bài dạy môn khoa học theo mô hình kiểu mới

Mọi người dân phải mất nhiều giờ trong ngày để đi lấy nước mang về đổ vào các dụng cụ chứa nước.. Nhóm của chúng tớ đảm bảo chắc chắn cho mọi người trong làng có hiểu biết về nguồn nước

KHOA HỌC BẮT ĐẦU

Hướng dẫn 12: Hãy YÊU QUÝ và TIẾT KIỆM NGUỒN NƯỚC!

* Mục đích:

- Nắm được phương pháp giữ gìn nguồn nước sạch sẽ

- Học cách bảo vệ nguồn nước đúng cách

A Các hoạt động cơ bản

* Đối với giáo viên:

Nội dung, hình vẽ, ý tưởng trong tài liệu này được lấy từ Child to Child, approaches to Clean Water, The Child to Child Trust, 2005

1 Giáo viên hướng dẫn học sinh lần lượt đọc câu chuyện sau:

Những câu chuyện có thật

Tớ có một gia đình rất lớn với 8 anh chị em (cả tớ), gồm 2 trai và 6 gái, cùng sống với cha mẹ Tớ là chị cả trong nhà, vì thế nên cảm thấy mình có trách nhiệm rất lớn với các em trai và em gái Em nhỏ tuổi nhất năm nay mới được 1 tuổi

Ở làng của tớ có một chuyện thế này: Chúng tớ không có nước để uống Mọi người dân phải mất nhiều giờ trong ngày để đi lấy nước mang về đổ vào các dụng

cụ chứa nước Nước mà mọi người mang về thường là không sạch nên trẻ em trong làng tớ hay bị mắc tiêu chảy và các bệnh dịch khác

Ở trường, tớ là một trong những thành viên của nhóm “7 người bạn” tiến hành hoạt động vệ sinh môi trường và phòng dịch thuộc chương trình nước sạch của UNICEF Tớ luôn cố gắng tích cực trong các hoạt động liên quan đến môi trường sống ở trường và ở làng xóm Một phần trong các hoạt động đó là chúng tớ xây dựng nên một hệ thống có tên là latrine Hệ thống mới này giúp bảo đảm cho toilet luôn được sạch sẽ và hoàn toàn vệ sinh

Hiện giờ tớ là trưởng “Nhóm giải quyết vấn đề nước uống” Nhóm của chúng tớ đảm bảo chắc chắn cho mọi người trong làng có hiểu biết về nguồn nước sạch và cách đun sôi nước trước khi uống Đối với hầu hết các bạn nữ thì đây là lần đầu tiên các bạn được tham gia vào một chương trình cộng đồng

Tớ muốn trở thành một nhà lãnh đạo giúp nâng cao điều kiện sống ở cộng đồng của mình, đặc biệt là các vấn đề có liên quan tới nước sạch và vệ sinh

(trích từ Những câu chuyện có thật, Tiếng nói tuổi trẻ, UNICEF)

2 Xem bản đồ thế giới để tìm vị trí của Tajikistan

3 Thảo luận về những kinh nghiệm hoạt động của Mekhriniso ở cộng đồng của bạn ấy

a Cộng đồng nơi bạn Mekhriniso đã gặp phải vấn đề gì?

b Bệnh nào có nguyên nhân là do nguồn nước bị nhiễm bẩn?

c Người dân phải lấy nước bằng cách nào?

4 Nơi chúng ta đang sống có những điểm gì giống và khác so với câu chuyện vừa tìm hiểu? Hãy cùng thảo luận nhóm về những cách khác nhau mà gia

đình chúng ta lấy và chứa nước

Theo nhóm

5 Hãy suy ngẫm về tầm quan trọng của nước đối với con người và các loài động vật Vẽ biểu đồ sau trong vở:

Nước rất quan trọng

cho người Cho các con vật

6 Bây giờ cùng suy nghĩ xem khi nào nguồn nước có thể trở nên nguy

hại đối với con người và các loài vật Tạo một bức bảng để giải thích

tại sao nước bẩn lại độc hại

Giáo viên kiểm tra hoạt động của lớp

THỰC HÀNH

Nhìn vào bức tranh và thảo luận với các bạn hành động nào đúng, hành động nào sai?

