Công tác phân tích công vi c ..... Georget Milkovich và John W... Gi iăthi uăt ngăquanăv ăChiăc căthu ăThànhăph ă ôngăHà,ăt nhăQu ngăTr 2.1.1... Phânătíchăc ăc uăngu nănhânăl c và th că
Trang 1NGUY N TH HI N GIANG
M T S GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N
TR NGU N NHÂN L C T I CHI C C THU THÀNH
PH ÔNGăHÀ,ăT NH QU NG TR NăN Mă2020
LU NăV NăTH C S KINH T
Thành ph H Chí Minh - N mă2015
Trang 2NGUY N TH HI N GIANG
M T S GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N
TR NGU N NHÂN L C T I CHI C C THU THÀNH
PH ÔNGăHÀ,ăT NH QU NG TR NăN Mă2020
Chuyên ngành: Qu n tr kinh doanh – h ng ngh nghi p
Mã s : 60340102
LU NăV NăTH C S KINH T
NG I H NG D N KHOA H C PGS TS NGUY N QU C T
Thành ph H Chí Minh - N mă2015
Trang 3L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n này do tôi th c hi n m t cách nghiêm túc Các s
li u, k t qu nêu trong lu n v n là trung th c và ch a đ c ai công b trong b t k công trình nào khác
Tác gi lu n v n
NGUY NăTH ăHI NăGIANG
Trang 4M CăL C
Trang ph bìa
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC T VI T T T
DANH M C B NG BI U
DANH M C BI U
DANH M C S
M U 1
1 LỦ do ch n đ tài 1
2 M c tiêu nghiên c u 2
3 i t ng và ph m vi nghiên c u 3
4 Ph ng pháp nghiên c u 3
5 ụ ngh a và b c c lu n v n 3
Ch ng 1: C S Lụ LU N V QU N TR NGU N NHỂN L C 5
1.1 Khái ni m 5
1.1.1 Ngu n nhân l c 5
1.1.2 Qu n tr ngu n nhân l c 6
1.2 M c tiêu c a qu n tr ngu n nhân l c 7
1.3 Vai trò c a qu n tr ngu n nhân l c 8
1.4 Các ch c n ng c b n c a qu n tr ngu n nhân l c 8
1.4.1 Nhóm ch c n ng thu hút qu n tr ngu n nhân l c 8
1.4.2 Nhóm ch c n ng đào t o và phát tri n ngu n nhân l c 10
1.4.3 Nhóm ch c n ng duy trì NNL 11
1.5 Các mô hình qu n tr ngu n nhân l c 11
1.5.1 Trên th gi i 12
1.5.2 T i Vi t Nam 14
1.6 M t s v n đ liên quan đ n qu n tr ngu n nhân l c trong khu v c nhà n c 16 1.6.1 Ngu n nhân l c và qu n tr ngu n nhân l c trong khu v c nhà n c 16
Trang 51.6.1.1 Ngu n nhân l c trong khu v c nhà n c 16
1.6.1.2 Qu n tr ngu n nhân l c trong khu v c nhà n c 17
1.6.2 c đi m c a qu n tr ngu n nhân l c trong khu v c nhà n c 18
1.6.3 M t s v n đ thách th c đ i v i qu n tr ngu n nhân l c trong khu v c công hi n nay 19
1.6.4 c thù t ch c ngành thu 22
1.6.5 ụ ngh a c a qu n tr ngu n nhân l c trong vi c nâng cao hi u qu ho t đ ng c a đ n v hành chính s nghi p nhà n c 23
Ch ng 2: TH C TR NG CÔNG TÁC QU N TR NGU N NHỂN L C T I CHI C C THU ÔNG HÀ, T NH QU NG TR 25
2.1 Gi i thi u t ng quan v Chi c c thu Thành ph ông Hà, t nh Qu ng Tr 25
2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n 25
2.1.2 V trí - ch c n ng, nhi m v - quy n h n 26
2.1.2.1 V trí - ch c n ng 26
2.1.2.2 Nhi m v - quy n h n 26
2.1.3 C c u t ch c 26
2.2 Phân tích c c u ngu n nhân l c và th c tr ng công tác qu n tr ngu n nhân l c t i Chi c c thu ông Hà 28
2.2.1 Phân tích c c u ngu n nhân l c t i Chi c c thu ông Hà 28
2.2.1.1 C c u theo gi i tính 29
2.2.1.2 C c u theo đ tu i 30
2.2.1.3 C c u theo thâm niên công tác 31
2.2.1.4 C c u theo trình đ đào t o 32
2.2.1.5 C c u theo ng ch b c 33
2.2.2 Tình hình b ph n nhân s t i Chi c c thu ông Hà 35
2.2.3 Phân tích th c tr ng công tác qu n tr ngu n nhân l c t i Chi c c thu ông Hà 35
Trang 62.2.3.1 Thu hút và b trí ngu n nhân l c 36
2.2.3.2 ào t o và phát tri n ngu n nhân l c 42
2.2.3.3 Duy trì ngu n nhân l c 45
2.3 ánh giá công tác qu n tr ngu n nhân l c t i Chi c c thu ông Hà 49
2.3.1 u đi m 49
2.3.2 H n ch và tác đ ng c a nh ng h n ch này đ n hi u qu ho t đ ng c a Chi c c thu ông Hà 50
2.3.3 Nguyên nhân c a nh ng h n ch trong công tác qu n tr ngu n nhân l c t i Chi c c thu ông Hà 52
Ch ng 3: M T S GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N TR NGU N NHỂN L C T I CHI C C THU THÀNH PH ÔNG HÀ, T NH QU NG TR N N M 2020 55
3.1 Quan đi m và m c tiêu qu n tr ngu n nhân l c: 55
3.1.1 M c tiêu phát tri n nhân l c qu c gia và đ a ph ng đ n n m 2020: 55
3.1.2 M c tiêu qu n tr ngu n nhân l c c a Chi c c thu ông Hà đ n n m 2020 57
3.2 M t s gi i pháp hoàn thi n công tác qu n tr ngu n nhân l c t i Chi c c thu ông Hà đ n n m 2020 58
3.2.1 Nhóm gi i pháp hoàn thi n ch c n ng thu hút ngu n nhân l c 58
3.2.1.1 Công tác ho ch đ nh ngu n nhân l c 58
3.2.1.2 Công tác tuy n d ng ngu n nhân l c 59
3.2.1.3 Công tác phân tích công vi c 61
3.2.1.4 Công tác b trí, s p x p ngu n nhân l c 62
3.2.2 Nhóm gi i pháp hoàn thi n ch c n ng đào t o và phát tri n ngu n nhân l c 64
3.2.2.1 ào t o, đào t o l i, b i d ng CBCNV 64
3.2.2.2 Phát tri n ngu n nhân l c 66
Trang 73.2.3 Nhóm gi i pháp hoàn thi n ch c n ng duy trì ngu n nhân l c 67
3.2.3.1 Công tác đánh giá n ng l c nhân viên và k t qu th c hi n công vi c 67 3.2.3.2 Chính sách khen th ng, đ ng viên và c h i th ng ti n 69
3.2.3.3 Nh ng bi n pháp c n thi t khác đ duy trì ngu n nhân l c 69
3.3 M t s ki n ngh 71
3.3.1 Ki n ngh v i Chính ph và B Tài chính 71
3.3.2 Ki n ngh v i UBND t nh Qu ng Tr và UBND thành ph ông Hà 72
3.3.3 Ki n ngh v i T ng c c Thu và C c thu t nh Qu ng Tr 72
K T LU N 74 DANH M C TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 8DANHăM CăCÁCăT ăVI TăT T
CBCC : Cán b công ch c CBCNV : Cán b công nhân viên NNL : Ngu n nhân l c
QT NNL : Qu n tr ngu n nhân l c
UBND : U ban nhân dân
TCT : T ng c c Thu
DANHăM CăB NGăBI U
Trang 9DANHăM CăBI Uă
1.3 M hình qu n tr nhân l c t ng th đ nh h ng vi n c nh 14
2.1 C c u t ch c Chi c c thu ông Hà, t nh Qu ng Tr 27 2.2 Quy trình tuy n d ng cán b công ch c ngành thu 38
Trang 10M ă U
1 LỦădoăch năđ ătài
T lâu, con ng i luôn đ c coi là ngu n l c quỦ giá c a t ch c i ng nhân l c chính là chi c chìa khóa then ch t làm nên s thành công hay th t b i c a
