydrocephalus:

 Dãn não thất:

 Sơ sinh: LV < 3 mm, 3V < 2

mm Occipital horn < 16mm

 Trẻ lớn (Sandra 1996):

Dãn nhẹ: não thất 8 – 10 mm Dãn vừa: 11-14 mm

Dãn nặng: > 14 mm

 Siêu âm:

 Chẩn đoán (+)

 Follow up: Dilation

 Post shunting

C Viêm màng não

 Viêm màng não và khoang

dưới nhện (subarachnoid space) có thể ảnh hưởng đến nhu mô

não (VMN  abscess não)

 Viêm màng não  28% di

chứng tâm thần trí tuệ

 Nguyên nhân: Thường do vi trùng

- Sơ sinh: Hemophilus influenza

- Nhủ nhi: Group B Streptococus,

E.Coli

- Nhồi máu não: Encephalomalacia

- Chậm phát triển trí tuệ

I Mục đích Echo Encephalography:

 Gợi ý chẩn đoán

 Phát hiện sớm biến chứng

II Hình ảnh siêu âm

 Nhu mô não: Echopenic (echo

poor) bất thường

 Rãnh não (sulcus): Echogenic

(echo rich), dãn rộng (tụ dịch / mủ giữa các cuộn não  echo free

 Hồi não (gyri) sáng, do hiện

tượng thiếu máu (bt: gyri echo kém)

(đường viền não thất sáng /

Ependymal lining, cặn lắng,

vách)

 Abscess não:

- Khởi đầu echo dày do

ischemia, vẽ đặc

- Về sau echo trống ở trung tâm

- Cặn lắng bên trong

- Lưu ý: Abcess não ở giai đoạn sớm siêu âm có thể bỏ sót

 Multiple Cystic Encephalomalacia: trong mô não, US và CT phát hiện

do

- Viêm mạch máu, co thắt mạch

- Thrombosis mạch máu