MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM.PDF

L I C M N

L i đ u tiên xin chân thành cám n th y NGUY N NG C NH, th y

TR N NG C TH ng i đã t n tình h ng d n và giúp đ tôi trong su t th i gian th c hi n Lu n v n t t nghi p này

Xin chân thành cám n quý Th y, Cô Khoa Tài Chính Doanh Nghi p

Tr ng i h c Kinh T TPHCM đã t n tình gi ng d y, truy n đ t nh ng ki n

th c quí báu cho b n thân tôi nói riêng và cho khoá Cao H c Tài Chính Doanh Nghi p nói chung

C m n các thành viên trong gia đình, ng i thân và b n bè đã đ ng viên

và giúp đ tôi r t nhi u trong su t th i gian hoàn thành ch ng trình h c v a qua

Thành ph H Chí Minh, tháng 12 n m 2012

Tác gi lu n v n

NGUY N NG C H I

Tôi xin cam đoan lu n v n “M I QUAN H GI A L M PHÁT VÀ

T NG TR NG KINH T VI T NAM” là công trình nghiên c u c a

chính tác gi , n i dung đ c đúc k t t quá trình h c t p và các k t qu nghiên c u th c ti n trong th i gian qua, các s li u s d ng là trung th c và

có ngu n g c trích d n rõ ràng Lu n v n đ c th c hi n d i s h ng d n khoa h c c a Th y Nguy n Ng c nh

Tác gi lu n v n

NGUY N NG C H I

L I C M N

L I CAM OAN

M U 1

1.Tóm t t 1

2 t v n đ 1

3 M c tiêu và ph ng pháp nghiên c u 1

CH NG 1: CÁC B NG CH NG TH C NGHI M V M I QUAN H GI A L M PHÁT VÀ T NG TR NG KINH T 3

1.1 Khái q uát nh ng nghiên c u tr c đây 3

1.2 B ng ch ng các qu c gia 10

1.3 Kinh nghi m các n c Châu Á 14

CH NG 2:PH NG PHÁP NGHIÊN C U 18

2.1 Mô hình và ph ng pháp nghiên c u 18

2.2 D li u 19

2.3 K t qu nghiên c u 21

2.3.1 Th ng kê mô t 21

2.3.2 H s t ng quan 21

2.3.3 Ki m đ nh nghi m đ n v 22

2.3.4 Ki m đ nh đ ng liên k t 26

2.3.5 Ki m đ nh m i quan h nhân qu 28

2.3.6 Phân tích mô hình VECM 31

2.4 Th o lu n k t qu 38

Ch ng 3: K t lu n 39

Danh m c các tài li u tham kh o 41

B ng 1 T l t ng tr ng và l m phát c a Vi t Nam theo quý giai đo n

1999:1-2012:4

B ng 2 Các giá tr th ng kê mô t v t l t ng tr ng và l m phát Vi t

Nam theo qúy giai đo n 1999:1-2012:4

B ng 3 H s t ng quan gi a t ng tr ng và l m phát

B ng 4 Ki m đ nh nghi m đ n v Augment Dickey-Fuller cho bi n CPI

B ng 5 Ki m đ nh nghi m đ n v Augment Dickey-Fuller cho bi n GDP

B ng 6 Ki m đ nh h i qui đ ng liên k t Johansen cho I và G

B ng 7 Ki m đ nh m i quan h nhân qu Granger gi a G và I

B ng 8 Phân tích mô hình VECM

B ng 9 Ki m đ nh nghi m đ n v ph n d c a mô hình VECM

M U

1.ăTómăt t

Các d li u nghiên c u v ch s l m phát và t ng tr ng kinh t trong bài

đ c thu th p trên trang web c a T ng C c Th ng kê và IMF K t qu nghiên

c u cho th y Vi t Nam t ng tr ng và l m phát có m i quan h d ng (đ ng

bi n) trong dài h n Tuy nhiên, trong ng n h n m i quan h này v a đ ng bi n

và ngh ch bi n Ngoài ra, trong ng n h n l m phát còn ch u tác đ ng l n t k

v ng l m phát c a công chúng

2.ă tăv năđ

M i quan h gi a t ng tr ng và l m phát luôn là v n đ thu hút đ c s quan tâm c a nhi u nhà nghiên c u kinh t Trong th i gian g n đây, s b t n

c a kinh t th gi i sau th i k kh ng ho ng kinh t toàn c u tác đ ng đã làm

gi m t c đ t ng tr ng và gia t ng l m phát nhi u n c, trong đó có Vi t Nam nhi u qu c gia đ có đ c m c t ng tr ng cao ph i đánh đ i v i m c