m t t ch c Tuy nhiên, đây c ng chính là ngu n l c khó qu n lỦ nh t b i con
ng i là nh ng cá th riêng bi t, v i n ng l c, tính cách, s thích và hoàn c nh khác nhau V y nên, công tác QT NNL c ng tr thành m t trong nh ng ho t đ ng c n
đ c chú tr ng hàng đ u M t t ch c mu n t n t i và phát tri n b n v ng ph i luôn ch m lo cho công tác QT NNL, nh m thu hút và gi chân nhân tài, phân b nhân l c h p lỦ đ phát huy đ c cao nh t tài n ng và nhi t huy t c a nhân viên,
đ ng th i đào t o và phát tri n NNL đ m b o cho s phát tri n b n v ng lâu dài c a
t ch c
Ngày nay, trên th gi i c ng nh t i Vi t Nam công tác QT NNL ngày càng
đ c quan tâm Th c t cho th y có s khác bi t khá l n trong công tác QT NNL các khu v c kinh t khác nhau: khu v c kinh t nhà n c, khu v c kinh t t nhân
và khu v c đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI) N u nh khu v c t nhân và khu v c FDI chú tr ng hàng đ u đ n QT NNL thì các t ch c thu c khu v c nhà n c v n còn nh n th c ch m, chính sách và tri n khai còn y u đ i v i công tác QT NNL,
d n đ n cách bi t trong hi u qu và hi u su t lao đ ng so v i các khu v c kinh t khác
Chi c c thu Thành ph ông Hà, T nh Qu ng Tr là m t đ n v hành chính nhà n c có vai trò r t quan tr ng trong s nghi p xây d ng phát tri n c a Thành
ph ông Hà nói riêng và t nh Qu ng Tr nói chung, th c thi nhi m v nhà n c đ
ra trong vi c t ch c, qu n lỦ, ki m soát ngu n thu l n nh t c a ngân sách nhà n c trong ph m vi đ a ph ng Trong b i c nh tình hình kinh t Vi t Nam có nhi u bi n chuy n r t nhanh và ph c t p đ h i nh p kinh t qu c t , d n đ n các chính sách v thu ph i luôn luôn thay đ i đ phù h p v i n n kinh t , cách th c t ch c, qu n lỦ
và ki m soát v thu c ng có nhi u đ i m i Th c t cho th y, Chi c c thu ông
Hà th ng g p ph i nh ng lúng túng khi th c thi nh ng chính sách m i, th ng đ
Trang 11ngh s h tr nhân l c t phía C c thu Qu ng Tr khi gi i quy t nh ng tr ng h p
v ng m c v thu Thêm vào đó, có m t s n m đ n v không đ t ch tiêu s thu trên đ a bàn, dù s doanh nghi p ho t đ ng t ng lên Cá nhân, t ch c n p thu trên
đ a bàn c ng ch a đánh giá cao s h p tác và h tr ng i n p thu c a Chi c c thu , quy trình x lỦ h s khai và n p thu , gi i đáp th c m c và x lỦ công v n còn r t ch m ch p, nhiêu khê, gây b t ti n cho ng i n p thu M t trong nh ng nguyên nhân c a tình tr ng này là b i s l ng và ch t l ng nhân l c t i Chi c c thu còn h n ch , công tác QT NNL c ng ch a phát huy hi u qu Xu t phát t
nh ng nguyên nhân ch quan l n khách quan, h th ng và riêng l , công tác QT NNL t i Chi c c thu ông Hà hi n nay ch a th c s đáp ng đ c yêu c u xây
d ng và qu n lỦ NNL cho đ n v , c hi n t i và c t ng lai.Vì v y, đ i ng NNL
c n có s thay đ i c v s l ng, ch t l ng, c c u, đòi h i công tác QT NNL
c ng ph i có nh ng thay đ i t ng x ng
T nh ng lỦ do trên, tôi nh n th y, Chi c c thu Thành ph ông Hà, t nh
Qu ng Tr c n ph i c i ti n và hoàn thi n chính sách QT NNL c a mình, xây d ng Chi c c thu thành đ n v hành chính v ng m nh, hi u qu , góp ph n tích c c vào công cu c công nghi p hóa, hi n đ i hóa c a t nh Qu ng Tr Do đó, tôi quy t đ nh
ch n đ tài “M t s gi i pháp hoàn thi n công tác QT NNL t i Chi c c thu
thành ph ông Hà, t nh Qu ng Tr đ n n m 2020” làm lu n v n t t nghi p c a
mình Trên c s đó giúp cho ban lưnh đ o Chi c c thu nói riêng và lưnh đ o toàn ngành thu nói chung xác đ nh đ c nh ng t n t i trong chính sách QT NNL, nh m
có các đ xu t, gi i pháp đúng đ n và k p th i đ kh c ph c nh m xây d ng và phát tri n NNL có ch t l ng phù h p v i yêu c u c a đ n v trong th i đ i m i
2 M cătiêuănghiênăc u
M c tiêu nghiên c u c a lu n v n là đ ra m t s gi i pháp nh m hoàn thi n công tác QT NNL t i Chi c c thu ông Hà, Qu ng Tr trên c s :
- Phân tích th c tr ng, đánh giá, nh n xét v công tác QT NNL t i đ n v ;
- xu t ra các gi i pháp hoàn thi n công tác QT NNL d a trên th c tr ng
và nhu c u nhân l c c trong ng n h n và dài h n c a đ n v ;
Trang 123 iăt ngăvàăph măviănghiênăc u
- i t ng nghiên c u c a lu n v n là các v n đ liên quan đ n công tác QT NNL trong t ch c;
- Ph m vi nghiên c u c a lu n v n là công tác QT NNL t i Chi c c thu Thành ph ông Hà, t nh Qu ng Tr d a trên s li u th ng kê t n m 2009 đ n nay
và đ nh h ng đ n n m 2020
4 Ph ngăphápănghiênăc u
Lu n v n s d ng m t s ph ng pháp nghiên c u ch y u:
- Ph ng pháp phân tích và t ng h p lỦ thuy t v QT NNL làm c s lỦ lu n cho lu n v n;
- Ph ng pháp chuyên gia: ph ng v n tr c ti p l y Ủ ki n c a m t s ban lưnh đ o và các tr ng phòng ban c a Chi c c thu ông Hà và C c thu Qu ng
Tr ;
- Ph ng pháp th ng kê mô t : th ng kê s li u kh o sát làm c s phân tích
th c tr ng công tác QT NNL t i Chi c c thu ông Hà
5 ụăngh aăvàăb ăc călu năv n
Ý ngh a:
Lu n v n này nh m giúp ban lưnh đ o Chi c c thu Thành ph ông Hà,
t nh Qu ng Tr có cái nhìn t ng th và sâu s c h n v công tác QT NNL t i đ n v mình Nó cung c p m t b n nghiên c u ti n kh thi giúp đ n v xác đ nh đ c
nh ng y u kém, b t c p đang t n t i trong công tác QT NNL c a mình, nguyên nhân c a nh ng b t c p đó và t đó đ ra các chính sách s d ng NNL hi u qu
h n, góp ph n xây d ng chi n l c phát tri n NNL có ch t l ng cao phù h p v i
m c tiêu, chi n l c phát tri n c a đ n v trong t ng lai, tr thành đ n v d n đ u trong vi c hoàn thi n b máy NNL trong các đ n v hành chính trên đ a bàn t nh
Qu ng Tr
B c c lu n v n:
Ngoài ph n m đ u, k t lu n, m c l c, ph l c và tài li u tham kh o, n i dung c a lu n v n đ c chia làm ba ch ng:
Trang 14Ch ngă1: C ăS ăLụăLU NăV ăQU NăTR ăNGU NăNHỂNăL C 1.1 Kháiăni m
1.1.1 Ngu n nhân l c
