VẤN đề THỰC HIỆN và CHẤM dứt hợp ĐỒNG LAO ĐỘNG

Người sử dụng lao động mới không phải là chủ thểgiao kết trong hợp đồng lao động những vẫn phải chịu trách nhiệm tiếp tục sửdụng số lao động hiện có và tiến hành sửa đổi, bổ sung hợp đồn

GV hướng dẫn: Cô ĐOÀN THỊ PHƯƠNG DIỆP

Người thực hiện: Nhóm đề tài số 2

Quách Minh Tuấn Cường K135011167

Trần Thị Thanh Hiền K135011197

Lê Thị Ngọc Trầm K135011270

Nguyễn Thị Phương Thanh K135011265

Nguyễn Thị Thu Huyền K135011202

TP Hồ Chí Minh tháng 3/2015

Đề tài: VẤN ĐỀ THỰC HIỆN VÀ CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU page 3

A THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG

I Khái niệm: page 4

II Các quy định về vấn đề thực hiện hợp đồng lao động: page 4

B CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG

I Khái niệm: page 8

II Các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định trong BộLuật Lao Động: page 8III Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động: page 11

IV Hậu quả pháp lý khi chấm dứt hợp đồng lao động: page 15

C THỰC TRẠNG XÃ HỘI VỀ ĐỀ TÀI

I Thực trạng thực hiện hợp và áp dụng hợp đồng lao động: page 23

II Thực trạng về chấm dứt hợp đồng lao động: page 26

D KẾT LUẬN page 32

E TÀI LIỆU THAM KHẢO page 33

LỜI MỞ ĐẦU

Đời sống kinh tế xã hội phát triển, khái niệm hợp đồng lao động không còn quá xa lạ với mọi người Tuy nhiên vẫn có rất nhiều trường hợp thiếu hiểu biết về hợp đồng lao động gây ra những thiệt hại đáng kể đặc biệt là cho người lao động - những người thường yếu thế hơn so với người sử dụng lao động Hợp đồng lao động có vai rò rất quan trọng Thông qua hợp đồng lao động, quyền và nghĩa vụ giữa người lao động và người sử dụng lao động được thiết lập, là cơ sở để giải quyết các tranh chấp (nếu có) Ngoài ra hợp đồng lao động cũng là một trong những hình thức pháp lí nhất để công dân thực hiện quyền làm chủ của mình, thể hiện qua việc tự do lựa chọn công việc, chỗ làm, mức lương phù hợp Nhà nước dựa vào hợp đồng lao động để quản lí nhân lực đang làm việc tại các công ty, cơ sở sản suất

Xuất phát từ nhu cầu cũng như đòi hỏi mới phát sinh từ thực tiễn quan hệ lao động trong nền kinh tế thị trường, Nhà nước đã đặc biệt chú trọng tới công tác xây dựng, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật lao động Từ khi ra đời đếnnay đã qua ba lần sửa đổi, bổ sung (2002, 2006, 2007), các quy định về hợp đồng lao động đã đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế thị trường Thông qua vai trò điều chỉnh của những quy định này, hệ thống quan hệ lao động đã dần đi vào quỹ đạo, điều hòa lợi ích của người lao động người sử dụng lao động, lợi ích chung của Nhà nước và xã hội Đặc biệt trong đó có những quy định sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật về hợp đồng lao động cũng như các vấn đề liên quan đến nó để phù hợp với bối cảnh chung của thị trường lao động ở Việt Nam Tuy nhiên, do mặt trái của nền kinh tế thị trường kết hợp với nhiều nguyên nhân khác mà tình trạng vi phạm pháp luật lao động ngày càng trở nên phổ biến, trong đó việc đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật là một vấn đề đang gây nhiều bức xúc Điều

đó ảnh hưởng không nhỏ đến tính bền vững của quan hệ lao động, lợi ích của các bên chủ thể, cũng như sự ổn định và phát triển của đời sống kinh tế xã hội Chính vì vậy, việc đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật cần phải

có sự quan tâm đặc biệt từ phía Nhà nước cũng như toàn xã hội, góp phần bảo vệ quyền lợi của người lao động, người sử dụng lao động

Sau đây chúng ta sẽ tìm hiểu kĩ hơn về cách thực hiên hợp đồng lao động nhưthế nào cũng như tại sao lại xảy ra việc chấm dứt hợp đồng , ai là người có

quyền chấm dứt hợp đồng lao động, quyền và nghĩa vụ của các bên như thế nào khi hợp đồng lao động chấm dứt và hậu quả pháp lí xảy ra.

A THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG

I Khái niệm:

Phần này chúng tôi sẽ tìm hiểu về khái niệm thực hiện hợp đồng lao động,nhưng trước tiên nên hiểu được khái niệm hợp đồng lao động Khái niệm hợpđồng lao động đã xuất hiện từ rất lâu trong hệ thống pháp luật của nhiều nướcnhư Anh, Pháp, Mỹ, Đức, Trung Quốc…, có nhiều cách tiếp cận khác nhau

và được giải thích bởi sự khác nhau về lý luận khoa học Luật Lao Động,truyền thống pháp lý, điều kiện cơ sở kinh tế, xã hội của nền kinh tế…Nhưng các khái niệm đều có ít nhiều những điểm tương đồng Hiện nay trong

hệ thống pháp luật Việt Nam, khái niệm hợp đồng lao động được quy định tạiĐiều 15 Bộ Luật Lao Động 2012: “Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữangười lao động và người sử dụng lao động vể việc làm có trả lương, điều kiệnlàm việc, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động” So với BộLuật Lao Động 1994 thì khái niệm này vẫn được giữ nguyên Và đây đượccoi là khái niệm pháp lý chính thức về hợp đồng lao động trong hệ thốngpháp luật Việt Nam hiện nay

Còn về khái niệm thực hiện hợp đồng lao động ta có thể hiểu như sau, thựchiện hợp đồng lao động là sự hiện thực hóa quyền và lợi ích hợp pháp của cácbên trong quan hệ lao động, hay thực hiện hợp đồng lao động là hành vi pháp

lý của hai bên nhầm thực hiện các quyền và nghĩa vụ đã cam kết trong hợpđồng lao động

II Các quy định về vấn đề thực hiện hợp đồng lao động:

Sau khi giao kết hợp đồng lao động, các bên phải bằng hành vi của mình thựchiện nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng… Hợp đồng khi đã hình thành trở thành

“luật” với các bên, vể nguyên tắc mỗi bên phải thực hiện đúng, đầy đủ vàthiện chí tạo điểu kiện để bên kia thực hiện hợp đồng lao động Ví dụ ởphương diện nào đó, lợi ích các bên có đối lập, nhưng xét toàn bộ quá trìnhlao động, quyền lợi các bên chỉ có được khi quan hệ lao động diễn ra ổn định,hài hòa trên cơ sở sự hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau

Song, do thỏa thuận của các bên xác lập tại một thời điểm cụ thể với điềukiện khả năng nhất định, trong khi quá trình lao động diễn ra trong thời giandài, có thể xảy ra nhiều sự kiện khách quan, chủ quan khiến các bên khôngmuốn hay không thể thực hiện đúng thỏa thuận Vì vậy, việc ghi nhận quyền

và khả năng thay đổi hợp đồng là cần thiết, mang tính tất yếu khách quan.Thay đổi hợp đồng lao động là hành vi pháp lý của các bên nhầm thay đổiquyền và nghĩa vụ trong quan hệ lao động

Theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 35 Bộ Luật Lao Động 2012: khimột trong hai bên có nhu cầu thay đổi nội dung hợp đồng thì có quyền đưa rayêu cầu với bên kia để cùng bàn bạc, thảo luận thống nhất ý kiến; nếu bên kiađồng ý, hợp đồng sẽ được thực hiện theo nội dung sửa đổi Việc sửa đổi, bổsung hợp đồng lao động được tiến hành bằng việc ký kết phụ lục hợp đồnghoặc giao kết hợp đồng lao động mới Sửa đổi là điều chỉnh các điều khoản