Với các bạn trong lớp

2 Nghĩ xem chuyện gì sẽ xảy ra nếu nước bị nhiễm bẩn Ví dụ:

• Rất nhiều ruồi có thể sinh sống trong nguồn nước này

Học sinh lần lượt giải thích cho các nhóm khác về những hậu quả của nước bẩn

3 Đọc kỹ đoạn văn sau:

Nước bẩn có thể là kẻ thù đáng sợ nhất của chúng ta!

Nước bẩn nhìn thì vẫn sạch và trong giống như nước sạch, mùi vị

cũng như thế Nhưng nó có chứa các VI TRÙNG

Trẻ nhỏ, em bé và người già đặc biệt rất dễ bị nhiễm các bệnh tật gây bởi vi trùng có trong nước bẩn Các vi trùng này khiến con người mỏi mệt với tiêu chảy, dịch tả, thương hàn, vàng da, bệnh nấm và nhiều bệnh nguy hiểm khác Các vi trùng này có ở trong cả nguồn nước chúng ta uống hoặc xung quanh nơi chúng ta lấy nước Vi trùng cũng có thể tồn tại ở các dụng cụ chứa nước trong gia đình

* Đối với giáo viên:

4 Chia học sinh thành từng nhóm nhỏ và khảo sát các nguồn nước xung quanh trường học:

- Nhận định xem: nguồn nước nào sạch và trông có vẻ sạch

- Nhận định xem: nguồn nước nào bẩn, quan sát điều gì khiến cho nước trở nên có hại

5 Vẽ bản đồ thể hiện sự khác nhau của các nguồn nước Trong bản vẽ, đánh dấu những nguồn nước sạch bằng một màu, nguồn nước bẩn bằng một màu khác

6 Học cách chế tạo dụng cụ cát lọc nước Lấy từ Góc học tập các nguyên liệu sau:

- Chai nhựa

- Sàng sợi dây thép

- Đá cuội, sỏi

- Cát thô

- Cát tinh

- Chén sạch, đĩa hoặc dụng cụ chứa

a Cắt phần đáy của chai nhựa

b Cắt tấm sàng sợi dây thép thành miếng hình tròn đủ rộng để chặn

cổ chai nhựa

c Đặt tấm sàng vào trong chai sao cho vừa khít cổ chai

d Đổ vào chai một lớp cát tinh, một lớp cát thô và trên cùng là lớp sỏi cuội

e Đổ nước vào phần đáy mở của chai lọc và đặt chén/ bát sạch hoặc dụng cụ chứa nước ở dưới chai lọc để hứng nước sạch

Chú ý: Cát có thể lọc được vi trùng, nhưng cần được lấy ra khỏi bình lọc và rửa sạch hoặc thay sau vài tuần

Hơn nữa, khi thấy nước chảy qua bình lọc chậm hơn hoặc ngừng chảy cũng

là lúc cần phải thay cát lọc

Cảnh báo thêm!

Nếu chúng ta không chắc chắn rằng nước sau khi lọc là đã an toàn, chúng ta có thể đun sôi nước trong 10 phút để vi trùng chết hết Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người ốm nên thường xuyên uống nước sạch đun sôi

Nước đã đun sôi có thể chứa trong các dụng cụ chứa sạch và đậy nắp kim loại hoặc nút gỗ, tránh xa rác thải, ruồi và các loài vật khác

Nhớ lại hoặc quan sát cách mà người dân lấy nước và mang nước

về nhà Thử đề xuất cách làm hiệu quả và an toàn hơn, hoàn thành

sơ đồ sau vào vở:

Làm việc theo cặp

Người dân lấy nước bằng … Có thể cải thiện bằng cách …

Người dân vận chuyển nước bằng … Có thể cải thiện bằng cách …

Làm việc theo cặp và tiến hành một chiến dịch nhỏ để hướng dẫn cộng đồng biện pháp để cải thiện, bảo vệ nguồn nước

Trong chiến dịch, bao gồm các thông tin sau:

Để giữ gìn nguồn nước sạch …

Không nên: - để người dân tắm rửa, tiểu tiện, đại tiện vào hoặc ở gần nguồn

nước

- dùng các dụng cụ bẩn để lấy nước

- để động vật uống nước hoặc đi lại gần nguồn nước mà người dân dùng để uống

Để lấy nước về nhà:

Không nên: - dùng các dụng cụ bẩn để chứa nước

- không để các vật rơi vào nước, hoặc để cành cây hay các vật khác vào nước

- chạm vào nước

Để chứa nước:

