Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam Luận văn thạc sĩ Đại học Kinh tế TP.HCM, 2014

Ph năđ uătrongăn iădungăchínhăc aălu năv n,ăm tăs ălỦăthuy tăkinhăt ăxácă đ nhăm iăquanăh ăl măphátăvàăt ngătr ngăc ngăđ cănh căl i.ăδỦăthuy tăkinhăt ăc ă đi nă v iă s ă cână b ngă cungă

trongăb tăc ăcôngătrìnhănghiênăc uănào

Tácăgi ălu năv n

MAIăTH ăHU NHăMAI

ε căl c

Danhăm căcácăkỦăhi u,ăcácăch ăvi tăt t

Danhăm căb ngăbi u

Danhăm căhìnhăv ,ăđ ăth

TÓM T T 1

CH NGă1.ăăGI IăTHI U 4

CH NGă2.ăC ăS LÝ THUY T V M I QUAN H GI A L M PHÁT VÀăT NGăTR NG KINH T 10

2.1.Lý thuy t kinh t v mô v l m phát và t ng tr ng kinh t 10

2.2.L m phát, t ng tr ng kinh t và ngân hàng trung ng 27

2.3.Các nghiên c u lý thuy t làm đ ng l c cho mô hình nghiên c u đ nh l ng (7 gi thuy t c n ki m đ nh trong mô hình đ nh l ng) 28

CH NGă 3.ă NH NGă NGHIểNă C Uă TH Că NGHI Mă TR Că ỂYă V ă M IăQUANăH ăGI AăL MăPHỄTăVÀăT NGăTR NGăKINHăT 35

3.1.Nh ng nghiên c u th c nghi m ch a tìm th y m i quan h có ý ngh a th ng kê gi a l m phát và t ng tr ng kinh t 35

3.2.Nh ng nghiên c u th c nghi m đã tìm th y m i quan h có ý ngh a th ng kê gi a l m phát và t ng tr ng kinh t 36

CH NGă 4.ă ă N Iă DUNGă VÀă K Tă QU ă NGHIểNă C U TH Că NGHI Mă T IăVI TăNAM 43

4.1.Ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng 43

4.2.L m phát và t ng tr ng kinh t t i Vi t Nam 46

4.3.Phân tích d li u ban đ u 51

4.4.K t qu nghiên c u 56

CH NGă5.ăK T LU N 71

TÀI LI U THAM KH O 75

PH L C 80

AD T ng c u (Aggregate Demand)

ARCH εôă hìnhă t ă h iă quyă v iă ph ngă saiă thayă đ iă cóă đi uă ki nă

(Autoregressive Conditional Heteroskedasticity)

ARMA εôăhìnhăt ăh iăquyă trungăbìnhătr tă(Autoregressive Moving

Average)

AS T ng cung (Aggregate Supply)

T ng c c nghiên c u kinh t qu c gia ậ B ph n th ng kê Hoa

K (American Statistical Association ậ National Bureau of

Economic Research)

ASEAN Hi p h i các qu că giaă ôngă Namă Áă (Theă Associationă ofă

Southeast Asian Nations) CAPM εôăhìnhăđ nh giá tài s n v n (Capital Asset Pricing Model)

CPI Ch s giá tiêu dùng (Consumer Price Index)

EGARCH

εôăhìnhăt ăh iăquyăt ngăquátăc păs ănhânăv iăph ngăsaiăthayă

đ iă cóă đi uă ki nă (Exponential Generalised Autoregressive

Conditional Heteroskedasticity)

G7

T p h p b y v b tr ng tài chính c a b yăn c tiên ti n trên

th gi i g m: Canada, Pháp, c, Ý, Nh t, Anh và Hoa K (Group of Seven)

GARCH

εôăhìnhăt ăh iăquyăt ngăquátăv iăph ngăsaiăthayăđ iăcóăđi uă

Heteroskedasticity)

GARCH - M

Mô hình t h i quy t ng quát v iăph ngăsaiăthayăđ iăcóăđi u

ki nă trongă ph ngă trìnhă giáă tr trung bình (The

GARCH-in-mean)

GNP T ng s n ph m qu c gia (Gross National Product)

GSO T ng c c th ng kê Vi t Nam (General Statistics Office)

Statistics) IIP Ch s s n xu t công nghi p ( Index Industry Products)

NAIRU T l th t nghi p t nhiên ( T l th t nghi păkhôngăgiaăt ngă

l m phát_Non-Accelerating Inflation Rate of Unemployment)

OECD T ch c H p tác và Phát tri n Kinh t (Organization for

Economic Cooperation and Development)

PSTR Mô hình h i quy chuy n ti pă tr nă (Panelă Smoothă Transitionă

Regression) SAAR T l quyă đ iă hàngă n mă sauă khiă đi u ch nh tính mùa v

(Seasonally Adjusted Annualized Rate)

t ngătr ngăkinhăt ăvàănh ngăbi năđ ngăb tă nătrongăl măphátăvàăt ngă

tr ngăkinhăt 39

B ngă4.1 Cácăgi ăthuy tăki măđ nh 45

B ngă4.2 Th ngăkêăc ăb nătheoăt ăl ăl măphátăt ă1999-2014 50

B ngă4.3.ăTh ngăkêămôăt 52

B ngă4.4.ăKi măđ nhănghi măđ năv 53

B ngă4.5.ăCácăthamăs ătrongămôăhìnhăgiáătr ătrungăbìnhăvàăph ngăsaiăEGARCH-M δ măphátăVi tăNamă(1999-2014) 56

B ngă4.6.ăCácăthamăs ătrongămôăhìnhăgiáătr ătrungăbìnhăvàăph ngăsaiăEGARCH-M T ngătr ngăkinhăt ăVi tăNamă(1999-2014) 59

B ngă4.7.ăK tăqu ăki măđ nhăm iăquanăh ănhânăqu ăGrangerăgi aăl măphátăvàăt ngă tr ngăkinhăt ăc ngănh ăv iănh ngăbi năđ ngăb tă năc aăchúng 63

B ngă4.8.ăT ngăk tăcácăk tăqu ăki măđ nhăcácăgi ăthuy t 65

Hình 2.2 C ăch ădanhăm căđ uăt ătheoăTobin 22

Hình 4.1 T ngă s nă ph mă qu că n iă th că c aă Vi tă Namă t ă quỦă IV/1998ă đ nă quý

II/2014ătr căvàăsauăkhiălo iăb ătínhămùaăv 47

Hình 4.2.ă Ch ă s ă giáă tiêuă dùngă hàngă quỦă c aă Vi tă Namă t ă quỦă IV/1998ă đ nă quý

II/2014ătr căvàăsauăkhiălo iăb ătínhămùaăv 48

Hình 4.3.ăT căđ ăt ngătr ngăkinhăt ăvàăt ăl ăl măphátăc aăVi tăNamăt ă1999ăđ nă

quý II/2014 49

Hìnhă4.4.ăε iăt ngăquanăgi aăl măphátăvà t ngătr ngăkinhăt ătrungăbìnhăc aăVi tă

Nam (1999-2014) 51 Hình 4.5.ăBi năđ ngătrongăt căđ ăt ngătr ngăkinhăt ăvàăl măphátăc aăVi tăNamăt ă

GARCH (1,1) 55 Hình 4.6 K tăqu ăGIRFs.ă 69

M IăQUANăH ăGI AăL MăPHỄTăVÀăT NGăTR NGăKINHăT

T IăVI TăNAM TịMăT T

ε iăquanăh ăgi aăl măphátăvàăt ngătr ngăkinhăt ă ănhi uăqu căgia trênăth ă

gi iăluônăđ căs ăquanătâmătìmăhi uăc aănhi uănhàănghiênăc uăh căthu tăl năcácănhàă

ho chăđ nhăchínhăsách.ă iăv iăm tăn năkinhăt ănh ăđangăphátătri n h ngăt iăh iă

nh pătàiăchínhătoànăc uănh ăVi tăNam,ăm tătrongănh ng m cătiêuăc ăb nănh tăc aăchínhăsáchăkinhăt ăv ămôălàăduyătrìăs ăt ngătr ngăkinhăt ă năđ nh cùngăv iăm căl mă

phát v aăph i T khi b tăđ u th c hi năchínhăsáchăđ i m i m c a h i nh p kinh t

toàn c u, Vi tăNamăđưăđ tăđ c nh ngăb c ti năđángăk , t căđ t ngătr ng kinh t

liên t c cao so v iăcácăn c trong khu v c, cùng v iăđóălàănh ng áp l c ngày càng

t ng.ăTheoăđó,ăl măphátăđưătr thành m t trong nh ng m c tiêu quan tr ng khi xây

d ng chính sách kinh t v ămô.ăC ngănh ănhi uăqu căgiaăphátătri năvàăqu căgiaăđangăphátătri năkhác,ăm tătrongănh ngăm cătiêuăc ăb nănh tăc aăchínhăsáchăkinhăt ăv ămôăăVi tăNamălàăduyătrìăt ngătr ngăkinhăt ăcaoăcùngăv iăm căl măphátăth păgópăph nă

đ măb oăanăsinhăxưăh i,ăphátătri năđ tăn c.ăNh ngăvi căho chăđ nhăvàăth căhi năcácăchi năl căchínhăsáchănh măđ tăđ căm căđíchătrênăcònăg pănhi uăkhóăkh n,ănhi uăcu cătranhălu năđưădi năraăgi aăcácănhàăkinhăt ,ăcácănhàăho chăđ nhăchínhăsáchă

v ăb năch tăm iăquanăh ăc aăl măphátăvàăt ngătr ngăkinhăt ă

Khôngăcóăgìăđángăng cănhiênăkhiăđưăcóănhi u cu c tranh lu n di n ra v s

t n t i và b n ch t c a m i quan h gi a l măphátăvàăt ngătr ng kinh t Tuy nhiên

h u h tăđ uăđ ng thu n r ng l măphátăvàăt ngătr ng kinh t có s tácăđ ng l n

nhau v i m i quan h không thu n nh t, trong m c tiêu năđ nh kinh t v ămôăthìă

l m phát th păcóătácăđ ng tích c căđ năt ngătr ng kinh t

Bài nghiên c u này s ti p t c t p trung vào m i quan h gi a l m phát, bi n

đ ng c a l m phát, s n l ng kinh t và nh ng bi năđ ng c a s năl ng kinh t

b ng mô hình t h i quy t ng quát c p s nhân v iăph ngăsaiăthayăđ iăcóăđi u ki n

(EGARCH) ki măđ nh các gi thuy tăđ căđ aăraăt các nghiên c uătr căđâyăv i

d li u c a Vi t Nam Các k t qu ki m đ nh s làăc ăs đ phát hi n nh ng m i

t ngăquanătrongăs bi năđ ng c a l măphátăvàăt ngătr ng kinh t t đóăđ aăraăcácă

ki n ngh khi ho chăđ nh chính sách ki m soát bi năđ ng c a l m phát phù h p v i

chi năl c phát tri n kinh t

Ph năđ uătrongăn iădungăchínhăc aălu năv n,ăm tăs ălỦăthuy tăkinhăt ăxácă

đ nhăm iăquanăh ăl măphátăvàăt ngătr ngăc ngăđ cănh căl i.ăδỦăthuy tăkinhăt ăc ă

đi nă v iă s ă cână b ngă cungă c uă nh nă m nhă s ă c nă thi tă ph iă khuy nă khíchă t ngă

c ngăti tăki măvàăđ uăt ăđ ăgiúpăchoăn năkinh t ăphátătri n.ăδỦăthuy tăKeynesăđưăhoànăch nhămôăhìnhăT ngăc uăậ T ngăcungă(AD-AS) toànădi năh n,ăth ăhi nărõăm iăquanăh ăgi aăl măphátăvàăt ngătr ng.ăTrongălỦăthuy tăkinhăt ăhi năđ i,ătr ngăpháiă

tr ngăti năm tăl năn aănh năm nhăvaiătròăquanătr ngăc aăt ngătr ngăti năt ătrongă

vi căxácăđ nhăl măphát.ăδỦăthuy tăTânăc ăđi năvàălỦăthuy tăt ngătr ngăn iăsinhăđưătìmăcáchăxácăđ nhăcácătácăđ ngăc aăl măphátăđ năt ngătr ngăthôngăquaătácăđ ngă

c aănóălênăđ uăt ăvàătíchăl yăv n Ph năk ăti păc aăbàiănghiênăc uăs trình bày các quană đi mă t ă nh ngă nghiênă c uă c a Cukierman và Meltzer (1986), Deveraux

(1989), Friedman (1977), Black (1987), Holland (1995) Tr căkhiătrìnhăbàyăph nănghiênăc uăth cănghi m,ăcácătàiăli uănghiênăc uăth cănghi măg năđâyăv ăm iăquană

h ăgi aăl măphát,ăs ăbi năđ ngăc aăl măphát, t ngătr ngăkinhăt vàăs ăbi năđ ngă

c aăt ngătr ngăkinhăt s ăđ cătrìnhăbàyătómăt t trongăph năti pătheo Ph năcu iăcùngălàăk tăqu ăápăd ngămôăhìnhăEGARCHăđ căđ xu t b i Nelson (1991) vàăđưă