đã được thỏa thuận trong hợp đồng lao động; bổ sung là đưa thêm vào nộidung hợp đống lao động những điều khoản mới Ký kết phụ lục hợp đồngchính là sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động, theo khoản 1 Điều 24 Bộ LuậtLao Động 2012 thì phụ lục hợp đồng lao động là một bộ phận của hợp đồnglao động và có hiệu lực như hợp đồng lao động Bên đưa ra yêu cầu thay đổiphải báo trước cho bên kia ba ngày Quyền tự do thỏa thuận ở đây được bảođảm, bởi hợp đồng lao động chỉ thay đổi khi có sự thống nhất ý chí của haibên

Ngoài ra, việc thực hiện, thay đổi hợp đồng lao động cũng phải tuân thủ cácquy định khác:

 Quy định tại Điều 31 Bộ Luật Lao Động 2012 về tạm thời điều chỉnhngười lao động làm công việc khác Ở đây không có sự bàn bạc thảo luận mà

là quyết định từ người sử dụng lao động Nhưng quyết định đơn phương nàykhông được tùy tiện mà phải tuân thủ đúng pháp luật – về lý do, thời hạn báotrước, thời hạn điều chuyển người lao động làm công việc trái nghề chỉ trong



 hai trường hợp: khi gặp khó khăn đột xuất hoặc do nhu cầu sản xuấtkinh doanh Những trường hợp được coi là “khó khăn đột xuất” cũng được

quy định tại khoản 1 Điều 31 của Bộ luật này, nhưng trường hợp được coi là

“do nhu cầu sản xuất, kinh doanh” thì không có quy định hay văn bản nàohướng dẫn, bởi sự đa dạng về quy mô, tính chất, điều kiện, khả năng… củacác đơn vị Vì vậy, thực tế nhu cầu này thường do người sử dụng lao độngxác định và trong nhiều trường hợp họ điều chuyển người lao động khôngcăn cứ, thậm chi để trù dập, trả thù Do đó, cần quy định cụ thể trường hợpnày và chỉ có thể trên cơ sở các thỏa thuận tập thể Mặt khác, lien quan đếnquyền điều chuyển này, nhiều người sử dụng lao động vẫn hiểu là quyềnthuộc nội dung quyền quản lý lao động mà không cân lý do, thậm chí có cơquan giải quyết tranh chấp cũng chưa nhận thức đúng vấn đề

 Khoản 1 Điều 45 Bộ Luật Lao Động 2012 quy định về sự thay đổingười sử dụng lao động Người sử dụng lao động mới không phải là chủ thểgiao kết trong hợp đồng lao động những vẫn phải chịu trách nhiệm tiếp tục sửdụng số lao động hiện có và tiến hành sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.Tuy nhiên trong khoản 1 Điều này cũng có quy định trường hợp không sửdụng hết số lao động hiện có thì người sử dụng lao động kế tiếp phải xâydựng và thực hiện phương án sử dụng lao động theo quy đinh tại Điều 46 của

Bộ luật này như đưa đi đạo tạo lại, cho nghĩ hư hoặc chấm dứt hợp đồng laođộng…

Như vậy, thực hiện hợp đồng lao động là sự tiếp nối có tính tất yếu trongquan hệ hợp đồng lao động khi hợp đồng đã được giao kết, còn thay đổi hợpđồng lao động dường như cũng là sự kiện khách quan trong quan hệ laođộng Dù pháp luật đã dự liệu vấn đề này từ nhiều khía cạnh khác nhau, songxét cả lý luận và thực tiễn vẫn còn nhiều nội dung cần được tiếp cận một cáchkhoa học, phù hợp với đặc trưng của quan hệ hợp đồng lao động

