đầu tư trực tiếp theo hợp đồng

HỢP ĐỒNG HỢP TÁC KINH DOANH HỢP ĐỒNG BBC-BUSINESS COOPERATION CONTRACT - Hiện nay, ở Việt Nam tồn tại nhiều loại hình đầu tư, trong đó, hình thức đầu tư theo hợp đồng hợp tác kinh doanh

ĐỀ TÀI NHÓM 3: ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP THEO HỢP ĐỒNG

I. HỢP ĐỒNG HỢP TÁC KINH DOANH (HỢP ĐỒNG BBC-BUSINESS

COOPERATION CONTRACT)

- Hiện nay, ở Việt Nam tồn tại nhiều loại hình đầu tư, trong đó, hình thức đầu tư theo hợp đồng hợp tác kinh doanh (hợp đồng BCC) là hình thức đầu tư linh hoạt và hiệu quả, được pháp luật đầu tư của hầu hết các quốc gia trên thế giới ghi nhận (gọi chung là hợp doanh)

- Tuy nhiên, bất kỳ hình thức đầu tư nào bên cạnh những ưu thế nổi trội cũng tiềm ẩn trong

nó những điểm hạn chế nhất định Khi lựa chọn hình thức đầu tư, các nhà đầu tư cần phải tìm hiểu thật kỹ những ưu thế cũng như hạn chế của từng hình thức đầu tư để lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp nhất đối với từng dự án đầu tư nhằm đảm bảo dự án đầu tư thu

về được lợi nhuận cao nhất và rủi ro thấp nhất Hình thức đầu tư theo hợp BCC là hình thức đầu tư ngày càng trở nên phổ biến ở Việt Nam vì nó được đánh giá là dễ tiến hành, thích hợp với các dự án cần triển khai nhanh mà thời hạn đầu tư ngắn

1. Khái niệm hợp đồng hợp tác kinh doanh

- Khái niệm hợp đồng hợp tác kinh doanh được quy đinh tại khoản 16 Điều 3 Luật Đầu tư

2005 Tuy nhiên, khái niệm trên chưa thực sự chính xác do hình thức đầu tư theo hợp đồng BCC mới là một hình thức đầu tư, còn hợp đồng hợp tác kinh doanh về bản chất nó vẫn là một hợp đồng dân sự, vì vậy, nó phải là sự thỏa thuận giữa các bên

- Khoản 1 Điều 9 Nghị định 108/2006/NĐ-CP dã khắc phục được hạn chế của khái niệm hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Luật Đầu tư Tuy nhiên, Có thể dễ dàng thấy được quy định này cũng chưa thực sự chính xác bởi vì nó chỉ hướng đến quan hệ hợp đồng giữa một bên là nhà đầu tư nước ngoài, một bên là nhà đầu tư trong nước, quy định như vậy là không đầy đủ

- Như vậy, để hiểu một cách khái quát nhất thì hợp đồng hợp tác kinh doanh là sự thỏa thuận giữa các nhà đầu tư, theo đó, các bên cùng góp vốn, cùng quản lý kinh doanh, cùng phân chia lợi nhuận và cùng chịu rủi ro trong quá trình đầu tư kinh doanh mà không thành lập một pháp nhân mới Còn hình thức đầu tư theo hợp đồng hợp tác kinh doanh là một hình thức đầu tư trực tiếp và được ký kết giữa các nhà đầu tư theo hợp đồng hợp tác kinh doanh

2. Nội dung : Nội dung của hợp đồng bao gồm những điểm cơ bản sau:

1 Tên, địa chỉ, người đại diện có thẩm quyền của các bên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh; địa chỉ giao dịch hoặc địa chỉ nơi thực hiện dự án

2 Mục tiêu và phạm vi kinh doanh

3 Đóng góp của các bên hợp doanh, việc phân chia kết quả đầu tư, kinh doanh, tiến độ thực hiện hợp đồng

4 Tiến độ thực hiện dự án

5 Thời hạn hợp đồng

6 Quyền, nghĩa vụ của các bên hợp doanh

7 Các nguyên tắc tài chính

8 Thể thức sửa đổi, chấm dứt hợp đồng, điều kiện chuyển nhượng

9 Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng, phương thức giải quyết tranh chấp

(Điều 55 Nghị định 108/2006/N Đ – CP quy định này chỉ dành riêng cho các dự án có vốn đầu tư nước ngoài còn đối với dự án đầu tư trong nước ko bắt buộc phải tuân theo.)