đ c phát tri n b i Paresh Kumar Narayan và Seema Narayan (2012).ă Cácă ki mă

đ nhăđemăl iăcái nhìn sâu s căđ u tiên v tính ch t ph c t p c a các m i quan h

thông qua nhi u kênh truy n d n khác nhau v i tácăđ ng không thu n nh t T ăcácă

k tăqu ăchoăth yăcóăb ngăch ngăv ngăch că ngăh ăgi thuy t c a Friedman, trong

tr ng h p c a Vi tăNam,ătrongăgiaiăđo n l m phát cao d năđ n nhi u b t năh nă

trong l m phát, l m phát càng b tăđ nh càng khi n nh ng d đoán c a các t ch c,

cá nhân trong n n kinh t đ u khó chính xác và thu n nh t, vì v y nh ng hành vi

c a h c ngăs có th tácăđ ng tiêu c călênăt ngătr ng s năl ng Vi t Nam có th

Friedman (1977), s không ch c ch n c a l m phát có th làm:ă(1)ăt ngăt l th t

nghi p t nhiên; và (2) làm cho h th ng giá c th tr ng kém hi u qu h nătrongă

vi c ph i h p ho tăđ ng kinh t ăDoăđó,ăs b tăđ nh, bi năđ ng trong l m phát s

làm gi m hi u qu kinh t ăTheoăđó,ătrongăgiai đo n hi n nay, l m phát c n ti p t c

đ c ki m soát m c th p L m phát gi m s giúpăng iădânătinăt ngăh năvàoăcácă

chính sách l m phát m cătiêuăđ c ho ch đ nh và t đóăt oăđi u ki n cho các chính

sách kinh t xã h iăkhác.ăNh ăv y, l măphátăđ c năđ nhăh năt oăđi u ki năt ngă

tr ng s năl ng kinh t Trong hai gi thuy t c a Black, tôi không tìm th y m i

liên h có tính h th ng gi a s b t nătrongăt ngătr ng kinh t v iăt ngătr ng

kinh t và l m phát trong t ngălaiătheoăl p lu n c a Black, tôi ch tìm th y b ng

ch ng ng h gi thuy t v m i quan h tiêu c c gi a s b t n trong s năl ng

kinh t và m c l m phát trung bình v iă Ủă ngh aă th ngă kêă 5%ă trongă khiă đó,ă tráiă

ng c v i gi thuy t c a Black, s b t n trongăt ngătr ng s năl ng có m i quan

h tiêu c c v i t căđ t ngătr ng s năl ng S năđ nhătrongăt ngătr ng kinh t

c ngăcóăỦăngh aătíchăc c trong s t ngătr ng kinh t chung Nh ăv y, đ i v i Vi t

Nam, m c tiêu năđ nh kinh t v ămôăđangăd n có ý ngh aăquanătr ng thay th cho

CH NGă1.ă GI IăTHI U

1.1 S c n thi t c a đ tài

ε iăquanăh ăgi aăl măphátăvàăt ngătr ngăkinhăt ă ănhi u qu căgia trênăth ă

gi iăluônăthuăhútănhi uăs ăquanătâmătìmăhi uăc aăcácănhàănghiênăc uăh căthu tăl năcácănhàăho chăđ nhăchínhăsách.ăKhôngăcóăgìăđángăng cănhiênăkhiăđưăcóănhi u cu c

tranh lu n di n ra v s t n t i và b n ch t c a m i quan h gi a l m phát vàăt ngă

tr ng kinh t Khôngăch ăcácănhàăqu nălỦăkinhăt ,ăcácănhàăđ uăt ămàăk ăc ăcácăt ngă

l pănhânădânălaoăđ ngăc ngăcóăm iăquanătâmăđángăk ăđ năl măphát.ăδ măphátălàă

m tătrongănh ngă y uăt ăquanătr ngătácăđ ngăt iătâmălỦ,ăhànhăviă ngăx ăraăquy tă

đ nhătiêuădùng,ăti tăki măhayăđ uăt ătrongăn năkinhăt ăNg iădânăc năbi tăho căd ăđoánăđ căl măphátăđ ăđánhăgiáăthuănh păb ngăti năl ngăth căt ăc aăh ,ăthuănh pă

t ăs ăh uăth căđ ăđ aăraăcácăquy tăđ nhătàiăchínhăphùăh păvàănh ngăk ăv ngăv ăthuă

nh pătàiăchínhătoànăc uănh ăVi tăNam,ăm tătrongănh ng m cătiêuăc ăb nănh tăc aăchínhăsáchăkinhăt ăv ămôălà duyătrìăs ăt ngătr ngăkinhăt ă năđ nh cùngăv iăm căl mă

phát v aăph i T khi b tăđ u th c hi năchínhăsáchăđ i m i m c a h i nh p kinh t

toàn c u, Vi tăNamăđưăđ tăđ c nh ngăb c ti năđángăk , t căđ t ngătr ng kinh t

liên t c cao so v iăcácăn c trong khu v c, cùng v iăđóălàănh ng áp l c ngày càng

t ng.ăTheoăđó,ăl m phát đưătr thành m t trong nh ng m c tiêu quan tr ng khi xây

d ng chính sách kinh t v ămô.ăTrong nh ngăn măg năđây,ăn n kinh t Vi t Nam đangătrongăth i k chuy năđ i và h i nh p ngày càng sâu r ng vào n n kinh t toàn

nhi u bi năđ ng gây nhi u t n th tăđ n vi c phân b ngu n l c qu c gia và khi n tâmălỦăng i dân thêm lo l ngăgâyătácăđ ng x uăđ năt ngătr ng kinh t và m c tiêu năđ nhăđ i s ng kinh t , chính tr , xã h i Tr c nh ng bi năđ ng b tăth ng c a

n n kinh t trong nh ngăn măqua,ăl măphátăđưăd năđ c ki m soát m t cách ch

đ ngăh n,ăch s giáătiêuădùngă(CPI)ăbìnhăquânăt ngă6,6%ăsoăv iăn mă2012,ăđâyălàă

hình kinh t trongăn mă2014,ăph n l nălàătheoăh ng th n tr ng cho r ng n n kinh

t s khó ph c h i ngayătrongăgiaiăđo n này và t l l măphátăđ c d đoánăcóănhi u

là k t qu c a vi căđi u hành, can thi p hi u qu c a Chính ph lên giá c hàng hóa

nhiên, vi c can thi pă đ n giá c a t ng m t hàng c th c nă đ c cân nh c li u,

l ng và phân ph i m t cách h pălỦăđ tránh t o ra nh ng cú s c trên th tr ng và tácăđ ng x u t iăđ i s ngăng i dân

Trong n năkinhăt ăv ămô, m tăm căđ ăl măphátănh tăđ nhăs ălàăđi uăki năt tă

y uăthúcăđ y,ăkíchăthíchăt ngătr ngăkinhăt ,ătuyănhiên,ăv iăm căl măphátăv tăquáă

t măki măsoátăng căl iăkèmătheoănh ngăbi uăhi nătiêuăc căkhácătrongăn năkinhăt ă

nh ăsuyăthoái,ăth tănghi p….Vìăv y,ăcác ngânăhàngătrungă ngăvàăcácănhàăho chă

đ nhăchínhăsáchăth ngăquanătâmănhi uăt i cácăchiăphíăphátăsinhădoătìnhătr ngăl măphátăcaoăvàăb tă n.ăR tănhi uănghiênăc uăv iăm tăs ăgi ăthuy tăđưăđ căth căhi n,ăđángă chúă Ủă nh tă làă cácă nghiênă c uă ki mă traă m iă quană h ă gi aă l mă phátă vàă t ngă

quanăh ăgi aăl măphátăvàăt ngătr ngăcóăt năt iăhayăkhôngătrongăng n,ătrungăvàădàiă

h n;ăn uăm iăquanăh ăgi aăchúngăth tăs ăt năt iăthìăs ăti păt cănghiênăc uătìmăhi uă

Sâuăh năn aălàăs ăbi năđ ng,ăb tăđ nhătrongăl măphátăvàăm căđ ăl măphátăcóătácăđ ngănh ăth ănàoăđ năt ngătr ngăkinhăt ă

c ngănh ăs ă năđ nhăb năv ngăc aăt ngătr ngăkinhăt ăm tăqu căgia

Trênăth ăgi iăc ngăđưăcóăm tăt păh păr tăl năcácănghiênăc uălỦăthuy tăl nănghiênăc uăth cănghi măv ăm i quan h gi a s b t n, b tăđ nh c a l m phát và

n n kinh t th c S đ ng thu n có th rút ra t các tài li u này là không có b ng

ch ng rõ ràng ch c ch n v m i quan h gi a s bi năđ ng c a l m phát và n n

kinh t th c

1 Xem Barro (1995), Fischer (1993), Bruno và Easterly (1998)

2 Xem Khan và Senhadji (2001)

Vì v y, tôi quy tăđ nh ch năđ tài v “M i quan h gi a l măphátăvƠăt ngă

tr ng kinh t t i Vi tăNam” đ có nh ng nghiên c uăphânătíchăsâuăh năv tác

đ ng qua l i ph c t p gi a l măphátăvàăt ngătr ng kinh t c ngănh ăgi a nh ng

đ aăraănh ng nh năđ nh, g iăỦ,ăđ xu t các chính sách kinh t h ngăđ n m c tiêu

t ngătr ng kinh t b n v ng cho Vi t Namătrongăgiaiăđo n s p t i

1.2 M c đích và nhi m v nghiên c u

tácăđ ng gi a l măphát,ăt ngătr ng kinh t , nh ng bi năđ ng b t n trong l m phát vàăt ngătr ng kinh t t i Vi t Nam t vi c t ng h p nh ngăquanăđi m lý lu n c a

các nhà kinh t trên th gi i v v năđ này D a vào k t qu phân tích lý thuy t và

đ nh chính sách kinh t Vi tăNamăh ng t i m c tiêuăt ngătr ng b n v ng

Bài nghiên c u này s t p trung vào m i quan h gi a l mă phátă vàă t ngă

tr ng kinh t t i Vi t Nam b ng cách s d ng mô hình t h i quy t ng quát c p s

nhân v iăph ngăsaiăthayăđ iăcóăđi u ki n (EGARCH) ki măđ nh b y gi thuy t d a vàoăquanăđi m c a các nhà kinh t trên th gi iăđưăđ aăra:

(1) M c l m phát trung bình càng cao thì s b t n c a l m phát càng nhi u (Friedman, 1977);

(2) S b t n c a l m phát càng nhi u càng làm gi m t căđ t ngătr ng

kinh t (Friedman, 1977);

(3) M căđ bi năđ ng c a l măphátăcàngăcaoăcàngălàmăt ngăm c l m phát

trung bình (Cukierman và Meltzer, 1986);

(4) M că đ bi nă đ ng c a l mă phátă t ngă d nă đ n m c l m phát gi m

(7) M căđ bi năđ ng c a s năl ngăcàngăcaoă càngălàmăt ngă m c l m

phát trung bình (Deveraux, 1989)

1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u

iăt ng nghiên c u chính là t l l m phát, t c đ t ngătr ng kinh t ,

nh ng bi năđ ng c a l m phát và t căđ t ngătr ng s năl ng n n kinh t c a Vi t

Nam trong kho ng th i gian t quỦăIVăn mă1998 đ năquỦăIIăn m 2014 M c th i gianănàyăđ căxácăđ nh d a vào t t c ngu n s li u hi n t i mà tôi có th thu th p

đ c

1.4 Ph ng pháp nghiên c u

phù h p v i n iădung,ăđápă ng yêu c u và m căđíchănghiênăc uăđ căđ

l p lu n và các k t qu phân tích trong lu năv n, bao g m các ph ngăphápăsau:

l m phát;

chính qu c t (IFS) c a Qu ti n t Th gi i (IMF)

rõăh nănh ngăphânătíchăđ nh tính thông qua các hình v c th đ di năđ t v năđ

tr căquanăh n.ă

ra,ătôiăđưăs d ngăph ngăphápăh i quy theo mô hình t h iăquyătrungăbìnhătr t

k t h p v i mô hình t ăh iăquyăt ngăquátăc păs ănhânăv iăph ngăsaiăthayăđ iăcóă

đi uăki nătrongăph ngătrìnhăgiáătr ătrungăbình (ARMA (p,q) ậ EGARCH ậ M(1,1));

Ph ngăphápăki măđ nh m i quan h nhân qu Granger và Ph ngăphápăphânătíchă

Ph nă ngăđ yăt ngăquátă(GIRFs)

