DỰ BÁO KIỆT QUỆ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP PHI TÀI CHÍNH NIÊM YẾT TẠI SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP. HỒ CHÍ MINH.PDF

GI IăTHI U 1.1 V năđ ănghiênăc u Vi tăNamăgiaănh păT ăch căkinhăt ăth ăgi iăWTO ngƠyă07/11/2006ăvƠăđ căcôngă nh nălƠăthƠnhăviênăchínhăth căvƠoă11/01/2007ăđƣăm ăraăc ăh iăr ngăl năchoăhƠ

B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O

TR NGă IăH CăKINHăT ăTHÀNHăPH ăH ăCHệăMINH

INHăTH ăHUY NăTRỂM

D BÁO KI T QU TÀI CHÍNH DOANH NGHI P PHI TÀI CHÍNH NIÊM Y T T I S GIAO D CH

CH NG KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mƣăs : 60340201

LU NăV NăTH C S KINH T

NG IăH NGăD NăKHOAăH C PGS TS:ăLểăPHANăTH ăDI UăTH O

Tp.ăH ăChíăMinhăậ N mă2013

L IăCAMă OAN

Tôiă xină camă đoană đơyă lƠă côngă trìnhă nghiênă c uă c aă tôiă d iă s ă h ngă d nă c aă

PGS.TS LêăPhanăTh ăDi uăTh o S ăli uăth ngăkêătrungăth c.ăN iădungăvƠăk tăqu ănghiênăc uăc aălu năv nănƠyăch aăt ngăđ căcôngăb ăchoăt iăth iăđi măhi nănay

Thành ph H Chí Minh, ngày… tháng… n m 2013

Tácăgi

inhăTh ăHuy năTrơm

M CăL C

Trang TRANGăPH ăBỊA

2 T NGăQUANăCÁCăNGHIểNăC Uă CăCỌNGăB 4

2.1 T ngăquanăcácănghiênăc uăd ăbáoăpháăs nătrênăth ăgi i 4

2.6 Nghiênăc uăc aăSudheerăChavaăvƠăRobertăA.ăJarrowă(2004) 14 2.7 Nghiênăc uăc aăJohnăY.Campbell,ăJensăHilscherăvƠăJan Szilagyi (2008) 15

2.9 Nghiênăc uăc aăYingăWuangăvƠăMichaelăCampbellă(2010) 21

2.10 T ngăh păv ăcácăk tăqu ănghiênăc u 24

4 N IăDUNGăVÀăK TăQU ăNGHIểNăC U 49

DANHăM CăTÀIăLI UăTHAMăKH O

PH ăL C

đ căcôngăb ăc aăcácădoanhănghi păphiătƠiăchínhăniêmăy tătrênăs ăgiaoăd chăch ngă

khoán thƠnhăph ăH ăChíăMinh (HOSE) giaiăđo nă2007-2012,ăsauăđóăti năhƠnhăphơnă

tích h iăquyălogisticăđ aăraă căl ngăxácăsu tăki tăqu ăc aăcôngătyăphiătƠiăchính.ă

K tă qu ă tínhă toánă sauă đóă đ că ki mă đ nhă l iă v iă th că t ă ki tă qu ă c aă cácă doanhănghi pănƠyăc ngătrong giaiăđo nănghiênă c uă giúpăđánhăgiáă m tăcáchăkháchăquanătínhă ngăd ngăc aămôăhìnhătrongăđi uăki năth ătr ngăVi tăNam

T khóa: ki tăqu ătƠiăchính,ăch ăs ătƠiăchính,ămôăhìnhăd ăbáo

DANHăM CăKụăHI U VÀăT ăVI TăT T

BCTC Báo cáo tài chính

BS Mô hìnhănghiênăc uăc aăBharathăvƠăShumwayă(2008)

BSM Môăhìnhănghiênăc uăc aăBlackăvƠăSholesă(1973),

và Merton (1974)