Tùy theo nh n th c, quan đi m và ph ng th c ti p c n khác nhau mà có cách nhìn nh n khác nhau v NNL góc đ v mô thì NNL là l c l ng dân s trong đ tu i lao đ ng Theo t ch c lao đ ng qu c t thì NNL c a m t qu c gia là ngu n cung c p s c lao đ ng cho s n xu t xư h i, cung c p ngu n l c con ng i cho s phát tri n Nh v y, NNL bao g m toàn b dân c có th tham gia lao đ ng bình th ng Liên H p Qu c trong báo cáo đánh giá v nh ng tác đ ng c a toàn
đ c liên k t v i nhau theo nh ng m c tiêu nh t đ nhầNhân viên có các n ng l c,
đ c đi m cá nhân khác nhau, ti m n ng phát tri n, có kh n ng hình thành các nhóm
h i, các t ch c công đoàn b o v quy n l i c a h , có th đánh giá và đ t câu h i
đ i v i ho t đ ng c a các qu n tr gia, hành vi c a h có th thay đ i ph thu c vào chính b n thân h ho c s tác đ ng c a môi tr ng xung quanh.” (Tr n Kim Dung,
Qu n tr ngu n nhân l c, 2005)
T hai góc đ v mô và vi mô cho th y NNL là t t c ti m n ng c a con
ng i trong m t t ch c hay xư h i NNL bao g m kinh nghi m, k n ng, trình đ đào t o và nh ng s t n tâm, n l c hay b t c đ c đi m nào khác t o ra giá tr gia
t ng và n ng l c c nh tranh cho t ch c c a nh ng ng i lao đ ng
Qua các khái ni m trên, có th nh n th y NNL đ c bi u hi n trên ba m t:
- V s l ng: đó là t ng s nh ng ng i lao đ ng làm vi c trong t ch c và
th i gian lao đ ng có th huy đ ng đ c t h S l ng nhân l c đ c xem xét là
Trang 15phù h p v i doanh nghi p ph i ph thu c vào quy mô, b n ch t, tình tr ng, ti m
n ng và đ nh h ng, m c tiêu c a doanh nghi p
- V ch t l ng: đó là s c kh e và trình đ chuyên môn, ki n th c và trình đ
lành ngh c a ng i lao đ ng Thêm vào đó, thái đ làm vi c, hành vi ng x và giá
tr đ o đ c c ng góp ph n t o nên ph m ch t c a ng i lao đ ng trong t ch c
Kh i đ u c a v n đ qu n tr con ng i trong các t ch c là qu n tr nhân s
v i vi c chú tr ng đ n thu n lên các v n đ qu n tr hành chính nhân viên Công
vi c c a b ph n nhân s trong t ch c khi đó th ng ch th đ ng gi i quy t các
v n đ mang tính ch t hành chính, s v theo các quy đ nh c a doanh nghi p ho c theo yêu c u c a các lưnh đ o tr c tuy n
Tuy nhiên, k t cu i nh ng n m 1970, khi trình đ n ng l c c a nhân viên ngày càng đ c nâng cao và m c đ trang b k thu t ngày càng hi n đ i, công vi c ngày càng ph c t p, đa d ng và yêu c u c a công vi c ngày càng t ng, h u h t các doanh nghi p đ u ph i đ i đ u v i s c nh tranh gay g t trên th tr ng, ph i v t
l n v i các cu c suy thoái kinh t và đáp ng nhu c u ngày càng t ng c a nhân viên, cách ti p c n m i v qu n tr con ng i trong các t ch c đư ra đ i V n đ
qu n tr con ng i trong t ch c, doanh nghi p không còn đ n thu n là v n đ qu n
tr hành chính nhân viên QT NNL gi đây chú tr ng đ n vi c k t h p các chính
sách và th c ti n qu n tr nhân viên trong t ch c Nhi m v qu n tr con ng i là
Trang 16c a t t c các c p qu n tr , không còn đ n thu n c a tr ng phòng nhân s hay phòng t ch c cán b nh tr c đây Vi c k t h p chính sách và th c ti n c n thi t
nh t là đ t đúng ng i vào đúng v trí theo n ng l c, đ ng l c và yêu c u công vi c
đ đ t đ n m c tiêu phát tri n c a t ch c Thu t ng QT NNL d n thay th cho
qu n tr nhân s , v i quan đi m ch đ o: Con ng i không còn đ n thu n ch là
m t y u t c a quá trình s n xu t kinh doanh mà là ngu n tài s n quỦ báu c a t
ch c, doanh nghi p
Theo French và Dessler khi đ c p đ n QT NNL đư cho r ng: ắQT NNL là tri t lỦ, cu c s ng, th t c và th c ti n liên quan đ n vi c qu n tr con ng i trong
ph m vi c a t ch c”
Georget Milkovich và John W Boudreau đ a ra khái ni m: ắQT NNL là m t
lo t nh ng quy t đ nh t ng h p hình thành nên m i quan h v vi c làm Ch t l ng
c a nh ng quy t đ nh đó góp ph n tr c ti p vào kh n ng c a t ch c và c a các công nhân viên đ t đ c nh ng m c tiêu c a mình.” (Milkovich và Boudreau, 2005)
M t đi m c n l u Ủ r ng, khái ni m và th c ti n áp d ng QT NNL không
gi ng nhau các qu c gia khác nhau Vi t Nam có n n kinh t đang trong th i k quá đ , n i trình đ công ngh , k thu t còn ch a phát tri n, kinh t ch a n đ nh
và Nhà n c ch tr ng ắquá trình phát tri n ph i th c hi n b ng con ng i và vì con ng i”, thì công tác QT NNL đ c xem là ắh th ng các tri t lỦ, chính sách và
ho t đ ng ch c n ng v thu hút, đào t o-phát tri n và duy trì con ng i c a m t t
ch c nh m đ t đ c k t qu t i u cho c t ch c l n nhân viên.” (Tr n Kim Dung,
Qu n tr ngu n nhân l c, 2005)
1.2 M cătiêu c aăqu nătr ăngu nănhânăl c
QT NNL là ho t đ ng liên quan đ n các v n đ qu n tr con ng i trong t
ch c và h ng đ n hai m c tiêu c b n:
a) S d ng có hi u qu NNL nh m t ng n ng su t lao đ ng và nâng cao tính
hi u qu c a t ch c
Trang 17b) áp ng nhu c u ngày càng cao c a nhân viên, t o đi u ki n cho nhân viên
đ c phát huy t i đa các n ng l c cá nhân, đ c kích thích, đ ng viên nhi u nh t t i
n i làm vi c và trung thành, t n tâm v i doanh nghi p
1.3 Vai trò c aăqu nătr ăngu nănhânăl c
S t n t i và phát tri n c a m t t ch c ph thu c vào vi c có th s d ng
hi u qu các ngu n l c: v n, c s v t ch t, khoa h c k thu t, con ng i; các y u
t này có m i quan h m t thi t và tác đ ng qua l i l n nhau Tuy nhiên, n u nh các y u t v c s v t ch t, máy móc thi t b , khoa h c k thu t có th mua đ c,
h c h i đ c ho c sao chép đ c, thì y u t con ng i là không th V y nên, v n
đ v qu n tr con ng i đóng vai trò mang tính quan tr ng chi n l c trong ho t
đ ng c a t ch c, doanh nghi p
QT NNL c n thi t đ i v i m i c quan, t ch c và đó không ph i là công
vi c ch thu c v b ph n nhân s Công tác QT NNL liên quan đ n m i b ph n trong m t t ch c B t c c p qu n tr nào c ng có nhân viên d i quy n, vì th đ u