l m phát cao Li u Vi t Nam có c n đánh đ i nh v y không? tr l i câu h i

đó, c n nghiên c u m t cách sâu s c s tác đ ng qua l i gi a t ng tr ng và

l m phát, t đó tìm ra bi n phát nh m n đ nh l m phát và thúc đ y t ng tr ng

và phát tri n b n v ng cho Vi t Nam

3.ăM cătiêu vƠăph ngăphápănghiênăc u

Bài vi t này nh m ki m đ nh m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng trong n n kinh t Vi t Nam theo quý giai đo n 1λλλμ1-2012:4 Trong nghiên

c u c a mình, tôi s d ng ki m đ nh nghi m đ n v (Unit root test), ki m đ nh

tính đ ng liên k t trong mô hình b ng ki m đ nh Johansen, ki m đ nh quan h

nhân qu Granger và phân tích mô hình VECM đ xem xét m i quan h gi a

t ng tr ng và l m phát Vi t Nam trong th i k 1λλ9-2012 M t b ng ch ng

th c nghi m thu đ c t vi c ch y mô hình đ ng liên k t và mô hình VECM s cho chúng ta cái nhìn rõ h n v m i quan h này T đó xác l p m i quan h

đ nh h ng gi a t ng tr ng kinh t - l m phát và s d ng l m phát nh m t công c qu n lý kinh t v mô ng th i đ a ra nh ng nh n đ nh và m t s

ki n ngh cho các c quan Chính ph v ki m soát l m phát trong m i quan h

v i t ng tr ng kinh t trong th i gian t i

CH NGă 1: CÁCă B NGă CH NGă TH Că NGHI Mă V ă M Iă

1.1 Kháiăquátănh ngănghiênăc uătr căđơy

M i quan h gi a l m phát và t ng tr ng v n là m t tranh cãi c v lý thuy t l n nh ng nghiên c u th c nghi m Nó b t ngu n nh ng n c M Latinh vào nh ng n m 1λ50, v n đ này đã t o ra m t cu c tranh lu n dai d ng

gi a nh ng ng i theo ch ngh a c c u và phái tr ng ti n Nh ng ng i theo

ch ngh a c c u tin r ng l m phát c n thi t cho t ng tr ng kinh t , trong khi

phái tr ng ti n cho r ng l m phát gây b t l i cho s phát tri n kinh t Có hai khía c nh trong cu c tranh lu n nàyμ (a) b n ch t c a m i quan h n u nó t n t i

và (b) h ng c a m i quan h nhân qu Friedman (1λ73; 41) tóm t t ng n g n

b n ch t m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t nh sau: l m phát

x y raμ có và không có t ng tr ng kinh t ; không có l m phát: c ng có và

không có t ng tr ng kinh t

Tác đ ng c a l m phát đ i v i t ng tr ng, s n l ng và n ng su t là m t trong nh ng v n đ chính trong nghiên c u kinh t v mô Các mô hình lý thuy t trong nh ng tài li u v ti n t và t ng tr ng phân tích tác đ ng c a l m phát đ i v i t ng tr ng kinh t t p trung vào nh ng nh h ng c a l m phát

đ i v i tr ng thái cân b ng n đ nh, v n bình quân đ u ng i và s n l ng (ví

d , Orphanides và Solow, 1990) vi t v tác đ ng c a l m phát đ i v i s n

l ng và t ng tr ngμ i) không có; ii) tích c c, và iii) tiêu c c Sidrauski (1967)

đã thi t l p các k t qu đ u tiên, cho th y tính trung l p và siêu trung l p c a

ti n t khi nó đ c ki m soát m t cách t i u khi xem xét s d ti n th c t

(M/P) trong các ch c n ng c a nó Tobin (1965) cho r ng ti n t thay th cho

v n, ông phát hi n ra nh ng tác đ ng tích c c c a l m phát đ i v i t ng tr ng

và k t qu đ c bi t đ n nh là hi u ng Tobin Nh ng tác đ ng tiêu c c c a

l m phát đ n t ng tr ng th ng đ c g i là hi u ng ph n Tobin liên quan

ch y u đ n y u t ti n t đã đ c đ c p trong các mô hình tr c đó (ví d ,

Stockman, 1981) xem ti n t nh là m t s b sung v n

Theo nghiên c u t ng đ t gi i Nobel c a Friedman n m 1977, các nghiên

c u lý thuy t l n th c nghi m v m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng s n

l ng đ c phát tri n theo hai h ng riêng bi t H ng nghiên c u đ u tiên,

b t đ u v i gi thuy t cho r ng v i m t m c l m phát danh ngh a cao h n s

làm t ng l m phát không ch c ch n, xem xét m i quan h gi a l m phát - l m phát không ch c ch n, t ng tr ng và t ng tr ng không ch c ch n H ng nghiên c u th hai, đ ng góc đ kinh t v mô truy n th ng xem xét các m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng mà không c n tham chi u đ n l m phát không ch c ch n và t ng tr ng không ch c ch n