1.5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a lu n v n

Lu n v nănàyăkhiăđ tăđ c nh ng m c tiêu nghiên c uăđ t ra s có m t s đóngăgópăkhôngăch cho nh ngăng i nghiên c u sau v m i quan h gi a l m phát

vàăt ngătr ng kinh t mà còn có th làăc ăs đ aăraănh ng khuy n ngh cho vi c

đi u hành chính sách kinh t trongăgiaiăđo n hi n nay, c th nh ăsau:

M t là n i dung lu năv năh th ng hóa nh ng lý thuy t v l m phátăvàăt ngă

tr ng kinh t t tr ng phái kinh t h c c đi năđ n nay, phù h p v i ti n trình

phát tri n các th ch kinh t trên th gi i trong nhi u th p k qua cùng v i th c

tr ng nghiên c u th c nghi m v l măphátăvàăt ngătr ng kinh t thông qua vi c

tr nh bày các k t qu nghiên c u th c nghi m trong nhi u ph m vi không gian kinh

t và th i gian nghiên c u khác nhau, t oăc ăs cho các nghiên c u m r ng sau này vàălàmăc năc cho vi c nghiên c u th c tr ng t i Vi t Nam

Hai là ng d ngăđ c thêm m t ph ngăphápămôăhìnhăkinhăt l ng khác

trong vi că phână tíchă đ nhă l ng th c tr ng m i quan h gi a l mă phátă vàă t ngă

tr ng kinh t t i Vi t Nam

Ba là các k t qu phân tích trong lu năv n góp ph n b sung thêm lu n c

khoa h c nh m hoàn thi n chính sách kinh t v ămôănóiăchungăvàăchínhăsáchăti n t

nói riêng c a Vi t Nam trong quá trình th c hi n các m c tiêu, chính sách kinh t -

xã h i

1.6 K t c u c a lu n v n

Ngoài ph n tóm t t, gi i thi u và tài li u tham kh o c a lu năv n,ăn i dung

chính c a lu năv năs đ c chia làm 4 ph n chính, g m các ph n k ti pănh ăsau:ă

Ch ng 2 : C s lý thuy t v m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng

kinh t N i dung ph n này là trìnhăbàyăcácăc ăs lý lu năliênăquanăđ n m i quan h

gi a l m phát và t ng s n l ng n n kinh t , sauăđóălà các gi thuy t ki măđ nh

trong mô hình nghiên c u

Ch ng 3 : Nh ng nghiên c u th c nghi m m i quan h gi a l m phát và

t ng tr ng kinh t N i dung ph n này s trình bày chi ti t các nghiên c u th c

nghi m trên th gi i và Vi tăNam,ănêuălênăph ngăphápănghiênăc u, k t qu đ t

đ c và gi i h n c a các nghiên c u này

Ch ng 4 : N i dung và k t qu nghiên c u âyălàăn i dung chính c a lu n

v n.ăPh năđ u s trình bày c th ph ngăphápănghiênăc uăđ nhăl ng bao g m gi i

thi u mô hình EGARCH, các ngu n d li u thu th păvàăcácăb c x lý d li u K

ti p là các k t qu ki măđ nh sau khi ch y mô hình b ng ph n m m Eview

Ch ng 5 : K t lu n T ng k t n i dung lu năv n, k t qu nghiên c uăđ t

đ c t đóăg i ý các chính sách kinh t phù h p v i m cătiêuăt ngătr ng b n v ng,

rút ra h n ch vàăh ng nghiên c u m r ng sau này

CH NGă2 C ăS LÝ THUY T V M I QUAN H GI A L M PHÁT

VÀăT NGăTR NG KINH T

gi a l măphátăvàăt ngătr ng kinh t Ph n cu i c aăch ngănàyălàăn i dung các gi

thuy t s đ c ki mă đ nh v m i quan h gi aă t ngă tr ng kinh t , l m phát và

nh ng bi năđ ng b t n trong l măphát,ăt ngătr ng s năl ng kinh t c a Friedman

(1977), Cukierman và Meltzer (1986), Black (1987), Deveraux (1989) và Holland (1995)

2.1 Lý thuy t kinh t v mô v l m phát và t ng tr ng kinh t

2.1.1 Nh ng lý lu n c b n v l m phát và t ng tr ng kinh t

2.1.1.1 L m phát

Nh căđ năl măphátăng iătaăngh ăngayăđ năhi năt ngăm căgiáăc ăchungăt ngă

cao và s ăgiaăt ngăquáăm căc aăl ngăti nătrongăl uăthôngăd năt iăđ ngăti năgi mă

s cămua trongăm tăkho ngăth iăgianănh tăđ nh.ă óălàănh ngăđ cătr ngăc aăl măphát,ăchínhăvìă v yă màăcácănhàăkinhăt ăs ăd ngăch ăs ăgiáăc ăđ ă tínhătoánă m căđ ăl mă

phát3 Ch ăs ăgiáăc ă(m căgiáăchung)ălàăch ătiêuăph năánhăm căgiáătrungăbìnhăc aăt tă

c ăhàngăhóaăvàăd chăv ătrongăn năkinhăt ă ăm tăth iăk ăsoăv iăth iăk ăg c.ăCh ăs ăgiáăc ăth ngăđ căs ăd ngănh tălàăch ăs ăgiáătiêuădùngă(ConsumerăPriceăIndexăậ

CPI) vìăđâyălàăcáchătínhăd ădàngăvàănhanhăchóngăh n,ădùăch ăs ănàyăcònăcóăm tăs ă

h năch ănh ă(1)ăCPIăph năánhăt ăl ăc ăđ nhăc aăm iăm tăhàngătheoăỦăngh aăkinhăt ătuyănhiênătrênăth căt ăng iătiêuădùngăcóăth ăl aăch nănh ngăhàngăhóaăkhácăthayăth ăcácăm tăhàngăcóăgiáăc ăt ngăquáăcaoăvàă(2)ăCPIăkhôngăth ăph năánhăm tăcáchăchínhăxácănh ngăthayăđ iăv ăch tăl ngăhàngăhóa.ăBênăc nhăCPI,ăng iătaăcònăcóăth ăs ă

d ngăcácăch ăs ăgiáăkhácănh ăch ăs ăgiáăs năxu t và ch s gi m l m phát GDP

đ khác nhau là l m phát v a ph i (l măphátăn c ki u), l m phát cao (l m phát phi

mã), siêu l m phát (l m phát siêu t c) L m phát v a ph i v i m c t l l m phát

3 S ìnhăThànhăvàăV ăTh Minh H ng (ch biên), 2008, Nh p môn tài chính ậ ti n t ,ăNXBăδ XH,ă

Hà N i, tr.150

d iă10%/n măth ngăđ c các qu căgiaăduyătrìănh ăm t ch t xúc tác kích thích

kinh t phát tri n.ăTrongăkhiăđó,ăl m phát cao và siêu l m phát v i t l l m phát

hai, ba con s hàngăn mătr lên gây ra nhi u tác h iăđ n s phát tri n kinh t - xã

h i, th tr ng tài chính b t n

Có nhi u nhân t khác nhau gây ra hi năt ng l m phát, m i nhân t đ c

gi i thích b i các lý thuy t khác nhau L m phát có th xu t phát t vi căgiaăt ngă

l ng cung ti n liên t că(Tr ng phái ti n t vàăTr ng phái Keynes), ho c l m

phát do c u kéo t s giaăt ngăt ng c u nhanhăh năt ng cung (Lý thuy t kinh t c

đi n,ăTr ng phái Keynes), hay l măphátădoăchiăphíăđ yăkhiăchiăphíăgiaăt ngăm t cáchăđ c l p v i t ng c u L m phát có nh ngătácăđ ng nh tăđ nhăđ n s phát tri n

kinh t - xã h i tùy vào m că đ l m phát và kh n ngă d đoánă tr că đ c hay khôngăcácăthayăđ i v m căđ l măphátătrongăt ngălaiăc aăng i dân L m phát

khó d đoánăđ cătr c s có th d năđ n nh ngăhànhăviăđ uăt ăsaiăl m,ătácăđ ng

phân ph i l i thu nh p m t cách ng u nhiên gây tâm lý lo l ng, b tăanătrongăng i

dân L m phát b t năvàăt ngăcaoăgâyăb t l i cho nh ng ng i làmăcôngă năl ng,ă

ng i g i ti n,ăng iăchoăvayăvàăng c l i, nh ngăng iăđangăn m gi tài s n ho c đangăvayăn đ c l i do giá c tài s năchungăđ uăt ngălên,ăcònăgiáătr đ ng ti n s t

gi m Bên c nhăđó,ăl m phát không phân b đ ngăđ u gi a các m t hàng khi năc ă

c u kinh t c ngăthayăđ i Hi năt ng l măphátădoăchiăphíăđ y (l m phát do cung)

l th t nghi p vì th màăt ngăcao,ălúcănàyăc n có nh ng chính sách can thi p h tr

khuy n khích s n xu t,ăt ngăt ngăcungăđ c i thi n n n kinh t , t oăcôngă năvi c làm choăng iălaoăđ ng M t khác, l m phát do c u kéo l iăcóătácăđ ng tích c c lên s n

l ng kinh t và làm gi m th t nghi p Lý thuy tăđánhăđ i gi a l m phát và vi c

làm c a nhà kinh t h c A.W Phillip (1958) cho r ng m t qu c gia có th đ tăđ c

m t t l th t nghi p th păh năn u ch p nh n m c t l l măphátăcaoăh n,ătuyănhiênătheoăquanăđi m c a Friedman (1977) m i quan h ng c chi u này ch t n t i trong

ng n h n

L m phát cao và không d đoánăđ cătr c còn có th gây nhi uătácăđ ng

làm r i lo n n n kinh t nh ăt pătrungăvàoăđ uăt ănh ng hàng hóa có giá c t ngăcaoă

gây nhi u r iăroăh n,ătìnhătr ngăđ uăc ,ătíchătr hàngăhóaăgiaăt ngălàmăm tăcânăđ i trongăl uăthôngăhàngăhóa.ăTrongăđi u ki n các y u t khácăkhôngăđ i, l măphátăt ngă

cao khi năđ ng ti nătrongăn c m t giá so v i các ngo i t gây b t l i trong ho t

đ ng nh p kh u L măphátăcaoăc ngăcóătácăđ ng tiêu c c lên h th ng tín d ng c a ngânăhàng,ăngânăsáchănhàăn căc ngăb s t gi m khi s n xu t trì tr , suy thoái M t

khác l m phát l i có l i cho ngu n thu thu mangătínhăl yăti nădoănóăđ y m t s nhómăng i ph i chuy n sang m c thu su tăcaoăh n

Tóm l i, l m phát là m t trong nh ng y u t quan tr ng nhăh ngăđ n m i

v quan tr ng m i qu c gia Bên c nhăđó,ătráiăng c v i l m phát, hi năt ng

gi m phát x y ra khi m c giá trung bình c a n n kinh t gi m xu ng Gi m phát

chung gi m Gi măphátăth ng xu t hi n khi kinh t suy thoái ho căđìnhăđ n, lúc

này, giá gi mănh ngăl ngăhàngăhóaăkhôngăt ngălên,ăgi m phát khi n n n kinh t càngăthêmăng ngătr ,ăng iătiêuădùngăhoưnăchiătiêuăđ ti t ki m v i k v ng giá s

l ngăbu c b ng.ăNh ăv y, m i hành vi tài chính trong các ho tăđ ng kinh t xã h i

đ u r t nh y c m v i nh ng bi năđ ng b t n c a giá c hàng hóa Trong ph m vi

nghiên c u c a lu năv nănày,ăchúngătaăch t pătrungăđ n l m phát (tình tr ng l m

phát cao và tình tr ng l m phát th p (thi u phát))

