MỤC TIÊU 1/ Kiến thức: -Sơ giản về tác giả bà Huyện Thanh Quan - Đặc điểm thơ Huyện Thanh Quan qua bài thơ Qua Đèo Ngang - Cảnh Đèo Ngang và tâm trạng tác giả thể hiện qua bài thơ -N
Trang 1Ngày soạn: Bài 8 Tuần:8
Ngày dạy: QUA ĐÈO NGANG Tiết:29
I MỤC TIÊU
1/ Kiến thức:
-Sơ giản về tác giả bà Huyện Thanh Quan
- Đặc điểm thơ Huyện Thanh Quan qua bài thơ Qua Đèo Ngang
- Cảnh Đèo Ngang và tâm trạng tác giả thể hiện qua bài thơ
-Nghệ thuật tả cảnh , tả tình độc đáo trong văn bản
2/ Kỹ năng:
-Đọc- hiểu văn bản thơ Nôm viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật
-Phân tích một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong bài thơ
3/ Thái độ:
-Đồng cảm với tâm trạng của tác giả Có ý thức học tập để làm giàu đất nước
II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC
a/ Giáo viên: Sách giáo khoa ,sách giáo viên ,tranh
b/ Học sinh: Sách giáo khoa , vở ghi, trả lời câu hỏi
III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
4’ 1/ Ổn định- Kiểm tra bài cũ:
a/ Nêu đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản Sau phút chia li
b/ Nêu sơ nét về tác giả và tác phẩm ?
2/Dạy bài mới :
1' Mượn cảnh ngụ tình là thói quen của các nhà thơ cỗ , điển hình như :Lí bạch , Nguyễn Trãi , Đỗ Phủ … và một nhân vật rất điển hình trong phong trào này đó là Huyện Thanh Quan với tác phẩm Qua Đèo Ngang
Trang 2TG Nội dung Họat động giáo viên Họat động học sinh 10’
10’
5'
5'
I Giới thiệu chung :
1.Tác giả :Huyện Thanh
Quan sống thế kỉ XIX quê
ở Quận Tây Hồ Hà Nội là
một trong nữ sĩ tài danh
hiếm có trong thời đại xưa
2.Tác phẩm :thể thơ thất
ngôn bát cú đường luật
II Tìm hiểu văn bản :
1/a/ Bức tranh cảnh vật :
+Thời gian :buổi chiều tà
+Không gian: trời,
non ,nước, cao rộng ,bát
ngát
+Cảnh vật có cỏ, cây, đá,
hoa, tiếng chim kêu , nhà
chợ bên sông, hiện lên
tiêu điều hoang sơ
b/ Tâm trạng con người:
+Hoài cổ nhớ nước thương
nhà
+Buồn, cô đơn
2/ Nghệ thuật:
-Sử dụng thể thơ đường
luật thất ngôn bát cú một
cách điêu luyện
-Sử dụng bút pháp nghệ
thuật tả cảnh ngụ tình
-Sáng tạo trong việc sử
dụng từ láy , từ đồng âm
khác nghĩa gợi hình gợi
cảm
- Sử dụng nghệ thuật đối
hiệu quả trong việc tả cảnh
tả tình
3/ Ý nghĩa:
-Thể hiện tâm trạng cô đơn
thầm lặng ,nổi niềm hoài
cổ của nhà thơ trước cảnh
Đèo Ngang
Họat động I : Nêu sơ nét về tác giả?
?Nêu sơ nét về tác phẩm ?
Họat động II :
?Hai cây đầu cho biết điều gì ?
Hoạt động 3
?biện pháp nghệ thụât
gì được sử dụng ?tác dụng của nó ?
?nổi bật trên nền cảnh
đó là gì ?
?phép đối sử dụng nhằm mục đích gì ?
?biện pháp nào được sử dụng tác dụng của nó ?
?nhận xét dấu câu , âm điệu nói lên điều gì ?
?mảnh tình riêng là gì ? tại sao dùng là mảnh,ta với ta gợi em suy nghĩ
gì về tác giả ?
HS:Huyện Thanh Quan sống ở thế kỉ XIXquê ở
Hà Nội là một tron g
nữ sĩ tài danh hiến có trong thời đại ngày xưa HS:thể thơ thất ngôn bát cú đường luật
HS:chủ thể trữ tình – hành động trữ
tình cảnh vật hoang
dã vắng vẻ :kg đèo ngang
-Cảnh vật :nắng cỏ cây
lá , đá ,hoa cây lá chen chút
HS: điệp từ chen tạo nên sức sống của cây thật mãnh liệt nhưng lại phải sống nơi chật hẹp giống với hòan cảnh của tác giả
HS:nổi bật là sự sống của con người vẻ mờ
xa heo hút không nhìn thấy người mà chỉ thấy thấp thóang →thêm người nhưng thiực chất càng vắng vẻ hơn HS:Tả âm thanh tiếng động buồn buồn khắc khỏai không dứt nhớ thương thời đại nhà Lê
đã qua
HS:nghệ thuật ẩn dụ tượng trưng con chim Quốc ,gà Gô tâm trạng nhớ quê ,nhớ nước ,nhà HS:cảnh vật như rời rạc :trời non n ước mỗi cảnh một nơi vì lòng người cô lẻ, nghệ thuật
Trang 33’ 3/.Củng cố :
a/ Đọc một bài thơ có miêu tả cảnh nước ta ?
b// Bức tranh cảnh vật ở Đèo Ngang hiện lên như thế nào?