Nghiên c u theo h ng th hai xem xét b n ch t c a m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng trong n n kinh t n Tuy nhiên h ng nghiên c u này

c ng chia ra thành hai nhóm riêng bi t, v i d đoán ng c l i v m i quan h

đ ng L n l t m t m c l ng cao h n s d n đ n chi phí s n xu t cao h n và

vì th giá c s cao h n K t lu n này đ c h tr b i k t qu t nh ng nghiên

c u th c nghi m c a Gerloch và Smets (1999), cho th y s n l ng th c t t ng

1% so v i s n l ng ti m n ng làm l m phát t ng 0,2% trong quý ti p theo 5

n c EMU (European Monetary Union) H n n a, khi l m phát có m i t ng

quan v i t ng tr ng, t l l m phát trong t ng lai c ng s t ng lên M t nghiên c u thú v đ c th c hi n b i Paul et al (1997) v i d li u c a 70 qu c

gia trong giai đo n 1λ60-1989, cho r ng m i quan h tích c c gi a l m phát và

t ng tr ng ch x y ra m t s n c Mallik và Chowdhury (2001) phân tích

các tác đ ng qua l i gi a t ng tr ng và l m phát b n qu c gia Nam Á

(Bangladesh, n , Pakistan and Sri Lanka) và tìm th y b ng ch ng có ý ngh a th ng kê c a m t m i quan h tích c c gi a hai bi n này

Các nhà nghiên c u thu c nhóm th hai l p lu n trên c s các lý thuy t

chu k kinh doanh th c t và kh ng đ nh r ng l m phát nh h ng tiêu c c đ n

s phát tri n M t trong các nghiên c u xem xét tính tiêu c c c a m i quan h

gi a l m phát và t ng tr ng đã đ c th c hi n b i Kydland và Prescott (1990) Các tác gi l p lu n r ng chính cú s c cung, ch không ph i cú s c c u là

nguyên nhân d n đ n s đ o chi u trong m i quan h Cú s c cung làm cho giá

ph n chu k , trong khi nh ng cú s c c u t o ra tính chu k c a giá đ i v i s n

l ng Tuy nhiên, đi u ki n đi kèm chính là tính linh ho t c a giá Khi m c giá

c đ nh, m t cú s c c u s làm t ng s n l ng trong khi giá ít d ch chuy n Khi

s n l ng có xu h ng t ng, m c giá có th t ng Do đó, m t t ng quan tiêu

c c gi a các bi n này có th đ c quan sát th y ngay c khi m t cú s c c u gây

ra nh ng thay đ i Ball và Mankiw (1994) và Judd và Trehan (1995) đã nghiên

c u các hi u ng x y ra Ngoài ra, Den Haan và Wouter (2000) b ng cách s

d ng d báo dài h n trong mô hình VAR, l p lu n r ng t n t i m t s t ng

quan tiêu c c gi a l m phát và t ng tr ng

Tuy nhiên, m t nghiên c u khác c a Agenor và Hoffmaister (1997) cho

th y s phân k c a t ng tr ng t l m phát các n c đang phát tri n, h s

d ng mô hình VAR đ ki m tra phân tích các tác đ ng gi a l m phát, s n

l ng, ti n l ng danh ngh a và t giá h i đoái H nh n th y r ng m t s s t

gi m t t c a t giá làm gi m l m phát và kích thích s n l ng Tuy nhiên,

vi c m r ng s n l ng ch x y ra trong ng n h n Kirmanoglu (2001), b ng cách s d ng mô hình VAR cho th y r ng t l l m phát cao Th Nh K làm

t ng tr ng kinh t gi m đi Mendoza (2003) tìm th y b ng ch ng gi a l m

phát và s n l ng Th Nh K b ng cách s d ng các mô hình VAR và GARCH Bên c nh các mô hình VAR, b ng d li u nghiên c u c ng h tr m i quan h tiêu c c, đ c bi t là các n c có l m phát cao Ví d nghiên c u c a

Barro (1996) cho th y m t m i quan h tiêu c c t n các qu c gia có t l l m

phát trên 15% Judson và Orphanides (1996) ng h ng ng l m phát 10%

Bruno và Easterly (1λλ8) thì ng h ng ng l m phát là 40% Còn Ghosh và

Philips (1998) l i tìm th y m t tác đ ng tích c c cho t l l m phát th p, nh ng

đ i v i nh ng n c có t l l m phát trên 5%, h tìm th y m t hi u ng phi tuy n tính tiêu c c

