Cách mạng tư sản Anh giữa thế kỉ XVII, chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và sự thành lập Hợp chủng quốc châu Mỹ - Nắm các khái niệm cơ bản, chủ yếu là khái niệm “c
Trang 1Phần 1: LỊCH SỬ THẾ GIỚI LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI (TỪ GIỮA THẾ KỈ
XVI -1917) Chương 1: THỜI KÌ XÁC LẬP CỦA CHỦ NGHĨA
TƯ BẢN (TỪ GIỬA THẾ KỈ XVI ĐẾN NỬA SAU
THẾ KỈ XIX)
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1) Kiến thức Giúp học sinh nắm được:
- Nguyên nhân ,diễn biến ,tính chất và ý nghĩa lịch sử của các cuộc cách mạng tư sản Cách mạng tư sản Hà Lan giữa thế kỉ XVI Cách mạng tư sản Anh giữa thế kỉ XVII, chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và sự thành lập Hợp chủng quốc châu Mỹ
- Nắm các khái niệm cơ bản, chủ yếu là khái niệm “cách mạng tư sản”
2) Tư tưởng:
- Nhận thức đúng của vai trò quần chúng nhân dân trong các cuộc CMTS
- Nhận thức đúng về chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ và hạn chế của nó
3) Kĩ năng :
- Sử dụng tranh ảnh, bản đồ lịch sử
- Chủ động học tập giải quyết các vấn đề đặt ra trong bài
II/ CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
-Giáo viên:
- Bản đồ thế giới để xác định vị trí các nước đang học
- Vẽ, phóng to các bản đồ tranh ảnh lịch sử trong bài, sưu tầm các tài liệu tham khảo có liên quan đấn bài học
-Học sinh: Chuẩn bị trước ở nhà: SGK,Xem bài trước , trả lời các câu hỏi trong SGK
III/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
*HĐ 1 : Khởi động (6’)
1.ổn định tổ chức lớp :
-Kiểm tra sỉ số (1’)
-Kiểm tra tập và sách học sinh.(4’)
2 Kiểm tra bài cũ : không
3 Bài mới:
Tuần : 01
Tiết : 01
NS : 01/ 08/ 2009
ND : 10/ 08/ 2009
BÀI 1: NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN.
Trang 23.1: Giới thiệu bài : (1’) :
Các em đã tìm hiểu về xã hội phong kiến trong chương trình lịch sử lớp 7 những mâu thuẩn gay gắt giữa tầng lớp mới (tư sản và các tầng lớp nhân dân ) với chế độ PK trong lòng xã hội PK đã suy yếu đòi hỏi phải được giải quyết bằng một cuộc cách mạng tư sản là tất yếu Vậy các cuộc cách mạng tư sản đầu tiên đã diễn ra như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung của bài hôm nay
Nội dung Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
*HĐ 2: Hình thành
kiến thức (34’)
I/ SỰ BIẾN ĐỔI
TRONG KINH TẾ XÃ
HỘI TÂY ÂU THẾ KỈ
XVI-XVII CUỘC CM
TƯ SẢN ĐẦU TIÊN
(11’)
1/Một nền sản xuất
mới ra đời (6’)
-Nền sản xuất mới tư
bản chủ nghĩa tiến bộ ra
đời
2/Cuộc cách mạng tư
sản đầu tiên (5’)
-Tháng 8-1566 nhân
dân Nê-đec-lan nổi dậy
-Năm 1648 nước cộng
hòa Hà Lan được thành
lập ,mở đầu thời kì lịch
sử cận đại
II/ CÁCH MẠNG TƯ
SẢN ANH GIỮA THẾ
3.2: Phát triển bài:
-GV sử dụng bản đồ thế giới yêu cầu HS quan sát xác định
vị trí các nước Nêđeclan (Hà Lan), Anh trên bản đồ
? Vị trí các nước này có tác động gì tới sự ra đời của nền sản xuất mới tư bản chủ nghĩa?