3. Hình thức của hợp đồng đăng kí kinh doanh.

a. Ưu điểm

- Hiện nay, ở nước ta hình thức đầu tư theo hình thức hợp đồng BCC đang ngày càng được các nhà đầu tư trong và ngoài nước ưu tiên lựa chọn khi tiến hành hoạt động đầu tư của mình, đặc biệt là trong lĩnh vực đầu tư kinh doanh bất động sản tại các thành phố lớn như

Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, lĩnh vực cung cấp dịch vụ viễn thông, khai thác, chế biến dầu khí và các khoáng sản quý hiếm… do những ưu điểm nổi trội của nó mà các hình thức đầu tư khác không có

- Thứ nhất, hình thức đầu tư theo hợp đồng BCC có thể giúp các nhà đầu tư tiết kiệm rất nhiều thời gian, công sức cũng như tài chính trong việc thành lập pháp nhân mới cũng như chi phí vận hành doanh nghiệp sau khi nó được thành lập, khi dự án đầu tư kết thúc, các nhà đầu tư cũng không phải tiến hành thủ tục giải thể doanh nghiệp Vì vậy, hình thức này luôn là ưu tiên số một cho các dự án đầu tư các khu chung cư tại các thành phố lớn vì khi dự án kết thúc, các bên phân chia xong lợi nhuận thì không cần phải tính đến chuyện làm thủ tục giải thể doanh nghiệp nếu như các nhà đầu tư lựa chọn hình thức đầu tư khác Ngoài ra, trong các dự án đầu tư trên, khi các nhà đầu tư đã lựa chọn hình thức đầu tư theo hợp đồng BCC thì ngay khi các khu chung cư hoàn thành, các bên có thể ngay lập tức bán phần của mình như thỏa thuận phân chia mà không phụ thuộc vào các đối tác còn lại

- Thứ hai, với hình thức đầu tư này, các bên có thể hỗ trợ lẫn nhau những thiếu sót, yếu điểm của nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh Ví dụ như đối với những thị trường đầu tư còn mới mẻ, nhà đầu tư nước ngoài sẽ dễ dàng tiếp cận thông qua những đối tác trong nước am hiểu thị trường Còn các nhà đầu tư trong nước thì có thể được các đối tác nước ngoài hỗ trợ về vốn, nhân lực, công nghệ hiện đại Như vậy, đối với các nhà đầu tư

có thể nói là “đôi bên cùng có lợi”

- Thứ ba, trong quá trình thực hiện hợp đồng, nhà đầu tư nhân danh tư cách pháp lý độc lập của mình để chủ động thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ Do đó, nhà đầu tư sẽ rất linh hoạt, độc lập, ít lệ thuộc vào đối tác khi quyết định các vấn đề của dự án đầu tư Nếu như đối với các hình thức đầu tư phải thành lập một pháp nhân mới, các nhà đầu tư căn

cứ trên phần vốn mà mỗi bên bỏ ra để lựa chọn một hoặc một nhóm người đứng đầu, lãnh đạo công ty Như vậy, những nhà đầu tư có nguồn vốn ít sẽ có ít cơ hội được nắm quản

lý, không chủ động trong việc cũng như với số vốn mà họ đã bỏ ra, họ giống như một