2.1.1.2 T ng tr ng kinh t

T ngătr ngăkinhăt ălàăs ăgiaăt ngăt ngăs năl ngăs năxu tăc ăv ăs ăl ngăl nă

ch tăl ngătrongăm tăth iăgianănh tăđ nh.ăS năl ngă ăđâyăbaoăg măhàngăhoáăvàă

qu căgiaăđ căth ăhi năthôngăquaăs ăgiaăt ngăt ngăs năph măqu căn iă(GDP)ăhayăs ă

4 Nguy n Tr ng Hoài (ch biên), 2007, Kinh t phát tri n,ăNXBăδ ,ăTP.H Chí Minh, tr.16-17

giaăt ngăt ngăs năl ngăqu căgiaăbìnhăquânăđ uăng i trongăm tăkho ngăth iăgiană

nh tăđ nh v iăm tăm căgiáăc ăđ nh

màăm iăqu căgiaăđ uăh ngăt i,ăgiúpăgi măkho ngăcáchăgi aăcácăqu căgia.ă

2.1.2 T ng quan các lý thuy t kinh t v mô v m i quan h gi a l m phát

và t ng tr ng kinh t

δỦăthuy tăkinhăt ăv ămôăđưăđ tăđ căm tălo tăcácăk tălu năv ătácăđ ngăc aă

l măphátălênăt ngătr ngăkinhăt ăCácălỦăthuy tăt ngătr ngăvàăl măphátăđ uătiênă

đ căxâyăd ngăd aătrênănh ngăquanăsátămangătínhăchuăk ăđưăchoăth yăcóăm iăt ngăquanătíchăc căgi aăl măphátăvàăt ngătr ngăkinhăt ăεôăhìnhăt ngăcungật ngăc uă

tr ng5,ă vìă v yă t ngă tr ngă kinhă t ă s ă d nă đ nă hi nă t ngă l mă phát.ă Tuyă nhiên,ătrongăth păniênă70,ăkháiăni mă“stagflation”ă6 v ătìnhătr ngăn năkinhăt ăsuyăthoáiăvàă

l măphátăthuăhútănhi uăs ăchúăỦăvàăcácănhàăkinhăt ăb tăđ uăđ tăv năđ ăli uăth tăs ăcóă

ph iălúcănàoăc ngăt năt iăm iăquanăh ătíchăc căgi aăl măphátăvàăt ngătr ngăhayă

đ iăgi aăt ăl ăl măphátăvàăt ăl ăth tănghi p thì t iăth iăđi mănàyăth căt ăchoăth y

r ngătrongăth iăk ăs năl ngăđ uăraăth păho căcóăxuăh ngăgi măthìăt ăl ăl măphátă

l iăkháăcao.ăTrongăsu tăgiaiăđo nănày,ăgiáăc ăt ngăm nh,ătrongăkhiăcácăn năkinhăt ătrênăth ăgi iăg păv năđ ăl năv ăth tănghi p T ănh ngăbi uăhi năth căt ătrongăgiaiă

đo nănày, Friedmană(1977)ăđưăđ a raănh năđ nhăm iăv ăm iăquanăh ăgi aăt ăl ăl măphát,ăt ăl ăth tănghi p vàătìnhătr ngăn năkinhăt

Ph nă sauă s ă ti pă t că trìnhă bàyă v ă lỦă thuy tă kinhă t ă c ă đi n,ă tr ngă pháiăKeynes,ăTânăKeynes,ătr ngăpháiătr ngăti n,ălỦăthuy tăt ngătr ngăTânăc ăđi năvàălỦ thuy tăt ngătr ngăn iăsinhăđ ălàmărõăh năcácăquanăđi măv ăm iăquanăh ăgi aăl mă

phátăvàăt ngătr ngăkinhăt ăKinhăt ăh căc ăđi nănh căl iălỦăthuy tătr ngăcung,ătrongăđóănh năm nhăs ăc năthi tăt ngăc ngăti tăki măvàăđ uăt ăđ ăn năkinhăt ăphátătri n,ă

k tăh păv iăv n,ăđ tăđaiăvàălaoăđ ng.ăTr ngăpháiăKeynesăvàăTânăKeynesăcungăc pă

m tămôăhìnhătoànădi năh năchoăm iăliênăh ăgi aăl măphátăvàăt ngătr ngătheoămôăhìnhăt ngăcung-t ngăc u.ăTr ngăpháiătr ngăti nănh năm nhăvaiătròăquanătr ngăc aă

s ăt ngătr ngăti năt ătrongăvi căxácăđ nhăl măphát,ătrongăkhiălỦăthuy tăt ngătr ngă

l măphátălênăt ngătr ngăthôngăquaătácăđ ngăc aănóăvàoătíchăl yăv năvàăđ uăt

2.1.2.1 Lý thuy t t ng tr ng c đi n

CácănhàălỦăthuy tăc ăđi năđưăđ tăn nămóngăchoăcácălỦăthuy tăt ngătr ngăsauănày.ăN năt ngăchoămôăhìnhăt ngătr ngăc ăđi năđ căxâyăd ngăb iăAdamăSmithăv iălỦăthuy tă“bànătayăvôăhình”ăvàămôăhìnhăt ngătr ngătheoăquanăđi mătr ngăcungăv iăcácănhânăt ănh ăsau:

Y = f (L, K, T)

TrongăđóăYălàăs năl ngăđ uăra,ăδălàălaoăđ ng,ăKălàăv năvàăTălàăđ tăđai,ăngh aă

là s nă l ngă đ uă raă tùy thu că vào ngu n v n,ă laoă đ ngă vàă đ tă đai.ă Doă đó,ă t ngă

tr ngăs năl ngă(gY)ăđ căthúcăđ yăb iăs ăt ngătr ngădânăs ă(gδ),ăđ uăt ă(gK),ă

gT)

Smithăl pălu năr ngăt ngătr ngălàădoăcácăy uăt ăbênătrongăt ngătheoăquyămô.ă

H năn a,ăôngăđưăxemăti tăki mănh ălàăm tătácănhânăchoăđ uăt ăvàăd năđ năt ngă

tr ng Doăđó,ăôngănh năđ nhăr ngăphânăph iăthuănh pălàăm tătrongănh ngăy uăt ăquanătr ngănh tăquy tăđ nhăs ăphátătri năc aăm tăqu căgiaănhanhăhayăch m.ăỌngă

c ngăth aănh năr ngăs ăs tăgi măc aăl iănhu năkhôngăph iădoăgi măn ngăsu tăc năbiênămàăb iăvìăm căti năcôngăchoăng iălaoăđ ngăt ngălên doătácăđ ngăm căgiáăc ăchungăt ng Theoăđó,ăgi aăl măphát vàăt ngătr ngăkinhăt ăcóăm iăquanăh ăng căchi uănhau

Nh ng đóng góp và h n ch c a lý thuy t c đi n so v i các lý thuy t khác:

Nh ngănhàăkinhăt ăc ăđi năđưăcóănh ngăđóngăgópăđángăk ătrongăl chăs ăphátătri năcácălỦăthuy tăkinhăt ăb ngăvi c đưăxâyăd ngăn năt ngămôăhình n n kinhăt ăth ă

tr ng trênăc ăs ăphânătíchăcácăquanăh ăs năxu t,ăđ tăn nămóngăchoănh ngănghiênă

c uălỦălu năv ăgiáătr ăvàăgiáăc , quanăđi măv ăm iăt ngăquan tácăđ ng t cânăb ngăcungăc uăc aăth ătr ng cóăỦăngh aăđ căbi tăquanătr ngătrongăs ăphátătri năkinhăt ă

h căhi năđ iă ăt tăc ăcácăqu căgiaăv iăn năkinhăt ăth ăth ng.ă

Tuyănhiên,ăbênăc nhăđó,ălỦăthuy tăkinhăt ăh căc ăđi năv năcóănhi uăh năch ă

xu tăphátăt ănh ngăphânătíchăch ăquanăvàătuy tăđ iăhóa vaiătròăt ăđi uăti tăc aăth ă

tr ng mà b ăquaăvaiătròăc aănhàăn c ε tăh năch n a trongămôăhìnhăt ngătr ngă

c ăđi nălàăgi ăđ nhăti năt ăvàătàiăchínhămangătínhătrungăl păkhôngătácăđ ngăđ năs nă

l ng;ăgiáăc ăvàăti năl ngăs ăthayăđ iălinhăho tăđ măb oăth ătr ngăđ căcânăb ngătrongădàiăh n.ăKhuy tăđi mătrongămôăhìnhănàyăxu tăphátăt ăvi c b ăquaănh ngădi nă

bi nătrongăng năh n.ăNh ngăh năch ănày đưăđ căkh căph căsauăđóăb iăKeynes và

tr ngăpháiătr ngăti n

2.1.2.2 Lý thuy t Keynes và Tr ng phái Tân Keynes

εôă hìnhă Keynesă truy nă th ngă v ă đ ngă congă c aă t ng c uă (AD)ă vàă t ngă

cung (AS) đư minhăh a rõăràngăv ăm iăquanăh gi a l măphátăvà t ngătr ng kinh

t ă Trongă khiă cáchă ti pă c nă c ă đi nă choă r ngă giáă c ă vàă ti nă l ngă linhă ho tă nênă

đ ngăt ngăcungăc ăđi năASălàăđ ngăth ngăđ ng,ăthìăcáchăti păc năc aăKeynesăl iă

kh ngăđ nhăgiáăc ăvàăti năl ngăkhông linhăho tăvàăđ ngăASătho iăvàăcóăchi uăd călên.ăCungăkhôngănh tăthi tăt oăraăc uăc aăchínhănóăvàăvìăv yăm căs năl ngăth căt ăcóăth ăkhácăxaăm căs năl ngăt ănhiênătrongăm tăth iăgianădài.ăTheoăKeynes,ăt ngă

c uă quy tă đ nhă m că s nă l ngă t ă nhiên.ă Trongă ng nă h n,ă theoă môă hìnhă nàyă thìă

đ ngăAS cóăchi uăd călênăngh aălàăs năl ngăs ăt ngălênăkhiăt ngăc uăcaoăh n.ă

Nh ngăthayăđ iăc aăt ngăc uă(AD) nhăh ngăđ năgiáăc ăvàăs năl ngăđ uăra.ă i uănàyăđúngăv iăth căt ăr ngănhi uăy uăt ăthúcăđ yăt ăl ăl măphátăvàăm căs năl ngătrongăng năh n.ăChúngăbaoăg mănh ngăthayăđ iătrongăk ăv ng;ăl căl ngălaoăđ ng,ă

giáăc ăc aăcácăy uăt ăs năxu tăkhác,ăchínhăsáchătàiăchínhăti năt ă

Khi chuy năt ăgi ăthuy tăng năh năđ năgi ăthuy tădàiăh n,ăcácăy uăt ănóiătrênă

s ă ătr ngătháiă n đ nhăvàăn năkinhăt ăđ căchoăcânăb ng.ăTrongătìnhăhu ngănàyă

"tr ngătháiă năđ nh”ăngh aălàă“Khôngăcóăgìăthayăđ i”.ăăNh ăv yăASăs ăd năd călênăvàăth ngăđ ng.ăTrongăng năh n,ăcácăchínhăsáchălàmăt ngăt ngăc uăs ăcóătácăd ngălàmăt ngăs năl ngăvàăvi călàm,ădoăđóăs ăcóăm iăt ngăquanătíchăc căgi aăl măphátăvàăs năl ngăđ uăraănh ngătrongădàiăh năt ngăc uăt ngăch ălàmăchoăm căgiáăvàăth tănghi pă t ngă caoă cònă s nă l ngă đưă đ tă m că s nă l ngă t ă nhiênă (s nă l ngă ti mă

n ng)7

Hìnhă2.1ăbênăd iăth ăhi năm iăquanăh ăgi a l măphátăvàăs năl ngăkinhăt ătrongătr ngătháiăcânăb ng Banăđ uăt năt iăm iăquanăh ătíchăc căgi aăs năl ngăvàă

nhàăs năxu tăc măth yăr ngăch ăcóăgiáăc ăc aăcácăs năph măc aăh ăt ngălênătrongăkhiăcácănhàăs năxu tăkhácăđangăho tăđ ngă ăcùngăm tăm căgiá.ă

Tuyănhiên,ătrongăth căt ,ăgiáăt ngăth ăđưăt ngălên.ăVìăv y,ănhàăs năxu tăv nă

ti pă t că s nă xu tă nhi uă h nă vàă s nă l ngă ti pă t că t ng.ă Blanchardă vàă Kiyotakiă(1987)ătinăr ngăm iăquanăh ătíchăc căcóăth ălàădoătho ăthu năc aăm tăs ănhàăcungă

c păhàngăhoáăvàoăm tăngàyăsauăđóăt iăm tăm căgiáătho ăthu n.ăVìăv y,ăngayăc ăkhiăgiáăhàngăhóaătrongăn năkinhăt ăđưăt ngălên,ăs năl ngăs ăkhôngăsuyăgi măvàăđ că

s năxu tăđ ăđápă ngănhuăc uăc aăng iătiêuădùngăv iăth aăthu nătr căđó

Haiăđ căđi mătrongăm iăquanăh ăgi aăAD-ASăc ngăr tăquanătr ngăc năđ că

l uăỦ.ăTh ănh tălàăkhiăs năl ngăgi mămàăgiáăc ăc ăt ngălên,ăđóălàăs ădiăchuy năt ă

trongă th că t ă vàă đưă đ că cácă nghiênă c uă th că nghi mă ch ngă minh,ă hi nă t ngă