?Ngoài thuận lợi về điều kiện tự nhiên, nền sản xuất mới tư bản còn ra đời trong điều kiện nào?
?Những biểu hiện nào chứng tỏ nền sản xuất mới TBCN phát triển mạnh ở Tâu Aâu?
-Gợi ý: tầng lớp tư sản ra đời
xã hôïi Tây Aâu tồn tại những mâu thuẩn nào? Tại sao tư sản và nhân dân mâu thuẩn gây gắt với chế độ phong kiến?
Dẫn dắt: mâu thuẩn đó tất yếu dẫn đến kết quả là gì?
-Yêu cầu học sinh đọc mục 2 SGK
?Nêu những sự kiện chính về diễn biến, kết quả cách mạng
tư sản Nê-đéc-lan?
-Lớp trưởng báo cáo -Để tập vỡ , SGK trên bàn
-Cả lớp chú ý lắng nghe và ghi nhận
-HS quan sát, xác định các nước Nê-đec-lan, Anh
Đ: Các nước này đều nằm ven bờ biển Bắc (Đại Tây Dương) có điều kiện giao lưu buôn bán và phát triển nền sản xuất công thương nghiệp
Đ: Ra đời trong lòng chế độ phong kiến tống trị Tây Ban Nha đã mục nát, cản trở sự
Trang 3KỈ XVII (23’)
1/Sự phát triển của
chủ nghĩa tư bản Anh
(7’)
-Sự phát triển của các
công trường thủ công và
thương nghiệp cùng với
nền nông nghiệp kinh
doanh theo lối
TBCNCNTB phát
triển mạnh mẽ ở Anh
-Xã hội Anh tồn tại
những mâu thuẩnå: giữa
vua và quốc hội, giữa
phong kiến và nông dân
cách mạng bùng nổ
2/Tiến trình cách
mạng (12’)
a/Giai đoạn 1
(1642-1648) (6’)
-Tháng 8-1642 cuộc nội
chiến ở Anh bùng nổ,
chế độ phong kiến bị lật
đổ, chế độ cộng hòa
được thiết lập
b/Giai đoạn 2 ( 1649 –
1688) (6’)
-Quý tộc mới liên minh
với tư sản tiếp tục cuộc
cách mạng 12-1688 đảo
chính thiết lập chế độ
quân chủ lập hiến, cách
mạng kết thúc
-Kết luận: Cách mạng tư sản
Hà Lan thắng lợi chứng tỏ chủ nghỉa tư bản đã chiến thắng chế độ phong kiến, mở đấu thời kì cận đại
Yêu cầu HS theo dõi đoạn chữ
in nhỏ trong SGK và cho biết các con số chứng tỏ điều gì?
? Những biểu hiện sự phát triển CNTB ở Anh có gì khác với Tây Aâu?
? Vì sao CNTB phát triển mạnh mà nông dân vẫn phải bỏ quê hương đi nơi khác sinh sống ?
?Nhận xét gì về vị trí, tính chất của tầng lớp quý tộc mới trong xã hội Anh trước cách mạng ?
? Xã hội Anh thế kỉ XVII tồn tại những mâu thuẩn nào?
Yêu cầu theo dõi mục a.Giai đoạn 1 và hỏi: Cách mạng Anh bùng nổ như thế nào?
-Nhấn mạnh:Quyết tâm của quốc hội (do Crôm-oen lãnh đạo) chống lại nhà vua đẩy mạnh phát triển lên đỉnh cao ,Vua Saclơ I bị đem ra xử chém Hãy tường thuật sự kiện xử chém vua Sáclơ I ngày
30-1-1649 Sự kiện đó đưa đến kết quả là gì?