“chủ nợ” hơn là một nhà đầu tư Nhưng đối với hình thức đầu tư này, với cơ chế đàm phán để chia sẻ lợi ích cũng như nghĩa vụ trong hoạt động đầu tư, các nhà đầu tư có thể linh hoạt trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình như trong hợp đồng do không có sự ràng buộc về tổ chức bằng một pháp nhân chung của các tổ chức, cá nhân có quan hệ đầu tư với nhau Do đó, hình thức đầu tư này đã góp phần đáp ứng tốt hơn yêu cầu và sự lựa chọn của nhiều nhà đầu tư khác nhau

b. Hạn chế

- Bên cạnh những ưu điểm nổi trội của mình, hình thức đầu tư theo hợp đồng BCC cũng tồn tại những điểm hạn chế mà khi lựa chọn hình thức đầu tư này, các nhà đầu tư không thể không tính đến để đảm bảo cho hoạt động đầu tư của mình thu được lợi nhuận cao nhất và ít rắc rối nhất sau này

- Thứ nhất, việc không thành lập pháp nhân mới như phân tích ở trên là một trong những

ưu điểm nổi bật nhưng nó cũng chính là mặt hạn chế của hình thức đầu tư này Chính vì không thành lập một doanh nghiệp mới, do đó dự án đầu tư sẽ gặp khó khăn khi thực hiện các hợp đồng phục vụ cho hợp đồng hợp tác kinh doanh Cũng chính vì không có một doanh nghiệp liên doanh mới ra đời giữa các nhà đầu tư, do đó, sẽ không có con dấu riêng, và đương nhiên, các nhà đầu tư sẽ phải thỏa thuận lựa chọn một trong con dấu của các nhà đầu tư để phục vụ cho các hoạt động của dự án đầu tư Việc không phải thành lập pháp nhân mới trong nhiều trường hợp nếu các nhà đầu tư không nghiên cứu kỹ, lựa chọn sai hình thức đầu tư thì nó lại trở thành một hạn chế rất lớn, gây ra nhiều rủi ro mà các nhà đầu tư không lường trước được Có thể xem trong một ví dụ điển hình trong một dự

án đầu tư kinh doanh trường đua ngựa giữa công ty Thiên Mã và Câu lạc bộ Phú Thọ Việc “mượn” pháp nhân trong dự án đầu tư này đã gây ra không ít rắc rối cho các nhà đầu

tư, nhất là trong việc đối ngoại, phân chia lợi nhuận cũng như quyền quản lý công ty Công ty Thiên Mã, người trực tiếp bỏ tiền ra, thì cảm thấy bị trói buộc, không chủ động

vì mọi việc đều phải thông qua con dấu của đối tác Ngược lại, Câu lạc bộ Phú Thọ thì mang nỗi lo về trách nhiệm của người trực tiếp đóng con dấu Đó là chưa kể đến trường hợp nếu do bất đồng mà một bên không cho sử dụng con dấu như đã thỏa thuận thì điều

gì sẽ xảy ra? Đương nhiên, dự án sẽ phải dừng lại

- Ngoài ra, nếu thành lập một pháp nhân mới thì quyền quản lý pháp nhân mới đó sẽ được phân chia theo tỷ lệ số vốn góp do các nhà đầu tư bỏ ra Nhưng vì không có doanh nghiệp mới ra đời, do đó, quyền quản lý dự án đầu tư sẽ được chia đều cho tất cả các nhà đầu tư, như vậy sẽ có lợi cho các nhà đầu tư bỏ ra ít vốn hơn nhưng lại không công bằng với các nhà đầu tư bỏ nhiều vốn hơn

- Thứ hai, pháp luật chưa có các quy định cụ thể về trách nhiệm của các bên và bên thứ ba khi một bên giao kết hợp đồng với bên thứ ba trong quá trình thực hiện hợp đồng BCC Đây cũng là một hạn chế cần phải chú ý tới nếu các bên lựa chọn hình thức đầu tư này

- Như vậy, có thể thấy hình thức đầu tư theo hợp đồng BCC hiện nay trở nên phổ biến do tính chất linh hoạt, hiệu quả Tuy nhiên, tùy từng dự án đầu tư cụ thể, các nhà đầu tư cần phải tìm hiểu cả ưu điểm cũng như hạn chế của từng hình thức đầu tư để lựa chọn được hình thức đầu tư phù hợp nhất nhằm hạn chế tới mức thấp nhất các rủi ro có thể xảy ra đối với bất kỳ một dự án đầu tư nào