1’ 4/.Dặn dò :
-Học thuộc lòng bài thơ
-Nhận xét về các cách biểu lộ cảm xúc của bà Huyện Thanh Quantrong bài thơ
- Chuẩn bị bài Bạn đến chơi nhà trả lời câu hỏi theo gợi ý SGK trang 104
Ngày dạy: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ Tiết:30
I MỤC TIÊU
1/ Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả Nguyễn Khuyến
- Sự sáng tạo trong việc vận dụng thể thơ Đường luật cách nói hàm ẩn sâu xa thâm thuý của Nguyễn Khuyến trong bài thơ
2/ Kỹ năng:
- Nhận biết được thể loại của văn bản
- Đọc- hiểu văn bản thơ Nôm Đường luật thất ngôn bát cú
- Phân tích một bài thơ Nôm Đường luật
3/ Thái độ:
-Tình bạn chân thành tha thiết không vụ lợi
II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC
a/ Giáo viên: Sách giáo khoa ,sách giáo viên ,bảng phụ
b/ Học sinh: Sách giáo khoa ,vở ghi, trả lời câu hỏi
III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
4’ 1/ Ổn định- Kiểm tra bài cũ:
a/Đọc bài thơ qua đèo Ngang ,nhận xét hai câu kết của bài thơ?
b/ Nêu nghệ thuật văn bản Qua Đèo Ngang?
2/ Dạy bài mới :
1' Nguyễn khuyến có nhều bài thơ hay về quê hương làng cảnh Việt Nam về nỗi buồn niềm vui trong cuộc sống ẩn dật nơi thôn dã ,về tình bạn bài thơ chúng ta tìm hiểu là một trong những bài hay và đặc sắc của ông
Trang 43’
3.Củng cố
: a/Trong các dòng thơ sau dòng nào
là thành ngữ :
10’
10’
5'
6'
5’
I Giới thiệu chung :
1.Tác giả :Nguyễn
Khuyến 1835-1909 quê
tỉnh Hà Nam , đổ đầu 3
kì ,làm quan được 10 năm
sau đó về ở ẩn
2.Tác phẩm :Viết lúc ông
về ở ẩn ,theo thể thất ngôn
bát cú
II Tìm hiểu văn bản :
1/a/ Cảm xúc khi bạn
đến chơi nhà:
-Lời chào bạn đến chơi
nhà
-Giải bài hoàn cảnh sống
nghèo với bạn
b/ Cảm nghĩ về tình bạn:
-Lời kết thể hiện cái nhìn
thông thái , niềm vui của
tác giả khi đón bạn vào
nhà
2/ Nghệ thuật:
-Sáng tạo nên tình huống
khó sử khi bạn đến chơi
nhà và cuối cùng oà ra
niềm vui đồng cảm
-Lập ý bất ngờ
-Vận dụng ngôn ngữ điêu
luyện
3/ Ý nghĩa:
Bài thơ thể hiện một quan
niệm về tình bạn,quan
niệm đó còn có giá trị lớn
trong cuộc sống con người
hôm nay
III Tổng kết :bài thơ được
lặp ý bằng cách cố tình
dựng lên tình huống khó
xử khi bạn đến chơi , để
rồi hạ một câu kết “bác
đến chơi đây ta với ta “
nhưng trong đó là một
giọng thơ hóm hỉnh chứa
đựng tình bạn đậm đà
thấm thiết
Họat động I :
?Giới thiệu sơ nét về tác giả ?
?Nêu sơ nét về tác phẩm ?
Họat động II :
?Nhận xét câu mở đầu ?
?nguyễn Khuyến đãi bạn như thế nào ?
Hoạt động III
?6 câu đó nói lên hòan cảnh nguyễn Khuyến như thế nào ?
?so sánh cụm từ Ta với
Ta trong bài thơ này và bài thơ Qua Đèo
Ngang ?
Họat động IV:
?nêu đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ ?