C n c b ng h i quy d li u c a các n c và m t s nghiên c u g n đây,

m i t ng quan tiêu c c gi a l m phát và t ng tr ng trong th i gian dài là do

nh h ng c a s s t gi m trong đ u t và vi c t ng n ng su t tr c đó T p

h p các nghiên c u (Bruno & Eastle 1998, Sarel 1λλ6) cho th y tác đ ng tiêu

c c c a l m phát là không ph bi n, chúng ch xu t hi n trên ng ng l m phát

Tuy nhiên, v n có nhi u m i quan tâm t các n c đang phát tri n, đ c bi t là khu v c EMU v t quá ng ng l m phát th p có th làm t n th ng đ n t ng

tr ng kinh t Ng i ta cho r ng các n c phát tri n đã phát tri n r t t t th

tr ng tài chính và chính ph ít khi can thi p vào các th tr ng N n kinh t

ch y u do c u chi ph i, trong đó kích c u d n đ n giá c t ng cao và giao

th ng s t gi m rõ ràng có th quan sát m t m c đ th p c a l m phát M t

khác, các n c đang phát tri n r t d b t n th ng v i nh ng cú s c cung gây

bi n đ i l n trong l m phát và tiêu dùng, đ u t và s n xu t H n n a, s can thi p m t cách c ng nh c c a chính ph vào th tr ng tài chính, th tr ng

hang hóa và n n kinh t v mô gây ra nh ng th t b i cho th tr ng và t o ra s

b t n c a kinh t v mô Do đó, giá c không ph n ánh chính xác m c tiêu c a các chính sách và nh ng ph n ng t nh ng đ i di n c a n n kinh t

Trong kho ng th i gian g n đây, kinh t v mô t p trung vào m i quan h tích c c trong ng n h n gi a l m phát và t ng tr ng M t phát hi n trên lý thuy t v b n ch t m i quan h này trong dài h n là do nh h ng c a l m phát

đ i v i đ u t , n u gi đ nh đ u t là đ ng c c a t ng tr ng trong mô hình

t ng tr ng n i sinh, m t tác đ ng tiêu c c c a l m phát đ i v i đ u t hàm ý

m t m i quan h ngh ch đ o gi a l m phát và t ng tr ng Nh ng b ng ch ng

th c nghi m ng h gi thuy t v m t m i quan h ngh ch đ o gi a l m phát và

t ng tr ng trong dài h n i u này trái ng c trong ng n h n, khi l m phát và

t ng tr ng s n l ng t l thu n v i nhau

Hi u bi t v m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng th c s là chìa khóa khi nghiên c u kinh t v mô Theo Rangarajan (1λλ8), câu h i đ t ra là li u có

th d đoán đ c kh n ng đánh đ i gi a n đ nh giá và t ng tr ng trong ng n

h n và dài h n Các lý thuy t t ng tr ng n i sinh m i ph ng đoán r ng l m

ki n thu n l i cho t ng tr ng có th d n đ n s gia t ng l m phát trong th i

gian dài (Rangarajan 1998)

Bruno và Easterly (1998) cho r ng không có b ng ch ng v m t s đánh

đ i gi a t ng tr ng và l m phát trong m u có lo i tr cu c kh ng ho ng l m phát cao r i r c M t khác, có b ng ch ng cho th y r ng t ng tr ng tr nên tiêu c c m nh khi l m phát v t qua m t ng ng 40% m i n m H cho r ng

th t b i c a các nhà nghiên c u khi tìm ra m i quan h có ý ngh a gi a l m phát

và t ng tr ng có th là do s ph c h i nhanh chóng c a s n l ng sau l m phát, làm cho m i quan h th ng kê t ng th có ý ngh a không đáng k M t khác, Sarel (1λλ7) t p trung vào m t nghiên c u th c nghi m c ng k t lu n

r ng l m phát nh h ng đ n t ng tr ng ch khi nó vi ph m m t "ng ng" nào

đó c a l m phát Ông k t lu n r ng t n t i m t ng ng l m phát kho ng 8% cho m t m u chung c a nhi u n c Khi ng ng c tính t m t m u chung,

nó có th không chính xác cho m t n c c th đ c bi t n u qu c gia đó b cô

l p Do đó, c n ph i có thêm m t đánh giá th c nghi m v nh ng v n đ c a

vi c tìm ki m các m c đ mà t i đó l m phát th c s làm ‘xói mòn’ t ng tr ng

kinh t

Nh ng nghiên c u tr c đó (ví d , Tun Wai, 1λ5λ) không xác nh n b t k

m i quan h có ý ngh a nào gi a l m phát và t ng tr ng M t nghiên c u g n đây c a Paul, Kearney và Chowdhury (1997) g m 70 qu c gia (trong đó có 48

n n kinh t đang phát tri n) cho giai đo n 1λ60-1λ8λ không tìm th y m i quan

h nhân qu gi a l m phát và t ng tr ng kinh t 40% các n c trong m u nghiên c u; có m i quan h nhân qu qua l i kho ng 20% và quan h m t chi u (theo h ng l m phát tác đ ng đ n t ng tr ng ho c ng c l i) cho ph n còn

