Tình huống: Thực hiện thí điểm việc không tổ chức Hội đồng nhân dân huyện, quận, phường ở một số địa phươngSau khi xem xét Tờ trình số 18TTrCP ngày 30 tháng 10 năm 2008 của Chính phủ về Đề án và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân huyện, quận, phường và nhân dân bầu trực tiếp Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã; Báo cáo thẩm tra số 544BCUBPL12 ngày 31 tháng 10 năm 2008 của Ủy ban pháp luật của Quốc hội và ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 262008QH12, ngày 15112008 về việc thực hiện thí điểm không tổ chức hội đồng nhân dân huyện, quận, phường.
Trang 1Tình huống: Thực hiện thí điểm việc không tổ chức Hội đồng nhân dân huyện, quận, phường ở một số địa phương
Sau khi xem xét Tờ trình số 18/TTr-CP ngày 30 tháng 10 năm 2008 của Chính phủ về Đề án và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân huyện, quận, phường và nhân dân bầu trực tiếp Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã; Báo cáo thẩm tra số 544/BC-UBPL12 ngày 31 tháng 10 năm
2008 của Ủy ban pháp luật của Quốc hội và ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 26/2008/QH12, ngày 15/11/2008 về việc thực hiện thí điểm không tổ chức hội đồng nhân dân huyện, quận, phường
Ngày 23/02/2009, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký Quyết định số 241/ QĐ-TTg, phê duyệt kế hoạch thực hiện Nghị quyết của Quốc hội khoá XII về thực hiện thí điểm không tổ chức hội đồng nhân dân huyện, quận, phường
Có thể nói, việc thực hiện thực hiện thí điểm không tổ chức hội đồng nhân dân huyện, quận, phường tại một số địa phương là một trong những chủ trương mới của Nhà nước ta,thể hiện sự thay đổi trong quản lý Nhà nước, quản lý xã hội ở Việt Nam trong thời gian qua
Trong phạm vi bài viết, em đã mạnh dạn lựa chọn vấn đề này để nghiên cứu, phân tích, làm rõ bản chất, mục tiêu cũng như những khó khăn, cản trở và thuận lợi, kết quả đạt được trong quá trình thực hiện thí điểm, từ đó đề xuất một
số kiến nghị, giải pháp cơ bản để mang lại hiệu quả thiết thực cho việc không tổ chức HĐND huyện, quận, phường trong thời gian tiếp theo
1 Tại sao phải thực hiện việc không tổ chức HĐND huyện, quận, phường
Trước đây, khi còn HĐND huyện, sự chỉ đạo, hướng dẫn đối với hoạt động của HĐND xã, thị trấn ở một số địa phương thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường chủ yếu do Thường trực HĐND huyện thực hiện Khi thực hiện thí điểm, UBND một số huyện đã chủ động phân công 1 Phó Chủ tịch UBND trực tiếp theo dõi hoạt động của HĐND xã, thị trấn, nhờ vậy các quyết định về chủ trương, chính sách vẫn bảo đảm kịp thời đến cơ sở
Việc thí điểm này nhằm tinh gọn bộ máy chính quyền địa phương, nâng cao hiệu quả của hệ thống hành chính, đề cao vai trò cũng như làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền
Trang 2Nghị quyết số 26/2008/QH12 ngày 15/11/2008 của Quốc hội khóa XII về thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận phường tính đến nay đã được triển khai trên thực tế hơn 1 năm Đến thời điểm này, có thể nhìn lại kết quả 1 năm thực hiện chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước tại 67 huyện, 32 quận,
483 phường của 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
triển khai thực hiện thí điểm không tổ chức hội đồng nhân dân huyện, quận, phường.
