Thẩm định dự án hầm đường bộ đèo cả

Và phân tích... t nh Khánh Hòa theo hình th c BOT và BT... Phân tích tài chính đánh giá các kho n m c phát sinh ra các kho n chi tiêu tài chính.

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n văn này hoàn toàn do tôi th c hi n Các đo n trích d n và s

li u s d ng trong lu n văn đ u đ c d n ngu n có đ chính xác cao nh t trong ph m

vi hi u bi t c a tôi Lu n văn này th hi n quan đi m cá nhân, nó không nh t thi t

ph i ph n ánh quan đi m c a Tr ng Đ i h c Kinh t Thành ph H Chí Minh cũng

nh Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright

TP.H Chí Minh, ngày tháng năm 2011 Tác gi Lu n văn

( Quang Đ

L ) C M N

Xin trân tr ng g i nh ng l i c m n sâu s c nh t đ n đ i ngũ gi ng viên Ch ng trình

Gi ng d y Kinh t Fulbright - Đ i h c Kinh t TP ( Chí Minh, đã t n tình truy n đ t

ki n th c cho tôi trong su t khóa h c này Tôi cũng xin g i l i c m n đ n th y

Nguy n T n Bình và th y Nguy n Xuân Thành đã t n tình h ng d n tôi hoàn thành

t t lu n văn này

Xin chân thành c m n các đ n v Văn phòng UBND t nh Phú Yên S Giao thông v n

t i Phú Yên, Khu qu n lý đ ng b V, và Công ty c ph n đ u t Đèo C đã nhi t tình cung c p s li u nh ng thông tin thi t y u và nh ng l i nh n xét góp ý quí báu trong quá trình tôi th c hi n lu n văn

Tôi cũng xin g i l i c m n chân thành đ n các b n h c viên Ch ng trình Gi ng d y

Kinh t Fulbright luôn đ ng hành v i tôi trong su t th i gian khóa h c và đã góp ý cho tôi v nhi u v n đ liên quan trong bài vi t

Dù đã có nhi u c g ng nh ng lu n văn không th tránh nh ng thi u sót h n ch Kính mong nh n đ c nh ng ý ki n đóng góp chia s c a quí Th y Cô, và Đ ng nghi p Xin chúc quí Th y Cô và Đ ng nghi p luôn đ t thành tích t t trên con đ ng

s nghi p c a mình

TÓM T T

D án h m đ ng b Đèo C đóng vai trò chi n l c trong phát tri n c s h t ng giao thông khu v c mi n trung cũng nh c n c Nó có vai trò k t n i các trung tâm kinh t và đô th trong khu v c d án, gi m tình tr ng quá t i, ùn t c giao thông kéo dài trên đ ng đèo, xóa b đi m đen v tai n n giao thông trên QL1A Th y đ c t m quan tr ng c a d án, Chính ph đã giao cho B GTVT nghiên c u d án t năm 2001 Tuy nhiên, v i m c thu nh p c a ng i dân còn th p cũng nh nhu c u giao thông

ch a cao, cùng v i h n ch v ngu n v n nên d án ch a đ c tri n khai Đ n năm ,

Công ty CP đ u t Đèo C đ xu t xin đ u t d án theo hình th c BOT và đã đ c B GTVT ch p nh n

Câu h i đ t ra là li u d án ( m đ ng b Đèo C có hi u qu v m t kinh t và tài chính hay không, và li u su t sinh l i cho nhà đ u t xu t phát t ngân l u c a chính

d án hay t h tr nào khác c a Chính ph Đ tài ti n hành c l ng các thông s chính cho d án và phân tích l i ích, chi phí d án trên quan đi m c n n kinh t và quan đi m c a t ng đ n v tham gia vào d án K t qu cho th y, xét trên quan đi m toàn b n n kinh t thì d án hi u qu (NPV kinh t = 1.130,4 t VND > 0) Tuy nhiên, trên quan đi m ch đ u t và t ng đ u t thì d án không hi u qu v m t tài chính (NPV tài chính < 0 v i các hình th c đ u t ) Đi u này cho th y ch đ u t s không có

đ ng c đ tri n khai d án n u không có s h tr t Chính ph

K t qu phân tích cũng cho th y v i hình th c nhà n c t th c hi n d án b ng ngu n v n vay u đãi, thì d án cũng không hi u qu v m t tài chính, NPV d án âm 2.862,1 t VND Tuy nhiên, nhà n c ch ch u thi t 1.471,8 t VND, vì có ngu n thu thu t d án Trong khi đó ngo i tác d án mang l i cho n n kinh t là 8.807,8 t VND, và các đ i t ng liên quan đ n d án nh ng i đi đ ng, lao đ ng cho d án

đ u h ng l i r t l n t d án Đ tránh tình tr ng d án treo, gây thi t h i cho n n kinh t đ tài khuy n ngh nhà n c nên thu h i gi y phép đ u t d án và t th c

hi n d án b ng ngu n v n vay u đãi, có chi phí v n th p, nh m đ m b o d án đ c tri n khai s m, mang l i nh ng ngo i tác tích c c cho n n kinh t , gi m tình tr ng quá

t i gây ách t c giao thông trên đ ng đèo

M C L C

L ) CAM ĐOAN i

L ) C M N iii

TÓM T T iv

M C L C v

T V) T T T viii

DAN( SÁC( CÁC B NG ix

DAN( SÁC( CÁC (ÌN( V x

C( NG G) ) T() U 1

1.1 B i c nh nghiên c u 1

M c tiêu nghiên c u 2

1.3 Câu h i chính sách 3

B c c lu n văn 3

C( NG T NG QUAN VÀ P( NG P(ÁP LU N 4

Gi i thi u d án 4

C s pháp lý d án 4

Ph m vi và quy mô d án 4

M c tiêu d án 5

C u trúc d án 5

C s lý thuy t 6

K thu t phân tích 6

2.3.2 Khung phân tích 6

2.4 Phân tích nhu c u v n t i d án 8

Th c tr ng giao thông tuy n Qu c l A 8

2.4.2 Th c tr ng giao thông tuy n Qu c l A đo n qua Đèo C 8

D báo l u l ng xe d án 9

C( NG P(ÂN TÍC( K)N( T D ÁN 11

3.1 M c tiêu 11

L i ích kinh t d án 11

3.2.1 Ti t ki m chi phí th i gian 12

Giá tr th i gian c a hành khách 13

3.2.1.2 Giá tr th i gian c a hàng hóa 14

Ti t ki m chi phí v n hành xe 14

3.3 Chi phí kinh t d án 15

Chi phí đ u t tài chính 15

3 Chi phí đ u t kinh t 16

Chi phí ho t đ ng 18

Chi phí v n hành tr m thu phí 18

Chi phí duy tu đ nh kỳ, b o trì th ng xuyên ph n đ ng d n 18

Chi phí v n hành và duy tu b o trì th ng xuyên ( m 19

Chi phí v n n n kinh t 20

3.5 M t s c s khác 21

3.6 K t qu phân tích kinh t d án 22

C( NG P(ÂN TÍC( TÀ) C(ÍN( D ÁN 23

4.1 Doanh thu tài chính 23

4.2 Chi phí tài chính 24

4.2.1 Chi phí đ u t ban đ u 24

Chi phí ho t đ ng 24

4.2.3 Chi phí v n ch s h u 24

Chi phí v n vay 24

Thu thu nh p doanh nghi p 25

K t qu phân tích tài chính 25

Các hình th c đ u t 26

(ình th c BOT toàn b d án 26

(ình th c BOT ph n h m chính 26

(ình th c Nhà n c t th c hi n d án 27

C( NG P(ÂN TÍC( R ) RO VÀ P(ÂN P( ) 29

Phân tích r i ro 29

5.1.1 Phân tích đ nh y m t chi u 29

L u l ng xe giao thông 29

Chi phí đ u t 30

Chi phí v n hành h m 31

Phân tích đ nh y hai chi u 31

Phân tích tình hu ng 33

Phân tích các k ch b n t c đ tăng giá tr th i gian hành khách 33

Phân tích các k ch b n m c thu phí giao thông 34

Phân tích các hình th c thu phí giao thông 34

Phân tích mô ph ng Monte Carlo 35

Phân tích phân ph i 36

C( NG K T LU N VÀ K(UY N NG( C(ÍN( SÁC( 39

TÀ) L) U T(AM K( O 41

P( L C 44

T V) T T T

ADB : Ngân hàng phát tri n Châu Á

BOT : Xây d ng - Kinh doanh - Chuy n giao

BT : Xây d ng - Chuy n giao

IRR : Su t sinh l i n i t i

JBIC : Ngân hàng H p tác qu c t Nh t B n LIBOR : Lưi su t liên ngân hàng London

NPV : Giá tr hi n t i ròng

OCR : Ngu n v n thông th ng

ODA : H tr phát tri n chính th c

PCU : n v xe con quy đ i

PPP : Quy lu t cân b ng s c mua

DAN( SÁC( CÁC B NG

B ng 2.1 S li u đ m xe n m 2010 và h s quy đ i xe con t ng đ ng (PCU) 9

B ng 2.2 D báo c a T v n ADB v t c đ t ng tr ng l u l ng xe giao thông 9

B ng 3.1 Giá tr th i gian c a hành khách (VND/h/hành khách) 14

B ng 3.2 Chi phí v n hành xe và ti t ki m chi phí v n hành xe, giá n m 2010 15

B ng 3.3 D li u tài kho n qu c gia n m 2009 & SERF 17

B ng 3.4 Chi phí v n hành và duy tu b o trì th ng xuyên H m 20

B ng 3.5 Ti n đ gi i ngân công trình 21

B ng 4.1 K t qu phân tích tài chính mô hình c s 25

B ng 4.2 So sánh k t qu phân tích 3 hình th c đ u t 2725

B ng 5.1 K t qu phân tích đ nh y l u l ng xe l u thông 30

B ng 5.2 K t qu phân tích đ nh y chi phí đ u t 30

B ng 5.3 K t qu phân tích đ nh y chi phí v n hành h m 31

B ng 5.4 K t qu phân tích đ nh y gi a bi n s l u l ng xe và chi phí đ u t 32

B ng 5.5 K t qu phân tích đ nh y gi a bi n s l u l ng xe và chi phí v n hành h m 32