c n ph i có QT NNL Cùng v i các b ph n khác nh qu n tr tài chính, qu n tr
s n xu t, qu n tr marketing, nghiên c u, phát tri n và qu n tr k thu t, QT NNL là
m t b ph n không th tách r i trong h th ng v n hành c a b t c t ch c nào
1.4 Cácăch căn ngăc ăb năc aăqu nătr ăngu nănhânăl c
s l ng và ch t l ng cho t ch c, bao g m nh ng ho t đ ng c b n sau:
- Ho chă đ nhă NNL: đây là ch c n ng giúp t ch c th y rõ ph ng h ng, cách th c QT NNL trong t ch c, nh m đ m b o cho t ch c tuy n đ c đúng
ng i, đúng vi c, vào đúng th i đi m c n thi t và linh ho t đ i phó v i nh ng thay
đ i trên th tr ng Công tác ho ch đ nh NNL bao g m ho t đ ng l p k ho ch nhân
Trang 18s d a trên m c tiêu và k ho ch phát tri n c a t ch c, phân tích, đánh giá NNL
hi n t i và d báo nhu c u NNL trong t ng lai
- Phână tíchă côngă vi c,ă thi tă l pă b nă môă t ă côngă vi că vàă tiêuă chu nă côngă
vi c: phân tích công vi c là quá trình nghiên c u n i dung công vi c nh m xác đ nh
đi u ki n ti n hành, các nhi m v , trách nhi m, quy n h n khi th c hi n công vi c
và các ph m ch t, k n ng nhân viên c n thi t ph i có đ th c hi n t t công vi c
K t qu c a vi c phân tích công vi c cho ta c s đ xây d ng đ c hai tài
li u c b n là b ng mô t công vi c và b ng tiêu chu n công vi c
B ng mô t công vi c: li t kê các ch c n ng, nhi m v , các m i quan h trong công vi c, các đi u ki n làm vi c, yêu c u ki m tra, giám sát và các tiêu chu n
c n đ t đ c khi th c hi n công vi c B ng mô t công vi c giúp cho chúng ta hi u
đ c n i dung, yêu c u c a công vi c và hi u đ c quy n h n, trách nhi m khi th c
hi n công vi c
B ng tiêu chu n công vi c là v n b n li t kê nh ng yêu c u v n ng l c cá nhân nh trình đ h c v n, kinh nghi m công tác, kh n ng gi i quy t v n đ , các
k n ng khác và các đ c đi m cá nhân thích h p nh t cho công vi c
Hai tài li u này là n n t ng đ t ch c th c hi n vi c tuy n d ng nhân l c phù h p và hi u qu nh t
- Tuy năd ngăNNL: đây là quá trình tìm ki m, l a ch n ng i đ th a mưn các yêu c u lao đ ng và b sung l c l ng lao đ ng cho t ch c M c tiêu c a quá trình này là thu hút các nhân viên có ki n th c, trình đ , k n ng, thái đ làm vi c phù h p v i m c tiêu c a t ch c Tùy theo chính sách công ty, v trí c n tuy n
d ng, th i gian cho quá trình tuy n d ng mà ti n trình tuy n d ng đ c th c hi n khác nhau, hình th c tuy n d ng c ng khác nhau Ho t đ ng này r t quan tr ng b i
nó quy t đ nh đ n vi c đ nh hình nên đ i ng nhân l c, t đó nh h ng đ n s t n
t i và phát tri n c a t ch c hi n t i và t ng lai V y nên, công tác tuy n d ng
c n ph i đ c chú tr ng đúng m c, ph i đ c th c hi n b i nh ng ng i có chuyên môn nghi p v , kinh nghi m phù h p, kh n ng đánh giá con ng i c ng v i chi n
l c nhân s đúng đ n c a công ty
Trang 19- Ch ngătrìnhăh iănh păv iămôiătr ngălàmăvi c: đây là vi c cung c p các
ki n th c chung v doanh nghi p, các th t c, n i quy, th l , s l c v n hóa, gi i thi u đ ng nghi p, h ng d n an toàn lao đ ng cho m t nhân viên m i làm vi c
Nó giúp cho nhân viên d dàng thích ng v i môi tr ng làm vi c m i, giúp h
gi m b t sai sót và ti t ki m th i gian đ ng th i t o đ c n t ng t t góp ph n
gi m b t áp l c tâm lỦ
1.4.2 Nhóm ch c n ng đào t o và phát tri n ngu n nhân l c
Nhóm ch c n ng này chú tr ng đ n vi c nâng cao n ng l c c a nhân viên,
đ m b o cho nhân viên có nh ng k n ng, trình đ lành ngh c n thi t đ hoàn thành t t các công vi c đ c giao và t o đi u ki n cho nhân viên đ c phát tri n t i
đa các n ng l c cá nhân, đ ng th i giúp cho t ch c có đ c nh ng nhân l c k
th a đ m b o cho s t n t i và phát tri n b n v ng c a t ch c
- àoăt oăNNL: Nhóm ch c n ng đào t o, phát tri n bao g m các ho t đ ng
nh : h ng nghi p, hu n luy n, đào t o k n ng th c hành, b i d ng nâng cao trình đ lành ngh và c p nh t ki n th c qu n lỦ, k thu t công ngh ầ cho cán b
qu n lỦ và cán b chuyên môn nghi p v
Vi c xác đ nh nhu c u, m c tiêu đào t o th ng ph i d a vào m c tiêu, chính sách, k ho ch ho t đ ng c a t ch c, doanh nghi p, ch ng trình đánh giá k t qu
th c hi n công vi c và n ng l c nhân viên T đó xác đ nh các m c tiêu c th và
l a ch n các hình th c, ph ng th c đào t o h p lỦ ng th i, ch ng trình đào
t o c ng ph i đ c đánh giá xem có hi u qu hay không, nhân viên có ti p thu đ c hay không, ch ng trình có th c s đem l i hi u qu cho ho t đ ng c a t ch c hay không
- K ă ho chă NNL k ă th a: Ho t đ ng này liên quan đ n vi c đ nh k các
tr ng b ph n ph i đánh giá k t qu công tác, ti m n ng và kh n ng k th a c a
t t c các nhân viên c a mình Vi c này đ c đ a ra bàn b c, xem xét v i lưnh đ o
c p trên và c p trên l i ti p t c đánh giá các tr ng b ph n c a mình M c tiêu là xác đ nh h ng phát tri n c a t ng nhân viên sau đó là ho ch đ nh và th c hi n
nh ng bi n pháp khai thác và khích l
Trang 201.4.3 Nhóm ch c n ng duy trì NNL
Nhóm ch c n ng này chú tr ng đ n vi c duy trì và s d ng hi u qu NNL trong t ch c Nhóm ch c n ng này bao g m hai ch c n ng là kích thích, đ ng viên
và duy trì, phát tri n các m i quan h t t đ p trong t ch c
- ánhăgiáăhi uăqu ălàmăvi c:ăvi c đánh giá hi u qu làm vi c có tác đ ng
lên c t ch c và nhân viên i v i t ch c, đây là cách đ t ch c qu n lỦ và xây
r ng không th nào có m t mô hình qu n tr nhân l c t i u có th áp d ng cho m i
lo i hình t ch c mà tùy vào tình hình, đi u ki n c th mà m i t ch c có th l a
ch n cho mình m t mô hình phù h p D i đây là m t s mô hình qu n tr hi n đ i
t i m t s n c trên th gi i và Vi t Nam
Trang 211.5.1 Trên th gi i
Mô hình qu n tr nhân l c Harvard
Mô hình này đ c đ xu t b i Beer HW DO vào n m 1984
S đ 1.1: Mô hình qu n tr nhân l c Harvard
Theo đó, ng i lao đ ng s ch u tác đ ng c a 3 y u t chính: Ch đ làm