phát triển của nển sản xuất mới
Đ: Sản xuất phát triển: Các xưởng thuê mướn nhân công, các trung tâm sản xuất buôn bán, ngân hàng xã hội xuất hiện những tầng lớp mới: tư sản và vô sản Đ:Chế độ phong kiến Tây Ban Nha thống trị, bóc lột, cản trở sự phát triển của Nê-đec-lan
-Cả lớp chú ý lắng nghe
-Học sinh đọc SGK -Dựa vào sách giáo khoa trả lời
-Cả lớp chú ý lắng nghe
Đ:Những con số đó chứng tỏ CNTB phát triển mạnh ở Anh
-Suy nghĩ trả lời
Đ:+Sự bần cùng hóa của nông dân (bị tước đoạt ruộng đất,đời sống khốn khổ phải rời bỏ quê hương ) +Sự giàu có của tầng lớp quý tộc mới
Đ: Là tầng lớp quý tộc đã tư sản hóa, có thế lực kinh tế và địa vị chính trị, ủng hộ và
Trang 43/Tính chất và ý nghĩa
của cách mạng tư sản
Anh giữa thế kỉ XVII
(4’)
-Tính chất:là cách mạng
tư sản bảo thủ không
triệt để, chỉ đem lại
quyền lợi cho tư sản và
quý tộc mới, quyền lợi
của nhân dân không
được đáp ứng
-Ý nghĩa:
+Mở đường cho CNTB
phát triển chiến thắng
chế độ phong kiến
* Hoạt động 3
Củng cố (4’)
*Hoạt động 4: Dặn dò
(1’)
?Vì sao nước Anh từ chế độ cộng hòa lại chuyển sang chế độ quân chủ ?
?Thực chất chế độ quân chủ lập hiến là gì ?
-Gợi ý: Từ mục tiêu, thành phần, kết quả mà cuộc cách mạng Anh đem lại, hãy nêu nhận xét tính chất của cuộc cách mạng tư sản Anh
-Yêu cầu đọc kĩ câu nói của Mác ở cuối bài và rút ra ý nghĩa của cuộc cách mạng tư sản Anh
1/Phân biệt chế độ quân chủ lập hiến và quân chủ chuyên chế ?
2/Nêu các sự kiện chính diễn ra cuộc nội chiến ở Anh?
3/Vì sao cách mạng tư sản Anh lại là cuộc cách mạng tư sản bảo thủ không trietä để ?
-Học bài và làm bài tập -Bài tập về nhà:Lập bảng niên biểu sự kiện chính và kết quả các giai soạnphát triển của cách mạng tư sản Anh
-Xem bài trước ở nhà phần III của bài 1
-Trả lời các câu hỏi trong SGK
cùng với tư sản lãnh đạo cách mạng Anh
-Dựa vào SGK trả lời
-HS quan sát, sau đó lên bảng chỉ trên lược đồ tiến trình cuộc nội chiến ở Anh -Cả lớp chú ý lắng nghe
-HS tường thuật sự kiện Vua sác lơ I bị xử tử
Đ: Chế độ phong kiến bị lật đổ, chế độ cộng hòa được thiết lập ( quyền hành nằm trong tay tư sản và quý tộc mới, nhân dân không được hưởng quyền gì)
Đ: Chế độ cộng hòa được thiết lập có sự tham gia của quý tộc mới, liên minh với
tư sản muốn khôi phục chế độ quân chủ, chống lại cuộc đấu tranh của nhân dân đẩy cách mạng đi xa hơn tiến hành cuộc đảo chính
12-1688 thiết lập chế độ quân chủ lập hiến
Đ: Chế độ chính trị mà quyền lực của vua bị hạn chế bằng một hiến pháp do quốc hội định ra
-HS nhận xét, lớp bổ sung
Trang 5-HS đọc SGK và trả lời: Cùng với cách mạng Nê-đec-lan, cách mạng Anh tiếp tục khẳng định chủ nghĩa tư bản từng bước chiến thắng chế độ phong kiến
-Học sinh trả lời
-Học sinh làm theo yêu cầu của giáo viên
III/ CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MỸ
Nội dung Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
*HĐ 1 : Khởi động (6’)
*HĐ 2: Hình thành
kiến thức (34’)
III/ CHIẾN TRANH
GIÀNH ĐỘC LẬP
CỦA CÁC THUỘC
ĐỊA ANH Ở BẮC MỸ
1.ổn định tổ chức lớp :
-Kiểm tra sỉ số (1’)
2 Kiểm tra bài cũ :( 5’)
1/Nêu các sự kiện chính diễn ra cuộc nội chiến ở Anh?