B ng 5.6 K t qu phân tích tình hu ng t c đ t ng giá tr th i gian 33

B ng 5.7 K t qu phân tích tình hu ng m c thu phí giao thông 34

B ng 5.8 K t qu phân tích tình hu ng hình th c thu phí giao thông 34

B ng 5.9 K t qu phân tích phân ph i 38

DAN( SÁC( CÁC (ÌN( V

Hình 2.1 Minh h a khung phân tích l i ích chi phí 7Hình 5.1 Phân ph i xác su t NPV kinh t 35Hình 5.2 Phân ph i xác su t NPV tài chính 36

l n, và trên tuy n đ ng huy t m ch Qu c l 1A (QL1A) ng th i, Vi t Nam v n thi u

m t h th ng đ ng b đ m b o ch t l ng, t c đ cao xuyên su t t B c vào Nam, k t

n i 2 trung tâm đô th l n nh t n c i u này cho th y Vi t Nam c n ngu n v n nhi u

h n n a đ đ u t vào CSHT giao thông Nh ng v i ngu n l c h n ch c a Chính ph , c n

ph i xác đ nh nh ng d án tr ng tâm, đ t u tiên cho nh ng d án c n thi t nh t cho s phát tri n đ t n c, và Chính ph c n t o nhi u c h i h n n a đ thu hút t nhân tham gia vào đ u t xây d ng CSHT giao thông

Tr i qua th i gian phát tri n cùng v i n n kinh t , QL1A đ c nâng c p nh m đáp ng nhu

c u v n t i ngày càng gia t ng Sau khi èo H i Vân và èo Ngang đ c đ u t xây d ng

h m đ ng b , thì èo C tr thành đi m xung y u nh t trên tuy n QL1A, v i đ a hình núi cao hi m tr , tiêu chu n k thu t đ ng đèo th p, nhi u khúc cua g p nguy hi m v i bán kính cong nh (R = 10-15m) và đ d c l n (i > 10%) Nguy c gây m t an toàn giao thông cao, cho các ph ng ti n giao thông qua đèo nh t là xe t i n ng và xe khách ng th i,

v i đ a ch t vách núi y u, hi m tr nên th ng xuyên x y ra s t l gây m t an toàn và ách

t c giao thông kéo dài, nh t là vào mùa m a

Nh n th y t m quan tr ng và m c đ m t an toàn cao c a tuy n đ ng Chính ph đư giao cho B Giao thông V n t i (B GTVT) nghiên c u D án h m đ ng b qua èo C t

n m 2001 Tuy nhiên, v i m c thu nh p c a ng i dân còn th p và nhu c u giao thông

ch a cao, cùng v i h n ch v ngu n v n nên d án ch a đ c đ a vào danh m c nh ng

d án giao thông quan tr ng c n tri n khai n n m 2007, B GTVT ch trì l p báo cáo nghiên c u ti n kh thi, theo báo cáo c a T ng công ty T v n thi t k GTVT thì ch s

n i hoàn kinh t th p (EIRR = 3,4%), và d án không hi u qu v m t tài chính nên Chính

1 Nguy n Xuân Thành Nh ng tr ng i v c s h t ng c a Vi t Nam

ph ch a đ a d án h m đ ng b èo C vào danh m c các d án quan tr ng c n tri n khai b ng ngu n v n ngân sách, mà giao B GTVT tích c c kêu g i đ u t d án b ng ngu n v n ODA u đưi

Cu i n m 2007, liên doanh nhà đ u t g m: Công ty c ph n BOT c u Phú M , Công ty

c ph n t p đoàn Mai Linh Nam Trung b và Tây Nguyên, Công ty TNHH u t H i

Th ch, Công ty TNHH Á Châu đ xu t v i UBND t nh Phú Yên và B GTVT xin đ u t

d án H m đ ng b èo C theo hình th c BOT N m 2009, liên doanh nhà đ u t đ c

B GTVT ch đ nh là nhà đ u t d án H m đ ng b èo C V n đ đ t ra là d án đư

t ng đ c l p nh ng vì không hi u qu v kinh t và tài chính nên ch a đ c tri n khai,

v y nay li u d án có mang l i l i ích cho n n kinh t l n h n chi phí mà nó gây ra cho

n n kinh t không? N u đ u t d án là c n thi t, mang l i hi u qu cho n n kinh t thì nhà

n c c n có nh ng chính sách h tr nh th nào đ d án s m đ c tri n khai, mang l i

nh ng ngo i tác tích c c, góp ph n thúc đ y s phát tri n kinh t - xã h i

1.2 M c tiêu nghiên c u

Hi n nay d án trong quá trình hoàn thi n Báo cáo kh thi trình th m đ nh và phê duy t

Nh m b sung c s tr c khi ra quy t đ nh cho d án c ng nh h tr cho nhà đ u t , đ tài phân tích l i ích và chi phí d án H m đ ng b èo C m c đích xem xét tính hi u

qu v m t kinh t và tài chính d án, đ ng th i đánh giá m c đ b n v ng v tính hi u

qu d án Trên c s đó đ a ra gi i pháp kh c ph c nh ng r i ro, và khuy n ngh chính sách nh m v n đ ng s h tr t chính ph đ đ m b o d án b n v ng v tài chính Ngoài

ra, đ tài c ng th m đ nh v i các hình th c đ u t khác nhau, l a ch n hình th c đ u t mang l i hi u qu tài chính t t nh t, đ d án s m đ c tri n khai xây d ng, gi i quy t k p

th i tình tr ng quá t i trên đ ng đèo, đ m b o an toàn trong giao thông

Các tiêu chí th m đ nh đ c s d ng đ đánh giá tính kh thi d án là giá tr hi n t i ròng

d ng (NPV > 0), và su t sinh l i n i t i (IRR) > chi phí v n d án, v ph ng di n tài chính có thêm tiêu chí h s an toàn tr n (DSCR) đ xác đ nh d án có đ m b o tr n cho ngân hàng và li u ngân hàng có s n lòng tài tr cho d án

tài c ng ti n hành phân tích r i ro đ xác đ nh nh ng bi n s nh h ng đ n k t qu tính toán d án, t đó đánh giá m c đ b n v ng tính hi u qu c a d án Và phân tích

phân ph i đ xác đ nh các nhóm đ i t ng ch u nh h ng t d án, t đó xác đ nh đ i

t ng h ng l i, ch u thi t khi th c hi n d án, giúp đ a ra quy t đ nh đúng cho d án

1.3 Câu h i chính sách

Câu h i 1: D án H m đ ng b èo C có hi u qu v m t kinh t hay không?

Câu h i 2: D án H m đ ng b èo C có hi u qu v m t tài chính hay không?

Câu h i 3: n u d án H m đ ng b èo C không hi u qu v m t tài chính thì có hình

th c đ u t nào, đ d án hi u qu v m t tài chính hay không?

1.4 B c c lu n v n

Lu n v n bao g m 06 ch ng v i b c c nh sau:

Ch ng 1: Gi i thi u, trình bày b i c nh nghiên c u, m c tiêu nghiên c u, t đó đ a ra các câu h i nghiên c u và b c c lu n v n

Ch ng 2: Trình bày t ng quan v d án, ph ng pháp lu n và khung phân tích cho đ tài,

đ ng th i phân tích th c tr ng giao thông vùng d án, t đó đ a ra nh ng s li u d báo cho nhu c u giao thông d án

Ch ng 3: Phân tích kinh t d án, ti n hành c l ng các thông s kinh t cho d án,

c l ng l i ích và chi phí d án, tính toán và phân tích k t qu thu đ c

Ch ng 4: Phân tích tài chính, ti n hành c l ng các thông s tài chính cho d án, l p dòng ngân l u cho các hình th c đ u t khác nhau, tính toán và phân tích k t qu thu đ c

Ch ng 5: Phân tích r i ro và phân ph i Trong ch ng này ti n hành phân tích r i ro d

án, s d ng các công c nh : phân tích đ nh y, phân tích tình hu ng và phân tích mô

ph ng Monte Carlo ng th i c ng ti n hành phân tích phân ph i đ xác đ nh các nhóm

đ i t ng h ng l i hay ch u thi t t d án

Ch ng 6: K t lu n và khuy n ngh chính sách Ch ng này trình bày t ng h p nh ng k t

qu đư phân tích, t đó đ a ra nh ng khuy n ngh chính sách, giúp d án s m đ c tri n khai thi công đem l i l i ích cho n n kinh t

t nh Khánh Hòa theo hình th c BOT và BT

2.1.2 Ph m vi và quy mô d án 2

H m đ ng b èo C n m trên tuy n QL1A thu c đ a bàn t nh Phú Yên và Khánh Hòa

i m đ u t i lỦ trình Km1353+500 – QL1A, thu c xư Hòa Xuân ông, huy n ông Hòa,

t nh Phú Yên; i m cu i t i lỦ trình Km1373+500 – QL1A, thu c xư V n Th , huy n V n