l i Thú v h n, m i quan h đ c tìm th y là tích c c trong m t s tr ng h p,

nh ng là tiêu c c nh ng tr ng h p khác G n đây các nghiên c u nhi u

qu c gia cho th y r ng l m phát nh h ng tiêu c c đ n t ng tr ng kinh t , bao g m Fischer (1λλ3), Barro (1λλ6) và Bruno và Easterly (1998) Fischer (1λλ3) và Barro (1λλ6) tìm th y m t tác đ ng tiêu c c r t nh c a l m phát đ n

t ng tr ng Fischer (1λλ3μ 281) m c dù b ng ch ng tìm th y khá y u nh ng

ông m nh m k t lu nμ l m phát không t t cho t ng tr ng trong dài h n Barro

(1996) thích n đ nh giá c h n b i vì ông tin r ng nó s t t cho t ng tr ng kinh t

Nghiên c u c a Bruno và Easterly (1998) c ng r t thú v H l u ý r ng

b ng ch ng cho th y t l ng i tin r ng l m phát là có h i cho t ng tr ng kinh t cao m t cách b t th ng Theo đi u tra c a h xác nh n các quan sát

c a Dornbusch (1λλ3), Dornbusch và Reynoso (1λ8λ), Levine và Renelt (1λλ2)

và Levine và Zervos (1λλ3) cho r ng m i quan h t ng tr ng kinh t và l m phát b nh h ng b i các n c có t l l m phát cá bi t (ho c là r t cao ho c

r t th p) Vì v y, Bruno và Easterly(1λλ8) đã ki m tra các tr ng h p r i r c

c a các n c có t l l m phát cao (t 40% tr lên) và tìm th y m t k t qu

th c nghi m m nh m r ng t ng tr ng gi m m nh khi xu t hi n kh ng ho ng (l m phát r t cao), sau đó ph c h i nhanh chóng và m nh m sau khi l m phát

gi m xu ng

1.2 B ngăch ngă ăcácăqu căgia

M t s nghiên c u g n đây đã tìm th y b ng ch ng nhi u qu c gia h tr quan đi m t ng tr ng trong dài h n b nh h ng b i l m phát (Kormendi và

Meguire 1985; Fischer 1983, 1991, 1993; De Gregorio 1993; Gylfason 1991; Roubini và Sala-i-Martin 1992; Grier và Tullock 1989; Levine Zervos 1992)

Các n c (đ c bi t là các qu c gia châu M Latinh) đã tr i qua th i k l m

phát cao và t ng tr ng trong dài h n th p (Cardoso và Fishlow n m 1λ8λ; De

Gregorio 1992a, 1λλ2b) Tài li u này là m t ph n trong các tài li u v t ng

tr ng n i sinh, h c g ng xác đ nh nguyên nhân c a s khác bi t trong t c đ

t ng tr ng các n c khác nhau M t b ng ch ng đáng k cho r ng đ u t là

m t trong nh ng y u t quy t đ nh quan tr ng nh t c a t ng tr ng dài h n

(Barro 1991; Levine và Renelt 1λλ2) Ng i ta th ng cho r ng m t môi

tr ng kinh t v mô n đ nh thúc đ y t ng tr ng b ng cách cung c p m t môi

tr ng thu n l i cho đ u t t nhân V n đ này đã đ c đ c p trong các tài

li u nghiên c u sau đó c a Fischer 1991, 1993; Easterly và Rebelo 1993;

Frenkel và Khan 1990; và Bleaney 1996

nh h ng c a s b t n kinh t v mô đ i v i t ng tr ng ch y u t s không ch c ch n trong đ u t t nhân B ng d li u nghiên c u đa qu c gia v

đ u t đã đo l ng s b t n đ nh c a kinh t v mô, gi ng nh nh ng thay đ i

trong t giá h i đoái th c ho c t l l m phát, có tác đ ng x u đ n đ u t

(Serven và Solimano 1λλ2) Trong m t nghiên c u 17 n c c a Cordon

(1990) cho th y r ng nh ng b ng ch ng nhìn chung ng h quan đi m cho r ng

t ng tr ng cao liên quan v i l m phát th p

i u này đ c rút ra t vi c so sánh d li u theo th i gian các n c có t

l t ng tr ng gi m trong khi t l l m phát t ng Nghiên c u c a Fischer (1λλ3) xem xét vai trò c a y u t kinh t v mô trong t ng tr ng Ông tìm th y

b ng ch ng cho th y m i quan h tiêu c c gi a t ng tr ng v i l m phát và tích

c c v i chính sách tài chính t t và m t th tr ng ngo i h i kh e m nh Fischer cho r ng, do không có l p lu n nào cho r ng m t m c l m phát cao là t t cho