 So sánh hợp đồng hợp tác kinh doanh với hợp đồng liên doanh

"Hợp đồng liên doanh"là văn bản ký giữa hai bên hoặc nhiều bên về việc thành lập công ty liên doanh, hoặc là văn bản ký giữa công ty liên doanh với tổ chức, cá nhân nước ngoài để thành

lập công ty liên doanh mới tại Việt Nam"

=> Như vậy, mục đích của việc ký Hợp đồng liên doanh là để thành lập ra 1 pháp nhân để tiến hành hoạt động chung cho 2 bên liên doanh

Ưu điểm của việc thành lập công ty trên cơ sở Hợp đồng liên doanh:

Hoạt động độc lập và tách khỏi hoạt động riêng của 2 bên liên doanh => đảm bảo được sự minh bạch, rõ ràng và hạch toán độc lập => dễ kiểm soát

Nhược điểm:

Phải tiến hành thủ tục luật định về việc thành lập pháp nhân => mất nhiều thời gian hơn

"Hợp đồng hợp tác kinh doanh (sau đây gọi tắt là hợp đồng BCC) là hình thức đầu tư được ký

giữa các nhà đầu tư nhằm hợp tác kinh doanh phân chia lợi nhuận, phân chia sản phẩm

mà không thành lập pháp nhân."

Ưu điểm:

Nhanh chóng, chỉ cần ký BBC là bắt tay vào thực hiện dự án

Nhược điểm:

Khó kiểm soát các hoạt động trên thực tế, đặc biệt liên quan đến chi phí, vì bắt buộc hai bên phải lựa chọn sử dụng danh nghĩa (con dấu pháp nhân) của một bên để tiến hành các giao dịch Trong trường hợp này, chi phí chỉ có thể được hạch toán vào bên được lựa chọn sử dụng danh nghĩa

Cơ chế duy nhất điều chỉnh quan hệ giữa hai bên là Hợp đồng hợp tác kinh doanh => nhiều rủi

ro, đặc biệt trong trường hợp quan hệ giữa hai bên không còn tốt đẹp

4. Thủ tục đầu tư đăng kí kinh doanh

a. Cấp giấy chứng nhận đầu tư được phân loại thành các dự án như sau :

- Dự án không phải đăng ký đầu tư để cấp Giấy chứng nhận đầu tư:

Dự án đầu tư trong nước có vốn đầu tư dưới 15 tỉ đồng và không thuộc Danh mục lĩnh vực kinh doanh có điều kiện thì nhà đầu tư không phải làm thủ tục đăng ký đầu tư

- Dự án phải đăng ký đầu tư để được cấp Giấy chứng nhận đầu tư:

• Dự án phải đăng ký đầu tư để được cấp Giấy chứng nhận đầu tư:

 Dự án đầu tư trong nước có quy mô vốn đầu tư từ 15 - 300 tỉ đồng Việt Nam

và không thuộc lĩnh vực đầu tư kinh doanh có điều kiện

 Dự án đầu tư có vốn nước ngoài có quy mô vốn dưới 300 tỉ đồng Việt Nam và không thuộc lĩnh vực đầu tư kinh doanh có điều kiện

• Dự án phải thẩm tra để cấp Giấy chứng nhận đầu tư:

 Dự án có quy mô vốn từ 300 tỉ đồng Việt Nam trở lên hoặc

 Dự án thuộc Danh mục lĩnh vực đầu tư có điều kiện (không quy định vốn) hoặc

 Cả hai trường hợp trên

b. Hồ sơ cấp giấy chứng nhận đầu tư bao gồm:

- Đối với dự án không phải thẩm tra để cấp Giấy chứng nhận đầu tư, bao gồm :

• Bản đề nghị cấp Giấy chứng nhận đầu tư

• Văn bản xác nhận tư cách pháp lý của nhà đầu tư

• Báo cáo năng lực tài chính của nhà đầu tư (nhà đầu tư tự lập và tự chịu trách nhiệm)