“stagflation” l mă phátă t ngă nh ngă s nă l ngă đ uă raă gi mă hayă v nă khôngă đ iă doătrongădàiăh năkhiăt ngăcungăđưăđ tăđ năs năl ngăt ănhiênăthìăt ngăt ngăc uăch ălàmăgiáăc ăvàăth tănghi păt ngăcaoă nhăh ngăx uăđ năkinhăt ăxưăh i.ăTh ăhaiălàăkhiăn năkinhăt ăkhôngădiăchuy nătr căti păđ năm tăđi măcânăb ngăv iăt ăl ăl măphátăcaoăh nămàăcóăm tăquáătrìnhăchuy năti p,ăl măphátăt ngălênăcaoăsauăđóăgi măxu ng.ăTheoămôăhìnhănày,ătrongăng năh năcóăs ăđánhăđ iăgi aăs năl ngăđ uăraăvàăthayăđ iăc aă

l măphát,ăănh ngăkhôngăcóăs ăcânăb ng lâuădàiăt iănh ngăđi mănày.ăδ măphátăs ă

đ căgi ă năđ nhă ănh ngăđi măcânăb ngămàăs năl ngăđ tăm căs năl ngăt ănhiênă(Y*).ăTuyănhiên,ăb tăk ăm căl măphátănàoă ăđi măcânăb ng,ăđ ăgi măl măphátăthìă ă

đi măcânăb ngăđó,ăm căs năl ngăph iăth păh năs năl ng t ănhiên

Tr ngăpháiăTână Keynes b t đ uăt ănh ngă Ủăt ngăc a lỦăthuy tă Keynes

ε tătrongănh ngăphátătri năchínhăc aătr ngăpháiăTânăKeynesălàăkháiăni măv ăs nă

l ngăti măn ng,ăvàoăth iăđi mătr căđóăg iălàăs năl ngăt ănhiên.ă âyălàăm tăm că

s năl ngăt iă uăc aăn năkinhăt ăε căđ ăs năl ngăc ngăt ngă ngăv iăt ăl ăth tănghi păt ănhiênă(NAIRU),ăt ăl ăth tănghi pămàăt iăđóăt ăl ăl măphátăkhôngăt ngăc ngăkhôngăgi m.ăTrongătr ngăh pănày,ăl măphátăđ căxácăđ nhălàăy uăt ăn iăsinh,ălàăcácăho tăđ ngăbìnhăth ngăc aăn năkinhăt ăTheoălỦăthuy tănày,ăl măphátăph ăthu căvàoăm căs năl ngăth căt ă(GDP)ăvàăt ăl ăvi călàmăt ănhiên.ăTh ănh t,ăn uăGDPă

v tă quáă s nă l ngă ti mă n ngă vàă t ă l ă th tă nghi pă th pă h nă t ă l ă th tă nghi pă t ă

nhiên,ă l mă phátă s ă t ngă doă cácă nhàă cungă c pă t ngă giá.ă i uă nàyă làă nguyênă nhână

đ ngăcongăPhillipsăh ngăđ nătìnhătr ngă“stagflationary”,ăl măphátăvàăth tănghi pă

đ uăt ngăcao.ăTh ăhai,ăn uăGDPăgi măxu ngăd iăm căs năl ngăti măn ngăvàăt ăl ă

th tănghi păcaoăh năt ăl ăth tănghi păt ănhiên,ăcácăy uăt ăkhácăkhôngăđ iăthìăl măphátăs ăgi măt cădoăcácănhàăs năxu tăc ăg ngăđ tăh tăcôngăsu t,ăgi măgiáăvàăd năđ nă

gi măl măphát.ă i uănàyăgi iăthíchăđ ngăcongăPhillipsăthayăđ iătheoăh ngăđ că

mong đ i làăl măphátăvàăth tănghi păth păh n.ăCu iăcùng,ăn uăGDPăđ tăs năl ngă

ti măn ngăvàăt ăl ăth tănghi păb ngăt ăl ăth tănghi păt ănhiênăthìăt ăl ăl măphátăs ăkhôngăthayăđ i,ămi nălàăkhôngăcóănh ngăcúăs căv ăcung.ăTrongădàiăh n,ătr ngăpháiă

Tân Keynes choăr ngăđ ngăcongăPhillipsăcóăd ngăth ngăđ ng,ăt ăl ăth tănghi pă nă

đ nhăvàăb ngăv iăt ăl ăth tănghi păt ănhiên.ăTuyănhiên,ăm tăv năđ ăc aălỦăthuy tănàyălàăm căđ ăchínhăxácăkhiăxácăđ nhăs năl ngăti măn ngăvàăt ăl ăth tănghi păt ănhiên,ăhaiăy uăt ănàyănhìnăchungăthì ch aăđ căbi tăđ năvàăcóăxuăh ngăthayăđ iătheoăth iă

gian

Nh ng u và nh c đi m c a h c thuy t Keynes so v i lý thuy t kinh t h c

c đi n và các lý thuy t kinh t khác:

Tr cănh ngăh năch ăc aătr ngăpháiăc ăđi n,ăcácănhàăkinhăt ăh căc ăđi năkhôngăđ ăs căthuy tăph căvàăđ aăquaăph ngăánăgi iăquy tă cho tìnhătr ngăkh ngă

ho ngăkinhăt ăc aăcácăn căph ngăTâyăvàoăkho ngăgi aăth ăk ăXX,ăn năkinhăt ăkhôngăth ăt ăph căh iăvàăcânăb ngătheoălỦăthuy tăkinhăt ăc ăđi n,ălỦăthuy tăKeynesăđưăcóănh ngăđóngăgópăđángăk ătrongăvi căxácăđ nhăvaiătròăquanătr ngăc aănhàăn cătrongăvi căđi uăti t,ăkíchăc uăn năkinhăt ăKeynesăđưăch ngăminhăđ căr ng giáăc ăvàăti năl ngăkhôngăth ăthayăđ iăm tăcáchănhanhăchóngăđ ăgiúpăth ătr ngăt ăđi uă

ti tămàăc năcóăs ăcanăthi păc aăchínhăph ă âyălàăđóngăgópăđángăk ăgópăph năthúcă

đ yăkinhăt ăcácăn căph ngăTâyăphátătri n,ăh năch ăkh ngăho ngăvàăth tănghi păt iă

khiăphânătíchănh ngăKeynesăthìăd aăvàoătâmălỦăs ăđông (“tâmălỦăb yăđàn”ă(“animalăspirits”)) Th ăhai làăKeynesăđưăquáăch ăquanăvàăcoiănh ăc ăch ăth ătr ng,ăđ ăcaoăvaiă tròă c aă chínhă ph ă cană thi pă kíchă thíchă n nă kinhă t ă h ngă đ nă toànă d ngă đ ă

ch ngăkh ngăho ngăvàăth tănghi p.ăTuyănhiên,ătácăd ngănàyăch ălàăt măth iătrongă

ng năh n,ăkhuy tăđi măc ăb nănh tătrongălỦăthuy tăKeynesălà đưăb ăquaăvi căphână

tích chínhăph ăl yăti năt ăđâuăđ ăkíchăc uăvàănh ngăchiăphí đánhăđ iămàăh ăph iăb ă

vaiătròăc aăchínhăsáchătàiăkhóaătrongăvi căkíchăthíchăn năkinhăt ămà ítăchúătr ngăt iă

nh ngătácăđ ngăkíchăc uăđ iăv iăt ngătr ngăkinhăt ădàiăh nănênăh căthuy tăKeynesăđưăkhôngălỦăgi iăđ cătìnhătr ngăth tănghi păv năduyătrìă ăm căcaoăcùngăv iăm că

l mă phátă ngàyă càngă t ngă cao âyă làă nh că đi mă chínhă c aă h că thuy tă Keynesăkhi nătr ngăpháiătr ngăti nămàăđ iădi nătiêuăbi uălàăMilton Friedman đưălênăánăvàă

ph nă đ i Tr ngă pháiă Tână Keynesă m că dùă đưă n ă l că thuă h pă ch ă t pă trungă gi iăquy tăv năđ ăv ăgiáăc ăkémălinhăho t,ăchúătr ngăh năđ năchínhăsáchăti năt ,ăvàăti păthuănh ngăphânătíchăkh ăn ngăt ăđi uăti tăc aăth ătr ngăd aăvàoăk ăv ngăh pălỦăc aăcáănhânătheoălỦăthuy tăTânăc ăđi nănh ngănh ngăphânătíchăcònăchungăchungădoăcácăkháiăni măv s năl ngăti măn ngăvàăt ăl ăth tănghi păt ănhiên khóăxácăđ nhăc ăth

2.1.2.3 Tr ng phái tr ng ti n

Milton Friedman,ăng iăđưăđ tăraăthu tăng ă“Monetarism”-Tr ngăpháiătr ngă

ti n- t pătrungăvàoăvaiătròăc aăchínhăsáchăti năt ătrongăvi că năđ nhăkinhăt ăv ămô.ăδỦăthuy tăs ăl ngăv ăti năt ăvàăgiáăc ăđ nhăngh aăkháiăni măt căđ ăchuăchuy năti năt ă

nh ăsau:

P=M.V/Y= k.M

Trongăđó:ăPălàăm căgiá,ăεălàăcungăti n,ăVălàăh ăs ăt oăti năvàăY làăs năl ngă

đ uăra

Khiăkălàăh ngăs ăc ăđ nh,ăm căgiáăs ăthayăđ iăt ăl ăthu năv iăm căcungăti n.ă

ε iăquanăh ăgi aăl măphátăvàăt ngătr ngăkinhăt ăthôngăquaăs ăt ngăquanăt ngăs ă

ti năchiătiêuătrongăn năkinhăt ăv iăt ngăs ăti năt năt i.ăFriedmanănóiăr ng:ă“δ măphátă

ăb tăk ăn iănàoăluônălàăm tăhi năt ngăti năt ăv iăngh aălà,ănóăđ căvàăch ăcóăth ă

đ căt oăraăb ngăcáchăt ngăl ngăti nănhanhăh năsoăv iăt ngăs năl ng.”ă(T ăđi nă

ti nălàănhânăt ăc ăb năquy tăđ nhăs năl ngăvàănh ngăbi năđ ngăc aăgiáăc i uănàyătráiăv iănh ngăquanăđi mătr căđâyăc aăcácănhàăkinhăt ăc ăđi năvàăc aăKeynes

Friedmanăc ngătháchăth căcácăkháiăni măv ă đ ngăcongă Phillips.ă Philliips (1958)ăđã s ăd ngăph ngăphápăth ngăkêăvà ch ăraăm iăt ngăquanătiêuăc căgi aă

th tănghi păvàăl măphát.ăTuyănhiên,ăFriedmană(1967)ăđưăđ aăraănh năđ nhăr ngăs ăđánhăđ iăgi aăth tănghi păvàăl măphátăch ăt năt iăt măth iătrongăng năh n.ăCácănhàă

ho chăđ nhăchínhăsáchăch ăcóăth ăthànhăcôngătrongăng năh năn uănh ăápăd ngăm tăchínhă sáchă l mă phátă caoă đ ă duyă trìă m tă t ă l ă th tă nghi pă th pă vìă theoă ông,ă th tănghi păr iăc ngăs ăt ngăcaoădùăl măphátăcóă ăm căcao C ngătheoăquanăđi măc aă

Friedman, m tăcáănhânăcóăph iătr ăti năg p đôiăđ iăv iăhàngăhóaăvàăd chăv ăthìăh ăs ăkhôngăquanătâmăkhiăl ngăc aăh ăc ngăt ngăg păđôi; conăng i s d ăđoánăt ăl ăl măphátătrongăt ngălaiăvàăk tăh păhi uă ngăđóăvàoăhànhăviăc aăh ăNh ăv y,ăvi călàmăvàăs năl ngăđ uăraăkhôngăb ă nhăh ng.ăCácănhàăkinhăt ăg iăkháiăni mănày là tính trungăl păc aăti năt ăT ăl ăt ngătr ngăc aăGDPăđ căl păv iăt ăl ăt ngătr ngăc aă

cung ti nătrongădàiăh n.ăTuyănhiên,ătrongăth căt khôngăd ădàngăd ăđoánăđ căl măphátătrongăt ngălai,ăl măphátătácăđ ngăm nhăđ năcácănhânăt ăkinhăt ăv ămô.ăThôngăquaătácăđ ngăc aăl măphátălênătíchăl yăv n,ăđ uăt ăvàăxu tăkh u,ăl măphátăcóăth ătácă

đ ngătiêuăc căđ năs ăphátătri năc aăm tăqu căgia TheoăFriedman,ăl măphátăhi năt iăcàngăcaoăcàngăkhóăcóăth ăd ăđoánăđ căl măphátătrongăt ngălaiăvà vìăv y,ăl măphátăcàngăb tăđ nhăcàngăcóăth ătácăđ ngătiêuăc căđ năt căđ ăt ngătr ngăkinhăt âyălàăhaiătrongăb yăgi ăthuy tăc năki măđ nhătrongăbàiănghiênăc uănày,ăquanăđi mănàyăc aăFriedmanăs ăđ cătrìnhăbàyărõăh nătrongăph năsau

Tómăl i,ătr ngăpháiătr ngăti năchoăr ngătrongădàiăh n,ăm căgiáăch ăy uăb ănhăh ngăb iăt căđ ăt ngătr ngăcungăti n,ătrongăkhiăkhôngăch uătácăđ ngăth căs ă