Ninh, t nh Khánh Hòa (Xem Ph l c 1)

T ng chi u dài d án xây d ng m i kho ng 11,12km, trong đó: chi u dài h m èo C kho ng 5,45km + chi u dài h m C Mư 0,35km + chi u dài 3 c u là 1,26km + đ ng d n dài kho ng 4,06km Thu c lo i công trình giao thông đ ng b c p I, nhóm A, v n t c thi t k 80Km/h, đ ng b v i c p tiêu chu n c a đ ng b cao t c B c – Nam

Phơn k đ u t :

Giai đo n 1: Xây d ng h m èo C dài 5,45km, g m hai h m ch y song song có tim cách

nhau 30m, hai h m đ c k t n i nhau b ng h th ng 13 đ ng ngang dài 21m n i gi a 2

h m, trong đó có 4 đ ng ngang cho xe ch y qua, s đ ng ngang còn l i là l i thoát cho

ng i đi b khi g p s c trong h m M i h m r ng 11,5m (cho 2 làn xe 2x3,5m + làn

d ng kh n c p 2,5m + 01 làn ng i đi b 1,0m + l an toàn và l ki m tra 2x0,5m) Ph n tuy n đ ng d n, c u v i n n đ ng r ng 12m, m t đ ng r ng 11m cho 2 làn xe, x y

d ng 1 h m đèo C Mư r ng 11,5m (qui mô c t ngang t ng t h m èo C ) Chi u cao

2T ng Công ty TVTK GTVT (2009), xu t d án đ u t xây d ng H m đ ng b qua èo C

t nh không trong h m 5m, đ m b o theo tiêu chu n Vi t Nam (TCVN 5729-97) đ i v i

đ ng cao t c c p 80

Giai đo n 2: Xây d ng m i ph n tuy n đ ng d n đ toàn tuy n đ t 04 làn xe, xây m i

thêm 1 h m qua èo C Mư

Toàn tuy n có 3 công trình c u, t ng chi u dài 1,26km, qui mô m t c t ngang phù h p v i qui mô c a đ ng Xây d ng 2 nút giao đ ng m c đ u tuy n và cu i tuy n, 1 nút giao khác m c t i đi m giao c t v i đ ng s t B trí bưi đ xe và nhà qu n lỦ đi u hành 2 bên đ u c a h m Xây d ng 1 tr m thu phí n m khu v c phía B c h m

Chi phí đ u t tính theo giá n m 2007:

2.1.3 M c tiêu d án

Vi c đ u t xây d ng h m đ ng b èo C góp ph n nâng cao hi u qu khai thác và

gi m thi u tai n n giao thông trên tuy n QL1A nh t là đo n qua đèo óng vai trò phát tri n giao thông liên vùng, gi i quy t v n đ k t xe ng th i góp ph n quan tr ng trong

vi c liên k t, thúc đ y phát tri n các trung tâm kinh t , công nghi p và du l ch c a khu v c

d án, n i Khu kinh t Nam Tuy Hòa v i Khu kinh t V n Phong, có Ủ ngh a r t l n v phát tri n kinh t - xư h i khu v c mi n Trung Tây Nguyên3

Ngoài ra, qui ho ch đ ng b cao t c B c – Nam đi qua h m đ ng b èo C , nên đây là b c đ u t tr c nh m đ ng

b tiêu chu n c p đ ng t o m ng l i giao thông thông su t, t c đ cao t B c vào Nam

2.2 C u trúc d án

D án H m đ ng b èo C d đ nh th c hi n d i hình th c tài tr v n cho d án Ngh a là các liên doanh cùng nhau góp v n thành l p Công ty CP đ u t èo C và ch u trách nhi m h u h n ph n góp v n c a mình ng đ u liên doanh là Công ty c ph n BOT c u Phú M liên k t v i ba nhà đ u t Công ty CP t p đoàn Mai Linh Nam Trung b

và Tây Nguyên; Công ty TNHH u t H i Th ch; Công ty TNHH Á Châu V n đóng góp c a các nhà đ u t chi m 10% t ng chi phí xây d ng, Ngân hàng Crédit Agricole Corporate & Investment Bank cam k t tài tr 90% chi phí xây d ng4

(Xem Ph l c 3)

Sau khi đ c B GTVT ch p nh n h s đ xu t d án thì Công ty c ph n BOT c u Phú

M rút kh i liên doanh và đ c thay b ng T ng Công ty xây d ng Hà N i, đây là công ty

có b dày kinh nghi m h n 50 n m trong l nh v c xây d ng

2.3 C s lý thuy t

2.3.1 K thu t phân tích 5

Phân tích kinh t là đánh gia d án trên quan đi m toàn b n n kinh t , xác đ nh l i ích ròng d án mang l i cho n n kinh t , t đó xác đ nh nh ng đ i t ng b tác đ ng b i d án

và nh h ng đ n thu nh p c a h L i ích kinh t s đ c c l ng cho giá tr ti t ki m

th i gian, ti t ki m chi phí v n hành xe, gi m tai n n giao thông, t ng hi u su t s d ng đ t

và phát tri n kinh t khi có d án so v i tr ng h p không có d án Chi phí kinh t đ c tính t vi c chuy n đ i chi phí tài chính c a đ u t ban đ u và chi phí v n hành khai thác, duy tu b o d ng Phân tích kinh t đánh giá chi phí c h i c a n n kinh t

Phân tích tài chính là nhìn nh n d án trên quan đi m c a c quan th c hi n, d a vào phân tích dòng ti n b ng vi c c tính l ng ti n m t mà d án có th t o ra tr đi l ng ti n

m t đ có th duy trì ho t đ ng d án chi t kh u v giá tr hi n t i đ xác đ nh l i ích ròng

d án mang l i v m t tài chính Phân tích tài chính đánh giá các kho n m c phát sinh ra các kho n chi tiêu tài chính

Giá tr kinh t c a đ u vào và đ u ra đ u khác v i giá tr tài chính, vì nh ng méo mó c a

th tr ng do chính ph ho c khu v c t nhân gây ra nh : thu , tr c p, quy đ nh m c giá

5 Ngân hàng th gi i Phân tích kinh t các ho t đ ng đ u t Công c phân tích và ng d ng th c

t Ch ng , NXB Văn Hóa Thông Tin

6 Ngân hàng th gi i Phân tích kinh t các ho t đ ng đ u t Công c phân tích và ng d ng th c

t , Ch ng , NXB Văn Hóa Thông Tin

các d án đ u t CSHT giao thông nói chung và d án h m đ ng b èo C nói riêng là

gi m chi phí khi tham gia giao thông Gi đ nh, nhu c u v t èo C trên QL1A đ c bi u

di n b ng đ ng c u tuy n tính D Tr c tung bi u th chi phí khi tham gia giao thông, gi

s khi ch a có d án h m đ ng b èo C , chi phí v t đèo là C0 bao g m chi phí v n hành xe và chi phí th i gian Tr c hoành bi u th l u l ng ph ng ti n tham gia giao thông trong m t đ n v th i gian (1 n m)

Hình 2.1 Minh h a khung phân tích l i ích chi phí

V i chi phí qua đèo là C0 thì có Q0l ng xe tham gia giao thông qua đèo (Q0đ c g i là

l u l ng bình th ng hay l u l ng g c) D án h m đ ng b èo C ra đ i làm gi m

t c ngh n giao thông, rút ng n quưng đ ng v n chuy n và t o thu n l i trong giao thông

K t qu là chi phí tham gia giao thông qua đèo gi m t C0xu ng C1 (C1 chi phí giao thông khi đi qua h m) Theo quy lu t cung c u thì khi chi phí gi m t C0xu ng C1làm l u l ng giao thông qua đèo t ng t Q0 lên Q1 (Q1l u l ng giao thông khi qua h m), v i gi đ nh

đ ng c u D không thay đ i i u này x y ra do 2 tác đ ng là: Tác đ ng thay th , do đi

h m có chi phí giao thông th p h n nên nh ng xe tr c đây đi đ ng đèo nay chuy n sang

đi h m đ ti t ki m chi phí giao thông; và tác đ ng t ng thêm, do giao thông b ng h m

thu n ti n và có chi phí th p nên thu hút m t s ng i tr c đây không tham gia giao thông nay dùng ph ng ti n giao thông đ ng b đ qua h m

2.4.1 Th c tr ng giao thông tuy n Qu c l 1A

QL1A n m hành lang phía ông v i chi u dài 2.301km t Móng Cái đ n Cà Mau, v i

đ ng c p III đ ng b ng, chi u r ng tuy n ch y u là 2 hay 3 làn xe, đang là tuy n huy t

m ch giao thông quan tr ng nh t trên tr c B c-Nam, là tr c chính v n chuy n hàng hóa và hành khách B c-Nam Gi vai trò quan tr ng trong s nghi p phát tri n kinh t - xư h i các

t nh có tuy n QL1A đi qua và c n c M t đ giao thông bình quân trên các đo n liên t nh (tr nh ng đo n ng n d n vào các đô th l n) vào kho ng 20 nghìn đ n v xe quy đ i m t ngày đêm V n t c trung bình c a xe kho ng 50-60 km/gi , bình quân m t kho ng 30 gi