2/Vì sao cách mạng tư sản Anh lại là cuộc cách mạng tư sản bảo thủ không trietä để ?
3 Bài mới:
3.1: Giới thiệu bài : (1’) :
Giờ trước các em đã tìm hiểu hai cuộc cách mạng tư sản diễn
ra ở châu Aâu (Nê-đec-lan và Anh), tiết này chúng ta sẽ tìm
-Lớp trưởng báo cáo
-HS trả bài
-Cả lớp chú ý lắng nghe và ghi nhận
Tuần : 01
Tiết : 02
NS : 02/ 08/ 2009
ND : 12/ 08/ 2009
BÀI 1: NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN.
Trang 61/Tình hình các thuộc
địa ,nguyên nhân của
chiến tranh (10’)
-Thực dân Anh bắt đầu
xâm lược từ thế kỉ XVI,
đến thế kỉ XVII thì
chúng chính thức thiết
lập 13 thuộc địa ở Bắc
Mỹ
-Nền kinh tế TBCN ở
thuộc địa phát triển
nhanh chóng bị thực dân
Anh kìm hãm bằng các
chính sách vô lí ( đánh
thuế nặng, độc quyền
buôn bán )nảy sinh
mâu thuẩn giữa thuộc
địa và chính quốc ⇒
cách mạng bùng nổ
2/Diễn biến cuộc chiến
tranh (16’)
a.Nguyên nhân:
-Mâu thuẩn giữa thuộc
địa và chính quốc gay
gắt
-12 – 1773 nhân dân
Bôtxtơn nổi dậy tấn
công Anh
b.Diễn biến
-4 -1775 chiến tranh
bùng nổ
- 7 -1776 bản tuyên
ngôn độc lập ra đời ,
quân thuộc địa thắng lợi
liên tiếp
hiểu một cuộc cách mạng diễn
ra ở châu Mỹ, xem các cuộc cách mạng này có gì giống và khác nhau
3.2: Phát triển bài:( 33’)
-Yêu cầu HS quan sát lược đồ
13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mỹ ,xác định vị trí của 13 thuộc địa, tiềm năng thiên nhiên, quá trình xâm lược và thành lập các thuộc địa của thực dân Anh ở Bắc Mỹ
?Vì sao mâu thuẩn giữa thuộc địa và chính quốc nảy sinh?
Nêu những biểu hiện chứng tỏ mâu thuẩn đó ?
?Vì sao thực dân Anh kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế thuộc địa? Cuộc đấu tranh của nhân dân thuộc địa chống thực dân Anh nhằm mục đích gì?
? Duyên cớ trực tiếp dẫn đến cuộc chiến tranh ? Sự kiện đó chứng tỏ điều gì ?
-GV: Việc đàn áp nhân dân Bôtxtơn và không chấp nhận kiến nghị của Đại hội lục địa
chiến tranh chính thức bùng nổ
? Nêu sự kiện diễn biến cuộc chiến tranh ?