HS:Nguyễn
Khuyên1835-1909 tỉnh Hà Nam , đổ đầu 3 kì ,làm quan khỏang
10 năm ,sau đó về ở ẩn là nhà thơ lớn của dân tộc HS:Viết lúc cáo quan về ở
ẩn ,thể thất ngôn bát cú
HS:Mở đầu tự nhiên như lời giới thiệu ,ta còn bắt gặp tâm trạng vui sướng của tác giả
HS:trẻ có nhưng đi vắng chợ có nhưng xa
cá to nhưng nước đầy
gà có nhưng khó bắt cải ,bầu, mướp :chưa ăn được trầu ;không có →tất cả là con số không
to tướng
HS:thanh đạm ,nghèo túng của quan thanh liêm nổi bật tinh thần cao quý HS:#kết thúc bằng bằng cụm từ Ta với Ta
hai từ ta nhưng ám chỉ một người ,nỗi
cô đơn chỉ hai người tâm trạng mừng vui khôn xiết HS: Dựng lên tình huống khó xử khi bạn đến chơi
để rồi hạ một câu kết “bác đến chơi đây ta với ta “ nhưng trong đó là một giọng thơ hóm hỉnh chứa đựng tình bạn đậm đà thấm thiết
Trang 5A Ao sâu nước cả
B Cải chữa ra cây
C bầu vừa rụng rốn
D Đầu trị tiếp khách a/ Nêu nghệ thuật văn bản vừa học?Nhận xét về ngơn ngữ và giọng điệucủa bài Bạn đến chơi nhà
1’ 4.Dặn dị :
-Học thuộc lịng bài thơ ,tìm đọc thêm một số bài thơ khác viết về tình bạn của
Nguyễn Khuyến và của tác giả khác
-Chuẩn bị trả lời câu hỏi SGK bài Cảm nghĩ trong đêm thanh tỉnh trang 123
Ngày sọan: VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 2 Tuần:
Ngày dạy : VĂN BIỂU CẢM Tiết:
I- Mục tiêu :
- Tiếp tục rèn kĩ năng viết văn biểu cảm
- Qua bài viết HS tự bộc lộ được cảm xúc, tình cảm, sự đánh giá của mình ve
đối tượng biểu cảm
-Chọn các loại cây gần gũi với đời sống thường ngày, cũng có thể viết về cây cảnh,
cây hoa mà HS yêu thích, hoặc những gì gần gủi nhất
II Tiến hành kiểm tra:
Trang 6Đề bài: Cảm nghĩ về nụ cười của mẹ
Tên: KIỂM TRA 15'
Lớp: MƠN NGỮ VĂN 7
đứng ở phủ Thiên Trường trơng ra"gieo vần gì?(0,5đ)
A/ Vần liền B Vần cách
C/ Vần chân D Vần lưng
2/ Câu thơ "Trước xĩm sau thơn tựa khĩi lồng "đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?(0,5đ)
A Điệp ngữ B Ẩn dụ
C Nhân hĩa D So sánh
3/ Từ "buổi chiều" là loại từ ghép nào?(0,5đ)
A Từ đơn B Từ phức
Điểm: Lời phê của cơ:
Trang 7B Từ ghép chính phụ D Từ ghép đẳng lập
4/ Từ nào dưới đây là từ ghép "Hán Việt"(0,5đ)
A Mục đồng B Sông núi
C Trời đất D Cây cỏ
5/ Đoạn thơ "Bài ca Côn Sơn"được viết theo phương thức biểu đạt nào?(0,5đ)
A Biểu cảm B Nghị luận
C Tự sự D Miêu tả
6/ Đoạn thơ "Bài ca Côn Sơn"được viết theo thể thơ gì ?(0,5đ)
A Thể thơ song thất lục bát B Thể thơ lục bát
C Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt D Thể thơ thất ngôn bát cú
7/ Đoạn thơ "Bài ca Côn Sơn" từ "ta" được lập lại mấy lần?(0,5đ)
A 4 lần B 5 lần C 6 lần D 7 lần
8/ Dùng từ Hán Việt để tạo sắc thái ?(0,5đ)
A Trang trọng B Tao nhã
B Cổ D Cả ba sắc thái trên
9/ Khi lạm dụng từ Hán Việt làm cho lời ăn tiếng nói thiếu tự nhiên , không phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp(0,5đ)
A Đúng B Sai
10/ Đánh chéo vào câu đúng?(1,5đ)
A Em đi xa nhớ bảo vệ sức khỏe nhé!
B Con chim lâm chung thì tiếng kêu thương
C Con cái phải nghe lời dạy bảo của cha mẹ
D Ngoài sân, trẻ em đang vua đùa
11/ Điền các từ "trăng cao,ướt đầm,Nguyễn Trãi, thơ ngâm" vào chổ trống thích hợp?(2đ)
* Đồi thông sáng dưới Như hồn năm nào về thăm
Em nghe có tiếng Ngoài kia nòng pháo sương khuya 12/ Nối cột A với cột B cho phù hợp(2đ)
Đáp án
1.C (0,5đ) , 2D(0,5đ) , 3 C(0,5đ), 4 A(0,5đ), 5 A(0,5đ) 6B(0,5đ)
6 B(0,5đ) , 7 C(0,5đ), 8 D(0,5đ), 9A(0,5đ) , 10 A,C,D(1,5đ)
11 Điền khuyết: "trăng cao, Nguyễn Trãi, thơ ngâm, ướt đầm"(2đ)
12 Nối cốt :(1)-b , (2)-d ,(3)-a ,(4)-c (2đ)