đ đi t Hà N i vào TP.HCM Hi u su t s d ng c a QL1A đang ti n g n đ n công su t thi t k N u không có nh ng tuy n đ ng khác thay th hay m r ng tuy n đ ng hi n

t i, thì trong kho ng 3-5 n m n a QL1A s quá t i nhi u đo n7

2.4.2 Th c tr ng giao thông tuy n Qu c l 1A đo n qua èo C

Nh ng n m g n đây l u l ng xe giao thông qua đèo t ng nhanh, theo s li u thu th p c a Công ty qu n lý & s a ch a đ ng b Phú Yên giai đo n t n m 2005-2010 t c đ t ng

tr ng l u l ng đ t 6,2%, riêng n m 2010 l u l ng xe qua đèo t ng 10% (Chi ti t xem

Ph l c 2), m t đ ng h p, k t h p v i tình tr ng xu ng c p c a đ ng đèo, nhi u đo n

th ng xuyên x y ra s t l đ t gây m t an toàn và ách t c giao thông ngày càng tr m tr ng

S li u th ng kê c a Công ty qu n lỦ & s a ch a đ ng b Phú Yên, Khánh Hòa trong

n m 2010 đo n đ ng đèo x y ra 60 v tai n n gây t c ngh n giao thông kéo dài trong nhi u gi li n a s các v tai n n là do xe t i và xe container ch quá t i qua cua g p b

l t ho c lên d c cao b t t d c

7 (uỳnh Th Du Các l a ch n cho ( t ng giao thông trên tr c B c - Nam Vi t Nam

B ng 2.1 S li u đ m xe n m 2010 và h s quy đ i xe con t ng đ ng (PCU)

2.4.3 D báo l u l ng xe d án

Khi h m đ ng b èo C hoàn thành và đ a vào s d ng, s l ng xe l u thông ch y u

là ph ng ti n giao thông trên đ ng đèo chuy n qua, đ ng th i kích thích nhu c u v n t i

b ng đ ng b do giao thông ti n l i và an toàn h n T c đ t ng l u l ng xe ph thu c vào t c đ t ng tr ng GDP, t c đ t ng dân s c a c n c và khu v c d án, c c u

ph ng ti n giao thông tham gia Trên c s đó, T v n ADB đư tính toán và d báo t c

đ t ng l u l ng xe đo n Qu ng Ngưi – Nha Trang D án H m đ ng b èo C n m trong đo n nói trên nên d báo t c đ t ng l u l ng xe c a d án c ng trên c s d báo

Ngu n: ADB (2007), Project Number: 38023, Viet Nam: Expressway Network

Development Plan, Ph l c 3J: Traffic Forecasts

Theo kinh nghi m d báo c a các n c trên th gi i thì t c đ t ng l u l ng xe x p x

b ng t c đ t ng tr ng GDP, nh v y v i s li u d báo t c đ t ng tr ng GDP c a Qu

ti n t qu c t (IMF), giai đo n 2010-2015 là 7,1%, giai đo n 2016-2025 là 7,3%8

, thì d báo t c đ t ng l u l ng xe c a T v n ADB là phù h p M t khác, v i s li u đ m xe hàng n m giai đo n 2005-2010 c a Công ty qu n lỦ & s a ch a đ ng b Phú Yên, lo i

tr n m 2008 do y u t kh ng ho ng kinh t , thì t c đ t ng bình quân l u l ng xe trong

giai đo n là 6,2% (Chi ti t xem Ph l c 2) S li u này t ng đ i v i s li u d báo c a T

v n ADB là 6,03% V y s li u d báo c a T v n ADB là h p lỦ, nên đ tài s d ng s

li u đ m xe n m 2010 c a Công ty qu n lỦ & s a ch a đ ng b Phú Yên và d báo t c

đ t ng l u l ng xe c a T v n ADB đ ti n hành phân tích chi ti t L u Ủ, do không có

s li u d báo đ n n m 2049, nên đ tài gi đ nh t n m 2036-2045, t c đ t ng l u l ng

xe b ng t c đ t ng l u l ng giai đo n 2026-2035, và giai đo n 2046-2049, t c đ t ng

CH NG 3 PHÂN TệCH KINH T D ÁN

3.1 M c tiêu

Phân tích l i ích và chi phí trên quan đi m c a toàn b n n kinh t N u l i ích d án mang

l i l n h n chi phí d án gây ra cho n n kinh t ch ng t vi c th c hi n d án s c i thi n phúc l i kinh t thì d án đ c ch p nh n v m t kinh t và x ng đáng đ l a ch n đ u t

3.2 L i ích kinh t d án

Khi th c hi n đ u t xây d ng h m đ ng b èo C thì rút ng n đ c quưng đ ng v n chuy n c ng nh nâng cao t c đ giao thông khi qua đèo vì tiêu chu n k thu t, ch t l ng

và m c đ đ m b o an toàn c a đ ng h m t t h n Chính vì v y khi d án h m đ ng b hoàn thành đ a vào khai thác s mang l i các l i ích cho n n kinh t nh sau:

L i ích gi m tai n n giao thông: m c đ tai n n giao thông ph thu c vào nhi u y u t

nh : t c đ l u thông, bi n pháp đ m b o an toàn giao thông c a tuy n đ ng, m t đ l u thông, và không có c s đ c l ng nên đ tài b qua vi c c l ng l i ích t gi m tai

n n giao thông

T ng hi u su t s d ng vƠ giá tr đ t nh d án là m t tác đ ng lan t a m t nhi u th i

gian đ c l ng Ngoài ra khi nâng c p d án đ đ m b o tiêu chu n tuy n đ ng b cao

t c B c – Nam thì xu h ng ng i dân không thích g n đ ng cao t c vì ô nhi m ti ng

n và không khí Nên đ tài b qua l i ích t ng giá tr đ t và hi u su t s d ng đ t

Phát tri n kinh t : vi c đ u t xây d ng H m đ ng b èo C s d ng nhi u ngu n l c

v con ng i và nguyên v t li u xây d ng, t o ra nhi u vi c làm m i cho n n kinh t Ngoài ra khi d án đ a vào s d ng làm gi m chi phí v n chuy n, giúp ti t ki m chi phí đi

l i s t o đ ng l c thúc đ y giao th ng hàng hóa gi a các đ a ph ng trong vùng, gia

t ng thu nh p s kích thích ng i dân chi tiêu nhi u h n, nhu c u tiêu dùng c a ng i dân

gia t ng, d n đ n đ u t m r ng và phát tri n nhi u c s s n xu t, đáp ng nhu c u hàng hóa cho n n kinh t , góp ph n phát tri n kinh t Tuy nhiên, l i ích thúc đ y phát tri n kinh

t là tác đ ng lan t a, h n h p nhi u y u t và kéo dài nên đ tài b qua

V y ph m vi đ tài là đánh giá l i ích kinh t d án t ti t ki m chi phí th i gian và ti t

ki m chi phí v n hành xe, vì đóng vai trò ch y u và c l ng t ng đ i chính xác, có c

s Khi có d án gây ra 2 tác đ ng: tác đ ng thay th và tác đ ng t ng thêm

Theo s li u th ng kê c a Khu qu n lỦ đ ng b V, giai đo n t n m 2000-2005 l u l ng giao thông t ng kho ng 9,5%/n m, sau khi H m đ ng b H i Vân hoàn thành đ a vào s

d ng thì l u l ng giao thông giai đo n 2005-2007 t ng 11,1% (không xét s li u n m

2008 vì do kh ng ho ng kinh t nên l u l ng xe gi m đ t ng t) Nh v y, do có H m

đ ng b H i Vân mà l u l ng xe t ng đ t bi n t 9,6% lên 11,1%, đây chính là tác đ ng

t ng thêm l u l ng do s ti n l i giao thông khi có h m Tác đ ng này chi m kho ng 15,6% l u l ng xe qua h m

D án H m đ ng b èo C có tính ch t t ng t nh d án H m đ ng b H i Vân, nên trong phân tích, gi đ nh r ng trong t ng l ng xe qua h m theo d báo thì tác đ ng

t ng thêm chi m 15%, tác đ ng thay th chi m 85%

3.2.1 Ti t ki m chi phí th i gian

Th i gian ti t ki m = Th i gian đi đ ng đèo - Th i gian đi đ ng h m

=> L i ích ti t ki m chi phí th i gian = Th i gian ti t ki m x Giá tr th i gian x L ng xe thay th + ½Th i gian ti t ki m x Giá tr th i gian x L ng xe t ng thêm

Tr c khi có H m đ ng b èo C , ph ng ti n v t đèo v i chi u dài 20km, v n t c

v t đèo kho ng 27km/h, th i gian v t đèo m t 44,44phút9 Khi có H m đ ng b èo

C thì xe ô tô qua đ ng h m v i chi u dài 11,12km, v n t c bình quân đi đ ng H m kho ng 70km/h10, thì th i gian đi trên đ ng h m m t 9,5phút Nh v y, d án ra đ i ti t

ki m cho m i ph ng ti n và hành khách đi ô tô qua đèo là 34,94phút

Riêng đ i v i xe máy, do H m là công trình đ c bi t, có đ an toàn cao, xe máy l u thông trong h m s gây ra nh ng tai n n giao thông nghiêm tr ng Th c t chung c a H m