đ ăt ngătr ngăkinhăt ăthìăl măphátăs ăxu tăhi n

8 Paul.A Samuelson và Wiliam D.NordHall (1948), Kinh t h c t p 2, NXBTK, tái b n l n I, tr.464

Nh ng u và nh c đi m c a tr ng phái tr ng ti n so v i các lý thuy t kinh

t h c khác:

Tr cănh ngăh năch ăc aăh căthuy tăKeynesătrongăth iăk ăkh ngăho ngăkinhă

t ,ăl măphátăvàăth tănghi păđ uăt ngăcao,ătr ngăpháiătr ngăti năđư ch ngăminhăvi căchínhă ph ă t ngă chiă tiêuă trongă th iă giană dàiă khôngă nh ngă khôngă kíchă thíchă t ngă

tr ngăkinhăt ămàăs ăcanăthi pănàyăcònăkhi năth ătr ngăthêmăb tă năvàăd năđ nă

kh ngăho ng.ăBênăc nhăđó,ătr ngăphái tr ngăti năđư đ aăraăđ căm tăph ngăphápă

h uăhi uăđ ăki măsoátăl măphát,ăch ngăminhăvaiătròăquanătr ngăc aăchínhăsáchăti nă

t trongăvi căh ătr ăn năkinhăt ătr ăv ăth ăcânăb ngăt ăhànhăđ ngăqu nălỦăt căđ ăt ng

tr ngăcungăti nă năđ nhă(3-5%/n m).ă

ε cădùăv y,ătr ngăpháiătr ngăti năc ngăcóănh ngăh n ch ănh tăđ nhăvàăch ă

đ tăhi uăqu ăkinhăt ănh tăth i.ăNh ălỦăthuy tăc ăđi n,ătr ngăpháiătr ngăti năkhôngăchúătr ng đ năvaiătròăcanăthi păđi uăti tăc aăchínhăph ,ăh ăc ngăchoăr ng c ăch ă

th tr ngăt ădoăcóăth ăt ăđi uăti t,ăgi iăquy tăcácăv năđ ăkinhăt ăhi uăqu , khôngăc nă

đ năs ăcanăthi pănào S ăcanăthi păc a chínhăph ăch ălàmăpháăv th ăcânăb ngăth ă

tr ngăvàălàmăh iăchoăn năkinhăt ε tănh căđi măn aăc aătr ngăphái tr ngăti nă

t ăsuyăthoáiăvàăth tănghi p,ătheoăđó,ăs ăgi măgiáăcóăth khi năn năkinhăt trìătr ăvàă

th tănghi păc ngăvìăv yămàăt ngăcao

2.1.2.4 Lý thuy t Tân c đi n

ε tătrongănh ngămôăhìnhăTânăc ăđi năđ uătiênăđ căcôngănh nălàămôăhìnhă

c aăSolowă(1956)ăvàăSwană(1956).ăεôăhìnhăt ngătr ngăSolowăđưăđ căxemănh ălàămôăhìnhăt ngătr ngăTânăc ăđi năchu năc aăh ăth ngălỦăthuy tăt ngătr ngătrongădàiă

h n.ă âyălàăm tămôăhìnhăcânăb ngăđ ng,ătheoăđó,ăt ngătr ngăvàăphátătri năkinhăt ălàăm tăti nătrìnhămangătínhăđ ng,ănóăt pătrungăgi iăthíchăđi uăgìălàmăs năl ng,ătiêuădùng,ăv năvàădânăs ăthayăđ iătheoăth iăgian.ăTrongămôăhìnhăSolow,ăkhôngăch ăcóă

v nămàăc ălaoăđ ngăvàăs ăthayăđ iăcôngăngh ăđ uăcóăt ngăquanăv iăs năl ng,ăgi ă

đ nhăr ngăv năvàălaoăđ ngăcóăth ăthayăth ăchoănhauătrongăquáătrìnhăs năxu t.ăThayă

đ iăcôngăngh ăthayăth ăgiaăt ngăv năđ uăt ă(t ngătr ngăc aăK)ălàăy uăt ăchínhăgi iă

thíchăs ăt ngătr ngătrongădàiăh n.ăTheoăgi ăđ nhăc aăSolowăvàăcácănhàănghiênăc uălỦăthuy tăt ngătr ngăkhácăchoăr ngăti năb ăcôngăngh ălàăngo iăsinh,ăđ căl păv iăcácă

y uăt ăkhác,ăbaoăg măl măphátă(Todaro,ă2000)

εundellă(1963)ălàăm tătrongănh ngăng iăđ uătiênănóiălênăm tămôăhìnhăv ă

m iăliênăquanăgi aăgiaăt ngăl măphátăvàăs năl ngăđ uăraătrongătr ngăh păcungă

v tăquáăc u.ăTheoămôăhìnhăεundell,ăs ăgiaăt ngăl măphátăho căk ăv ngăl măphátă

t ngăngayăl păt călàmăgi măs ăgiàuăcóăc aăng iădân.ă i uănàyălàmăchoăthuănh pă

th tăs ăc aăm tăcáănhânătrongăt ngălaiăgi măsút.ăDoăđó,ăng iătaăs ătránhăgi ăti nămàăchuy năti năthànhănh ngătàiăs năsinhăl i,ăh ăti tăki mănhi uăh năb ngăcáchăđ uă

t ăvàoătàiăs năc ăđ nhăcóăgiáătr ăcaoăvàă năđ nh,ălưiăsu tăth căs ăđ căh ăxu ng.ăT ngă

c ngăti tăki măcóăngh aălàătíchăl yăv năl năh năvàădoăđóăt ngătr ngăs năl ngănhanhăh n.ăNh ăv y,ă theoă môă hìnhănày,ăl mă phátăvàăt ngă tr ngăkinhăt ă cóă m iăquanăh ăcùngăchi u

Tobin,ăm tănhàăkinhăt ăh căTânăc ăđi n,ăđưăphátătri nămôăhìnhăc aăεundellătheoăquanăđi măSolowă(1956)ăvàăSwană(1956)ăvàoăn mă1965.ăTrongămôăhìnhănày,ă

m tăcáănhânăs ăđánhăđ iăvi cătiêuădùngăhi năt iăđ ăcóăth ătiêuădùngătrongăt ngălaiă

Thu nh păbìnhăquânăđ uăng i

b ngăcáchăgi ăti năm tăho căđ uăt ăvàoăcácăd ăán.ăTheoăthi tăl pănày,ăh ăs ăcânăđ iăphòngăng aăr iăroădùăvi căđ uăt ăv năcóăth ăs ămangăl iăm tăt ăl ăsinhăl iăcaoăh n

Hình 2.2 trên môăt ăc ăch ădanhăm căđ uăt ăN uăl măphátăt ngăt ă 0 đ nă 1

( 1 > 0),ăngh aălà giáătr ăti năm tăgi măsút,ătheoăc ăch ădanhăm căđ uăt ăc aăTobin,ă

m iăng iăchoăr ngăn mă gi ăcácătàiăs nănh ăti nă m tă(ho că m tă tàiăs năcóăd ngă

t ngăt ănh yăc măv iăl măphát)ăcóăth ăs ăb tăl iădoăgiáătr c a chúng s ăgi mătrongă

t ngălai vàăvìăv y, h ăs chuy năsangăđ uăt ătíchăl yăv n.ăTrongăHìnhă2.2,ăs ăthayă

hìnhăc aăTobinăchoăth yăr ngăm tăt ăl ăl m phátăv aăph iăcaoăh năs ăd năđ năt ngă

tr ngănhanhăh năho căítănh tăc ngăđ tăđ căm tăm căthuănh pă năđ nhăcaoăh n.ă

Ông dùng t “d uăbôiătr n” đ miêu t tácăđ ng tích c c c a l m phát M c l m

phát v a ph i làm cho chi phí th c t mà nhà s n xu t ph i ch uăđ muaăđ u vào lao

đ ng gi măđi.ă i u này khuy n khích nhà s n xu tăđ uăt ăm r ng s n xu t, vi c làmă giaă t ngă vàă t l th t nghi p s gi m Tuyă nhiên,ă nhă h ngă nàyă đ nă t ngă

tr ngăs năl ngăch ăt măth i,ăx yăraătrongăquáătrìnhăchuy năđ iăt ăm tăkho năv nă

tíchăl yăv năd năđ năt căđ ăt ngătr ngăcaoăh n,ănh ngăsauăđó đ uăt ăs ăgi măd năvàăt ngătr ngă năđ nh.ăTh tăv y, t ngătr ngătrongăn năkinhăt ăTânăc ăđi năcu iăcùngă ch ă y uă doă y uă t ă ngo iă sinhă - ti nă b ă côngă ngh ă d nă đ nă vi că diă chuy nă

h ngăđ năđ ngăcongăF(k),ăkhôngăph iăt ăs ăthayăđ iăc aăt ăl ăl măphát.ăR tăđ nă

gi n,ăhi uă ngăTobinăchoăr ngăl măphátăchínhălàănguyênănhânăc aăs ăt ngătr ngăkinhăt ăb iănóăkhi n ng iătaăkhôngămu năgi ăti năm tămàăthíchăđ uăt ăvàoătàiăs năkhác,ăd năđ năc ngăđ ătíchăl yăv năl năh năvàăthúcăđ yăt ngătr ngăkinhăt ăTrongă

hi uă ng, l măphátăc ngăcóăm iăquanăh ătíchăc căđ iăv iăt ngătr ngăkinhăt

Trongăgiaiăđo nănày,ănhi uănghiênăc uăđ căti năhànhăt pătrungăvàoăvaiătròă

c aăti năt ătrongăn năkinhăt ăSidrauskiă(1967)ănghiênăc uăcácămôăhìnhătrongătr ngătháiă“siêuătrungăl p”,ăv iăquanăđi măt căđ ăt ngătr ngăs năl ngăkhôngăph ăthu căvàoăt căđ ăt ngătr ngăcungăti nătrongădàiăh n,ăcu iăcùngărútăraăk tălu năr ngătrongă

n năkinhăt ,ăs ăgiaăt ngăt ăl ăl măphátăkhôngă nhăh ngăđ nătr ngătháiă năđ nhăđ uă

t ă v n.ă Nh ă v y,ă khôngă ph iă s nă l ngă đ uă raă màă c ă t ngă tr ngă kinhă t ă c ngăkhôngăb ă nhăh ng.ăStockmană(1981)ăđưăphátătri năm tămôăhìnhătheoăđóăm tăgiaă

t ngăc aăt ăl ăl măphátăd năđ năm tăs ăs tăgi măc aăs năl ngăvàăphúcăl iăxưăh i.ăεôăhìnhăStockmanăch ngăt ăm iăquanăh ătiêuăc căgi aăm căs năl ngăvàăt ăl ăl mă

phát Quanăđi măc a Stockmanăđ căch ngăminhăb iăth căt ăr ngăcácăcôngătyăđ aăraăm tăs ăti năm tătrongătàiătr ăcácăd ăánăđ uăt ăc aăh ,ăđôiăkhiăti năm tătr căti pălàă

m tăph năc aăgóiătàiătr ăTrongămôăhìnhăStockman,ăđ uăt ăb ngăti năm tălàmăh nă

ch ăkh ăn ngătiêuădùngăvàătíchăl yăv n.ăKhiăl măphátăgiaăt ngălàmăgi măs cămuaă

c aăđ ngăti n,ăng iădânăh năch ătiêuădùng,ăt ăđóălàmăm căs năl ngătrongătr ngătháiăcânăb ngăgi măxu ngăd năđ năs ăgiaăt ngătrongăt ăl ăl măphát

Hi uă ngăStockmanăc ngăcóăth ăho tăđ ngăthôngăquaănh ngătácăđ ngăđ năquy tăđ nhălaoăđ ngă- gi iătrí.ăGreenwoodăvàăHuffmană(1987)ăphátătri nănguyênălỦă

c ăb năv ălaoăđ ngă- gi iătrí,ăCooleyăvàăHansenă(1989)ăxácăđ nhăm iăliênăh ăc aăcácăquy tăđ nhănàyăv iăs ătíchăl yăv n.ăGreenwoodăvàăHuffmanănghiênăc uăvàăch ngăminhăr ngănh ngăng iăgi ăti năđ ămuaăhàngăhoáătiêuăth ăxu tăphátăt ăhaiăm căđíchătiêuădùngăvàăgi iătrí,ălaoăđ ngăgi măsútăkhiăt ăl ăl măphátăt ngălên.ăNh ăv y,ăng iătaăs ăchuy năt ătiêuădùngăsangăgi iătríădoănhuăc uălaoăđ ngăgi m.ăCooleyăvàăHansenă(1989)ăđ aăraăgi ăđ nhăquanătr ngălàăs năph măbiênăc aăv năcóăm iăquanăh ătíchăc că