2.1 Về Quốc Hội
Theo Nghị quyết số 26/2008/QH12, ngày 15/11/2008, Quốc Hội khóa XII giao Ủy ban thường vụ Quốc hội cần nghiên cứu, ban hành các quy định về:
- Điều chỉnh một số nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân huyện, quận nơi không tổ chức Hội đồng nhân dân cho Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
- Quy định nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Ủy ban nhân dân huyện, quận, phường tại nơi không tổ chức Hội đồng nhân dân;
- Quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Chủ tịch Ủy ban nhân dân, các thành viên khác của Ủy ban nhân dân huyện, quận, phường nơi không tổ chức Hội đồng nhân dân
Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm:
- Tổ chức thực hiện thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân huyện, quận, phường;
- Trình Quốc hội xem xét, quyết định những vấn đề chưa phù hợp hoặc phát sinh trong quá trình thực hiện thí điểm;
- Sơ kết, tổng kết việc thí điểm, báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định
Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội, các đại biểu Quốc hội trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình giám sát việc thực hiện Nghị quyết này
2.2 Về Chính phủ
Theo Quyết định số 241/QĐ-TTg, ngày 23/2/1009, Thủ tướng giao nhiệm
vụ thực hiện kế hoạch cho Văn phòng Chính phủ và các bộ: Nội vụ, Thông tin
và Truyền thông, Tài chính các nhiệm vụ:
- Xây dựng các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện và
Trang 3- Tuyên truyền việc thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường;
- Tổ chức thực hiện thí điểm;
- Sơ kết, tổng kết việc thí điểm
Thời điểm bắt đầu thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường là ngày 25/4/2009
Thời gian tổng kết việc thí điểm ở Trung ương sẽ diễn ra vào tháng 1.2011 Thủ tướng cũng giao Bộ Nội vụ theo dõi, báo cáo định kỳ về tình hình, kết quả thực hiện thí điểm này
3 Danh sách các địa phương tiến hành thí điểm:
Có 10 tỉnh thành với 67 huyện, 32 quận và 483 phường, không tổ chức HĐND quận, huyện, phường từ 01/4/2009 là:
- Lào Cai, có 8 huyện và 12 phường;
- Vĩnh Phúc có 7 huyện và 13 phường;
- Hải Phòng có 7 huyện, 7 quận và 70 phường;
- Nam Định có 9 huyện và 20 phường; Quảng Trị có 7 huyện và 13 phường;
- Đà Nẵng có 1 huyện, 6 quận và 45 phường;
- Phú Yên có 7 huyện, 12 phường;
- TPHCM có 5 huyện, 19 quận và 259 phường;
- Bà Rịa - Vũng Tàu có 5 huyện và 24 phường;
- Kiên Giang có 11 huyện và 15 phường
Việc thí điểm được tiến hành ở 10/63 tỉnh, thành, chiếm 15,87% số tỉnh, thành trực thuộc Trung ương cả nước; 99/597 huyện, quận, chiếm 16,58 %; 483/1.300 phường, chiếm 37,15% Tp.HCM thực hiện thí điểm nhiều nhất với 5 huyện, 19 quận và 259 phường
Trong 8 vùng kinh tế của cả nước, Chính phủ đề nghị tiến hành thí điểm ở
7 vùng, nhưng không tiến hành thí điểm ở Tây Nguyên
4 Những thay đổi về hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương khi không tổ chức HĐND huyện, quận, phường:
- Theo kế hoạch ban hành, các nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp quận, huyện, phường sẽ chuyển giao cho HĐND, UBND tỉnh, thành phố thuộc Trung ương và UBND cùng cấp
- Đối với HĐND tỉnh, thành phố thuộc Trung ương, ngoài các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định, nay sẽ bầu Hội thẩm nhân dân quận, huyện theo sự
Trang 4giới thiệu của Mặt trận Tổ quốc thành phố, giám sát hoạt động của UBND, TAND, VKSND quận, huyện
- Đối với UBND quận, huyện xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội hàng năm trình UBND tỉnh, thành phố phê duyệt; lập dự toán thu, chi ngân sách địa phương báo cáo UBND tỉnh, thành phố trình HĐND tỉnh, thành phố quyết định
- UBND phường cũng xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm để trình UBND quận trực tiếp phê duyệt; lập dự toán thu chi ngân sách địa phương báo cáo UBND quận quyết định
- Khi không còn HĐND quận, huyện, phường nữa thì Chủ tịch UBND các cấp này sẽ do Chủ tịch UBND cấp trên trực tiếp xem xét bổ nhiệm Các Phó chủ tịch và các ủy viên UBND các cấp do Chủ tịch UBND cùng cấp bổ nhiệm
5 Chế độ chính sách đối với cán bộ trong quá trình thực hiện thí điểm
Các đại biểu HĐND huyện, quận, phường nhiệm kỳ 2004 - 2009 tại nơi thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân kết thúc nhiệm vụ đại biểu HĐND ở các đơn vị đó kể từ ngày 25/4/2009
Tổng số đại biểu HĐND của 67 huyện, 32 quận, 483 phường của 10 tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm kết thúc nhiệm kỳ 2004-2009 kể từ ngày 25/4/2009
là 15.274 đại biểu, trong đó số đại biểu chuyên trách là 753
Người giữ các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Uỷ viên thường trực Hội đồng nhân dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Uỷ viên Uỷ ban nhân dân huyện, quận; Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Uỷ viên Uỷ ban nhân dân phường nhiệm kỳ 2004 – 2009 được xem xét, bố trí vị trí công tác phù hợp, có xem xét đến việc bổ nhiệm vào các chức danh của Uỷ ban nhân dân cùng cấp
Đến thời điểm 31/12/2009, tại các địa phương thí điểm đã sắp xếp, giải quyết chế độ, chính sách cho 865 người, trong đó chuyển công tác khác 736 người, nghỉ hưu đúng tuổi cho 36 người, nghỉ hưu trước tuổi cho 34 người, thôi việc ngay đối với 48 người và 11 người khác được nghỉ chờ chế độ
6 Những yếu tố cản trở, rào cản việc thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quân, phường
Trang 5Thời gian thí điểm vừa qua (từ 4/2009 đến 9/2010) là quá ngắn nên việc đánh giá kết quả thí điểm chưa toàn diện, khách quan, chưa lường hết được những vấn đề phức tạp, vướng mắc có thể phát sinh
6.1 Bên cạnh những ý kiến đồng tình, không ít ý kiến từ phía dư luận còn băn khoăn, lo ngại việc “bỏ” HĐND huyện, quận, phường sẽ gây ra những “khoảng trống” về giám sát.