đ ng b H i Vân là s d ng d ch v trung chuy n cho xe máy Gi đ nh, m i ph ng ti n

xe máy khi trung chuy n qua h m m t 15 phút đ t p k t xe lên, xu ng ph ng ti n trung chuy n, t c đ bình quân xe máy 50km/h, thì th i gian đi trên đ ng h m c a xe máy m t 28,34 phút Nh v y, th i gian ti t ki m cho m i hành khách đi xe máy là 16,1phút

3.2.1.1 Giá tr th i gian c a hành khách

Theo T v n ADB (2007), s hành khách bình quân trên xe khách nh là 12 ng i, xe khách l n là 40 ng i, xe con là 2,4 ng i, xe máy là 1,5 ng i11

Giá tr th i gian c a hành khách là y u t quy t đ nh l a ch n ph ng ti n di chuy n Nó

ph n ánh m c đ s n lòng chi tr c a hành khách đ ti t ki m th i gian Hành khách s

d ng ph ng ti n đi l i v i nhi u m c đích khác nhau, có th vì m c đích công vi c, ho c không vì m c đích công vi c, vì th m c s n lòng chi tr c a m i hành khách c ng khác nhau M c s n lòng chi tr đ ti t ki m th i gian không vì m c đích công vi c th ng th p

h n m c s n lòng chi tr đ ti t ki m th i gian vì m c đích công vi c

Trong nghiên c u này, gi đ nh t t c hành khách đi l i đ u vì m c đích công vi c, ho c

nh ng m c đính khác nh ng có t m quan tr ng nh m c đích công vi c N u m t hành khách đi l i vì m c đích công vi c thì th i gian đi l i là th i gian không th dùng đ làm

vi c Nên giá tr th i gian theo khái ni m chi phí c h i s b ng m c l ng lao đ ng c ng

v i chi phí b o hi m xư h i mà t ch c s d ng lao đ ng ph i tr Do thi u thông tin v

m c l ng, do v y s d ng m c thu nh p bình quân trên đ u ng i đ thay th 12

Ph m vi d án thu c 2 t nh Phú Yên và Khánh Hòa, cho nên s d ng m c thu nh p bình quân các t nh t à N ng – Bình Thu n, đ tính toán chi phí th i gian c a hành khách qua

đèo (Chi ti t xem Ph l c 4) Nh ng ng i s d ng xe con làm ph ng ti n đi l i th ng

có thu nh p cao nh t, nên gi đ nh hành khách s d ng xe con là nh ng ng i thu c nhóm 20% thu nh p cao nh t (nhóm 5), theo giá hi n hành n m 2008 là 1,876 tri u VND/tháng

11

ADB (2007), Project Number: 38023, Viet Nam: Expressway Network Development Plan

12 Nguy n Xuân Thành (2009), ng s t cao t c B c Nam, Nghiên c u tình hu ng c a Ch ng trình Gi ng

d y Kinh t Fulbright

M c thu nh p này t ng lên 2,518 tri u VND theo giá hi n hành vào n m 201013

N u m t

ng i lao đ ng làm vi c 20 ngày/tháng và 8 gi /ngày thì giá tr th i gian c a m t gi làm

vi c là 15.737VND/gi T ng t cho các đ i t ng là hành khách s d ng xe khách, và

xe máy, v i gi đ nh hành khách s d ng xe khách thu c nhóm thu nh p trên trung bình

(nhóm 4), và hành khách s d ng xe máy thu c nhóm thu nh p trung bình (nhóm 3)

B ng 3.1 Giá tr th i gian c a hành khách (VND/h/hành khách)

V i gi đ nh t c đ t ng giá tr th i gian (t ng giá tr th c) b ng v i t c đ t ng tr ng

GDP c a IMF d báo L u Ủ, giai đo n t 2026 tr đi, không có s li u d báo t c đ t ng

tr ng GDP, nên ch n t c đ t ng giá tr th i gian là 3,0%14

3.2.1.2 Giá tr th i gian c a hàng hóa

Gi đ nh r ng hàng hóa v n chuy n qua d án ch y u là hàng hóa nông s n và hàng s n

xu t công nghi p có th b o qu n đ c trong th i gian dài ngày, v i th i gian ti t ki m khi

qua h m 34,94 phút, cho nên giá tr ti t ki m th i gian cho hàng hóa là nh , nên trong đ

tài này b qua l i ích do ti t ki m th i gian c a hàng hóa Tuy nhiên, đ tài tính giá tr ti t

ki m th i gian c a tài x xe t i Gi đ nh, trên m i xe t i có 1 tài x , và thu nh p c a tài x

xe t i thu c nhóm 20% thu nh p cao nh t (Chi ti t xem B ng 3.1)

n m 2008 (VND/tháng)

Giá tr th i gian đi u

ch nh đ n

n m 2010 (VND/tháng)

Giá tr

th i gian

HK n m

2010 (VND/h)

T c đ t ng giá tr th i gian %/n m 2010-

th + ½ Ti t ki m chi phí v n hành xe x L ng xe t ng thêm

Chi phí v n hành xe bao g m chi phí kh u hao, nhiên li u, thay th ph tùng và chi phí lao

đ ng b o trì, chi phí lái và ph xe, lưi su t v n đ u t và chi phí chung Chi phí v n hành

xe đ c c tính d a vào mô hình HDM-4 c a Ngân hàng th gi i, chi ti t các thông s chính th hi n ph n Ph l c 5 Chi phí v n hành tính cho m i lo i xe trên Km, và ti t

ki m chi phí v n hành xe b ng hi u s gi a chi phí v n hành xe khi đi đ ng đèo v i chi phí v n hành xe khi đi đ ng h m, đ c th hi n trong b ng sau:

B ng 3.2 Chi phí v n hành xe và ti t ki m chi phí v n hành xe, giá n m 2010

Ti t ki m chi phí v n hành xe máy b ng chi phí v n hành xe máy khi đi đ ng đèo tr chi phí v n hành xe máy khi đi đo n đ ng d n dài 5,67Km và chi phí trung chuy n xe máy

qua h m chính dài 5,45Km (Chi ti t chi phí trung chuy n xe máy xem Ph l c 6)

3.3 Chi phí kinh t d án

3.3.1 Chi phí đ u t tƠi chính

Theo m c 2.1.2 nêu trên thì chi phí đ u t tài chính d án tính theo giá quỦ 4 n m 2007

Nh v y, c n đi u ch nh chi phí đ u t tài chính d án đ n th i đi m phân tích D a vào

Ch s giá xây d ng do Vi n kinh t xây d ng công b hàng quỦ đ đi u ch nh chi phí đ u

Lo i xe

Chi phí

v n hành (USD/Km)

đi èo

Chi phí

v n hành (VND/Km)

đi èo

Chi phí

v n hành (USD/Km)

đi H m

Chi phí v n hành (VND/Km)

đi H m

Ti t ki m chi phí

v n hành (VND/Km)

Ngu n: Tính toán t mô hình HDM – 4, phiên b n 2.0 c a Ngân hàng th gi i

(Ghi chú: S d ng t giá kinh t đ quy đ i t USD sang VND: 19.500x1,037 = 20.222)

t d án đ n giá n m 2010 S d ng ch s giá xây d ng khu v c à N ng đ đi u ch nh,

vì khu v c 2 t nh Phú Yên, Khánh Hòa không có s li u

Ch s giá xây d ng n m 2007 = 118,18;

Ch s giá xây d ng quỦ 3, n m 2010 = 175,42; H s đi u ch nh chi phí đ u t = 175,42/118,18 = 1,484 (Chi ti t Ph l c 7a).

D ki n t ng m c đ u t t i th i đi m n m 2007 theo h s đ xu t d án là 9.518,61 t VND, t ng đ ng v i 591,22 tri u USD (t giá quy đ i 1USD = 16.100VND) i u

ch nh đ n th i đi m giá n m 2010 là 14.125,61 t VND, t ng đ ng v i 724,39 tri u

USD (t giá quy đ i 1USD = 19.500VND), (Chi ti t Ph l c 8)

V i k t qu t ng m c nêu trên thì su t đ u t c a H m đ ng b èo C là 39,4 tri u USD/Km h m So sánh v i H m đ ng b H i Vân có m t c t ngang t ng t , chi u dài

d án 12,05km, h m chính dài 6,28Km, t ng m c 251,04 tri u USD, ph n h m chính là 216,9 tri u USD15

, thì su t đ u t H m đ ng b H i Vân vào n m 2005 là 34,54 tri u USD/Km h m, tính đ n n m 2010 là 38,13 tri u USD (bình quân tr t giá USD 2%/n m)

V y s li u d ki n t ng m c d án H m đ ng b èo C t ng đ i phù h p v i công trình t ng t đư hoàn thành

3.3.2 Chi phí đ u t kinh t

D a vào chi phí tài chính c a đ u t ban đ u, v n hành, duy tu b o d ng đ nh k d án:

Lo i tr thu : vì thu là hình th c chuy n giao gi a t nhân và nhà n c nên không phát

sinh chi phí cho n n kinh t Theo T v n ADB (2008) phân tích đ i v i d án đ ng cao

t c TP.H Chí Minh - Long Thành - D u Dây cho r ng thu chi m kho ng 12,2% t ng chi phí xây d ng16

D án đ ng b cao t c B c Nam trong đó bao g m c d án H m đ ng

b èo C là nh ng d án n m trong chi n l c phát tri n CSHT, vì v y có chính sách thu nh nhau Nên đ i v i d án H m đ ng b èo C c ng gi đ nh r ng thu chi m 12,2% t ng chi phí xây d ng

15 Ph ng Dung Thành công K(CN qua xây d ng h m đ ng b ( i Vân Giao thông v n t i

http://www.giaothongvantai.com.vn/Desktop.aspx/News/khoa-hoc-doi-song/Thanh_cong_KHCN_qua_xay_dung_ham_duong_bo_Hai_Van/.