vi c, các dòng di chuy n nhân l c và m c l ng b ng Mô hình này t p trung ch
y u vào m i quan h gi a ng i v i ng i, coi tr ng v n đ giao ti p, t o đ ng l c
và vai trò lưnh đ o Mô hình l y con ng i làm trung tâm, coi s hài lòng c a con
ng i là n n t ng, d a trên nh h ng c a 3 y u t chính trên
Mô hình qu n tr nhân l c Michigan
Mô hình này còn đ c g i là mô hình liên k t Devanne/Fombrun/Tychi thu c tr ng phái qu n tr nhân l c Michigan
S đ 1.2: Mô hình Michigan
Trang 22Mô hình này xây d ng công tác qu n tr nhân l c g m 4 ch c n ng: tuy n
d ng nhân l c, đánh giá nhân l c, đ nh m c l ng b ng và phát tri n nhân l c Trong h th ng này, thành tích là m t thành ph n không đ c l p vì t đó, nó t o ra
l c tác đ ng vào các ch c n ng khác và c ng b các ch c n ng khác tác đ ng ng c
tr l i
Theo đó, trong quá trình tuy n ch n nhân l c, cá nhân đáp ng đ c yêu c u
s đ c tuy n d ng Vi c đánh giá hi u qu c a nhân viên đ c c n c d a trên thành tích công vi c K t qu c a đánh giá hi u qu công vi c là c s cho chính sách m c l ng, khen th ng và phát tri n nhân l c T ch c c ng ki m tra chi n
l c, h th ng c c u t ch c đ qu n lỦ con ng i trong t ch c
Mô hình qu n tr nhân l c Nh t B n
Có 3 nhân t là c s cho vi c qu n tr nhân l c và t ch c s n xu t Nh t
B n bao g m: Công nhân đa k n ng v i c p b c và trình đ nh t đ nh, nghiên c u
c i ti n nh m nâng cao ch t l ng và h giá thành s n ph m, t o s th ng nh t gi a
ng i lao đ ng và doanh nghi p N i dung c a mô hình đ c bi u hi n trong các
ph i đ c kh i ngu n t tôn ch doanh nghi p, đ ng th i quan tâm t i nh ng l i ích
c a khách hàng nhân viên, c đông và môi tr ng xung quanh
Trang 23S đ 1.3: Mô hình qu n tr nhân l c t ng th đ nh h ng vi n c nh
Theo đó, mô hình đ a ra 3 thành ph n:
- Vi n c nh doanh nghi p t ng th là c s quan tr ng nh t
- Mô hình t ng th c a tuy n d ng, đánh giá nhân l c, thù lao và phát tri n nhân l c đ nh h ng vi n c nh
- Trao đ i thông tin, h p tác và đánh giá hi u qu t ch c mang tính liên k t
- Ba nhóm ch c n ng ch y u: thu hút, đào t o – phát tri n và duy trì NNL có
t m quan tr ng nh nhau, quan h ch t ch v i nhau và nh h ng tr c ti p l n nhau, ph c v cho m c tiêu c a QT NNL
- Y u t ch đ o trong mô hình này là s m ng m c tiêu c a t ch c T s
m ng, m c tiêu c a t ch c s có m c tiêu c a QT NNL T m c tiêu c a QT NNL
s có các ho t đ ng ch c n ng t ng ng
- H th ng QT NNL có m i quan h ch t ch , đ ng b v i v n hóa và c ch
t ch c, ch u s tác đ ng m nh m c a các y u t môi tr nng v mô nh h th ng chính tr , lu t pháp, m c đ phát tri n kinh t - xư h i; trình đ công ngh - k thu t,
đi u ki n t nhiên
Trang 24a QTNNL và các y u t môi tr ng b Các y u t thành ph n ch c n ng
S đ 1.4: Mô hình QT NNL c a Vi t Nam
(Ngu n: Tr n Kim Dung, 2011 Qu n tr ngu n nhân l c)
T i Vi t Nam có s khác nhau trong mô hình QT NNL áp d ng cho 3 khu
v c kinh t khác nhau, bao g m:
Khu v c nhà n c
Khu v c t nhân
Khu v c FDI Chi c c thu ông Hà, t nh Qu ng Tr là m t c quan hành chính s nghi p nhà n c, th c hi n nhi m v nhà n c giao v các kho n thu c a ngân sách nhà
n c bao g m thu , phí, l phí và các kho n thu khác trong ph m vi đ a ph ng
đ c phân công V y nên, công tác QT NNL trong đ n v mang đ y đ đ c thù c a
mô hình qu n tr nhân s khu v c nhà n c
Trang 251.6 M tăs ăv năđ ăliênăquanăđ năqu nătr ăngu nănhânăl c trongăkhuăv cănhà
n c
1.6.1 Ngu n nhân l c và qu n tr ngu n nhân l c trong khu v c nhà
n c
1.6.1.1 Ngu n nhân l c trong khu v c nhà n c
NNL trong khu v c nhà n c là ngu n l c con ng i có n ng l c phù h p
v i yêu c u ho t đ ng c a Nhà n c, c a các t ch c công, gi i quy t nh ng công
vi c công c ng và d ch v công cho xư h i T ch c công là t ng th các t ch c và
đ nh ch ho t đ ng c a b máy hành pháp có trách nhi m qu n lỦ công vi c hàng ngày c a Nhà n c, do các c quan có t cách pháp nhân công quy n ti n hành
nh m th c thi ch c n ng qu n lỦ Nhà n c, gi gìn b o v quy n l i công và ph c
v nhu c u hàng ngày c a nhân dân trong m i quan h gi a công dân và Nhà n c
Nh ng ng i đang làm vi c trong biên ch trong các t ch c nhà n c đ c
g i là cán b , công ch c, viên ch c
Theo Kho n 2, i u 4 Lu t CBCC - Lu t s 22/2008/QH12 do Qu c h i thông qua ngày 13 tháng 11 n m 2008, ắCán b là công dân Vi t Nam, đ c b u
c , phê chu n, b nhi m gi ch c v , ch c danh theo nhi m k trong c quan c a
ng C ng s n Vi t Nam, Nhà n c, t ch c chính tr - xư h i trung ng, t nh, thành ph tr c thu c trung ng, huy n, qu n, th xư, thành ph thu c t nh, trong biên ch và h ng l ng t ngân sách nhà n c.”
ắCông ch c là công dân Vi t Nam, đ c tuy n d ng, b nhi m vào ng ch,
ch c v , ch c danh trong c quan c a ng C ng s n Vi t Nam, Nhà n c, t ch c chính tr - xư h i trung ng, c p t nh, c p huy n; trong c quan, đ n v thu c Quân đ i nhân dân mà không ph i là s quan, quân nhân chuyên nghi p, công nhân
qu c phòng; trong c quan, đ n v thu c Công an nhân dân mà không ph i là s quan, h s quan chuyên nghi p và trong b máy lưnh đ o, qu n lỦ c a đ n v s nghi p công l p c a ng C ng s n Vi t Nam, Nhà n c, t ch c chính tr - xư h i, trong biên ch và h ng l ng t ngân sách nhà n c; đ i v i công ch c trong b
Trang 26máy lưnh đ o, qu n lỦ c a đ n v s nghi p công l p thì l ng đ c b o đ m t qu
l ng c a đ n v s nghi p công l p theo quy đ nh c a pháp lu t.”
Theo i u 2, Lu t Viên ch c - Lu t s 58/2010/QH12 Qu c h i thông qua ngày 15 tháng 11 n m 2010: ắViên ch c là công dân Vi t Nam đ c tuy n d ng theo v trí vi c làm, làm vi c t i đ n v s nghi p công l p theo ch đ h p đ ng làm vi c, h ng l ng t qu l ng c a đ n v s nghi p công l p theo quy đ nh
c a pháp lu t.”