CHS Môăhìnhănghiênăc uăc aăJohnăY.Campbell,ăJensăHilscheră

và Jan Szilagyi (2008)

HOSE S giaoăd chăch ngăkhoánăthƠnhăph ăH ăChíăMinh

MDA Phân tích đaăy uăt ăphơnăbi t

OPM Môăhìnhăgiáăquy năch nă(OptionăPricingăModel)

TCTD T ăch cătínăd ng

TSC TƠiăs năc ăđ nh

VCSH V năch ăs ăh u

DANHăM CăHỊNHăV

Hìnhă3.1:ăL uăđ ănghiênăc u 33

Hình 4.1: K tăqu ăki măđ nhăd ăbáoăki tăqu ătƠiăchínhăgi a 58

DANHăM CăB NGăBI U

B ngă2.1:ăB ngăth ngăkêăcácăch ăs ătƠiăchínhătrongănghiênăc uăc aăBeaveră(1966) 5

B ngă2.2:ăB ngăth ngăkê môăt ăvƠăki măđ nhăm căỦăngh a 7

B ngă2.3:ăB ngăt ngăh păcácămôăhìnhăd ăbáoăpháăs năc aăAltman 10

B ngă2.4:ăB ngăt ngăh păđ ăchínhăxácăc aăcácămôăhìnhănghiênăc uăc aăAltman 11

B ngă2.5:ăB ngăth ngăkêămôăt ăbi nătrongănghiênăc uăc aăCHSă(2008) 18

B ngă2.6:ăB ngăk tăqu ăh iăquyălogisticătrongănghiênăc uăc aăCHSă(2008) 19

B ngă2.7:ăB ngăk tăqu ăd ăbáoăc aăYingăWuangăvƠăMichaelăCampbellă(2010) 22

B ngă2.8:ăB ngăk tăqu ăd ăbáoărútăg nătrongănghiênăc uăYingăWuang 23

B ng 2.9: T ngăh păcácăbi năđ căl păđ căs ăd ngătrongăcácănghiênăc u 26

B ng 2.10: T ngăh păcácănghiênăc u 27

B ngă3.1: B ngăt ngăh păbi năđ căl pătheoănghiênăc uăc aăCHSă(2008) 35

B ngă3.2: B ngăt ngăh păcácăbi năđ căl pătrongămôăhìnhănghiênăc u 38

B ngă3.3:ăS ăl ngăcôngătyăb ăh yăniêmăy tătrênăsƠnăHOSE 40

B ngă3.4:ăCácăquyăđ nhăc ăphi uăb ăh yăniêmăy t/giaoăd chăb ăki măsoát 43

B ngă3.5:ăS ăl ngăcácăc ăphi uăb ăh yăniêmăy tăgiaiăđo nă2007ă- 2012 43

B ngă3.6:ăS ăl ngăcácăc ăphi uăb ăh yăniêmăy tăho căc ăphi uăgiaoăd ch 44

B ngă3.7:ăB ngăth ngăkêămôăt ăbi năc aătoƠnăb ăcácăquanăsát 47

B ngă3.8:ăB ngăth ngăkêămôăt ăbi năc aăcácăcôngătyăki tăqu 47

B ngă4.1:ăPhơnătíchăt ngăquanăcácăbi nătrongămôăhìnhăbi năs ăsách 49

B ngă4.2:ăPhơnătíchăt ngăquanăcácăbi nătrongămôăhìnhăbi năth ătr ng 49

B ngă4.3:ăMôăhìnhăh iăquyăph 50

B ngă4.4:ăK tăqu ăh iăquyălogisticăc aămôăhìnhăbi năs ăsách 51

B ngă4.5:ăK tăqu ăh iăquyălogisticăc aămôăhìnhăbi năs ăsách 52

B ngă4.6:ăK tăqu ăh iăquyălogisticăc aămôăhìnhăbi năth ătr ng 53