Không nên: - để ruồi, bụi và các vật khác rơi vào

- để tay bẩn, gáo múc nước hoặc quần áo vào nước

- để người ốm dùng chung chén cốc với cả nhà

- đổ nước đã qua sử dụng trở lại dụng cụ chứa nước sạch

- để dụng cụ chứa nước không có nắp đậy

- chạm vào nước

“Trình bày tất cả phần tìm hiểu của mình để cô giáo nhận xét, đánh giá”

HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG

Đối với gia đình

Học sinh giải thích cho gia đình mình về tầm quan trọng của nước sạch đối với sức khỏe và hạnh phúc

Ở nhà mình, mỗi học sinh vẽ một bức poster đặt gần nơi chứa nước, nhắc nhở mọi người về các quy tắc quan trọng để giữ nguồn nước được sạch Ví dụ:

Để tay bẩn và động vật tránh

xa nơi chứa nước

Đặt nắp vại nước vào nơi sạch khi lấy nước

Đậy nắp vại nước trở lại sau khi lấy xong nước

“Trình bày kết quả của mình với cô giáo để ghi lại những công việc đã hoàn thành xuất sắc vào biểu đồ cá nhân”

* Giáo viên: thông báo tới các gia đình về cách thức làm bình lọc cát và tầm quan trọng của việc đun sôi nước trước khi uống Học sinh cũng có thể hỗ trợ cộng đồng của mình bằng những hành động thiết thực này

* Mục tiêu: Học và làm theo những thói quen tốt giúp duy trì sức khỏe

Hướng dẫn bài 16: Chúng ta cần chăm sóc cơ thể mình như thế nào?

HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN:

Với các bạn trong lớp

1 Hãy nhìn bức tranh!

a Mô tả chuyện gì đang xảy ra đối với bạn nhỏ ở hình bên trái

b Mô tả chuyện gì đang xảy ra đối với bạn nhỏ ở hình bên phải

2 Cùng thảo luận, khi bị ốm thì cảm thấy thế nào Hãy nhớ lại những lần bị ốm

mà mình đã từng trải qua

3 Nói về những nguyên nhân gây ra ốm mà mình từng trải qua Viết lên một

mảnh giấy về 5 hành động có thể giúp phòng ngừa các bệnh tật và giữ sức khỏe

Để mảnh giấy đã viết vào Chiếc hộp đề xuất ý tưởng

* Đối với giáo viên:

- Cùng hát và biểu diễn những hành động theo lời bài hát: “This is the way - Đây

là cách”:

Đây là cách chúng mình rửa tay, rửa tay, rửa tay

Đây là cách chúng mình rửa tay vào buổi sáng sớm

(lời thay thế): … đánh răng

… chải đầu

… uống nước

… ôm nhau thân thiện

Viết hai dòng về những hoạt động có lợi cho sức khỏe

chúng ta làm vào mỗi sáng Ví dụ: tập thể dục

5 Thảo luận về các thói quen:

a Tại sao mọi người trên thế giới đều phải chải răng và tắm rửa mỗi ngày?

b Tại sao mọi người lại khỏe mạnh và hạnh phúc hơn?

6 Cùng đọc câu chuyện sau nói về các bệnh:

Bệnh là gì?

Hãy nghĩ về lần gần đây nhất bạn bị cảm lạnh Sắc mặt thay đổi Mũi đỏ ửng lên

và nước mũi không ngừng chảy, và bạn cảm thấy đôi mắt mọng nước Cảm lạnh hoặc cúm là một trong những bệnh dịch mà mọi người dễ mắc phải do lan truyền

từ người này sang người khác

Bệnh tật lan truyền qua vi trùng chứa mầm bệnh Các loại

vi trùng có thể là nguyên nhân của rất nhiều bệnh tật Vi trùng hoặc vi khuẩn có thể thấy ở khắp mọi nơi: trong không khí, nước, thức ăn và các vật khác Loài người luôn

bị đe dọa bởi các loài vi trùng

Vi trùng, vi rút và các vi khuẩn là nguyên nhân của nhiều bệnh tật, Chúng ta có thể phòng tránh bệnh tật bằng cách làm theo những thói quen tốt có lợi cho sức khỏe như ăn đầy đủ thức ăn, tập thể dục và đi ngủ sớm mỗi tối Những

bí quyết đơn giản này sẽ giúp cơ thể chúng ta được mạnh khỏe để chống chọi với bệnh tật

* Giáo viên kiểm tra các hoạt động của học sinh

B HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

* Với các bạn cùng lớp:

1 Đọc và quan sát bức tranh Tìm ra vài cách để phòng

tránh sự lây lan của các vi trùng:

b Tại sao bạn ấy lại dùng một chiếc bàn chải?

c Các móng tay có thể là nơi trú ngụ của vi khuẩn được không?

d Tại sao chúng ta nên dùng nước sạch để

rửa tay và tắm?

e Chúng ta rửa tay thường xuyên như thế

nào?

f Bạn trai trong ảnh đang làm gì vậy?

g Tại sao rau quả cần được rửa sạch?

h Các loại rau được trồng ở đâu?