Cán b , công ch c, viên ch c là b ph n ch y u c a NNL trong khu v c hành chính s nghi p nhà n c
1.6.1.2 Qu n tr ngu n nhân l c trong khu v c nhà n c
Trong giáo trình ắQu n lỦ NNL trong t ch c công”, tác gi V Hoàng Ngân
đ a ra khái ni m: ắqu n lỦ NNL trong các t ch c công là t t c các ho t đ ng c a
m t t ch c nh m áp d ng các nguyên t c pháp đ nh nh m xây d ng, phát tri n, s
d ng, đánh giá, b o toàn và gìn gi m t l c l ng lao đ ng phù h p v i yêu c u công vi c c a t ch c công c v ph ng di n đ nh l ng (s l ng NNL) và đ nh tính (n ng l c c a NNL và đ ng c lao đ ng)
Ngoài ra, vi c qu n lỦ m t s b ph n đ c thù trong NNL nhà n c nh công
ch c đ c đ nh ngh a nh sau: ắQu n lỦ công ch c là s tác đ ng có t ch c và
b ng pháp lu t c a Nhà n c đ i v i đ i ng công ch c vì m c tiêu b o v và phát
tri n xư h i theo đ nh h ng đư đ nh” (Tr n Anh Tu n, Lu n án Ti n s “Hoàn thi n
th ch qu n lý công ch c Vi t Nam trong đi u ki n phát tri n và h i nh p qu c
t ”, 2007)
V i khái ni m trên, vi c qu n lỦ công ch c nói riêng và QT NNL trong khu
v c công nói chung Vi t nam v n còn nghiêng v qu n tr nhân s h n là QT NNL và ch a có s phân c p v qu n tr cho các c quan c p d i H u h t quy
đ nh v qu n lỦ con ng i đ c quy t đ nh b i các chính sách c a nhà n c, do v y
vi c áp d ng các chính sách này trong các t ch c công g p r t nhi u khó kh n và không h p lỦ, do ch a tính đ n nhu c u c a t ch c và nhu c u c a b n thân ng i lao đ ng
Trang 271.6.2 c đi m c a qu n tr ngu n nhân l c trong khu v c nhà n c
Công tác QT NNL trong khu v c nhà n c Vi t Nam có m t s đ c tr ng sau:
- Tính năđ nh:ătr m t s t ch c có ph n nào đó g n v i y u t c nh tranh,
khu v c nhà n c nhìn chung luôn n m trong tr ng thái n đ nh m t cách t ng đ i
so v i khu v c t nhân và khu v c FDI S n đ nh này đ c th hi n ch y u trên hai ph ng di n nhi m v th c hi n và con ng i trong t ch c nhà n c
- Tính g nă bóă c aă NNL v iă cácă t ă ch că công: Trên th c t , thu nh p c a
nh ng ng i làm vi c trong các t ch c công có thu nh p th p h n so v i khu v c khác nh ng đây không ph i là y u t quy t đ nh đ n đ ng l c làm vi c c a h Có
nh ng lỦ do khác t o nên s c h p d n c a khu v c công nh đáp ng nh ng nhu
c u c a đ i s ng xư h i đ t ra, t o ra nhi u l i th , d huy đ ng s tham gia c a
ng i lao đ ngầ ây là l i th t nhiên và đ c quy n c a khu v c nhà n c có
đ c c n ph i t p trung khai thác
- Tính ràngă bu că v ă quyă ch : Nh ng s ràng bu c mang tính nguyên t c,
c ng nh c, hành chính trong vi c ra các quy t đ nh v nhân s trong các t ch c nhà n c đư có nh h ng tiêu c c đ n hi u qu qu n lỦ NNL khu v c này Yêu
c u c n có th i gian đ thay đ i và hoàn thi n h th ng quy ph m pháp lu t, nh ng trên h t là c n có s thay đ i v t duy, nh n th c trong qu n lỦ NNL Vi c qu n lỦ con ng i v a ph i tuân th quy ch , v a ph i g n v i công vi c, n ng l c, đ ng
Trang 28- Tínhăh ăth ngăth ăb căch tăch : các t ch c nhà n c th ng đ c t ch c thành h th ng đ nh ch theo th b c ch t ch vào thông su t t Trung ng đ n các đ a ph ng, trong đó c p d i ph c tùng c p trên, nh n ch th m nh l nh và
ch u s ki m tra, ki m soát th ng xuyên t c p trên i u này d n đ n tình tr ng
ph n l n quy n l c t p trung c p trung ng, các c quan nhà n c đóng t i đ a
ph ng ch y u đ m đ ng các nhi m v tác nghi p th c thi Thêm vào đó, các t
ch c trung ng h p thành m i liên h gi a các chính tr gia và tính quan liêu, gây nên nh h ng tr c ti p ban đ u trong đ nh h ng và so n th o các chính sách c a chính ph v qu n lỦ NNL c đi m này khi n cho các ho t đ ng QT NNL trong khu v c nhà n c tr nên ph c t p h n, b i nó làm xu t hi n nh ng v n đ đ c
tr ng trong đi u hành, giao ti p, và phân chia trách nhi m gi a c p trung ng và
phát tri n: v a ph i đ m b o s n đ nh mang tính l ch s hình thành đ i ng nhân
l c công, v a ph i đ m b o nâng cao ch t l ng NNL công
ng tr c nh ng đòi h i và yêu c u c a th i k đ y m nh phát tri n công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c và h i nh p qu c t , đ i ng nhân l c trong khu
v c nhà n c ph i không ng ng nâng cao v ph m ch t và n ng l c Tuy nhiên đ i
v i đi u ki n t i Vi t Nam, đ i ng nhân l c hành chính đ c hình thành t giai
đo n chi n tranh tr c đó, quen v i c ch k ho ch hóa t p trung, làm vi c theo
ph ng th c c Nh ng ng i này đa ph n c ng đư l n tu i nên đi u ki n ti p c n
v i công ngh thông tin hi n đ i, v i nh ng ti n b c a khoa h c k thu t không nhi u Trong khi đó, l p nhân l c m i tr ng thành thì có nhi u đi u ki n h n đ
n m v ng các ki n th c khoa h c và công ngh hi n đ i, ti p c n v i c ch th
tr ng nhanh và linh ho t h n
Trang 29Vi c nâng cao ch t l ng đ i ng nhân l c trong khu v c nhà n c không
th ch d ng l i nâng cao trình đ , n ng l c mà còn th hi n nâng cao ph m
ch t i ng nhân l c trong khu v c công ho t đ ng, làm vi c và ph c v trong nhà n c pháp quy n c a dân, do dân và vì dân Do v y n u không chú tr ng rèn luy n ph m ch t, đ o đ c công v , v n hóa ng x n i công c ng thì không th hoàn thành t t nhi m v Tính k th a không ch nói đ n đ i ng nhân l c các l a
n c và trong ph m vi t ng B , ngành, l nh v c và t ng đ a ph ng ch a đ c chú
tr ng đúng m c Công tác quy ho ch m i ch d ng l i vi c quy ho ch t ng con
ng i c th mà ch a coi tr ng vi c tri n khai xây d ng t m v mô, phân ph i NNL cho các vùng lưnh th , các ngành, l nh v c đ c th c hi n m t cách t phát và thi u cân đ i nâng cao ch t l ng QT NNL khu v c nhà n c, không th b qua h
th ng qu n lỦ NNL công mà ch y u tr c h t là nh ng ng i làm công tác qu n tr nhân l c i ng này n u đ c c ng c và phát tri n v ch t l ng thì s giúp cho
vi c qu n lỦ NNL công đ t hi u qu cao
- Qu n lý NNL trong khu v c nhà n c đ ng tr c thách th c ph i chuy n đ i
ph ng th c qu n lý phù h p v i n n kinh t th tr ng và v i ngu n Ngân sách nhà n c
M c dù đư qua h n 30 n m đ i m i, chuy n t c ch k ho ch hóa t p trung sang c ch th tr ng nh ng nh ng thói quen c a c ch t p trung, quan liêu bao
Trang 30c p đư n sâu, đ nh hình vào n p ngh và phong cách làm vi c c a công viên ch c