16 ADB (2008), Project Number: TA 4695 - VIE , PPTA For HCMC - Long Thanh - Dau Day Expressway,

Final report, Appendixes K16

i u ch nh t giá h i đoái kinh t : Vi c đi u ch nh t t giá h i đoái tài chính sang t giá

h i đoái kinh t đ i v i các h ng m c, thi t b nh p kh u và thuê chuyên gia n c ngoài

ph i tr b ng USD T giá tài chính giao d ch c a ngân hàng th ng m i n m 2010 là 1USD = 19.500VND17

Theo T v n ADB (2008) trong môi tr ng b bi n d ng do các lo i thu và tr c p thì h

s t giá h i đoái kinh t (SERF) có th đ c tính b ng công th c sau:

SERF = 1 + T ng thu thu th ng m i

T ng giá tr th ng m i

18

(3.1)

B ng 3.3 D li u tài kho n qu c gia n m 2009 & SERF

i u ch nh ti n l ng kinh t c a lao đ ng: d án h m đ ng b èo C là d án giao

thông ph c t p, s d ng công ngh thi công hi n đ i nên đòi h i đ i ng lao đ ng lành ngh Tuy nhiên, d án c ng s d ng s ít lao đ ng ch a lành ngh đ th c hi n công vi c

đ n gi n và ph vi c cho lao đ ng chính Ngu n cung lao đ ng ch a lành ngh là t lao

đ ng nông thôn hay lao đ ng phi chính th c thành th Vì v y, c n ph i xác đ nh chi phí

c h i c a lao đ ng, hay còn g i là ti n l ng kinh t khi th c hi n d án

Ti n l ng kinh t dùng đ tính toán chi phí kinh t c a lao đ ng Theo T v n ADB (2008) nghiên c u m ng l i đ ng b cao t c B c-Nam t l ti n l ng kinh t v i ti n

l ng tài chính đ i v i lao đ ng ch a có tay ngh c tính b ng 0,55; chi phí lao đ ng

Thu xu t nh p kh u, thu tiêu th đ c bi t hàng nh p kh u,

Ngu n: T ng c c Th ng kê, Niên giám th ng kê 2009, Trang 75

ch a có tay ngh chi m 0,3% t ng chi phí xây d ng Chi phí lao đ ng có tay ngh đ c

gi đ nh là đ i di n cho giá tr th tr ng và ph n ánh đúng chi phí c h i c a lao đ ng, nên

ti n l ng kinh t b ng ti n l ng tài chính19

Giá tr kinh t c a đ t là chi phí c h i c a đ t Tuy nhiên, ph m vi đ tài không xác đ nh

chi phí c h i c a đ t, nên gi đ nh giá tr kinh t c a đ t b ng giá tr tài chính c a đ t

V i l ng xe l u thông th p, ho c công ngh thu phí c b ng th công thì t l này đ m

b o chi phí v n hành đ c trang tr i đ y đ Tuy nhiên, v i l ng xe l u thông l n, và s

d ng công ngh thu phí t đ ng và bán t đ ng thì v i t l này chi phí v n hành s r t l n Xét l u l ng d báo cho H m đ ng b èo C , và tham kh o chi phí v n hành tr m thu phí mà T v n ADB áp d ng cho D án đ ng b cao t c B c Nam thì m c chi phí v n hành h p lỦ ng v i s vé bán ra là 1.000 VND/vé21

, giá n m 2010

3.3.3.2 Chi phí duy tu đ nh k , b o trì th ng xuyên ph n đ ng d n

Chi phí b o trì th ng xuyên: T v n d án đ xu t chi phí b o trì hàng n m đ i v i

h ng m c đ ng d n kho ng 1.800 USD/km/n m M c chi phí này là th p đ i v i vi c

b o trì đ ng cao t c hi n đ i Theo Nguy n Xuân Thành (2010), nghiên c u v đ ng cao t c và có so sánh v i các d án t ng t Trung Qu c, đư c tính m c b o trì hàng

n m áp d ng cho đ ng cao t c là 3000 USD/km22

D án H m đ ng b èo C n m trong quy ho ch m ng l i đ ng cao t c B c – Nam, đ có s đ ng b chi phí khi v n hành khai thác, đ tài áp d ng m c chi phí b o trì hàng n m đ i v i h ng m c đ ng d n

19

ADB (2008), Project Number: TA 4695 - VIE , PPTA For HCMC - Long Thanh - Dau Day Expressway,

Final report, Appendixes K16

20 B tài chính (2004), Thông t s 90/2004/TT-BTC ngày 07/9/2004

21 Cách tính này là ng trên s xe c th ch không ph i là đ n v xe quy đ i PCU

22 Nguy n Xuân Thành và c ng s Đ ng cao t c TP (CM Long Thành - D u Dây, Nghiên c u

tình hu ng c a Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright

là 3.000 USD/km, t ng đ ng 58,5 tri u VND/km (giá n m 2010) V i chi u dài 5,67km,

t ng chi phí b o trì hàng n m h ng m c đ ng d n là 331,695 tri u VND

Chi phí duy tu đ nh k : theo T v n d án l p, duy tu đ nh k 6 n m/1 l n v i m c chi

phí duy tu là 120.000 USD/km đ ng b v i m ng l i đ ng b cao t c B c Nam do

T v n ADB l p, đ tài đi u ch nh th i gian duy tu d án là 8 n m/1 l n, m c chi phí là 160.000 USD/km V i chi u dài ph n đ ng d n 5,67km, t ng chi phí duy tu đ nh k 8

n m/1 l n là 907.200 USD, t ng ng v i 17,69 t VND (giá n m 2010) L n duy tu đ u tiên b t đ u t n m 2022

3.3.3.3 Chi phí v n hành và duy tu b o trì th ng xuyên H m

H m đ ng b èo C có tính ch t t ng t nh h m đ ng b H i Vân Vì v y, đ tài

gi đ nh chi phí v n hành và duy tu b o trì th ng xuyên tính trên km H m đ ng b èo

C b ng chi phí v n hành và duy tu b o trì th ng xuyên tính trên km H m đ ng b H i Vân K t qu tính toán đ c th hi n B ng 3.4

Chi phí duy tu b o trì th ng xuyên: g m nh ng chi phí c n thi t cho vi c b o trì trang

thi t b l p đ t trong h m, chi phí s a ch a nh , b o trì m t đ ng nh a

Chi phí v n hành: g m các chi phí c n cho vi c v n hành trung tâm đi u khi n và th c

hi n các công tác kh n c p c n thi t (phòng cháy ch a cháy, ng n ng a và qu n lý các t i

n n) Chi phí v n hành ph thu c vào công ngh , máy móc thi t b s d ng, và m c đ yêu

c u giám sát c n ph i th c hi n

Ti n đi n: nhu c u dùng đi n đ v n hành thi t b trong h m nh h th ng thông gió, h

th ng chi u sáng và các thi t b đi n khác

H m là h ng m c công trình giao thông đ c bi t cho nên t t c các công tác đ u đ m b o

ch t l ng và s s n sàng v n hành t t nh t cho nên công tác duy tu đ c th c hi n th ng xuyên hàng n m

B ng 3.4 Chi phí v n hành và duy tu b o trì th ng xuyên H m

3.4 Chi phí v n n n kinh t

Chi phi v n n n kinh t đ c xác đ nh trên c s chi phí c h i liên quan đ n c tiêu dùng

hi n t i b trì hoưn l n đ u t t nhân b b qua23

Xác đ nh đúng chi phí v n n n kinh t giúp chúng ta l a ch n nh ng d án hi u qu góp ph n thúc đ y phát tri n kinh t , ng c

l i n u xác đ nh không đúng chi phí v n n n kinh t thì chúng ta s ch p nh n nh ng d án không hi u qu (khi ch n chi phí v n n n kinh t th p), ho c b qua nh ng d án t t (khi

ch n chi phí v n n n kinh t cao), gây ra s c n tr phát tri n kinh t

Trong các d án đ u t t i Vi t Nam khi đánh giá hi u qu v m t kinh t th ng s d ng chi phí v n kinh t c a các t ch c tài tr v n nh : Ngân hàng th gi i (WB) hay Ngân hàng phát tri n châu Á (ADB) áp d ng cho các n c đang phát tri n i v i các d án giao thông ADB th ng s d ng chi phí v n th c là 12%24áp d ng cho Vi t Nam

Nghiên c u g n đây c a Nguy n Phi Hùng (2010), c tính chi phí c h i kinh t c a v n

Vi t Nam b ng giá tr bình quân tr ng s t n ng su t biên c a v n trong đ u t khu v c

t nhân va suât sinh l i ma nh ng ng i tiêt kiêm nhân đ c đê tri hoan tiêu dung hiên tai sang tiêu dung t ng lai, giai đo n 2005-2007 Xác đ nh chi phí v n kinh t theo gia th c

23

Glenn P.Jenkins & Arnold C.Harberger (1995), Sách h ng d n phân tích Chi phí và L i ích cho các quy t

đ nh đ u t , Ch ng 12, trang 5, Harvard University

24

ADB (2007), Báo cáo t v n h tr k thu t.