Bên các quy định về việc thực hiện hợp đồng, sửa đổi và bổ sung hợp đồngnêu trên, còn có một vấn đề cũng rất quan trọng Đó là quy định về tạm hoãnthực hiện hợp đồng lao động

Tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động là sự kiện pháp lý đặc biệt, biểu hiện

là sự tạm thời không thực hiện các quyền và nghĩa vụ của hai bên trong mộtthời hạn nhất định Thời hạn tạm hoãn do các bên thỏa thuận hoặc tùy thuộc

trường hợp cụ thể Hết thời gian tạm hoãn, nói chung hợp đồng lại được tiếptục thực hiện Tạm hoãn hợp đồng lao động được quy định tại Điều 32 BộLuật Lao Động 2012 với năm trường hợp:

 Người lao động đi làm nghĩa vụ quân sự

 Người lao động bị tạm giữ, tạm giam theo quy định của pháp luật tốtụng hình sự

 Người lao động phải chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vàotrường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dụcbắt buộc

 Lao động nữ mang thai theo quy định tại Điều 156 của Bộ luật này

 Các trường hợp khác do hai bên thỏa thuận

Trong các trường hợp trên thì trường hợp ba và bốn là hai trường hợp mớiđược thêm vào so với Bộ Luật Lao Động 1994 sửa đổi bổ sung năm 2002.Với trường hợp thứ năm: tạm hoãn do hai bên thỏa thuận, không có văn bảnquy định, hướng dẫn chi tiết nên cá nhân chúng tôi cho là ở đây cả người laođộng và người sử dụng lao dộng đều có quyền đề nghị tạm hoãn hợp đồng laođộng với bất kỳ lý do gì Người lao động có thể đề nghị tạm hoãn hợp đồnglao động vì nhu cầu tham quan, du lịch, nghỉ mát dưỡng sức, chữa bệnh…;người sử dụng lao động có thể do khó khăn nào đó không đảm bảo đủ việclàm cho người lao động… Nếu bên kia đồng ý hoàn toàn thì hợp đồng laođộng được tạm hoãn không cần điều kiện gì khác

Việc giả quyết hậu quả pháp lý của tạm hoãn hơp đồng lao động phụ thuộcvào từng trường hợp tạm hoãn cụ thể (Điều 32 Bộ Luật Lao Động 2012):

 Hết thời hạn tạm hoãn hợp đồng lao động trong trường hợp quy định tạikhoản 1, khoản 4 và khoản 5 Điều 32 Bộ Luật Lao Động 2012, người sửdụng lao động có trách nhiệm sắp xếp việc làm cho người lao động để hợpđồng lao động được tiếp tục thực hiện, nếu phải nghỉ chờ việc thì người laođộng được hưởng lương theo quy định tại khoan 1 Điều 98 Bộ Luật LaoĐộng; trường hợp người lao động không đến địa điểm làm việc mà không có

lý do chính đáng theo quy định thì bị xử lý kỷ luật

 Hết hạn tạm hoãn hợp đồng lao động trong trường hợp quy định tạikhoản 2 Điều 32 Bộ Luật Lao Động 2012 và người lao động cũng không còn

bị tạm giữ, tạm giam, phạt tù… thì người sử dụng lao động có thể phải nhậnngười lao động trở lại làm công việc cũ, trả đủ tiền lương và các quyền lợikhác trong thời gian người lao động bị tạm giam, tạm giữ (nếu người laođộng không vi phạm pháp luật); hoặc tùy mức độ vi phạm của người lao động

mà quyết định bố trí công việc cũ hoặc sắp xếp công việc mới

So sánh các quy định về vấn đề thực hiện hợp đồng lao động trong các BộLuật Lao Động, cụ thể là Bộ Luật Lao Động 2012 và Bộ Luật Lao Động

1994 sửa đổi bổ sung năm 2002, nhìn sơ lược ta có thể thấy các quy định vềthực hiện hợp đồng ngày càng nhiều hơn, chỉ tiết hơn và được sắp xếp, trìnhbày rõ ràng hơn Bộ Luật Lao Động 2012 đã có những bổ sung như thêm haitrường hợp tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động; quy định về thời hạn màngười sử dụng lao động phải nhận người lao động trở lại làm việc sau khi hếtthời gian tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động; quy định về người làm việckhông trọn vẹn thời gian