H n n a, nhà n c ta ph i xây d ng và qu n lỦ nhân l c đ t n c trong đi u ki n thi u ki n th c và kinh nghi m qu n lỦ nhà n c, ch a có ti n l trong qu n lỦ phát tri n n n kinh t th tr ng đ nh h ng xư h i ch ngh a, nhi u vi c v a làm, v a
đ , t n tâm v i công vi c và thu hút nhân tài trong xư h i vào khu v c công M t khác, trong khi ti n l ng theo ch đ còn th p thì thu nh p ngoài l ng là r t ph
bi n và r t khác nhau gi a các c quan, đ n v khác nhau và gi a các v trí công viên ch c mà Nhà n c không th qu n lỦ đ c ây là m t trong nh ng nguyên nhân t o ra tiêu c c, tham nh ng, sách nhi u ng i dân trong các c quan công quy n
- Qu n lý NNL trong khu v c nhà n c đ ng tr c thách th c c nh tranh nhân tài: Ph i c nh tranh trong thu hút và gi chân nhân tài gi a khu v c hành chính công quy n v i các khu v c khác nh khu v c s nghi p, khu v c kinh t t nhân và các t ch c kinh t n c ngoài
u t n c ngoài vào Vi t Nam đ c m r ng thì s ng i làm vi c trong các d án, các c s liên doanh ho c xí nghi p có v n đ u t n c ngoài t ng lên,
t o ra m t đ i ng làm công n l ng m i có trình đ , phong cách m i và có đi u
ki n, m c thu nh p cao h n so v i khu v c hành chính T s chênh l ch v thu
nh p d n đ n tình tr ng ắch y máu ch t xám” c a NNL khu v c nhà n c S phát tri n nhanh chóng c a khu v c kinh t t nhân trong n c và xu h ng m r ng quan h h p tác qu c t trên các l nh v c kinh t - xư h i trong nh ng n m t i s
Trang 31làm v n đ c nh tranh thu hút nhân tài, ắch t xám” gi a khu v c t nhân và các công ty n c ngoài v i NNL khu v c công càng tr nên gay g t
vi c quy đ nh các n i dung qu n tr nhân l c công ph i đ m b o phù h p v i đ c
đi m ch đ chính tr n c ta là gi a các c quan nhà n c, các t ch c, đ n v s nghi p c a nhà n c và c quan c a t ch c chính tr , chính tr xư h i th ng xuyên
có s đi u đ ng, luân chuy n v i nhau M t khác, v a ph i xây d ng đ c đ i ng nhân l c công có đ ph m ch t, n ng l c và trình đ đáp ng yêu c u phát tri n và
tr c thu c T ng c c thu và Chi c c thu các qu n, huy n, th xư, thành ph thu c
t nh tr c thu c C c thu c p t nh
Xu t phát t c c u t ch c ngành, ngu n nhân l c và công tác qu n tr ngu n nhân l c ngành đ c th c hi n theo h th ng t p trung th ng nh t, trên nguyên t c phân c p t Trung ng đ n đ a ph ng c p đ a ph ng, các đ n v
th c hi n theo quy đ nh, chính sách th ng nh t trong toàn ngành t Trung ng đ
Trang 32ra Thêm vào đó, khi phát sinh nh ng s v đ c thù liên quan đ n ho t đ ng c p c
s , đ n v có th trình bày ki n ngh ho c đ xu t lên c p cao h n và T ng c c Thu , t đó tri n khai th c hi n sau khi đ c ch p thu n
1.6.5 Ý ngh a c a qu n tr ngu n nhân l c trong vi c nâng cao hi u qu
ho t đ ng c a đ n v hành chính s nghi p nhà n c
Trong quá trình công nghi p hóa và hi n đ i hóa n n kinh t , xây d ng n n kinh t th tr ng theo đ nh h ng xư h i ch ngh a, các y u t m i c a n n kinh t
th tr ng d n thay th cho các nguyên t c, c ch và th t c qu n lỦ c Trong xu
h ng đó, các doanh nghi p qu c doanh, các đ n v hành chính s nghi p và CBCNV ch c đư chuy n d n t tr ng thái th đ ng, d a d m vào Nhà n c sang
tr ng thái n ng đ ng, tích c c h n Thêm vào đó, yêu c u qu n lỦ c a nhà n c v kinh t c ng ngày m t đa d ng và ph c t p h n Nh ng đi u này đòi h i m t h
th ng QT NNL m i cho các t ch c trong khu v c nhà n c
Bên c nh đó, xu t phát t th c t hi n nay khi mà các khu v c t nhân và khu v c có đ u t n c ngoài đang ngày càng nh n th c rõ và đ u t m nh h n vào ngu n l c con ng i đ t n t i và phát tri n Các doanh nghi p này ngày càng phát tri n c ch qu n tr nhân l c c a h , đ thu hút NNL ch t l ng cao đ n v i t
ch c Trong khi đó, các đ n v hành chính nhà n c v n còn th c hi n công tác
qu n tr nhân s theo ph ng th c c , gây nên tình tr ng ắch y máu ch t xám”, m t
đi nh ng nhân l c gi i gia nh p và g n bó v i t ch c công Các đ n v này c n
ph i phát tri n h th ng QT NNL theo h ng phù h p v i yêu c u m i và cách ti p
c n QT NNL trong n n kinh t th tr ng
Nh v y, vi c hoàn thi n công tác QT NNL tr thành m t nhi m v mang tính c p thi t và có Ủ ngh a quy t đ nh đ i v i s t n t i và phát tri n c a các t
ch c công
Trang 33Tómăt tăch ngă1
Ch ng 1 lu n v n này đã làm rõ các v n đ sau:
1 Khái quát, h th ng hóa các khái ni m, c s lý lu n v NNL và QT NNL
Trong đó, nh n m nh v các ch c n ng c a QT NNL bao g m ba nhóm chính: Nhóm ch c n ng thu hút và b trí NNL, nhóm ch c n ng đào t o và phát tri n NNL
và nhóm ch c n ng duy trì NNL
2 Gi i thi u m t s mô hình QT NNL hi n nay trên th gi i và Vi t Nam
Nh n di n rõ đ n v c n nghiên c u là Chi c c thu thành ph ông Hà, t nh
Qu ng Tr thu c khu v c kinh t hành chính công T đó làm rõ khái ni m, đ c
đi m c a NNL và QT NNL trong khu v c này ng th i, phân tích nh ng v n đ liên quan nh thách th c đ i v i QT NNL và ý ngh a c a vi c hoàn thi n công tác
QT NNL đ i v i hi u qu ho t đ ng c a đ n v , làm ti n đ cho nh n di n th c
tr ng và xây d ng gi i pháp các ch ng sau
Trang 34Ch ngă2: TH CăTR NGăCÔNGăTÁCăQU NăTR ăNGU NăNHỂNăL C
T I CHIăC CăTHU ă ÔNGăHẨ,ăT NHăQU NGăTR 2.1 Gi iăthi uăt ngăquanăv ăChiăc căthu ăThànhăph ă ôngăHà,ăt nhăQu ngăTr
2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n
Ngày 10/9/1945, Chính ph lâm th i n c Vi t Nam Dân ch C ng hòa đư ban hành s c l nh s 27 l p ra ắS Thu quan và thu gián thu”, đánh d u s ra đ i
c a ngành Thu Vi t Nam Giai đo n đ t n c b c vào th i k đ i m i, tr c yêu
c u xây d ng và phát tri n đ t n c trong th i đ i m i, ngành Thu nghiên c u, trình H i đ ng B tr ng ban hành ngh đ nh 281-H BT ngày 7/8/1990 v vi c thành l p h th ng Thu Nhà n c tr c thu c B Tài chính T đó đ n nay, ngành Thu ho t đ ng v i m t b máy th ng nh t t Trung ng đ n đ a ph ng
Th c hi n Ngh đ nh s 281, C c thu t nh Qu ng Tr đ c thành l p và đi vào ho t đ ng k t ngày 1/10/1990 trên c s h p nh t ba b ph n: Chi c c Thu công th ng nghi p, Phòng Thu nông nghi p và Phòng thu qu c doanh thu c S Tài chính tr c đây Chi c c thu Thành ph ông Hà, cùng v i 6 Chi c c Thu huy n, th xư khác đ c thành l p, là m t b ph n thu c C c thu Nhà n c t nh