n n kinh t nên m t chính ph t o ra l m phát cao là m t chính ph m t kh

n ng ki m soát Do đó, t l l m phát đ c xem nh là m t ch s kinh t v mô

v s n đ nh và kh n ng bao quát c a chính ph trong vi c ki m soát n n kinh t

Fischer cho r ng m t môi tr ng kinh t v mô n đ nh, có ngh a là m t t

l l m phát th p h p lý, thâm h t ngân sách nh và m t th tr ng ngo i h i không b can thi p, có l i cho t ng tr ng kinh t b n v ng Ông đ a ra m t mô hình t ng tr ng, trong đó ông xác đ nh nh ng kênh chính mà thông qua đó l m phát làm gi m t ng tr ng Ông cho r ng s thay đ i c a l m phát nh là m t

d u hi u c a s không ch c ch n c a môi tr ng kinh t v mô Tuy nhiên, ông

g p khó kh n khi chia tách các m c đ l m phát t s không ch c ch n c a l m phát nh h ng đ n t ng tr ng i u này là do t l l m phát và ph ng sai

c a nó có m i liên h khá l n trong d li u c a các qu c gia B ng ch ng ng

h quan đi m kinh t v mô n đ nh, đ c đo b ng ngh ch đ o c a t l l m

phát và các ch s v xu h ng kinh t v mô, có liên quan v i m c t ng tr ng cao h n

ki m tra c ch mà qua đó các bi n s kinh t v mô nh h ng đ n

t ng tr ng, Fischer h i quy t l tích l y v n trên các bi n này H s c a t l

l m phát là tiêu c c, cho th y r ng đi u quan tr ng mà qua đó l m phát nh

h ng đ n t ng tr ng là gi m s tích l y v n Fischer th y r ng t l l m phát

có t ng quan âm ( ngh ch bi n) v i t l t ng tr ng theo mô hình Solow Khi

t l l m phát đ c chia thành ba lo i th p (lên đ n 15%), trung bình (15-40%)

và cao (trên 40%) - k t qu cho th y, trái v i nh ng gì đ c mong đ i, s k t

h p gi a l m phát và t ng tr ng, y u t quy t đ nh c a nó trung bình gi m khi

l m phát t ng lên i u này c ng đ c h tr b i các k t qu thu đ c c a Levine và Zervos (1λλ2) Vì v y đây không ph i là tr ng h p l m phát cao là nguyên nhân c a các m i t ng quan tiêu c c t ng th gi a l m phát và t ng

tr ng, tích l y v n và t ng tr ng s n l ng Thay vào đó, k t qu c a Fischer cho th y m i liên h gi a t ng tr ng, l m phát và s tích l y v n m nh m

h n m c l m phát th p và trung bình h n là m c l m phát cao

De Gregorio (1993) đ a ra b ng ch ng 12 qu c gia châu M La tinh trong giai đo n 1λ50-1985 Ông tìm th y m t m i t ng quan tiêu c c gi a l m phát và t ng tr ng B i vì chúng có m i t ng quan r t cao nên m c dù l m

phát và ph ng sai c a nó tác đ ng tiêu c c đ i v i t ng tr ng nh ng k t qu không th phân bi t đ c m c đ hay s đa d ng có nh h ng tiêu c c đ n

t ng tr ng Ngay c khi các n c l m phát cao đã đ c lo i b kh i mô hình

h i quy, tác đ ng c a l m phát v n là tiêu c c và đáng k Tuy nhiên, k t qu cho th y m t m i quan h ngh ch chi u gi a l m phát và đ u t v n, đ u t

n c ngoài, m i quan h không khác nhau đáng k M c dù k t qu c a Fischer cho th y l m phát nh h ng đ n m c đ đ u t , De Gregorio cho r ng hi u

qu đ u t b nh h ng và d n đ n s nh h ng c a l m phát lên t ng tr ng

K t qu này đ c h tr b i b ng ch ng xuyên qu c gia trình bày trong nghiên

c u c a Levine và Renelt (1λλ2) Bleaney (1λλ6) th y r ng chính sách kinh t

v mô nghèo nàn, đ c đo l ng b i cân b ng tài chính và bi n đ ng t giá h i đoái th c, xu t hi n m i t ng quan âm v i t ng tr ng Trong m u nghiên c u

c a ông, l m phát t ng quan thu n v i t giá h i đoái th c t và trong cùng

m t mô hình h i quy l m phát không xu t hi n đ có m t nh h ng tiêu c c

đ n t ng tr ng Vì c hai có t ng quan, đi u này cho th y r ng s l a ch n

m t trong hai bi n ph thu c vào đ m c a n n kinh t và nh h ng t ng

đ i c a giá c trong n c và ngoài n c đ i v i quy t đ nh đ u t

T l l m phát cao c ng có xu h ng bi n đ ng, m i quan h tiêu c c và không th d đoán tr c đ c c a lãi su t th c không khuy n khích tích l y

v n trong n c L m phát cao b t ng làm xói mòn giá tr th c c a tài s n tài chính và bi n đ ng c a l m phát làm t ng r i ro c a vi c n m gi nh ng tài s n