Vẫn chưa có cơ chế giám sát, kiểm tra hữu hiệu để thay thế chức năng giám sát của Hội đồng Nhân dân đối với hoạt động của Ủy ban Nhân dân và các cơ quan tư pháp, nhất là giám sát việc chi tiêu ngân sách Nhà nước ở địa phương
Bên cạnh đó, việc giao cho Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh giám sát đối với hoạt động của Ủy ban Nhân dân, Tòa án Nhân dân, Viện Kiểm sát Nhân dân huyện, quận ở những địa phương thực hiện thí điểm đã nảy sinh những bất hợp
lý và chưa phát huy hiệu quả như mong muốn
Các vấn đề bức xúc của dân không phải lúc nào cũng được đưa lên đến thành phố, đặc biệt những vấn đề dân sinh cấp cơ sở Do đó, “khoảng trống” sẽ xảy ra ở quận, huyện, phường khi thực hiện thí điểm bởi không phải vấn đề nào nhân dân cũng có thể với tới HĐND thành phố và không phải đại biểu nào cũng
có thể đi giám sát, chất vấn vấn đề trước đây thuộc cấp phường, quận
“Trong số 46 vị đại biểu HĐND của TP Đà Nẵng hiện chỉ có 4 vị hoạt động chuyên trách, còn lại là kiêm nhiệm Trong điều kiện đó thì việc tổ chức triển khai các hoạt động giám sát theo quy định của Luật tổ chức HĐND và UBND đã là quá tải, nay tiếp nhận thêm nhiệm vụ giám sát hoạt động của UBND, TAND, VKSND huyện quận (chức năng này trước đây vốn là của HĐND) thực
sự là bài toán nan giải” - Phó Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng Huỳnh Nghĩa
Ở Đồng Nai, mặc dù có cách làm hay là “chuyển” chức năng giám sát cho các tổ đại biểu HĐND cấp tỉnh và tổ chức Ban HĐND cấp xã, tuy nhiên theo ông Trần Đình Thành, Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Nai thì mô hình này cũng còn những hạn chế, trong đó có việc theo dõi thực hiện các kiến nghị sau giám sát một số nơi chưa triệt để
6.2 Quá trình thực hiện thí điểm cũng đã nẩy sinh một số vấn đề như:
Nhìn chung chưa có vướng mắc lớn trong quá trình thực hiện, theo các ý kiến đánh giá khó khăn nhất đó là thời gian thực hiện gấp
Trang 6- Trong quá trình triển khai thực hiện thí điểm, vẫn chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về việc tiếp nhận các phản ánh, ý kiến, kiến nghị của người dân trên địa bàn, về công tác hướng dẫn, phối hợp hoạt động của HĐND xã, thị trấn được các địa phương giao cho UBND huyện thực hiện gây lúng túng, khó khăn trong việc quản lý, chỉ đạo, điều hành
- Bên cạnh đó, dù đã triển khai thí điểm hơn một năm qua song quy chế làm việc mẫu của UBND các cấp tại các địa phương thí điểm không HĐND vẫn chưa được ban hành
- Lúng túng trong tìm kiếm phương thức bảo đảm quyền đại diện, quyền làm chủ của người dân để thay thế cho vai trò của Hội đồng Nhân dân trước đây
- Nhiệm vụ của HĐND cấp tỉnh đã được điều chỉnh theo hướng giao thêm các nhiệm vụ mới, song biên chế vẫn như cũ nên có khó khăn khi tổ chức hoạt động giám sát đối với hoạt động của UBND huyện, quận, phường, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân huyện, quận
- Việc tiếp nhận các phản ánh, ý kiến, kiến nghị của nhân dân trên địa bàn huyện, quận, phường trước đây thuộc thẩm quyền của HĐND cùng cấp, nay được giao cho HĐND tỉnh, thành phố, thị xã, Ủy ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị- xã hội cùng cấp thực hiện, nhưng chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể
- Công tác hướng dẫn, phối hợp hoạt động của HĐND xã, thị trấn được các địa phương giao cho UBND huyện thực hiện Tuy nhiên, do thiếu các quy định của pháp luật hướng dẫn vấn đề này nên việc thực hiện chưa thống nhất ở các địa phương
7.Những thuận lợi, động lực cơ bản khi thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường.