Qu ng Tr N m v trí trung tâm c a t nh Qu ng Tr , thành ph ông Hà là n i t p trung các c quan hành chính, các đ n v , doanh nghi p, ho t đ ng d ch v tài chính, ngân hàng, du l ch vì v y, công tác thu ngân sách nhà n c trên đ a bàn thành ph r t đ c chú tr ng, mà nhi m v tr ng tâm đ c giao cho đ n v ph trách là Chi c c thu thành ph ông Hà
Theo th ng kê đ n n m 2011, trên đ a bàn thành ph ông Hà có 817 doanh nghi p v a và nh , 3.577 h kinh doanh cá th Xác đ nh đ c tr ng trách c a mình, Chi c c thu ông Hà trong nh ng n m qua luôn c g ng n l c tri n khai
th c hi n nhi u k ho ch, gi i pháp cho công tác thu thu trên đ a bàn và đư giành
đ c nhi u k t qu đáng ghi nh n Chi c c nhi u n m liên t c hoàn thành v t m c
ch tiêu thu thu trên đ a bàn và tr thành đ n v có s thu chi m t tr ng l n trong toàn ngành
Trang 352.1.2 V trí - ch c n ng, nhi m v - quy n h n
2.1.2.1 V trí - ch c n ng
Chi c c thu Thành ph ông Hà là m t b ph n thu c C c thu Nhà n c
t nh Qu ng Tr , có ch c n ng t ch c th c hi n công tác qu n lỦ thu , phí, l phí và các kho n thu khác c a Ngân sách nhà n c thu c ph m vi nhi m v c a ngành thu trên đ a bàn Thành ph ông Hà, t nh Qu ng Tr theo quy đ nh c a pháp lu t
Chi c c thu Thành ph ông Hà có t cách pháp nhân, con d u riêng, đ c
m tài kho n t i Kho b c Nhà n c theo quy đ nh c a pháp lu t
Trang 372.2 Phânătíchăc ăc uăngu nănhânăl c và th cătr ngăcôngătác qu nătr ăngu nă nhânăl c t iăChiăc căthu ă ôngăHà
2.2.1 Phân tích c c u ngu n nhân l c t i Chi c c thu ông Hà
NNL c a Chi c c thu ông Hà, t nh Qu ng Tr ph thu c vào quy t đ nh
c a TCT Hàng n m, Chi c c c n c trên tình hình nhân s t i chi c c, s bi n
đ ng, nhu c u nhân s còn thi u đ đ xu t s l ng biên ch c n b sung lên C c thu t nh Qu ng Tr , C c thu s xem xét và đ xu t lên TCT TCT quy t đ nh ch tiêu nhân s đ i v i các C c thu , Chi c c thu c a t t c các t nh thành trên c
n c c n c vào s thu t ng đ a bàn, ch tiêu đ xu t c a các C c và Chi c c, m c tiêu và k ho ch nhân s theo t ng n m
C c u NNL c a Chi c c thu ông Hà bao g m: công ch c và cán b h p
đ ng theo Ngh đ nh 68/N -CP Ngoài ra, l c l ng nhân s c a Chi c c còn có
nh ng cán b làm vi c theo h p đ ng th i v , không n m trong biên ch Chi c c, không đ c đóng b o hi m và đ c tr l ng trích t qu l ng c a Chi c c Trên
th c t , theo quy t đ nh chính th c c a TCT, đ n h t n m 2015 s ch m d t h p
đ ng đ i v i toàn b cán b làm vi c theo h p đ ng th i v t i các C c thu , Chi
c c thu trên t t c các t nh thành trên c n c V y nên, khi phân tích NNL t i Chi
c c thu ông Hà, tác gi s không xem xét đ n nh ng cán b thu c h p đ ng th i
v này b i s l ng h n ch và vai trò không quan tr ng trong b máy t ch c c a Chi c c thu
Tính đ n tháng 4/2014, s l ng CBCNV c a toàn Chi c c thu ông Hà là
94 ng i, trong đó: công ch c là 80 ng i, cán b h p đ ng theo Ngh đ nh 68/N
-CP là 14 ng i So v i nh ng n m tr l i đây, c c u NNL c a Chi c c thu là
Trang 38nhìn chung s l ng nhân l c t i Chi c c thu ông Hà là n đ nh Theo d báo c a
i Hành chính - Nhân s thì s l ng này s không thay đ i nhi u trong nh ng
n m t i Bi u đ 2.1 d i đây cho th y s li u th ng kê v s l ng cán b - công
Trang 39Nhìn vào bi u đ trên, có th nh n th y r ng, s l ng n cán b , công ch c chi m đa s v i kho ng g n 60% trong c c u NNL c a Chi c c thu ông Hà và
t l này gi n đ nh trong su t 5 n m tr l i đây i u này cho th y s h p d n c a
v trí CBCC ngành thu đ i v i lao đ ng n , xu t phát t tính n đ nh, nhàn h c a công vi c Nh ng n m g n đây, s l ng lao đ ng n thi và trúng tuy n vào công
ch c thu Chi c c thu ông Hà c ng ngày càng t ng, d báo xu th n gi i s v n chi m đa s trong c c u nhân l c t i Chi c c thu ông Hà
Tuy nhiên, c ng trong giai đo n th ng kê trên, nh ng v trí lưnh đ o ch ch t (Chi c c tr ng, Chi c c phó) luôn đ c n m gi b i CBCC nam Nam gi i c ng chi m đa s v trí đ i tr ng các đ i qu n lỦ, hành chính và các đ i thu tr c ti p,
S ă
l ng
T ă l ă (%)
S ă
l ng
T ă l ă (%)
(Ngu n: i Hành chính - Nhân s - Tài v - n ch Chi c c thu ông Hà)
C n c vào s li u b ng trên, có th th y đ i ng nhân l c c a Chi c c thu ông Hà, t nh Qu ng Tr có c c u t ng đ i già CBCC trong đ tu i t 50 đ n 60 chi m trên 1/3 đ i ng nhân s và t l này có xu th t ng qua các n m do s già
Trang 40hóa c a đ i ng nhân s Nh ng CBCC thu c đ tu i này là nh ng ng i có thâm niên công tác lâu n m trong ngành, có kinh nghi m dày d n tuy nhiên th ng có phong cách làm vi c theo ki u c , khó ti p thu cái m i, khó thích ng v i s thay
đ i, c ng nh có s h n ch nh t đ nh v k n ng tin h c
Thành ph n CBCC trong đ tu i t 30 đ n 49 là l c l ng nòng c t trong c
c u nhân s c a Chi c c ông Hà, t 49% n m 2010 lên 52% vào n m 2014 ây
c ng là nhóm tu i ch y u c a lưnh đ o ch ch t Chi c c trong su t các n m th ng
kê ây là y u t tích c c đ i v i ho t đ ng c a Chi c c thu ông Hà b i CBCC nhóm tu i t 30 đ n 49 có kh n ng c ng hi n cao nh t cho s nghi p chung c a
đ n v , b i đ i t ng đ tu i này có tính n đ nh cao, ki n th c, k n ng nghi p
v và kinh nghi m đư đ c đúc k t và tôi luy n qua nhi u n m làm vi c, có kh
n ng làm vi c đ c l p, phát huy tính t duy, sáng t o ng th i, CBCC trong đ
tu i này v n có kh n ng thích nghi v i s thay đ i, ti p thu và ng d ng nh ng công c công ngh thông tin hi n đ i vào ho t đ ng nghi p v , góp ph n xây d ng
và phát tri n ngành phù h p v i th i đ i m i
tu i d i 30 chi m t l nh trong t ng s CBCC Chi c c ông Hà, t 18% vào n m 2010 gi m xu ng còn 11% vào n m 2012 và 12% vào n m 2014 c
đi m CBCC trong đ tu i này là l c l ng tr , n ng đ ng, l i có tinh th n h c h i,
kh n ng ti p thu nhanh, k n ng tin h c t t tuy nhiên ch a có nhi u kinh nghi m
c ng nh k n ng chuyên môn, nghi p v , tính n đ nh s nghi p c ng ch a cao
i ng nhân l c tr này là thành ph n quan tr ng, c n đ c chú tr ng b i d ng, đào t o nâng cao ki n th c, k n ng và kinh nghi m làm vi c, t o đi u ki n đ h phát huy kh n ng và l i th tu i tr c a mình, đ ng th i ph i quan tâm đ n vi c kích thích ni m đam mê trong công tác, t o s g n k t v i t p th , đ n v đ h tr thành đ i ng nòng c t gi i, t n tâm trong t ng lai
2.2.1.3 C c u theo thâm niên công tác
Tiêu chí lao đ ng theo thâm niên công tác th hi n kinh nghi m làm vi c c a CBCC và là m t trong nh ng tiêu chí đ xem xét, đ b t cán b trong h u h t các c