-Yêu cầu HS đọc đoạn chữ in nhỏ nội dung của Tuyên ngôn độc lập
-HS quan sát, xác định vị trí các thuộc địa và giới thiệu
13 thuộc địa
-Dựa vào sách giáo khoa trả lời
Đ:+ Muốn kinh tế thuộc địa gắn chặt và phụ thuộc vào chính quốc để dễ bề cai trị ,bóc lột; +Mục đích: Thoát khỏi sự thống trị của thực dân Anh, mở đường cho nền kinh tế TBCN phát triển
ở thuộc địa
Đ:+ 12-1773 nhân dân cảng Bôtxtơn tấn công 3 tàu chở chè của Anh Đại hội lục địa 10-1774 ở Phi-la-đen-phia ; + nhân dân thuộc địa quyết tâm chống thực dân Anh (đòi xóa bỏ chế độ thuế, các luật cấm vô lí )
-Cả lớp chú ý lắng nghe
-Dựa vào SGK trả lời
-HS đọc, lớp lắng nhe
-Lớp chia làm 4 nhóm, cùng thảo luận và trả lời:
Đ:+ Tiến bộ:đề cao quyền
Trang 7c Kết quả
-7 -1783 Anh kí hiệp
ước Véc-xai công nhận
nền độc lập cho các
thuộc địa Mỹ
3/Kết quả và ý nghĩa
của cuộc chiến tranh
giành độc lập của các
thuộc địa Anh ở Bắc
Mỹ ( 7’)
a.Kết quả: Giành độc
lập, khai sinh ra nước
cộng hòa tư sản Mỹ
b.Ý nghĩa: là cuộc cách
mạng tư sản, thực hiện
nhiệm vụ giải phóng
dân tộc mở đường cho
CNTB phát triển
*Hoạt động 3
Củng cố (4’)
*Hoạt động 4: Dặn dò
(1’)
-Cho HS thảo luận ( 2’):
?Nêu tính chất tiến bộ và hạn chế của Tuyên ngôn ? Bản tuyên ngôn này được liên hệ trong bản tuyên ngôn nào của nước ta ?
-HS thảo luận xong , đại diện nhóm lên trình bày
? Với tính chất tiến bộ, hạn chế của nó, tuyên ngôn có ý nghĩa
to lớn đối với tiến trình cuộc đấu tranh giành độc lập Vì sao vậy?
? Chiến thắng Xaratoga có ý nghĩa gì?
?Hãy nhận xét vai trò của Oa-sinh-tơn đối với chiến tranh giành độc lập?
?Việc buộc Anh kí hiệp ước Vec-xaiKết quả to lớn nhất mà cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ là gì?
? Từ mục tiêu của cuộc chiến tranh đặt ra và từ kết quả mà nó giành được, hãy cho biết cuộc chiến tranh giành độc lập này có phải là cuộc cách mạng
tư sản không ? Tại sao?
1/Hãy nêu tính tích cực, hạn chế của bản tuyên ngôn, độc lập 7-1776? Bản tuyên ngôn đó
con người ; + Duy trì chế độ nô lệ ,các quyền con người trên thực tế không được thực hiện đối với nhân dân mà chỉ dành cho người da trắng, nô lệ và người da đen không được hưởng
Đ:Đáp ứng được lòng mong mõi nguyện vọng của nhân dân ,tích cực tham gia cuộc chiến tranh giành độc lập, đưa đến thắng lợi liên tiếp của quân thuộc địa, tiêu biểu là chiến thắng Xaratoga 10-1777
-Dựa vào SGK trả lời
Đ:Là người chỉ huy quyết định thắng lợi của chiến tranh giành độc lập ,ông được chọn làm tổng thống đầu tiên của nước Mỹ
Đ: + Thoát khỏi sự thống trị của thực dân Anh,giành độc lập +khai sinh ra nước cộng hòa tư sản Mỹ được hiến pháp 1787 thừa nhận
-Dựa vào SGK trả lời
Trang 8được liên hệ, vận dụng trong bản tuyên ngôn nào ở nước ta?
2/Nêu kết quả và ý nghĩa của cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
-Học bài và làm bài tập -Bài tập về nhà:Lập bảng niên biểu sự kiện chính của CM tư sản
-Xem bài trước ở nhà , HS tự mô tả tranh ảnh trong SGK -Trả lời các câu hỏi trong SGK
-Học sinh trả lời
-Học sinh làm theo yêu cầu của giáo viên