đ năs ăl ngălaoăđ ng.ăDoăđó,ăkhiăs ăl ngălaoăđ ngăgi măvìăgiaăt ngăl măphát,ăt ă

su tăsinhăl iăc aăv năgi măsút.ăCooleyăvàăHansenăchoăth yăm căs năl ngăluônăluônă

gi măkhiăt ăl ăl măphátăt ng

Nh ng u và nh c đi m c a lý thuy t Tân c đi n so v i các lý thuy t kinh

t h c khác: Dùăc ngăt pătrungăvàoădàiăh n nh ăquanăđi măc aăcácănhàăkinhăt ăc ă

đi n,ă ngăh ăquanăđi măth ătr ngăcóăth ăt ăđi uăch nhăvàăch ăraăgi iăh năkhiăchínhă

ph ăc ăc ăg ngăt ngăchiătiêuăcôngăđ ăkíchăc uănh ngăcácănhàăkinhăt ăTânăc ăđi năcóă

h ngăđiăkhácăv iătr ngăpháiăkinhăt ăc ăđi nătr căđóăv iăgi ăđ nhăv ă“k ăv ngă

h pălỦ”ăchoăr ngăm iăng iăs ăs ăd ngăhi uăqu ănh ngăthông tinămàăh ăcóăn mă

đ căv ăquáăkh ,ăhi năt iăvàăt ngălai δỦăthuy tăTânăc ăđi năđưăcóănh ngăphânătíchă

c ăth ăvàăsâuăh năv ăs ăv năđ ngăc aăn năkinhăt ătrênăc ăs ăphânătíchătâmălỦăti tă

ki m,ăđ uăt ătrongăchuăk ăkinhăt ,ăgópăph năquanătr ngătrongăs ăphátătri năkinhăt ă

h că v ă môă hi nă đ i Nhìnă l iă cácă môă hìnhă trongă lỦă thuy tă Tână c ă đi nă mangă l iă

nh ngăk tăqu ăr tăkhácănhauăv ăm iăquanăh ăgi aăl măphátăvàăt ngătr ng.ăTheoăđó,ă

ho că s nă l ngă th pă h nă (Hi uă ngă Stockman)ă ho că khôngă thayă đ iă s nă l ngă

(Sidrauski) Dùăcóăc iăti n,ăb ăsungăchoălỦăthuy tăkinhăt ăc ăđi nătr căđó,ănh ngăcácănhàăkinhăt ăTânăc ăđi năc ngăcònănhi uăh năch ăv ălỦălu nădoăc ngăđ căxâyă

d ngăd aătrênăquanăđi m,ăl pălu năch ăquanăkhôngăxétăđ năvaiătròăcanăthi păc aănhàă

n căc ngănh ăvaiătròăquy tăđ nhăc aăcácă y uăt ăkháchăquanăkhácătrongăn năs nă

xu tăvàăđi uăki năl chăs ăxưăh iăc ăth

2.1.2.5 Lý thuy t t ng tr ng n i sinh

δỦăthuy tăt ngătr ngăn iăsinhămôăt ăs ăt ngătr ngăkinhăt ălàădoăcácăy uăt ătrongăquáătrìnhăs năxu t,ăvíăd ănh ăquyămôăn năkinhăt ,ăs ăgiaăt ngăho căthayăđ iăcôngăngh ,ăkhôngăch uătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăbênăngoàiă(ngo iăsinh)ănh ăs ăgiaă

t ngădânăs ăεôăhìnhănàyăápăd ngătrongăcácăn căcôngănghi păphát tri n,ăkhôngă

gi iăh năkh ăn ngănghiênăc uăphátătri năkhoaăh căk ăthu t.ăTrongălỦăthuy tăt ngă

tr ngăn iăsinh,ăt căđ ăt ngătr ngăph ăthu căvàoăm tăbi nălàăt ăsu tăsinhăl iătrênă

v năậ t căđ ăt ngătr ngăn ngăsu t.ăCácăbi năkhácănh ăl măphátălàmăgi măt ăl ăl iănhu n/v n,ăgi măs ătíchăt ăv năt ăđóălàmăgi măt căđ ăt ngătr ng.ăε tătrongănh ngă

đ cătr ngăchoăs ăkhácăbi tăquanătr ngănh tăgi aămôăhìnhăt ngătr ngăn iăsinhăvà các môăhìnhătrongăn năkinhăt ăTânăc ăđi nălàătrongăcácămôăhìnhăTânăc ăđi n,ăl iănhu nă

trên v năgi mădoăv năđ cătíchăl yănhi uăh n.ăTrongăcácămôăhìnhăt ngătr ngăn iăsinhăđ năthu n,ăs năl ngăt ngălênăb iăvìăl iănhu nătrênăv năkhôngăd iăm tăm că

c ăđ nh,ăn uăl iănhu nătrênăv năđ ăcao,ăng iădânăs ăti păt căđ uăt ăεôăhìnhăt ngă

tr ngăn iăsinhăc ngăchoăphépăgiaăt ngăquyămôăs năxu tăvàăt pătrungăvàoăvaiătròăc aă

y uăt ăbênăngoàiătrongăvi căxácăđ nhăt ăl ăl iănhu nătrênăv n.ăεôăhìnhăn iăsinhăgi iăthíchăt ngătr ngăph ăthu căvàoăngu nănhânăl căc ngănh ăngu năv năv ăv tăch t

Khiăcácămôăhìnhăt ngătr ngăn iăsinhăđ căthi tăl pătrongăm tăkhuônăkh ătraoă đ iă ti nă t ,ă δucasă (1980),ă δucasă vàă Stokeyă (1987)ă hayă εcCallumă vàăGoodfriendă(1987)ăchoăr ngăt ăl ăl măphátăhayăthu ălàmăgi măcácăngu năl căvàăt ăl ă

t ngătr ng.ăThu ăthuănh pătr căti pălàmăgi măt căđ ăt ngătr ng.ăGommeă(1993)ănghiênăc uăm tăn năkinhăt ăt ngăt ănh ăm tătrongănh ngăgi ăđ nhăc aăCooleyăvàăHansenălàăt ăl ăl măphátăgiaăt ngăd năđ năs ăs tăgi măvi călàm.ăTheoănghiênăc uă

c aăGomme,ăgiaăt ngăl măphátălàmăgi măgiáătr ăbiênăc aăvi cătiêuădùngătrongăt ngă

ph măbiênăc aăv năgi m,ătíchăl yăv năth păh n.ăGommeăth yăr ngătrongăn năkinhăt ănày,ăt ăl ăl măphátăgi mă ăm căv aăph iă(víăd ă10%)ăthìăk tăqu ăch ălàmăt ngăr tăít (th păh nă0,01ă%)ătrongăt ngătr ngăs năl ng

εarquisăvàăReffertă(1995),ăHaslagă(1995)ătìmăraăm tămôăhìnhăthayăth ăkhácăxácăđ nhăl măphátălàmăth ănàoăcóăth ă nhăh ngătr căti pătíchăl yăv năvàădoăđóălàmă

t ngătr ngăs năl ng.ăεarquisăvàăReffertăki mătraăhi uă ngăt ăl ăl măphátătrongă

n năkinhăt ăStockman:ăcóăm tăh năch ăt mă ngăti năm tăđ iăv iăv n.ăTrongănghiênă

c uăc aăHaslag,ăcácăngânăhàngăc năthuăhútăv năt ăng iăg iăti năti tăki măđ ăđápăngăyêuăc uăd ătr ăVìăv y,ăm tăt ăl ăl măphátăt ngălàmăchoăl ng ti năg iăđ cătíchăl yăv iăt căđ ăch măh n,ăd năđ năv nătíchăl yăvàăs năl ngăđ uăraăt ngătr ngă

ch m.ă Trongă cácă nghiênă c uă c aă εarquis,ă Reffertă vàă Haslag,ă t ă l ă l mă phátă nhă

Qua ph n phân tích tìm hi u các lý thuy t kinh t v ămôătrên,ăm i mô hình

hay m i lý thuy t đ u có vai trò quan tr ngăvàăh ng t i gi i quy t phân tích v năđ

nh ng khía c nh khác nhau Không th đ aăraăm t mô hình nào t t nh t cho m i

qu c gia hay phù h p hoàn toàn trong m i th i k phân tích tình hu ng th c

ti n c n có s phân tích ph i h p gi aăcácăquanăđi m này và t nh ng hi năt ng

phát sinh trong th c t s ng c l i giúp c ng c m r ngăc ăs lý thuy t S b t

9 Haslag tìm ra r ng n n kinh t v i m c l m phát 10% s t ngătr ng ch măh nă0,2% so v i n n

kinh t không l m phát

đ ng và tranh lu n gi aăcácăquanăđi m này v n s ti p t c di n ra cùng v i nh ng

bi năđ i trong n n kinh t th c

2.2 L m phát, t ng tr ng kinh t và ngân hàng trung ng

Hi nănay,ăcácăquanăđi măđ uăth ngănh tăr ngăl măphátălàăm tăhi năt ngăti nă

t ,ăkhôngăcóăl măphátăn uăkhôngăcóăs ăgiaăt ngăb năv ngătrongăvi căcungăti n.ă i uănàyăd năđ nănh năđ nhărõăràngăchínhăsáchă năđ nhăgiáăc ădàiăh năcóăth ăđ tăđ că

b ngăcáchăh năch ăt ăl ăt ngătr ngăti năt ăth cădàiăh nătheoăt ngătr ngăn năkinhă

t ăTuyănhiên,ăcácăc ăquanăti năt ătrênătoànăth ăgi iăđưăchoăphépăt ngătr ngăti năt ă

v tăquáăm căt ngătr ngăth căt ăXuăh ngăch ăđ oătrongălỦăthuy tăvàăth căhànhăchínhăsáchăti năt ăh năhaiăth păk ăquaălàmăt pătrungăvàoăm căđíchă năđ nhăgiáăc ăNgânăhàngătrungă ngăc aănhi uăn căph iăxâyăd ngăchínhăsáchăti năt ă năđ nh giá

c ăvàăđánhăđ iăgi aăt ăl ăth tănghi păv iăGDPăth căt ăvàăt ăl ăt ngătr ngăc aăkinhă

t ă âyălàănh ngăv năđ ăd ngănh ăb ăb ăquaăho cătùyăthu că uătiênăc aăNgânăhàngătrungă ng.ăε iăquanătâmăl nănh tălàăk tăqu ăth căs ăđ tăđ căt ăcácăchínhăsáchă

ti n t ănày,ăđi uăquanătr ngălàăNgânăhàngătrungă ngăvàăcôngăchúngătinăt ngăv iă

nh ngăchínhăsáchăđưăđ căth căthiăđóăh ăs ăđ tăđ căm cătiêuă năđ nhăgiáăc ăNgânăhàngătrungă ngăc năph iăcôngăkhaiăc ăth ăcácăm cătiêuăchínhătrongăvi căho chăđ nhăchínhăsách,ăh uăh tăm iăng iăquanătâmăđ năvi căth căhi năchínhăsáchăti năt ăs ă

th aănh năr ngăhànhăđ ngăNgânăhàngătrungă ngăcóăth ălàmă nhăh ngăđ năho tă

đ ngăkinhăt ,ăđ căbi tălàătrongăng năh n.ăHaiăchi uăt ngătácăkinhăt ăgi aăchínhăsáchă

ti năt ăvàăhànhăviăkinhăt ălàăm tăquáătrìnhăho tăđ ngăph căt p.ăNh ngănhàăho chă

đ nhăchínhăsáchăvàăNgânăhàngătrungă ngăđ uăđ ngăthu năv iăquanăđi măchoăr ngă

l măphát cao th căs ăcóăh iăchoăt ngătr ngăkinhăt ăNhi uăngânăhàngătrungă ngătrênăth ăgi iăđangăngàyăcàngătr ănênăminhăb ch h nătrongăcácăgiaoăd chăc aăh ăvàă

t ngăc ngăho tăđ ngătuyênătruy năc ngăc ălòngătin,ăcamăk tăduyătrìă năđ nhăgiáăc ătrongă n nă kinhă t ă T ă n mă 1990,ă khiă Ngână hàngă d ă tr ă c aă Newă Zealandă đưă tr ăthànhăngânăhàngătrungă ngăđ uătiênăápăd ngăm tăkhuônăkh ăchínhăsáchăl măphátă

m cătiêu,ăti pătheoăđóăs ăl ngăNgânăhàngătrungă ngăho tăđ ngătheoăđu iăchínhă

sáchănàyăcàngăt ngălênăv iăni mătinăr ngăs ă năđ nhăgiáăc ,ăl măphátăth păs ăđ tăn nămóngăv ngăch căh năchoăt ngătr ngăkinhăt

2.3 Các nghiên c u lý thuy t làm đ ng l c cho mô hình nghiên c u

đ nh l ng (7 gi thuy t c n ki m đ nh trong mô hình đ nh l ng)

2.3.1 Gi thuy t c a Friedman (1977) - M c l m phát trung bình càng cao

thì s b t n c a l m phát càng nhi u và S b t n c a l m phát càng nhi u càng làm gi m t c đ t ng tr ng kinh t