+Điều 34 Bộ Luật Lao Động 2012 quy định mới về hình thức làm việc khôngtrọn thời gian nhằm đảm bảo các chế độ lao động đối với người lao động khi thỏa thuận với người sử dụng lao động lựa chọn hình thức làm việc này

II các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động:

Theo pháp luật lao động hiện hành, có 10 trường hợp chấm dứt hợp đồng laođộng được quy định tại Điều 36 BLLĐ 2012

1 hết hạn hợp đồng lao động,trừ trường hợp quy định tại khoản 6 Điều

192 của bộ luật này

2 đã hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động

3 hai bên thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động

4 người lao động bị kết án tù giam, tử hình hoặc bị cấm làm công việcghi trong hợp đồng lao động theo bản án, quyết định có hiệu lực phápluật của tòaán

5 người lao động chết, bị tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự,mất tích hoặc là đã chết

6 người lao động đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và tuổihưởng lương hưu theo quy định tại điều 187 của bộ luật này

7 người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị tòa án tuyên bố mất nănglực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết; người sử dụng lao độngkhông phải là cá nhân chấm dứt hoạt động

8 người lao động bị xử lý kỉ luật sa thải theo quy định tại khoản 3 Điều

125 của bộ luật này Cụ thể: Điều 125: Hình thức xử lí kỉ luật lao động

người lao động thôi việc do thay đổi cơ cấu , công nghệ hoặc vì lí dokinh tế hoặc do sáp nhập , hợp nhất, chia tách doanh nghiệp, hợp tác xã.

 So sánh, phân tích, nhận xét, đánh giá luật lao động 1994 sửa đổi, bổ sung năm 2002 và luật lao động 2012.

So với luật cũ thì bộ luật lao động 2012 quy định một cách chi tiết và cụ thểhơn các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động (chỉ ra 10 trường hợp chấmdứt hợp đồng lao động) còn điều 36 BLLĐ 1994 sửa đổi bổ sung 2002 thì chỉnêu ra 5 trường hợp hợp đồng lao động chấm dứt:

“Hợp đồng lao động chấm dứt trong những trường hợp sau đây:

1 Hết hạn hợp đồng;

2 Đã hoàn thành công việc theo hợp đồng;

3 Hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng;

4 Người lao động bị kết án tù giam hoặc bị cấm làm công việc cũ theo quyết định của Toà án;

5 Người lao động chết; mất tích theo tuyên bố của Toà án.”

Như vậy, BLLĐ hiện hành có nhiều điểm đổi mới quy định chặt chẽ hơntrong vấn đề chấm dứt hơp đồng Do vậy việc áp dụng luật dễ dàng hơn ,không bị sai sót, đảm bảo tính công bằng cho người lao động và người sửdụng lao động Người lao động tránh được tình trạng thất nghiệp khi doanhnghiệp muốn sa thải NLĐ một cách vô cớ, không lí do.Đặc biệt, LLĐ 2012

đề cập đến đối tượng mới là người mất năng lực hành vi dân sự mà LLĐ cũkhông có đề cập do đó, nó đảm bảo tính nhất quán cho mọi đối tượng trong

xã hội Tuy nhiên, NSDLĐ sẽ đươclợi trong trường hợp mà doanh nghiệp sápnhập, chia tách, hợp nhất vì như vậy doanh nghiệp có cơ hội thay đổi nhân sựmới mà không vi phạm các quy định của pháp luật.Tóm lại, LLĐ 2012 tiến

bộ hơn LLĐ cũ

 Khi chấm dứt hợp đồng lao động, tùy từng trường hợp cụ thể doanh nghiệp thường vi phạm một số quy như: không lên phương án sử dụng lao động, vi phạm thời gian báo trước chấm dứt hợp đồng, không áp dụng đúng luật, đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Dưới đây là 7 lỗi thường gặp khi chấm dứt hợp đồng lao động:

1: Vi phạm thời gian báo trước

Doanh nghiệp chỉ được chấm dứt hợp đồng lao động khi thay đổi cơ cấu,công nghệ hoặc vì lý do kinh tế sau khi đã trao đổi với tổ chức đại diện tậpthể lao động tại cơ sở và thông báo trước 30 ngày cho Sở Lao động Thươngbinh và Xã hội.

Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, doanh nghiệp cần báo chongười lao động biết trước:

- Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

- Ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn;

- Ít nhất 03 ngày làm việc đối với hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theomột công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng

Trong trường hợp đơn phương chấm dứt HDLD, nếu vi phạm quy định vềthời hạn báo trước, bên vi phạm phải bồi thường cho bên kia một khoản tiềntương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báotrước

2 Không lên phương án sử dụng lao động

Doanh nghiệp khi cho người lao động thôi việc vì thay đổi cơ cấu, công nghệhoặc vì lý do kinh tế khiến cho nhiều người lao động có nguy cơ mất việclàm có trách nhiệm xây dựng phương án sử dụng lao động Nếu doanh nghiệpkhông có khả năng sử dụng tiếp lao động thì mới cho họ thôi việc

Trong trường hợp sáp nhập, hợp nhất, chia, tách doanh nghiệp, nếu người sửdụng lao động kế tiếp không sử dụng hết số lao động hiện có thì phải xâydựng và thực hiện phương án sử dụng lao động

Trường hợp doanh nghiệp đơn phương chấm dứt hợp đồng do người lao độngthường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động, doanhnghiệp cần căn cứ vào mức độ không hoàn thành công việc trong hợp đồnglao động, thỏa ước lao động tập thể, nội quy, chứ không thể căn cứ vào kếtquả lao động không đáp ứng mong muốn của doanh nghiệp Hay việc ngườilao đọng làm theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn ốm đau đãđiều trị 12 tháng liền, người lao động làm theo hợp đồng lao động xác địnhthời hạn từ đủ 12 tháng đến 36 tháng ốm đau đã điều trị 06 tháng liền, vàngười lao động làm theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một côngviệc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng ốm đau đã điều trị quá nửa thời hạncủa hợp đồng lao động, mà khả năng lao động chưa hồi phục Khi sức khỏecủa người lao động bình phục, thì được xem xét để giao kết tiếp hợp đồng laođộng.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần lưu ý các căn cứ pháp luật khi áp dụng hìnhthức kỷ luật sa thải

4 Không có sự tham gia của Ban chấp hành công đoàn cơ sở

Đối với quy trình, thủ tục mà luật yêu cầu phải có sự tham gia của ban chấphành công đoàn cơ sở thì phải có sự hiện diện của thành phần này Hiện nay,các doanh nghiệp thường bỏ qua yếu tố này dẫn đến rủi ro pháp lý khi bị kiện

ra tòa

5 Thời hiệu xử lý kỷ luật

Tối đa 6 tháng kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm Tối đa 12 tháng đối vớitrường hợp hìanh vi vi phạm liên quan trực tiếp đến tài chính, tài sản, tiết lộ

bí mật công nghệ, bí mật kinh doanh của doanh nghiệp Một số trường hợp cóthể kéo dài nhưng theo quy định của pháp luật

6 Trợ cấp mất việc làm và trợ cấp thôi việc

Doanh nghiệp phải chi trả trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm chongười lao động nếu họ đáp ứng điều kiện được nhận các khoản này, cụ thể:

số tiền được hưởng, thời gian tính, tiền lương tính trợ cấp

7 Người có thẩm quyền xử lý kỷ thuật sa thải

Người có thẩm quyền ký quyết định sa thải là đại diện theo pháp luật củadoanh nghiệp hoặc người đại diện theo ủy quyền của người này trong trườnghợp người này đi vắng thì phải có văn bản ủy quyền

III Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động:

1 Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động là gì ?

Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động là việc một trong hai bên có thể tựchấm dứt hợp đồng không cần có thỏa thuận với bên còn lại nhưng vẫn đượcpháp luật công nhận Đơn phương chấm dứt hợp đồng chỉ được chấp nhậntrong một số trường hợp luật định

2 Các trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động:

 Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động:

Theo điều 37 BLLĐ 2012 quy định các trường hợp người lao động có thểđơn phương chấm dứt hợp đồng lao động:

1 Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợpđồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạndưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thờihạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc khôngđược bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏathuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thựchiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổnhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh,chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối vớingười làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thờihạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụhoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng laođộng chưa được hồi phục

2 Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c

và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một côngviệc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tạiđiểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

c) Đối với trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều này thời hạn báotrước cho người sử dụng lao động được thực hiện theo thời hạn quy định tạiĐiều 156 của Bộ luật này

3 Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn

có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo chongười sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy địnhtại Điều 156 của Bộ luật này

Nhận xét:

Nhìn chung, BLLĐ 2012 quy định về điều này không có gì khác so vớiBLLĐ 1994 sửa đổi 2002 Chỉ có một điểm khác duy nhất là về quyền đơnphương chấm dứt HĐLĐ của NLĐ: Bổ sung trường hợp khi bị “quấy rối tìnhdục” tại Điểm c - Khoản 1 – Điều 37 Sự bổ sung này được cho là hợp lí khigần đây có rất nhiều trường hợp nhân viên đi làm bị “quấy rối tình dục”

nhưng không có hướng giải quyết cho phù hợp, quy định mới này bảo vệquyền lợi của người lao động một cách tốt hơn.

 Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động:Quy định tại điều 38 BLLĐ 2012

1 Người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng laođộng trong những trường hợp sau đây:

a) Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồnglao động;

b) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 12 tháng liên tục đối vớingười làm theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, đã điều trị 06tháng liên tục, đối với người lao động làm theo hợp đồng lao động xác địnhthời hạn và quá nửa thời hạn hợp đồng lao động đối với người làm theo hợpđồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạndưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa hồi phục

Khi sức khỏe của người lao động bình phục, thì người lao động được xem xét

để tiếp tục giao kết hợp đồng lao động;

c) Do thiên tai, hỏa hoạn hoặc những lý do bất khả kháng khác theo quy địnhcủa pháp luật, mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phụcnhưng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc;

d) Người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau thời hạn quy định tạiĐiều 33 của Bộ luật này

2 Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động người sử dụng lao động phảibáo cho người lao động biết trước:

a) Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

b) Ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn;

c) Ít nhất 03 ngày làm việc đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 1Điều này và đối với hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việcnhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

Nhận xét:

So với BLLĐ 1994 sửa đổi bổ sung 2002 thì BLLĐ hiện hành đã bỏ quy địnhphải trao đổi với Ban chấp hành công đoàn khi đơn phương chấm dứtHĐLĐ.Điều này cho thấy sự “độc đoán” của người sử dụng lao động khiquyết định đơn phương chấm dứt HĐLĐ, thực chất có những quy định củaluật còn chưa rõ ràng, nếu quy định như vậy người bị thiệt thòi hơn sẽ làngười lao động.Tuy nhiên điều này làm giảm bớt tính phức tạp trong quátrình người sử dụng lao động chấm dứt HĐLĐ đối với người lao động

Quy định khi lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợpđồng lao động thì người sử dụng lao động được quyền đơn phương chấm dứthợp đồng lao động là chưa rõ ràng và còn hơi nghiêng về phía người sử dụnglao động Cần phải có những quy định rõ hơn để quy định như thế nào là

“thương xuyên không hoàn thành công việc” Vì nếu chỉ quy định như vậy,mỗi công ty, mỗi người sử dụng lao động sẽ có một cách hiểu khác nhau Vàquyền lợi của người lao động luôn bị thiệt thòi so với người sử dụng laođộng