- Trong quá trình lựa chọn các địa phương để thực hiện thí điểm, Chính phủ đã cân nhắc, xem xét để đảm bảo số lượng thích hợp, có cơ sở khoa học để đánh giá tổng kết, rút kinh nghiệm
Danh sách này cũng đảm bảo tính đại diện cho các vùng, miền trong cả nước, kết quả thực hiện các nhiệm vụ kinh tế xã hội và cải cách hành chính ở các địa phương thí điểm cũng ở các mức độ khác nhau
- Với quyết tâm cao, với sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương và với sự nỗi lực, chủ động, sáng tạo trong chỉ đạo, lãnh đạo việc thực hiện thí điểm, cùng với tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn nên trong gần một năm thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND, ở tất cả các địa phương thực hiện thí điểm đều thấy sự chuyển biến rõ rệt trong việc
Trang 7giảm ngân sách chi cho tổ chức và hoạt động của HĐND huyện, quận, phường, tiết kiệm được thời gian làm việc của các đại biểu HĐND trong khi vẫn đảm bảo hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước và thực hiện quyền làm chủ của nhân dân ở địa phương
- Theo một kết quả điều tra xã hội học ở một số tỉnh, TP cho thấy đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình ủng hộ thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND quạn, huyện, phường Ví dụ tại TP.HCM: 70,37% ý kiến đồng ý không nên tổ chức HĐND cấp này; 6,2% đồng ý nên tiếp tục; 1% đề nghị tiếp tục tổ chức HĐND cấp này một thời gian nữa trong khi hoàn thiện bộ máy mới
ở địa phương; kết quả điều tra về thí điểm tại Nam Định: 51,6% ý kiến đánh giá tốt hơn; 37,9% đánh giá vẫn giữ nguyên như cũ; chỉ có 1,9% ý kiến đánh giá kém hơn
TPHCM là địa phương tiến hành thí điểm nhiều nhất với tất cả các quận, huyện, phường sẽ thí điểm không tổ chức HĐND (24/24 quận, huyện và 259/259 phường của toàn thành phố), chỉ còn 58 xã và 5 thị trấn không thí điểm Qua thí điểm, sẽ giúp thành phố có điều kiện để tổ chức lại bộ máy nhà nước phù hợp với đề án chính quyền đô thị mà thành phố đang xây dựng Sau khi thực hiện thí điểm, quyền lợi của cử tri thành phố vẫn được bảo đảm, vì cử tri có thể gửi gắm tiếng nói của mình qua đại biểu Quốc hội, UBMTTQ thành phố cùng các đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội Ngoài ra, khi không còn HĐND quận, huyện, phường thì đòi hỏi HĐND thành phố phải nâng cao chất lượng hoạt động của mình để đảm bảo quyền lợi có người đại diện của cử tri
8.Những kết quả đạt được qua việc thí điểm không tổ chức HĐND cấp huyện, quận, phường trong thời gian qua
Vệc thực hiện thí điểm không tổ chức Hội đồng Nhân dân huyện, quận, phường tại 67 huyện, 32 quận, 483 phường của 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương vừa qua đã đạt được mục tiêu đề ra; tạo bước đột phá trong cải cách hành chính, góp phần tổ chức hợp lý chính quyền địa phương, đảm bảo tính thống nhất, thông suốt, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy hành chính Nhà nước; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý, điều hành của Ủy ban Nhân dân đồng thời phát huy tính chủ động, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính
Quá trình triển khai thí điểm không tổ chức Hội đồng Nhân dân huyện, quận, phường của Chính phủ rất nghiêm túc, quyết liệt và có những kết quả khả quan như sau:
Trang 88.1 Công tác chỉ đạo, hướng dẫn triển khai thực hiện thí điểm
Ban Chỉ đạo Trung ương đã tổ chức các hội nghị quán triệt, tập huấn, giao ban trực tuyến với 10 địa phương thực hiện thí điểm; tổ chức các đoàn kiểm tra sơ kết, tổng kết tại các đơn vị nhằm chỉ đạo, đánh giá kịp thời việc thực hiện thí điểm