• Đối với nhà đầu tư nước ngoài, hồ sơ còn bao gồm hợp đồng liên doanh hoặc hợp đồng Hợp tác kinh doanh (BCC), Điều lệ doanh nghiệp (nếu có)

- Đối với dự án phải thẩm tra để cấp Giấy chứng nhận đầu tư, bao gồm:

• Bản đề nghị cấp Giấy chứng nhận đầu tư

• Văn bản xác nhận tư cách pháp lý của nhà đầu tư: bản sao hợp lệ Giấy CMDN hoặc

hộ chiếu (đối với nhà đầu tư là cá nhân); bản sao hợp lệ Giấy phép kinh doanh (đối với nhà đầu tư là tổ chức)

• Báo cáo năng lực tài chính của nhà đầu tư (nhà đầu tư tự lập và tự chịu trách nhiệm)

• Giải trình kinh tế - kỹ thuật với các nội dung về mục tiêu, địa điểm đầu tư, nhu cầu sử dụng đất, quy mô đầu tư, vốn đầu tư, tiến độ thực hiện dự án, giải pháp công nghệ, giải pháp về môi trường;

• Đối với nhà đầu tư nước ngoài, hồ sơ còn bao gồm hợp đồng liên doanh hoặc hợp đồng Hợp tác kinh doanh, Điều lệ doanh nghiệp (nếu có)

• Đối với dự án gắn với thành lập tổ chức kinh tế mới, ngoài các hồ sơ quy định trên, nhà đầu tư còn phải nộp hồ sơ đăng ký kinh doanh tương ứng với từng loại hình doanh nghiệp

c. Quy trình, thủ tục, thời gian cấp giấy chứng nhận đầu tư:

- Đối với dự án không phải thẩm tra để cấp Giấy chứng nhận đầu tư:

• Nhà đầu tư nộp 3 bộ hồ sơ tại Sở Kế họach và Đầu tư, trong đó có 1 bộ gốc

• Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Sở Kế họach Đầu tư lập thủ tục trình UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận đầu tư

- Đối với dự án phải thẩm tra để cấp Giấy chứng nhận đầu tư:

• Nhà đầu tư nộp 8 bộ hồ sơ tại Sở Kế họach và Đầu tư, trong đó có 1 bộ hồ sơ gốc

• Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ dự án đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và gửi hồ sơ lấy ý kiến thẩm tra của

sở, ngành liên quan; trường hợp cần thiết thì gửi hồ sơ lấy ý kiến các Bộ, ngành liên quan; Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, Sở Kế hoạch và Đầu tư sẽ thông báo chỉ một lần bằng văn bản cho nhà đầu tư biết để sửa đổi, bổ sung hồ sơ dự án đầu tư

d. Thủ tục đăng kí đầu tư

Nhà đầu tư trong nước phải đăng ký đầu tư đối với dự án đầu tư trong nước có quy mô vốn đầu tư từ 15 tỷ đồng Việt Nam đến dưới 300 tỷ đồng Việt Nam và thuộc các trường hợp sau:

- Dự án không thuộc lĩnh vực đầu tư có điều kiện quy định tại Điều 29 của Luật Đầu tư;

- Dự án không thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 37 Nghị định 108/2006 NĐ-CP

Bước 1: Nhà đầu tư đăng ký đầu tư tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ dự án đầu tư quy định tại

Điều 40 Nghị định 108/2006 NĐ-CP

Bước 2: Cơ quan tiếp nhận hồ sơ dự án đầu tư trao giấy biên nhận ngay sau khi nhận được

văn bản đăng ký đầu tư

- Trường hợp nhà đầu tư có yêu cầu cấp Giấy chứng nhận đầu tư hoặc xác nhận ưu đãi đầu tư thì cơ quan cấp Giấy chứng nhận đầu tư căn cứ vào nội dung văn bản đăng ký đầu

tư để cấp Giấy chứng nhận đầu tư trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đăng ký đầu tư hợp lệ

- Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đầu tư, cơ quan cấp Giấy chứng nhận đầu tư sao gửi Giấy chứng nhận đầu tư đến Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Thương mại, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ quản lý ngành và các cơ quan có liên quan

e. Thủ tục thẩm tra dự án đầu tư

- Đối với dự án đầu tư trong nước, dự án có vốn đầu tư nước ngoài có quy mô vốn đầu tư

từ ba trăm tỷ đồng Việt Nam trở lên và dự án thuộc Danh mục dự án đầu tư có điều kiện thì phải thực hiện thủ tục thẩm tra để được cấp Giấy chứng nhận đầu tư

Bước 1: Nhà đầu tư nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho cơ quan tiếp

nhận hồ sơ dự án đầu tư

Bước 2: Cơ quan tiếp nhận hồ sơ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và thông báo cho nhà

đầu tư sửa đổi, bổ sung trong trường hợp hồ sơ không hợp lệ

Bước 3: Trường hợp hồ sơ hợp lệ, Cơ quan cấp Giấy chứng nhận đầu tư tổ chức thẩm

tra để cấp hoặc từ chối cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho nhà đầu tư

- Thời hạn thẩm tra đầu tư không quá ba mươi ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ; trường hợp cần thiết, thời hạn trên có thể kéo dài nhưng không quá bốn mươi lăm ngày

- Đối với dự án quan trọng quốc gia thì Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư và quy định tiêu chuẩn dự án, Chính phủ quy định trình tự, thủ tục thẩm tra và cấp Giấy chứng nhận đầu tư

- Chính phủ quy định việc phân cấp thẩm tra và cấp Giấy chứng nhận đầu tư

II. PHÂN BIỆT HỢP ĐỒNG BOT (BUILDING OPERATE TRANSFER),

BTO-(BUILDIING TRANSFER OPERATE) VÀ BT (BUILDING TRANSFER)

1 Phân biệt :

- Hợp đồng BOT (Xây dựng- Kinh doanh- Chuyển giao; Build-Operate - Transfer)

• Hợp đồng BOT là hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xây dựng, kinh doanh công trình kết cấu hạ tầng trong một thời hạn nhất định; hết thời hạn, nhà đầu tư chuyển giao không bồi hoàn công trình đó cho Nhà nước Việt Nam

• Hợp đồng BOT có một số đặc điểm:

 Cơ sở pháp lý: hoạt động đầu tư được tiến hành trên cơ sở hợp đồng ký kết giữa cơ quan nhà nước Việt Nam Nhà đầu tư trực tiếp tiến hành các hoạt động đầu tư kinh doanh phù hợp với nội dung thỏa thuận trong hợp đồng trên cơ sở tuân theo quy định pháp luật về đầu tư của Việt Nam và các văn bản pháp luật khác có liên quan

 Chủ thể ký kết hợp đồng: một bên là cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam và một bên nhà đầu tư

 Đối tượng của Hợp đồng: là các công trình kết cấu hạ tầng

 Hình thức của hợp đồng: được lập thành văn bản

 Nội dung của hợp đồng quy định các quyền và nghĩa vụ của cơ quan nhà nước

có thẩm quyền của Việt Nam và nhà đầu tư liên quan đến 3 việc xây dựng, kinh doanh và chuyển giao công trình cho Nhà nước Việt Nam

 Phương thức thực hiện hợp đồng: Nhà đầu tư phải thành lập doanh nghiệp BOT để tổ chức, quản lý, kinh doanh dự án hoặc thuê tổ chức quản lý, với điều kiện doanh nghiệp chịu toàn bộ trách nhiệm của tổ chức quản lý

 Lợi ích nhà đầu tư được hưởng là việc tiến hành quản lý và kinh doanh công trình trong một thời gian nhất định để thu hồi vốn đầu tư và có được lợi nhuận

hợp lý Hết thời hạn kinh doanh, nhà đầu tư chuyển giao không bồi hoàn công trình cho Nhà nước Việt Nam

- Hợp đồng BTO (Xây dựng- Chuyển giao- Kinh doanh; Build- Transfer- Operate)