đó Ng c l i, m m c l m phát th p đ n trung bình khuy n khích ti t ki m

v n, đ c bi t là m c giá n đ nh Fry (1988) và Gleb (1989) tìm th y trong d

li u n n kinh t trong 1 kho ng th i gian, m t m i quan h tích c c và quan

đ n t ng tr ng Nh ng khi có l m phát, t l lãi su t th c t không còn ý ngh a

th ng kê, trong khi h s c a t l l m phát l i có ý ngh a i u này cho th y

m i quan h tích c c gi a t l lãi su t và t ng tr ng th c t đã th c s ph n ánh m i quan h tiêu c c gi a l m phát và t ng tr ng khi xu t hi n áp l c tài chính, n i mà t l lãi su t danh ngh a đ c gi c đ nh ó là lý do t i sao, đ i

v i m t m u ph c a các n n kinh t mà t l lãi su t th c t t, các h s c a c

t l lãi su t th c và l m phát là tiêu c c, đi u đó ch ra r ng m c lãi su t th c

th p h n có th có m t tác đ ng tích c c đ i v i t ng tr ng Nghiên c u c ng cho th y r ng m t đi u ki n đ c bi t quan tr ng đ đ u t c a chính ph vào c

s h t ng, n u l m phát làm gi m ti t ki m c a chính ph , đ u t công có th

s gi m

1.3 Kinhănghi măcácăn căchơuăÁ

B ng ch ng các n c h tr m t m i quan h tiêu c c nhi u qu c gia Nói chung, các n c có m c t ng tr ng cao h n là nh ng n c có t l l m phát th p h n M t nghiên c u c a Ngân hàng Th gi i cho th y hi u qu cao các n c ông Á, đã duy trì t ng tr ng cao trong ba th p k qua, đã t ng có

m t môi tr ng kinh t v mô n đ nh thúc đ y t l đ u t cao và t ng tr ng kinh t (Ngân hàng Th gi i 1λλ3) n đ nh kinh t v mô đã đ c đ nh ngh a

là l m phát ph i ch u s ki m soát, các kho n n trong và ngoài n c ph i đ c

qu n lý và gi i quy t cu c kh ng ho ng kinh t v mô xu t hi n trong vòng m t

ho c hai n m

M c dù các b ng ch ng xuyên qu c gia cho th y m i t ng quan gi a l m phát và t ng tr ng là tiêu c c, không có s phân bi t gi a các n n kinh t m đóng c a gi a các qu c gia này Nó có th là m i t ng quan tiêu c c

m nh m trong tr ng h p các n n kinh t th tr ng m c a mà d a vào đ u

t n c ngoài và đ c khuy n khích b i m t m c l m phát th p, duy trì c nh tranh xu t kh u và ng n ch n các dòng v n t bên ngoài đóng m t vai trò quan

tr ng h n Nh n khi chuy n d ch t m t n n kinh t đóng sang m c a,

n i mà đ u t trong n c và ngoài n c d ki n s là đ ng c thúc đ y t ng

tr ng, đ ki m tra tác đ ng c a l m phát đ i v i đ u t

Các b ng ch ng th c nghi m c ng thay đ i gi ng nh trong nh ng quan

đi m B ng ch ng là m t m i quan h đ o chi u gi a l m phát và t ng tr ng

đ c ng h vào đ u nh ng n m 1λ80 đ i ngh ch v i nh ng nghiên c u tr c

đó c a Johnson (1λ67) ng i đã ch ra r ng “không có b ng ch ng th c nghi m hay m t k t lu n nào khác” Tuy nhiên, k t khi xu t hi n b ng ch ng m i v

m t m i quan h tiêu c c, m t nghiên c u th c nghi m l n đã khám phá các

mô hình khác nhau trong phân tích l m phát Th t ng u nhiên khi ph n l n các tài li u th c nghi m trong các nghiên c u v l m phát và t ng tr ng các

n c đang phát tri n l i cung c p nh ng thông tin phong phú đa d ng v i

nh ng bi n đ i thú v trong kinh t v mô áng chú ý trong s các tài li u g n đây c a De Gregorio (1993), Fisher (1993), Barro (1995), Sbordone và Kuttner