Cấp ủy, chính quyền của 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện thí điểm cũng đã tập trung chỉ đạo thực hiện khẩn trương, chặt chẽ, đảm bảo cho sự thành công việc thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường
8.2 Bảo đảm quyền đại diện và quyền làm chủ của nhân dân trên địa bàn huyện, quận, phường thực hiện thí điểm
- Qua thông tin tiếp nhận, Uỷ ban nhân dân các cấp chỉ đạo xử lý theo thẩm quyền, đồng thời tập hợp ý kiến phản ánh những vấn đề vượt thẩm quyền đến cơ quan chức năng giải quyết
Bảo đảm quyền dân chủ của người dân trên địa bàn là trách nhiệm chính trong hoạt động của UBND Do đó, trong công tác quản lý, điều hành các lĩnh vực công tác, UBND các cấp luôn chú trọng công tác tiếp công dân, giải quyết các khiếu nại, tố cáo và kiến nghị của công dân Thông qua hoạt động tiếp công dân hàng ngày của cán bộ tiếp dân; tiếp dân định kỳ của Chủ tịch UBND; số điện thoại đường dây nóng; chuyên mục công dân hỏi, cơ quan chức năng của nhà nước trả lời trên trang tin điện tử,… mọi thông tin của người dân đã được tiếp nhận, xem xét trả lời hoặc giải quyết kịp thời theo thẩm quyền, đồng thời tập hợp ý kiến phản ánh những vấn đề vượt thẩm quyền, đề nghị các cơ quan chức năng giải quyết
- Uỷ ban nhân dân quận, huyện, phường cùng với các ngành, các cấp luôn chú trọng chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân; tuyên truyền, giáo dục vận động nhân dân tham gia xây dựng, củng cố chính quyền vững mạnh, tự giác thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước Mặt khác, còn tạo điều kiện thuận lợi để UBMTTQVN và các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội cùng cấp hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ; xem xét, giải quyết theo thẩm quyền các kiến nghị của UBMTTQVN và các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội cùng cấp
- Tính đại diện và quyền dân chủ của nhân dân trong thực thi quyền lực nhà nước trên địa bàn huyện, quận, phường vẫn được bảo đảm, phát huy thông qua hoạt động của đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND cấp trên, thông qua Uỷ ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị- xã hội, hoạt động tiếp công dân và
Trang 9việc cung cấp, công bố thông tin, tiếp thu ý kiến, giải quyết các đề xuất, kiến nghị từ nhân dân của UBND huyện, quận, phường
- Việc mở rộng sự tham gia của nhân dân trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước ở huyện, quận, phường được thực hiện dưới nhiều hình thức như: tổ chức tiếp công dân, giải quyết các khiếu nại, tố cáo, các kiến nghị, đề xuất đến các cơ quan, cán bộ, công chức; tham gia đối thoại giữa nhân dân với chính quyền; tham gia các cuộc họp của thôn, tổ dân phố
Trong năm thực hiện thí điểm, hoạt động tiếp công dân tại các huyện đã tăng 17,6% so với năm trước khi thực hiện thí điểm; tại các quận tăng 6,3%; các phường thuộc quận tăng 11% Số kiến nghị, đề xuất trực tiếp của nhân dân và doanh nghiệp đến UBND huyện tăng 8,4%, đến UBND quận tăng 6%; thông qua Uỷ ban MTTQ Việt Nam huyện, quận đến UBND cùng cấp tăng lần lượt là 37% và 23,1% Điều này cho thấy việc thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường không những không ảnh hưởng đến quyền dân chủ của người dân
mà còn tạo thuận lợi hơn cho nhân dân khi tham gia quản lý nhà nước
- Tại một số huyện, quận của thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hải Phòng còn tổ chức hội nghị giao ban dư luận xã hội, hội nghị đối thoại giữa chính quyền với nhân dân, giữa chính quyền với doanh nghiệp; tại các phường
đã tăng cường phân công lãnh đạo UBND, cán bộ, công chức phường tham dự các cuộc họp của tổ dân phố… để thông tin kịp thời các hoạt động của chính quyền cho nhân dân biết, đồng thời lắng nghe, tiếp thu các ý kiến, kiến nghị, phản ánh của nhân dân Những hoạt động này đã tạo nên sự gần gũi hơn giữa chính quyền với nhân dân so với khi còn tổ chức HĐND huyện, quận, phường