M c H m đ ng b H i Vơn (giá n m 2010) H m đ ng b èo C (giá n m 2010)

Vi t Nam n m trong khoang t 7% - 8%25 Vì v y, đ tài s d ng chi phí v n n n kinh t theo giá th c b ng 8%

3.5 M t s c s khác

Th i gian th c hi n d án: D án d ki n đ c kh i công vào cu i n m 2011 Th i gian

th c hi n xây d ng d án giai đo n 1 là 4 n m (2011 – 2014), giai đo n 2 là 2 n m 2016) H m đ ng b là công trình xây d ng đ c bi t, có chi phí đ u t l n nên vòng đ i

(2015-d án kéo (2015-dài 35 n m, (2015-d án đi vào ho t đ ng n m 2015, k t thúc vào n m 2049

Ti n đ gi i ngơn công trình: d a vào ti n đ d án c a t v n l p, gi đ nh ti n đ gi i

ngân công trình nh sau:

B ng 3.5 Ti n đ gi i ngân công trình

Các thông s v mô: d báo t l l m phát, t c đ t ng tr ng GDP thu th p theo s li u

d báo c a IMF, t i báo cáo IMF Country Report No.10/281, 9/2010, và IMF Country Report No.09/228, 7/2010, giai đo n t n m 2010-2030, t n m 2031 v sau, gi đ nh các thông s l y theo s li u n m 2030

T giá h i đoái tài chính tuân theo quy lu t ngang b ng s c mua (PPP), trên c s t giá

h i đoái tài chính n m 2011 và d báo l m phát t n m 2012 tr đi

LỦ thuy t ngang b ng s c mua: là ph ng pháp đi u ch nh t giá h i đoái gi a 2 lo i

ti n t đ cân b ng s c mua c a 2 lo i đ ng ti n này LỦ thuy t ngang b ng s c mua d a trên quy lu t giá c , v i gi đ nh trong m t th tr ng c nh tranh hi u qu , m i lo i hàng hóa ch có m t giá

25Nguy n Phi Hùng (2010), c tính chi phí c h i kinh t c a v n Vi t Nam, Lu n v n th c s Chính sách

công, Ch ng trình gi ng d y kinh t Fulbright

Ngu n: T ng công ty TVTK GTVT (2008), H s đ xu t d án đ u t xây d ng H m

đ ng b èo C

Phân tích kinh t mô hình c s , v i su t chi t kh u theo giá th c là 8%, th i gian phân

tích 35 n m, cho k t qu NPV kinh t b ng 1.130,4 t đ ng, l n h n 0; IRR kinh t theo

giá th c b ng 8,82%, l n h n chi phí v n n n kinh t (Chi ti t ngân l u kinh t xem Ph

l c 9) Nh v y, k t qu phân tích mô hình kinh t c a d án th a mưn hai tiêu chí là

NPV> 0 và IRR > chi phí v n n n kinh t , d a vào 2 tiêu chí NPV và IRR k t lu n d án

kh thi v m t kinh t Giá tr NPV > 0 đi u này cho th y d án ra đ i mang l i nhi u giá

tr ngo i tác tích c c và l i ích cho n n kinh t Vì v y, d án x ng đáng đ c l a ch n

đ u t đ thay th cho đ ng đèo, d i góc đ c a toàn b n n kinh t

CH NG 4 PHÂN TệCH TÀI CHệNH D ÁN

ánh giá tính hi u qu v m t tài chính c a d án d a vào các tiêu chí NPV, IRR, và kh

n ng tr n b ng h s an toàn tr n DSCR theo t ng quan đi m phân tích, t đó xem xét

kh n ng đ m b o tài chính và kh n ng thu h i v n d án trên t ng quan đi m

N u d án không hi u qu v m t tài chính thì xem xét các hình th c đ u t khác nhau

L a ch n hình th c đ u t phù h p cho d án

4.1 Doanh thu tài chính

Doanh thu tài chính = Chi phí vé qua h m x L u l ng xe qua h m

Chi phí vé: d án H m đ ng b èo C ch a có quy đ nh c th v m c thu phí khi đi qua h m Nh ng theo quy đ nh c a B Tài chính, v h ng d n ch đ thu, n p, qu n lỦ và

s d ng phí s d ng đ ng b , thì giá vé ban hành t i th i đi m n m 2004 là 10.000 VND/PCU, đ i v i đ ng b đ u t đ kinh doanh thì m c vé đ c nhân h s 226

Nh v y, n u theo quy đ nh hi n h u c a B Tài chính thì m c vé d án H m đ ng b

èo C th i đi m n m 2010 có th là 10.000x1,85x2 = 37.000 VND/PCU Chi phí vé này

th p h n l i ích nh n đ c khi đi đ ng h m (tính riêng chi phí v n hành xe thì khi đi

đ ng h m ti t ki m đ c 65.306 VND = 5.278x8,88 + 1.658x11,12) Vì th , lái xe s n sàng chi tr chi phí vé đ đi đ ng h m So sánh v i m c thu phí hi n h u c a nh ng d

án t ng t nh : H m đ ng b èo Ngang, H m đ ng b H i Vân m c vé 15.000 VND/PCU27 N u áp d ng theo m c thu phí c a nh ng d án này, và nhân h s 2 đ i v i

d án đ ng b đ u t đ kinh doanh, thì m c phí đ c áp d ng t i d án H m đ ng b

èo C là 15.000x2 = 30.000 VND/PCU, giá n m 2010 (Chi ti t m c phí c a t ng lo i xe,

xem Ph l c 10).

26B Tài chính (2004), Thông t s 90/2004/TT-BTC ngày 07/9/2004

27B Tài chính (2010), Thông t s 52/2010/TT-BTC ngày 14/4/2010

D ch v trung chuy n xe máy: d ki n ch đ u t không tr c ti p th c hi n khai thác, mà kêu g i đ n v khác tham gia th c hi n d ch v trung chuy n xe máy, nh m gi m chi phí

đ u t ban đ u và chi phí qu n lý Chi phí trung chuy n trên 1 xe máy là 9.236 VND/xe máy, giá n m 2010 (Chi ti t xem Ph l c 6) Giá vé trung chuy n xe máy đ c tính theo

giá vé c a d ch v trung chuy n xe máy H m đ ng b H i Vân là 15.000 VND/xe máy

L u l ng xe qua h m: xem M c 2.4.3 D báo l u l ng xe d án

4.2 Chi phí tài chính

4.2.1 Chi phí đ u t ban đ u: xem t i Ch ng 3, M c 3.3.1 Chi phí đ u t tài chính

4.2.2 Chi phí ho t đ ng: xem t i Ch ng 3, M c 3.3.3 Chi phí ho t đ ng

4.2.3 Chi phí v n ch s h u

c l ng chi phí v n ch s h u th ng s d ng mô hình đ nh giá tài s n v n (CAPM),

nó th hi n quan h gi a su t sinh l i k v ng c a m t tài s n so v i r i ro h th ng c a tài

s n đó Do Công ty CP đ u t Đèo C là công ty m i thành l p ch a niêm y t c phi u trên th tr ng ch ng khoán cũng nh th tr ng ch ng khoán Vi t Nam thành l p

và ho t đ ng th i gian ng n nên đ tin c y vào ch s ch a cao, nên c l ng chi phí

v n ch s h u b ng ph ng pháp gián ti p d a vào ngành t ng t M K t qu tính toán chi phí v n ch s h u b ng 53,84% (Chi ti t xem Ph l c 11) ây là m c chi phí

v n quá cao, nguyên nhân là do t l vay n quá l n, t l D/E = 9 Vì th , đ tài s d ng

m c chi phí v n ch s h u theo quan đi m ch quan c a nhà đ u t là 12%28

(giá danh ngha)

4.2.4 Chi phí v n vay

Theo ph n 2.2 C u trúc d án thì Liên doanh nhà đ u t góp v n thành l p Công ty CP đ u

t èo C , v i v n vay chi m đ n 90% Tuy nhiên, d án ch a đ c nhà tài tr kỦ h p

đ ng chính th c nên ch a có thông tin c th c a kho n vay tài gi đ nh các quy đ nh tài tr d án theo quy đ nh c a ADB hình th c vay OCR, vì hi n nay Vi t Nam có đi u

ki n đ c vay v n d i hình th c OCR cho các d án đ u t c s h t ng

Kho n vay t ngu n OCR th ng có k h n 15-25 n m và th i k ân h n 4-6 n m k t

n m b t đ u gi i ngân, lưi su t b ng lưi su t liên ngân hàng London (LIBOR), c ng v i

28 T ng công ty TVTK GTVT ) ( s đ xu t d án đ u t xây d ng ( m đ ng b Đèo C

m t kho n phí chênh l ch lưi su t c đ nh 0,6% đ trang tr i chi phí hành chính29

, đây là chính sách lưi su t g n v i m c th tr ng, áp d ng cho các kho n vay OCR c a ADB tài gi đ nh kho n vay c a d án có k h n là 25 n m (đ c ân h n trong th i k xây

d ng), lưi su t th n i theo LIBOR, kho n phí chênh l ch lưi su t c đ nh 0,6% LIBOR

n m 2010 là 1,74%30 (theo giá th c) N m đ u tiên hoàn tr n g c là 2017 và n m đáo

h n là 2035 Lưi nh p g c trong th i gian xây d ng, và n g c đ c tr theo hình th c niên kim 10%, t c là k t n m b t đ u tr g c, n g c hoàn tr n m sau cao h n n m tr c 10% (Chi ti t k ho ch vay, tr lãi và tr n g c th hi n trong Ph l c 12)