(1994) và Smyth (1994), các y u t k thu t đ u xác nh n r ng l m phát có nh

h ng tiêu c c đ n t ng tr ng kinh t Các k t qu th c nghi m nh ng nghiên

c u c a Sarel (1997), Bruno và Easterly (1998) đ t ra câu h i m t cách t ng quát sâu r ng h n H tranh lu n v tác đ ng tiêu c c c a l m phát đ i v i t ng

tr ng là không ph bi n nh ng ch xu t hi n trên m t “ng ng l m phát” nào

đó Các tác gi này c ng tin r ng m t t l l m phát d i ng ng th m chí có

th có nh h ng tích c c đ n t ng tr ng kinh t

N i ti p các k t qu trên, r t nhi u các nghiên c u khác v s nh h ng qua l i gi a t ng tr ng và l m phát v i các ph ng pháp khác nhau đã đ c công b Nghiên c u c a Prasanna V Salian (2009) đã s d ng đ ng th i mô

hình h i quy đ ng liên k t (Co-integration), mô hình sai s hi u ch nh (ECM -

Error Correction Model) (2001), ki m đ nh nghi m đ n v (Unit root test) đ c

đ xu t b i Dickey Fuuler (DF) và Augmented Dickey Fuller (ADF) (1λ7λ) và

ph ng pháp phân tích ph ng sai (Variance Decomposition) d a trên mô hình

VAR (Vector Autoregressive Model) đ xem xét m i quan h gi a t ng tr ng

và l m phát n giai đo n t 1λ76 đ n 2007 cho th y t n t i m t m i quan

h ngh ch chi u và nh h ng c a t ng tr ng kinh t đ n l m phát l n h n chi u ng c l i Nh ng phát hi n này có ý ngh a r t quan tr ng đ i v i vi c

ho ch đ nh chính sách

M c tiêu c a nghiên c u này là xem xét m i quan h gi a l m phát t ng

tr ng Vi t Nam s d ng d li u theo quý giai đo n 1999:1-2012:4 Chúng ta

s ki m tra các m i quan h gi a t ng tr ng và l m phát T đó xác l p m i quan h đ nh h ng gi a t ng tr ng kinh t - l m phát và s d ng l m phát

nh m t công c qu n lý kinh t v mô ng th i đ a ra nh ng nh n đ nh và

m t s ki n ngh cho các c quan Chính ph v ki m soát l m phát trong m i quan h v i t ng tr ng kinh t trong th i gian t i

K TăLU NăCH NGă1

Sau khi xem xét nhi u quan đi m lý thuy t c a các tr ng phái khác nhau,

tùy m i tr ng phái có m t quan đi m riêng, mô hình riêng đ ch ng minh m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng nh ng quan đi m chung c a các tr ng phái có th nh n th y là m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng không ph i

là m i quan h m t chi u mà là s tác đ ng qua l i Trong ng n h n, khi l m phát còn m c th p, l m phát và t ng tr ng th ng có m i quan h cùng chi u Ngh a là n u mu n t ng tr ng đ t t c đ cao h n thì ph i ch p nh n

t ng l m phát Tuy nhiên m i quan h này không ph i t n t i mãi mãi mà đ n lúc nào đó, n u l m phát ti p t c t ng cao s nh h ng làm gi m t ng tr ng Trong dài h n, khi t ng tr ng đã đ t đ n m c t i u thì l m phát không tác

đ ng đ n t ng tr ng n a mà lúc này, l m phát là h u qu c a vi c cung ti n quá m c vào n n kinh t

D a trên các k t qu nghiên c u trên, trong nghiên c u c a mình, tôi s

d ng ki m đ nh nghi m đ n v (Unit root test), ki m đ nh tính đ ng liên k t

trong mô hình-ki m đ nh Johansen, ki m đ nh quan h nhân qu Granger và

phân tích mô hình VECM đ xem xét m i quan h gi a t ng tr ng và l m phát

Vi t Nam trong th i k 1λλ9 – 2012 M t b ng ch ng th c nghi m thu đ c

t vi c ch y mô hình đ ng liên k t và mô hình VECM s cho chúng ta cái nhìn

rõ h n v m i quan h này

CH NGă2: PH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U

2.1 Mô hình vƠăph ngăpháp nghiênăc u

nghiên c u m i quan h gi a t ng tr ng (G) và l m phát (I), chúng ta

s d ng ph ng pháp h i quy đ ng liên k t đ c đ ngh b i Engle và Granger (1λ87) Thông th ng khi h i qui 2 bi n ng u nhiên ví d nh 2 bi n G và I theo mô hình tuy n tính có d ngμ

ph n ánh đúng s nh h ng gi a G và I và k t qu h i qui v n có ý ngh a, khi

đó 2 bi n G và I đ c g i là đ ng liên k t (cointergration)

Trong tr ng h p này, đ ki m đ nh xem các bi n G và I trong mô hình có

d ng hay d ng sai phân hay không, ph ng pháp đ c s d ng ph bi n là

ki m đ nh nghi m đ n v d a trên tiêu chu n ki m đ nh Augmented Dickey - Fuller (ADF) do Dickey và Fuller (1λ7λ) đ xu t ng th i, Johansen (1λ88)