2 Trong thư viện lớp học, thử tìm hiểu xem các loại bệnh tật nào có nguyên nhân bởi rau quả không được rửa sạch Nói tới 3 nơi chúng ta có thể tìm thấy rau quả trước khi rửa chúng

Viết các thông tin vào vở ghi

3. Điền vào bảng hoạt động dưới đây Sau đó, đánh dấu hình mặt cười vào ô của những hành động có lợi cho sức khỏe và hình mặt mếu vào ô của những hành động không có lợi

Có lợi cho sức khỏe Không có lợi cho sức khỏe Chải răng 1 lần/tuần

Tắm mỗi ngày

Chế độ ăn uống cân bằng

Làm sạch rau quả chưa

được rửa

Chải răng sau khi ăn

Thường xuyên chơi thể

thao

Để móng tay bẩn

* Cùng giáo viên:

4 Đọc đoạn văn sau:

“ Răng có ích cho điều gì”

Răng dùng để cắn và nhai thức ăn Răng miệng cũng giúp chúng ta xinh đẹp, hạnh phúc và hấp dẫn hơn khi mỉm cười Hàm răng khỏe mạnh sẽ giúp chúng ta nói năng rõ ràng và ăn được tất cả các loại thức ăn

Trong cuộc đời mỗi người có 2 lần thay răng Lần đầu tiên khi chúng ta 5-8 tuổi, các răng rụng hết và được thay bằng răng mới Lần thứ hai cũng là lần cuối cùng,

và chúng ta phải chăm sóc răng cẩn thận hơn

Một số trẻ em bị sâu răng Chúng có những lỗ mày đen hoặc nâu trông rất đáng sợ Các lỗ cứ to dần ra

và khiến các bé bị đau, Khi chiếc răng bị mục, chúng cần phải nhổ đi Những bé này thường bị đau răng và hơi thở có mùi

Chiếc răng bị mục dần khi chúng ta ăn quá nhiều đường, đồ ăn và đồ uống ngọt Một phần quan trọng khác trong của việc giữ sạch sẽ răng miệng, đó là lợi Lợi là phần bao quanh hàm Khi chúng ta không giữ miệng sạch sẽ, sẽ có các mảng bám quanh răng

và lợi Những vi khuẩn có hại có trong các mảng bám sẽ khiến lợi lở loét và có mùi khó chịu

5 Giáo viên giới thiệu với cả lớp về một chiếc răng Đặt chúng trong một chiếc bình chứa nước có đường hoặc loại kẹo rất ngọt

Để chiếc răng ở đó trong 2 tuần Lập bảng như dưới đây để ghi lại phần quan sát:

Màu sắc của răng Có lỗ không? Có lỗ màu nâu không? Kích cỡ là bao nhiêu? Ngày 1

Thảo luận xem chuyện gì sẽ xảy ra sau 1 tuần, sau 2 tuần?

* Mỗi học sinh:

6 Viết trong vở ghi những gì mà mình học được từ thí nghiệm trên Nói về cách chăm sóc răng miệng sau mỗi bữa ăn

7 Trên một mặt giấy, viết những lời cam kết sẽ cải thiện vệ sinh cá nhân Đặt chúng ở Chiếc hộp cam kết

“ Trình bày phần học của tớ cho cô giáo”

* Đối với gia đình:

1 Hỏi những người lớn trong gia đình về:

a Những căn bệnh thường gặp ở trẻ?

b Những loại thuốc nào dùng để điều

trị chúng?

2 Chia sẻ với gia đình về những thói quen ở

nhà có lợi cho sức khỏe Học sinh chia sẻ

những thói quen có lợi đó cho anh chị em

trong nhà mình

3 Tạo một bức tranh hoặc biểu ngữ để

khuyến khích các bạn nhỏ chải răng thường

xuyên và lựa chọn lọai thức ăn đầy đủ chất

* Trình bày với cô giáo về những gì em đã học được

để ghi vào sổ học tập