Theoă nh ă nh ngă quană đi m c aă Friedmană đ c trình bày ph n trên, ý

t ng lý thuy tăđ t gi i Nobel c a Friedman (1977) là trong dài h n, có s t n t i

c a m t m iăt ngăquanăd ngăgi a l m phát và th t nghi p Ông cho r ng quan

đi m c a Phillips (1958) v s đánhăđ i gi a l m phát và th t nghi p, l m phát càng

cao thì th t nghi p càng th păvàăng c l i ch t n t i trong ng n h n, sau m t th i

gian thì dù l m phát n n kinh t v năđangă m căcaoănh ngăs năl ng kinh t gi m

sút, t l th t nghi păt ngălên Ông l p lu n r ng l m phát cao d năđ n nhi u bi n

đ ng trong l măphátăh n,ăl m phát càng b tăđ nh càng khi n nh ng d đoánăc a các

t ch c, cá nhân trong n n kinh t đ u khó chính xác và thu n nh t, vì v y nh ng

hành vi c a h c ngăs có th tácăđ ng tiêu c călênăt ngătr ng s năl ng Ông cho

r ng l m phát không ph iă làă tâmă đi m;ă đúngă h n,ă nóă làă m t ch că n ngă c a các

chính sách, ch ng h nănh ăchínhăsáchăvi c làm và phúc l i xã h i Friedman (1977)

cho r ngă“s bùng n c a l m phát t o áp l c m nh m ch ng l i các chính sách Chínhăsáchăđiăt m tăh ng khác, kích thích s khác bi t l n gi a t l l m phát

th c t và t l l m phát d ki n trong m tămôiătr ngănh ăv y không ai có th

t nh ng gì mà l m phát th c t có th đemăl i”

Friedmană(1977)ăc ngăthi t l p m i quan h gi a s b tăđ nh trong l m phát

cao và các ho tăđ ng kinh t th c Ông gi i thích r ng s không ch c ch n c a l m

phát có th làm:ă(1)ăt ngăt l th t nghi p t nhiên; và (2) làm cho h th ng giá c

đ nh, bi n đ ng trong l m phát s làm gi m hi u qu kinh t Quanăđi m này c a

Friedmanăđ c Ball (1992) phát tri n chính th c v i l p lu n v thông tin b t cân

x ng, công chúng bi t r ng m t nhóm nhà ho tăđ nh chính sách có kh n ngăch u

chi phí kinh t khi l m phát gi m trong khi nhóm khác thì không Khi l m phát

gi m, c hai nhóm các nhà ho chăđ nh chính sách s duy trì tình tr ng này Khi l m

phát cao thì ch nhóm có kh n ngăch uăđ ng nh ng chi phí kinh t cao m i có th

làm gi m l m phát.ăTheoăđó,ăm t s giaăt ngătrongăl m phát s làm t ngăs b tăđ nh

đ nh chính sách có th gi m l m phát

2.3.2 Gi thuy t c a Cukierman và Meltzer (1986) - M c đ bi n đ ng c a

l m phát càng cao càng làm t ng m c l m phát trung bình

Cukiermanăvàăεeltzeră(1986)ăđưăphátătri n lý thuy t d aăvàoăđ tin c y, t c

đ t ngătr ng ti n t và s m ăh trong m t h th ng ti n t không có kh n ngă

ki m soát hoàn toàn và các nhà ho chăđ nh chính sách có th t n d ng l i th n m

gi thông tin đ th c hi n m c tiêu c a mình V i s ki m soát ch t ch , m t vài giaiăđo n ki m soát t căđ t ngătr ng ti n t đ đ thuy t ph c công chúng r ng s

t ngătr ng ti n t s th păh nătrongăkho ng th i gian r t dài K t qu đ tăđ c là

l m phát k v ng s gi m nhanh T l t ngătr ng ti n t khôngănh ăk v ng, nó

ch gi m trong m t th iăgianăt ngăđ i ng năvàăkèmătheoăđóălàăt l th t nghi p

t ngăđ i th p Tuy nhiên, n u các nhà ho chăđ nh chính sách không ki m soát t t

t ngătr ng ti n t , chính sách gi m l m phát m t r t nhi u th iăgianăđ tr thành

l th t nghi păt ngăcao.ăChiăphíăvi c gi m l măphátăc ngăt ngăcaoăh n.ă n m t th i

đi m nh tăđ nh, công chúng có th s t đi u ch nh d đoánăc a mình phù h păh nă

v i tình hình th c t

Fischeră(1984)ăđưă căl ng chi phí gi m l m phát v iătrongăhaiătr ng h p

k t qu cho th y r ng chi phí gi m l m phát khá nh y c mătr c s bi năđ ng trong

k v ng Cukierman và Meltzer (1986) ki măđ nh t căđ thayăđ i m t s y u t c ă

đ nh chính sách, k t qu chính cho th y các nhà ho chăđ nh chính sách không nh t

thi t ph i n l c ki m soát m iăchínhăsách.ăThayăvàoăđó,ăh có th ch n cách gia

t ngăs m ăh vì Cukierman và Meltzer cho r ng có th đ t m t m căm ăh trong

chính sách m t cách t iă u.ăTheoăđó,ăchínhăph có th thích gi m t m căđ bí m t thôngătinăcaoăh nătrongăcácăchínhăsáchăđ t ra Lý do d dàng nh n th yăđóălàăm t

sách ki m soát t tă h nă th iă đi m bi nă đ ng b t ng trong ti n t Cukierman và

Meltzer nh n th y r ngătrongătr ng h p thông tin b t cân x ng, các nhà ho chăđ nh

chính sách ti n t v iăđ ngăc ăchínhătr c a mình s t iăđaăhóaăcácăm c tiêu riêng là

tích c c kích thích n n kinh t thông qua nh ng bi năđ ng b t ng trong ti n t và

đangăth c hi năđánhăđ i gi a ni m tin c a công chúng v i nh ng thông tin n m gi màăkhôngăđ công chúng bi t.ăKhiăt ngătr ng ti n t bi năđ ng nhi uăh năk v ng,

lúc này, chính m căđ t ngătr ng ti n t hi n t i s chuy n t i thông tin cho công

chúng v s t ngătr ngătrongăt ngălaiăb i s duy trì trong các m c tiêu c a các

nhà ho chăđ nh chính sách M c dù k v ng h p lý, thông tin l i không hoàn h o,

k t qu là công chúng không th phân bi t m t cách chính xác nh ngăthayăđ i liên

t c khác nhau, công chúng s nh n ra nh ngăthayăđ i trong các m c tiêu ho chăđ nh

chính sách Cukierman và Meltzer (1986) cho th y s giaăt ngăm căđ không ch c

ch nătrongăt ngătr ng ti n t và l m phát s t ngăt l l m phát trung bình t iă uăvìă

đ tăđ c m cătiêuăkíchăthíchăt ngătr ng s năl ng.ăNh ăv y, công chúng có th ngàyăcàngăm ăh nhi uăh năđ năgi n ch vìăn ngăl c c a các nhà ho chăđ nh chính

sách càng không rõ ràng trong vi c n l c ki m soát t tăh nănh ng th iăđi m ti n t

Trong khi nhà ho chă đ nh chính sách n m rõ m c tiêu c a mình thì công

chúng không bi t gì, công chúng luôn ph iă phánăđoánăvàăđ aăraă cácăk v ng v

hành vi c a các nhà ho chăđ nh chính sách H cho r ng b i vì giá tr trung bình và

ph ngăsaiăc a t căđ t ngătr ng ti n t có m i liên h tích c c v i m căđ nhi u

lo n trong ki m soát ti n t , nó hàm ý r ng có s t n t i c a m t m i quan h tích

c c chéo gi aătrungăbìnhăvàăph ngăsaiăc a l m phát Khuôn kh lý thuy t c a h

cho th y s giaă t ngă tínhă b t n trong l m phát (tín hi u nhi u ho c nh ng bi n

đ ng b t ng ) d năđ n m t m c l măphátătrungăbìnhăcaoăh n.ă i u này là do trong

mô hình c a h t l t ngătr ng ti n t có m i liên h tích c căđ n l i ích biên c a

các quy tăđ nh b t ng t chính ph

2.3.3 Gi thuy t c a Holland (1995) - M c đ bi n đ ng c a l m phát t ng

d n đ n m c l m phát gi m

i l p v i Cukierman và Meltzer (1986),ăquanăđi m c a Holland (1995) l p

lu n tính b t n c a l măphátăt ngăcaoălàmăgi m m c l m phát trung bình Ông l p

lu n r ng bi năđ ng l m phát cao là t n th tăliênăquanăđ n vi c ho chăđ nh chính sách,ăthúcăđ y nh ng nhà ho chăđ nh chính sách s h ngăđ n vi c gi m l m phát trongăt ngălai

Holland (1995)ăchoăr ngăkhiăcóăm tăđ ngăc ănh tăđ nhătrongăchínhăsáchăđ că

đ tăra,ăs ăgiaăt ngătínhăb tă năc aăl măphátăs ăt oăraăph nă ngăh ngăt iăchínhăsáchă

th tăch tăti năt ăvàăt ăl ăl măphátătrungăbìnhăth păh năđ ăăgi măthi uăcácăchiăphíăth că

t ăt ăs ăkhôngăch căch năv ăl măphát.ă i uănàyăcóănhi uăkh ăn ngăx yăraăkhiăNgânăhàngăTrungă ngăđ căl păv iăcamăk tă năđ nhăgiáăc ătrongădàiăh n.ă

2.3.4 Gi thuy t c a Fischer Black (1987) - S n l ng bi n đ ng càng

nhi u càng làm t ng t c đ t ng tr ng kinh t và làm gi m l m phát

FischerăBlackă(1987)ăđưănghiênăc u m i liên h gi a bi năđ ng s năl ng và

các m i quan h gi a r i ro và t su t sinh l i v iămôăhìnhăđ nh giá tài s n v n

CAPM S d ng các khái ni m v r i ro và t su t sinh l i v iămôăhìnhăđ uăt ăth c,

đi m mà không ph i t n kém b t k chi phí nào, ông l p lu n r ng khi m t n n kinh

th là làm kinh t t ngătr ngăcaoăh n Tính b t n trong c u hàng hóa, d ch v s

t o nên s b t n nhi uăh nătrongăs năl ng dài h n, d năđ n th t nghi pănh ăm t

s đánhăđ i t m th i Các nhân t đ c bi t trong s n xu t hàng hóa và d ch v s

các ch tr ng trong dây chuy n s n xu t s đ c l păđ y b i các y u t k thu t

m i Công ngh k thu tămangăđ n nhi u m c r i ro và t su t sinh l i k v ng tùy

m c b t n và t l th t nghi păt ngălên,ăcùngăv i m t m c t ngătr ng kinh t bình

quân caoăh n Chính sách ti n t , lãi su t và chính sách tài khóa không có vai trò

đ c bi t trong mô hình này L măphátăc ngăs không có vai trò gì trong mô hình

này D i chu k kinhădoanhănày,ătácăđ ng c a hi năt ngăt ngătr ng s năl ng và

th t nghi p giaăt ngăs d năđ n m t r i lo năđángăk do cung l năh năc u vàăđi u

này là m t trong các nguyên nhân làm gi m l m phát Blackăc ngăđưăkh ngăđ nh

r ng chính sách ti n t không ph i là nguyên nhân d năđ n s bi năđ i trong t l

l m phát M c dù các chính sách ti n t có nhăh ngăđ n l măphát,ăchúngăc ngăs khôngăcóăỦăngh aătácăđ ng lên chu k kinhădoanhătrongămôăhìnhăđ c xây d ng

trong nghiên c u này

2.3.5 Gi thuy t c a Deveraux (1989) - M c đ bi n đ ng c a s n l ng

càng cao càng làm t ng m c l m phát trung bình

Deveraux (1989) h p th c hóa m i liên h gi a s giaăt ngăbi năđ ng c a

các bi n trong n n kinh t th c và l m phát v i m t lý thuy tă“tíchăc c”ăv khuôn

kh chính sách ti n t ,ă đ aă raă k t lu n trái v iă quană đi m c a Black trên

Deveraux đưă ch ng minh r ng bi nă đ ng c a các ch tiêu kinh k th c th pă h n

t ng giá tr bi năđ ng trong ti năl ngăt iă u.ăK t qu chính trong nghiên c u cho

r ng có m t m i quan h tích c c gi a t l l m phát bình quân v i m căđ bi n

đ ng trong n n kinh t th c và gi a l m phát bình quân v i bi nă đ ng c a s n

l ng Trong nh ng k t qu chính th c, ông l p lu n r ng m căđ bi năđ ng c a

này d năđ n t l l măphátăbìnhăquânăcaoăh n.ăV i l p lu n r ng nh ng bi năđ ng

trong ti năl ngăcóăm i quan h tiêu c c v iăph ngăsaiăc a các bi năđ ng trong