3 Hủy bỏ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động & đơn

phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật:

Việc hủy bỏ đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và đơn phương chấmdứt HĐLĐ trái pháp luật được quy định trong bộ luật lao động 2012 tại điều

40, điều 41 Cụ thể:

Điều 40 Huỷ bỏ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Mỗi bên đều có quyền huỷ bỏ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao độngtrước khi hết thời hạn báo trước nhưng phải thông báo bằng văn bản và phảiđược bên kia đồng ý

Điều 41 Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật là các trường hợpchấm dứt hợp đồng lao động không đúng quy định tại các điều 37, 38 và 39của Bộ luật này

4 Nghĩa vụ khi chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật:

4.1 Về phía người sử dụng lao động:

Điều 42, BLLĐ 2012 quy định: "Nghĩa vụ của người sử dụng lao động khiđơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1 Phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giaokết và phải trả tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngàyngười lao động không được làm việc cộng với ít nhất 02 tháng tiền lươngtheo hợp đồng lao động

2 Trường hợp người lao động không muốn tiếp tục làm việc, thì ngoài khoảntiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này người sử dụng lao động phảitrả trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này

3 Trường hợp người sử dụng lao động không muốn nhận lại người lao động

và người lao động đồng ý, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản

1 Điều này và trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này, haibên thỏa thuận khoản tiền bồi thường thêm nhưng ít nhất phải bằng 02 thángtiền lương theo hợp đồng lao động để chấm dứt hợp đồng lao động

4 Trường hợp không còn vị trí, công việc đã giao kết trong hợp đồng laođộng mà người lao động vẫn muốn làm việc thì ngoài khoản tiền bồi thườngquy định tại khoản 1 Điều này, hai bên thương lượng để sửa đổi, bổ sung hợpđồng lao động

5 Trường hợp vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thườngcho người lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người laođộng trong những ngày không báo trước."

4.2 Về phía người lao động

Điều 43 Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồnglao động trái pháp luật

1 Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng laođộng nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động

2 Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người

sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người laođộng trong những ngày không báo trước

3 Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tạiĐiều 62 của Bộ luật này

IV HẬU QUẢ PHÁP LÝ KHI CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG 1) Hậu quả pháp lý khi hợp đồng lao động đương nhiên chấm dứt

a Hậu quả pháp lý khi hết hạn hợp đồng :

Khi hết hạn hợp đồng lao động người sử dụng lao động có nghĩa vụ thanhtoán hết những chi phí, khoản nợ, tài sản hay tiền lương còn lại cho người laođộng Theo quy định tại điều 47 BLLĐ 2012 quy định :

Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

1 Ít nhất 15 ngày trước ngày hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn,người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho người lao động biếtthời điểm chấm dứt hợp đồng lao động

2 Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động,hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyềnlợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá

30 ngày

3 Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trảlại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đãgiữ lại của người lao động

4 Trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giảithể, phá sản thì tiền lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,bảo hiểm thất nghiệp và các quyền lợi khác của người lao động theo thoả ướclao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết được ưu tiên thanh toán

Người lao động có nghĩa vụ hoàn thành những công việc, nghĩa vụ còn lạitrong hợp đồng đối với người sử dụng lao động Đồng thời người lao động cóquyền được hưởng trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm theo quy địnhtài Điều 48 và 49 BLLĐ 2012

b Hậu quả pháp lý khi đã hoàn thành công việc trong hợp đồng :

Khi người lao động đã hoàn thành công việc trong hợp đồng lao động thì hợpđồng lao động đương nhiên chấm dứt, và lúc ngày hai bên người sử dụng laođộng và người lao động cũng sẽ phải hoàn thành những công việc, nghĩa vụcòn lại theo hợp động Người sử dụng cũng phải thực hiện nghĩa vụ của mìnhtheo quy định tại điều 47 BLLĐ 2012

c Hậu quả pháp lý khi có sự thỏa thuận chấm dứt hợp đồng của 2 bên :