- Quyền dân chủ được thực hiện thông qua nhiều kênh, thông qua đại biểu quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội của thành phố; Thường trực HĐND, các Ban,
Tổ đại biểu và đại biểu HĐND thành phố, UBMTTQVN, đoàn thể các cấp đặc biệt là sự phản ánh của tổ dân phố và ý kiến trực tiếp của người dân
Nhìn chung, khi thực hiện không tổ chức Hội đồng nhân dân, bộ máy chính quyền cơ sở tinh giản hơn, nhờ vậy tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trực tiếp gặp gỡ, đề xuất kiến nghị với chính quyền Từ đó, thời gian trả lời, giải quyết những bức xúc của bà con cũng nhanh hơn Qua đó cho thấy quyền dân chủ, quyền được tiếp nhận thông tin của người dân vẫn được đảm bảo tốt./
8.3 Hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước các cấp tại địa phương khi thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường
Trang 10- Qua thực hiện thí điểm, nhìn chung các chức năng, nhiệm vụ trước đây của HĐND huyện, quận, phường vẫn được duy trì, phân công, phối hợp trong hệ thống tổ chức chính trị ở địa phương; việc điều chỉnh nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND huyện, quận cho HĐND cấp tỉnh, quy định nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức và hoạt động của UBND huyện, quận, phường theo Nghị quyết số 725/2009/UBTVQH12 đã phù hợp, đảm bảo cho sự vận hành của bộ máy nhà nước, sự điều hành quản lý hành chính nhà nước trên địa bàn huyện, quận, phường được thực hiện tốt, có hiệu quả, nhiều mặt đạt được cao hơn so với trước đây
Số liệu điều tra về việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân của UBND huyện, quận, phường thực hiện thí điểm cho thấy số đơn thư khiếu nại,
tố cáo gửi đến UBND huyện, phường trong năm thí điểm đã giảm so với năm trước thí điểm, trong đó tại huyện giảm 3,5%, tại quận giảm 7,9%, tại phường thuộc quận giảm 4,5% và phường thuộc thị xã, thành phố thuộc tỉnh giảm 34,6%; kết quả số đơn thư đã được giải quyết so với số đơn thư tiếp nhận cũng đạt tỷ lệ cao hơn so với năm trước thí điểm
- Hoạt động quản lý, điều hành của bộ máy chính quyền các cấp đối với việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở địa phương vẫn đảm bảo ổn định, không gây xáo trộn; đã có sự tăng cường phối hợp hoạt động giữa cấp ủy, cơ quan hành chính, các tổ chức chính trị- xã hội trong hệ thống chính trị tại các huyện, quận, phường thực hiện thí điểm; sự chỉ đạo điều hành của cơ quan nhà nước cấp trên
đã trực tiếp và sâu sát hơn, đề cao tính hành chính của UBND
- Bước đầu tinh gọn bộ máy, giảm bớt các quy trình, thủ tục hành chính; giảm nguồn ngân sách chi cho tổ chức và hoạt động của HĐND huyện, quận, phường, nhưng vẫn bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước trên địa bàn
- Tổ chức và hoạt động của UBND huyện, quận, phường nơi thực hiện thí điểm luôn đảm bảo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; đồng thời tăng thẩm quyền và trách nhiệm của tập thể UBND và chủ tịch UBND huyện, quận, phường trong điều hành, phát triển kinh tế- xã hội ở địa phương; nâng cao tính chủ động cho UBND huyện, quận, phường trong xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội, an ninh, quốc phòng theo sự chỉ đạo, hướng dẫn của UBND cấp trên; tăng thẩm quyền và trách nhiệm của chủ tịch UBND cấp trên trong việc phê duyệt quy hoạch, kế hoạch, trong chỉ đạo, điều hành quản lý hành chính nhà nước và công tác tổ chức cán bộ; tạo thuận lợi trong công tác điều động, luân chuyển, bố trí cán bộ ở địa phương