4.2.5 Thu thu nh p doanh nghi p

Theo quy đ nh v u đưi đ u t các Doanh nghi p BOT, thì H m đ ng b èo C đ c

h ng các u đưi v thu thu nh p doanh nghi p (thu TNDN) Nh v y, Công ty CP u

t èo C ph i đóng thu TNDN đ i v i l i nhu n thu đ c t vi c v n hành H m đ ng

b èo C v i thu su t 20% Th i gian đ c chuy n l không quá 5 n m, k t n m ti p theo n m phát sinh l Mi n thu 2 n m đ u k t n m đ u tiên có lưi và gi m thu 50% trong 4 n m ti p theo31

4.3 K t qu phân tích tài chính

Theo mô hình c s v i t l D/E ban đ u, và chi phí v n ch s h u theo quan đi m ch quan 12%/n m, su t chi t kh u b ng chi phí bình quân tr ng s c a d án WACC = 7,58%, xét trên quan đi m t ng đ u t và ch s h u d a vào tiêu chí NPV và IRR thì d

án không kh thi v m t tài chính, k t qu cho th y NPV theo quan đi m c a t ng đ u t

và ch s h u đ u nh h n 0, đ ng th i IRR c a t ng đ u t và ch s h u đ u nh h n chi phí v n bình quân tr ng s c a d án và chi phí v n c a ch s h u

B ng 4.1 K t qu phân tích tài chính mô hình c s

31 Qu c h i Lu t thu thu nh p doanh nghi p s Q(

T ng đ u t - 5.869,66 (t VND) 4,20% < WACC = 7,58%

Ch s h u - 3.990,96 (t VND) 1,2% < rE = 12%

(Chi ti t k t qu ngân l u xem Ph l c 13)

Nh v y v i k t qu phân tích nêu trên, thì ch đ u t không nên đ u t theo hình th c BOT toàn b d án Ngoài ra, v i h s đ m b o an toàn tr n th p (các h s DSCR đ u

nh h n 1 trong su t th i gian tr n ) cho th y d án không đ m b o tr n vay Cho nên

vi c đ u t d án s không mang l i l i nhu n nh mong đ i cho nhà đ u t và ngân hàng

s không ch p thu n tài tr v n cho d án, n u không có s b o lưnh tr n c a Chính ph Tóm l i, quá trình phân tích tài chính d án có xét đ n tác đ ng c a l m phát cho th y d

án hoàn toàn không kh thi D án không kh thi v m t tài chính có th do các nguyên nhân chính sau: chi phí đ u t ban đ u quá l n; l u l ng ph ng ti n giao thông ch a cao; m c thu phí qua h m th p Tuy nhiên, d án mang l i hi u qu cho n n kinh t , cho nên nhà n c c n có nh ng chính sách h tr c n thi t đ d án đ c tri n khai trong th i gian s m nh t, mang l i nh ng l i ích và ngo i tác tích c c cho n n kinh t , góp ph n thúc

đ y phát tri n kinh t khu v c d án Vì th , b c ti p theo đ tài phân tích d án v i các hình th c đ u t , t đó l a ch n hình th c đ u t phù h p nh t cho d án

4.4 Các hình th c đ u t

4.4.1 Hình th c 1: BOT toàn b d án

Nh đư phân tích ph n trên, d án H m đ ng b èo C v i hình th c đ u t toàn b d

án b ng ngu n v n t nhân và thu phí đ hoàn v n thì d án không kh thi (xem m c 4.3)

4.4.2 Hình th c 2: BOT ph n h m chính

Nhà đ u t th c hi n xây d ng ph n h m chính theo hình th c BOT trong m t giai đo n Nhà n c s d ng v n ngân sách đ xây d ng ph n đ ng d n và h m C Mư trong hai giai đo n Nhà đ u t qu n lỦ, khai thác thu phí qua h m trong 35 n m r i chuy n giao cho nhà n c qu n lỦ khai thác

Phân tích tài chính trên quan đi m c a ch đ u t , và quan đi m c a ngân hàng v i chi phí

tài chính g m: chi phí đ u t ban đ u ph n h m chính (Chi ti t xem Ph l c 8); chi phí

ho t đ ng ph n h m chính: bao g m chi phí v n hành tr m thu phí, chi phí v n hành và duy tu b o trì th ng xuyên h m, xem t i Ch ng 3, M c 3.3.3 Chi phí ho t đ ng

Các gi đ nh khác theo nh hình th c đ u t 1, l u Ủ ph n vay n v i kho n vay c a d án

có k h n là 25 n m, bao g m 4 n m ân h n (Chi ti t k ho ch vay, tr lãi vay và tr n

g c th hi n Ph l c 14)

K t qu phơn tích: v i chi phí v n ch s h u 12%, NPV ch s h u âm 2.670,8 t

VND, IRR ch s h u b ng 3,9% nh h n chi phí v n ch s h u Do đó, xét theo hai tiêu chí NPV, IRR trên quan đi m ch s h u thì d án H m đ ng b èo C đ u t theo hình th c 2 (BOT ph n h m chính) không hi u qu tài chính, và ch đ u t không nên đ u

t vào d án Ngoài ra NPV d án âm 3.083,9 t VND, v i các h s DSCR đ u nh h n

1, cho th y d án không có kh n ng tr n Nh v y, vi c đ u t d án theo hình th c 2 (BOT ph n h m chính) s không mang l i l i nhu n nh mong đ i cho nhà đ u t và ngân hàng c ng không ch p thu n tài tr d án, n u không có s cam k t b o lưnh tr n c a

Chính ph (Chi ti t k t qu ngân l u xem Ph l c 15)

4.4.3 Hình th c 3: Nhà n c t th c hi n d án

Chính ph giao B GTVT làm ch đ u t d án và quy t đ nh huy đ ng ngu n v n ODA

đ tài tr cho toàn b chi phí đ u t d án Gi đ nh, d án đ c tài tr b ng hai kho n vay

t Ngân hàng h p tác qu c t Nh t B n (JBIC) và ADB

Kho n vay ADB có giá tr 231,9 tri u USD t ngu n v n OCR Gi đ nh các quy đ nh c a kho n vay, t ng t nh m c 4.2.4 Chi phí v n vay Kho n vay ADB chi m 40% t ng chi

h n là n m 2040 Kho n vay JBIC chi m 60% t ng chi phí đ u t

(Chi ti t k ho ch vay, tr lãi vay và tr n g c đ c th hi n Ph l c 16)

Các gi đ nh khác theo nh hình th c đ u t 1, su t chi t kh u b ng bình quân tr ng s lưi

su t c a 2 kho n vay Theo nh ng thông tin v vay v n nêu trên, thì WACC d án theo VND là 5,82%

K t qu phơn tích tƠi chính: v i su t chi t kh u b ng WACC, NPV d án âm 2.862,1 t

VND, và IRR d án b ng 4,6% nh h n WACC Do đó, xét theo hai tiêu chí NPV và IRR trên quan đi m t ng đ u t thì d án H m đ ng b èo C đ u t theo hình th c 3 (nhà

n c t th c hi n) không hi u qu tài chính Ngoài ra, v i các h s DSCR đ u nh h n 1,

32 Nguy n Xuân Thành và c ng s Đ ng cao t c TP (CM Long Thành - D u Dây, Nghiên c u

tình hu ng c a Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright

cho th y d án không có kh n ng tr n t ngu n thu c a d án Nh v y, n u nhà n c

t th c hi n d án b ng ngu n v n ODA, thì ngân sách nhà n c ph i ch u l là 2.862,1 t VND, và hàng n m đ n th i k tr n Chính ph ph i chi ngân sách đ bù vào ph n thi u

h t do vi c thu phí d án không đ đ tr n (Chi ti t k t qu ngân l u xem Ph l c 17)

B ng 4.2 So sánh k t qu phân tích 3 hình th c đ u t

NPVd án - t đ ng < 0 - t đ ng < 0 - t đ ng < 0 NPVCSH - t đ ng < 0 - t đ ng < 0

Qua phân tích v i 3 hình th c đ u t khác nhau, nh n th y vi c đ u t d án không mang

l i hi u qu tài chính nh mong đ i, đ ng th i c ng khó có kh n ng huy đ ng v n t ngân hàng vì d án không có kh n ng tr n t ngu n thu c a d án Vì th , không có kh

n ng d án đ c th c hi n b ng ngu n v n t khu v c t nhân

Tuy nhiên, đây là d án phát tri n CSHT, cung c p d ch v công, góp ph n c i thi n phúc

l i kinh t - xư h i, đ ng th i d án kh thi v m t kinh t Cho nên, c n ph i tri n khai

th c hi n d án đ mang l i l i ích cho n n kinh t , c i thi n phúc l i xư h i và thúc đ y phát tri n kinh t khu v c và c n c Vì th , nhà n c có trách nhi m th c hi n d án theo hình th c đ u t th 3: Nhà n c t th c hi n d án b ng v n vay u đưi tài c ng

l a ch n hình th c đ u t th 3 đ ti n hành phân tích b c ti p theo là phân tích r i ro và phân ph i đ xem m c đ r i ro d án khi nhà n c t th c hi n, và đ i t ng h ng l i

và ch u thi t khi d án tri n khai d i hình th c đ u t này