• Hợp đồng BTO là hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng; sau khi xây dựng xong, nhà đầu tư chuyển giao công trình đó cho Nhà nước Việt Nam; Chính phủ dành cho nhà đầu tư quyền kinh doanh công trình đó trong một thời hạn nhất định

để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận

• Đặc điểm của hợp đồng BTO:

 Cơ sở pháp lý: hoạt động đầu tư được tiến hành trên cơ sở hợp đồng ký kết giữa cơ quan nhà nước Việt Nam Nhà đầu tư trực tiếp tiến hành các hoạt động đầu tư kinh doanh phù hợp với nội dung thỏa thuận trong hợp đồng trên cơ sở tuân theo quy định pháp luật về đầu tư của Việt Nam và các văn bản pháp luật khác có liên quan

 Chủ thể ký kết hợp đồng: một bên là cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam và một bên nhà đầu tư

 Đối tượng của Hợp đồng: là các công trình kết cấu hạ tầng

 Hình thức của hợp đồng: được lập thành văn bản

 Nội dung của hợp đồng quy định các quyền và nghĩa vụ của cơ quan nhà nước

có thẩm quyền của Việt Nam và nhà đầu tư liên quan đến 3 việc xây dựng, chuyển giao, kinh doanh

 Phương thức thực hiện hợp đồng: Nhà đầu tư phải thành lập doanh nghiệp BTO để tổ chức, quản lý, kinh doanh dự án hoặc thuê tổ chức quản lý, với điều kiện doanh nghiệp chịu toàn bộ trách nhiệm của tổ chức quản lý

 Lợi ích nhà đầu tư được hưởng là Chính phủ dành cho Nhà đầu tư quyền kinh doanh công trình đó trong một thời hạn nhất định để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận

- Hợp đồng BT (Xây dựng chuyển giao; Build Transfer)

• Hợp đồng BT là hình thức đầu tư được ký kết giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng; sau khi xây dựng xong nhà đầu tư chuyển giao công trình đó cho Nhà nước Việt Nam, Chính phủ tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện một dự án khác để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận hoặc thanh toán cho nhà đầu tư theo thỏa thuận trong hợp đồng BT

• Hợp đồng BT có một số đặc điểm sau:

 Cơ sở pháp lý: hoạt động đầu tư được tiến hành trên cơ sở hợp đồng ký kết giữa cơ quan nhà nước Việt Nam Nhà đầu tư trực tiếp tiến hành các hoạt động đầu tư kinh doanh phù hợp với nội dung thỏa thuận trong hợp đồng trên cơ sở

tuân theo quy định pháp luật về đầu tư của Việt Nam và các văn bản pháp luật khác có liên quan

 Chủ thể ký kết hợp đồng: một bên là cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam và một bên nhà đầu tư

 Đối tượng của Hợp đồng đầu tư là các công trình kết cấu hạ tầng

 Hình thức của hợp đồng: được lập thành văn bản

 Nội dung hợp đồng: quy định các quyền và nghĩa vụ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam và nhà đầu tư liên quan đến việc xây dựng và chuyển giao, không được quyền kinh doanh chính công trình

 Phương thức thực hiện hợp đồng: Nhà đầu tư phải thành lập doanh nghiệp BT

để tổ chức, quản lý, kinh doanh dự án hoặc thuê tổ chức quản lý, với điều kiện doanh nghiệp chịu toàn bộ trách nhiệm của tổ chức quản lý

 Lợi ích nhà đầu tư được hưởng là Chính phủ tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện những dự án khác để thu hồi vốn và lơi nhuận hoặc thanh toán cho Nhà đầu tư theo thỏa thuận trong hợp đồng

2. Lợi ích, vai trò và ý nghĩa của hợp đồng BOT, BTO, BT:

a. Lợi ích:

Hợp đồng BOT, BTO và BT là hợp đồng mà chủ thể tham gia đàm phán, kí kết là cơ quan nhà nước có thẩm quyền và một bên là nhà đầu tư Vậy khi xét đến lợi ích của 3 loại hợp đồng này ta phải xét đến lợi ích của từng chủ thể tham gia kí hợp đồng là cơ quan nhà nước và nhà đầu tư:

