MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT Cảm nhận phẩm chất và tài năng của tác giả Hồ Xuân Hương qua một bài thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật chữ Nôm.. -Vẻ đẹp vàthân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài th
Trang 1Tiết 25
Tuần: 7
Văn bản BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Cảm nhận phẩm chất và tài năng của tác giả Hồ Xuân Hương qua một bài thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật chữ Nôm
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC
1 Kiến thức
- Sơ giản về tác giả Hồ Xuân Hương
-Vẻ đẹp vàthân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ Bánh trôi nước.
- Tính chất đa nghĩa của ngôn ngữ và hình tương trong bài thơ
2 Kỹ năng:
- Nhận biết thể loại vủa văn bản
- Đọc - hiểu, phân tích văn bản thơ Nôm Đường luật
3 Tư tưởng:
- Cảm thương cho thân phận người phụ nữ dưới chế độ xưa
- Căm ghét chế độ xã hội phong kiến
III CHUẨN BỊ
1 GV: Giáo án,TLTK
2 HS: Soạn bài và học bài
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4’) Mỗi lớp 2 em
? Đọc thuộc lòng hai bài thơ “Thiên trường vãn vọng” và bài “Côn Sơn ca” cho biết tình cảm của tác giả được thể hiện qua hai bài thơ như thế nào?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài (1’)
Hồ Xuân Hương bà chúa thơ Nôm, trong sự nghiệp thơ ca của mình “Bánh trôi nuớc” được xem là một trong những bài thơ nổi tiếng, tiêu biểu cho tư tưởng nghệ thuật của Hồ Xuân Hương
b Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1(6’)
Giới thiệu về tác giả Hồ - Học sinh đọc chú thích
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
Trang 2Xuân Hương
? Nêu vài nét văn tắt về
tác giả? Giải thích tại sao
Hồ Xuân Hương lại được
mệnh danh là “Bà chúa
thơ Nôm”
? Giải thích nhan đề của
văn bản ?
? Dựa vào số câu, số chữ
và cách hiệp vần nêu thể
loại?
Hoạt động 2(25’)
Hướng dẫn cách đọc
? Thế nào là bánh trôi
nước?
? Đọc lại bài thơ, cho
biết bài thơ có mấy
nghĩa? Đó là nghĩa nào?
? Với nghĩa thứ nhất
bánh trôi nước được
miêu tả như thế nào?
Qua các từ ngữ nào?
? Qua nghĩa thực em
thấy người phụ nữ có vẻ
đẹp như thế nào?
? Thân phận của người
phụ nữ được thể hiện
như thế nào?
? Thân phận bấp bênh
được thể hiện qua từ ngữ
nào?
? Trong 2 nghĩa trên
nghĩa nào quyết định giá
- Trả lời câu hỏi dựa vào chú thích SGK
- Học sinh giải thích
- Thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
- 2 học sinh đọc
- Một thứ bánh làm từ bột nếp, được nhào nặn và viên tròn, có nhân đường
… được luộc bằng cách cho vào nồi nước đường đun sôi
- Bài thơ có hai nghĩa:
+ Nghĩa đen: tả thực + Nghĩa bóng: vẻ đẹp, phẩm chất của người phụ nữ
- Bánh làm bằng bột nếp, hình tròn …
- Từ ngữ: trắng, tròn, chìm nổi, rắn nát …
- Hình thức: xinh đẹp
- Phẩm chất: trong trắng
dù gặp cảnh ngộ vẫn giữ được son sắt thủy chung tình nghĩa
- Bị chìm nổi bấp bênh giữa cuộc đời
- “Bảy nổi ba chìm …”
- Nghĩa sau
→ Nghĩa trước chỉ là
- Hồ Xuân Hương,quê làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
- Mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm
2 Tác phẩm
Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
II Tìm hiểu văn bản
1 Đọc
2 Phân tích
a Nội dung
* Tả thực bánh trôi nước Hình ảnh bánh trôi nước trắng, tròn, chìm nổi, rắn nát …
* Ngụ ý sâu sắc
- Vẻ đẹp duyên dáng, phẩm chất trong trắng, nghĩa tình sắc son của người phụ nữ
- Thân phận: chìm nổi bấp bênh, phụ thuộc
Trang 3trị bài thơ, tại sao?
? Biết những câu thơ, câu
ca dao nào nói về thân
phận người phụ nữ chìm
nổi bấp bênh?
Phân tích về giá trị nghệ
thuật
? Qua bài học em rút ra
được ý nghĩa gì ở văn
bản?
Hoạt động 3(1’)
? Với nghĩa thứ hai tác
giả đã thể hiện vẻ đẹp
phẩm chất và thân phận
của người phụ nữ như
thế nào?
Giáo viên kết luận
Hoạt động 4(5’)
Hướng dẫn học sinh tự
làm- giáo viên nhận xét
phương tiện để chuyển tải nghĩa sau
- Học sinh lấy ví dụ
“Thân em …”
- HS trả lời
- Là bài thơ thể hiện cảm hứng nhân đạo, ngợi ca vẻ đẹp phẩm chất của người phụ nữ, cảm thương thân phận nổi chìm của họ
- Thái độ trân trọng, thương cảm cho thân phận chìm nổi bị lệ thuộc vào
xã hội của người phụ nữ xưa
- Học sinh đọc ghi nhớ
- Học sinh làm
b Nghệ thuật
- Vận dụng quy tắc thơ Đường luật
- Ngôn ngữ thơ bình dị, gần gũi lời ăn tiếng nói hằng ngày…
- Xây dựng hình ảnh nhiều tầng ý nghĩa
c Ý nghĩa văn bản
Là bài thơ thể hiện cảm hứng nhân đạo, ngợi ca vẻ đẹp phẩm chất của người phụ nữ, cảm thương thân phận nổi chìm của họ
III Tổng kết
Ghi nhớ: SGK
IV Luyện tập
1 BT 1/96 Ghi lại những câu hát than thân học ở bài 4, bắt đầu từ 2 từ “ Thân em”
và tìm mối quan hệ cảm xúc giữa các câu hát than thân và bài thơ “Bánh trôi nước
- Thân em như trái bần trôi
- Thân em vừa trắng lại vừa tròn
- Thân em như hạt mưa ghềnh
- Thân em như hạt mưa sa
2 BT 2/96
Học thuộc lòng bài thư
4) Củng cố: (1’)
Ghi nhớ
5) Dặn dò: (1’)
Trang 4- Học ghi nhớ
- Tìm thêm một vài bài thơ khác của HXH Phân tích
- Soạn: “sau phút chia li”
V RÚT KINH NGHIỆM