- Hợp đồng BOT:

• Lợi ích của nhà đầu tư:

 Lợi ích của nhà đầu tư được hưởng phát sinh từ việc kinh doanh công trình đó, chuyển giao không bồi hoàn công trình

 Chính phủ dành cho Nhà đầu tư quyền kinh doanh công trình đó trong một thời hạn nhất định để thu hồi vốn và lợi nhuận

• Lợi ích của cơ quan nhà nước:

 Nhà nước có thể huy động được nguồn tài chính từ khu vực tư nhân vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng, vốn thuộc trách nhiệm của Nhà nước

 Tận dụng được khả năng quản lý, công nghệ, kỹ thuật xây dựng, vận hành, phương thức kinh doanh tiên tiến của khu vực kinh tế tư nhân cả trong lẫn ngoài nước

- Hợp đồng BTO:

• Về cơ bản tính chất của hợp đồng BTO cũng tương tự như hợp đồng BOT, chỉ có một sự

khác biệt ở bước chuyển giao và kinh doanh nên lợi ích của các chủ thể tham gia hợp đồng cũng tương tự như hợp đồng BOT

• Cũng vì bước chuyển giao phải thực hiện trước hoạt động kinh doanh nên các nhà đầu tư không tham gia hợp đồng này, thay vì đó họ chỉ tham gia hợp đồng BOT Vì tâm lí “cầm dao đằng chuôi” hoặc niềm tin cam kết bảo hộ đầu tư và cam kết thực hiện hợp đồng từ phía Nhà nước chưa đủ mạnh Trong thực tiễn đầu tư, chưa có bất cứ nhà đầu tư nào lựa chọn hình thức BTO để thực hiện dự án

- Hợp đồng BT:

• Lợi ích của nhà đầu tư:

Lơi ích mà nhà đầu tư sẽ được hưởng từ dự án đầu tư của mình là lơi ích từ một dự án khác mà Nhà nước đã cam kết dành cho họ và tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện dự

án đó để thu hồi vốn và có lợi nhuận hợp lý

• Lợi ích của nhà nước:

Tận dụng được khả năng quản lý, công nghệ, kỹ thuật xây dựng, vận hành, phương thức kinh doanh tiên tiến của khu vực kinh tế tư nhân cả trong lẫn ngoài nước

b. Vai trò và ý nghĩa:

- Đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng là một hoạt động có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia và được xem là một nhiệm vụ quan trọng của Nhà nước

- Chính vì vậy, việc thu hút nguồn vốn đầu tư theo hình thức Hợp đồng BOT, BTO, BT là rất cần thiết đối với nền kinh tế xã hội của mỗi quốc gia Nguồn vốn đầu tư theo hình thức này càng trở lên ý nghĩa hơn đối với các quốc gia đang phát triển, nguồn ngân sách còn hạn hẹp, trình độ khoa học kém, cở sở hạ tầng chưa đồng bộ Việc thu hút nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách sẽ giúp các quốc gia phát triển nền kinh tế một cách đồng bộ và hiệu quả cao

3. Trình tự thủ tục:

- Lập quy hoạch và công bố danh mục dự án BOT, BTO, BT

Trên cơ sở quy hoạch, định hướng phát triển kinh tế-xã hội trong từng thời kỳ và phù hợp với lĩnh vực dự án mà Chính phủ khuyến khích thực hiện mà các bộ, ngành, địa phương tiến hành xây dựng danh mục dự án Việc xậy dựng và công bố danh mục dự án đầu tư theo hình thức hợp đồng BOT, BTO, BT là khâu cần thiết và quan trọng bởi tính công khai của công việc này giúp cho nhà đầu tư có cơ hội tiếp cận dự án đầu tư như nhau, đồng thời nhà nước cũng có cơ hội lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án Bộ, ngành và ủy ban nhân dân cấp tỉnh

có nhiệm vụ công bố công khai danh mục dự án đầu tư

- Lựa chọn nhà đầu tư đàm phán hợp đồng BOT, BTO, BT