B ngă4.7:ăK tăqu ăh iăquyălogisticăc aămôăhìnhăbi năth ătr ng 54

B ngă4.8:ăK tăqu ăh iăquyălogisticăc aămôăhìnhăbi năth ătr ng 55

B ngă4.9:ăK tăqu ăki măđ nhăWaldăc aămôăhìnhăbi năs ăsách 56

B ngă4.10:ăK tăqu ăki măđ nhăWaldăc aămôăhìnhăbi năth ătr ng 57

1 GI IăTHI U

1.1 V năđ ănghiênăc u

Vi tăNamăgiaănh păT ăch căkinhăt ăth ăgi iă(WTO) ngƠyă07/11/2006ăvƠăđ căcôngă

nh nălƠăthƠnhăviênăchínhăth căvƠoă11/01/2007ăđƣăm ăraăc ăh iăr ngăl năchoăhƠngăhóaăvƠăd chăv ăVi tăNamăthơmănh păth ătr ngăr ngăl năg mă155ăn căthƠnhăviên,ăchi mă97%ăGDPătoƠnăc u.ăSauăh nă6ăn măgiaănh păWTO,ăkinhăt ăVi tăNam đƣăcóă

nh ngăh i nh păm nhăm ătrênăm iăl nhăv c, đ căbi tătrongăl nhăv căth ngăm iăd chă

v ăBênăc nhăđó, các tháchăth căn yăsinhăb iăs căépăc nhătranhăgiaăt ng,ăk ăc ătrênă

th ătr ngătrongăn cădoăph iăt ngăb căm ăc aăth ătr ngăchoăcácădoanhănghi pă

n c ngoƠi.ăM tăkhác,ăs liênăthôngăv iăth ătr ngăqu căt ăkhi n nh ngăbi năđ ngă

c aăth ăgi iătácăđ ngăvƠoăVi tăNamănhanhăh năvƠăm nhăh n T ăm tăn năkinhăt ăcóătrìnhăđ ăphátătri năth pănayăh iănh păv iăkinhăt ătoƠnăc uăthìăcácădoanhănghi păVi tă

Nam không tránhăkh iănh ngăb ăng ,ăs ăh ăvƠăthuaăthi t

H n m t n măsau, kho ngăthángă9/2008 c ăth ăgi iăchaoăđ oăkhiăch uă nhăh ngă

c aăcu căkh ngăho ngăkinhăt ăth ăgi iăb tăngu năt ăM ăT ăs ăsuyăthoáiăc aăth ă

tr ngănhƠăđ tă M ăv iănguyênănhơnăđ cănh căđ nă nhi uănh tălƠă “choăvayăd iăchu n”,ăcu căkh ngăho ngălanăsangăth ătr ngătƠiăchínhăvƠăt iăn năkinhăt ătoƠnăc u.ăCácă đ iă giaă c aă M nh Fannieă Maeă vƠă Freddieă Macă b ă qu că h uă hóa;ă Lehmană

Brothers, WashingtonăMutualătuyênăb ăpháăs n;ăMerillăLynchăb ăBankăofăAmerica muaăl iăcònăAIGăph iănh năhƠngăch căt ăUSDăc uătr ăt ăChínhăph ăM T ăchơuă

M ,ăcu căsuyăthoáiălanăsangăkh iăEUăvƠăchơuăÁănh ăm tăc năđ iăd chăkhôngăcóăvaccineăphòngăng a,ăkh ăn ngăch yăch a đ căch căcònăkéoădƠi Vi tăNamăv aăgia

nh păWTO nh conăng iăcó th tr ngăm iăl n,ăs căđ ăkhángăcònănonăn t thìăkh ă

n ngănhi măb nhălƠăt tăy u

Nh ngăthôngătinăd iăđơyăkhi năcácăchuyênăgiaăkinhăt ăc ng nh ăcácăchínhătr ăgiaă

Vi tăNamăquanăng i.ăTr iăquaăn mă2008ăđ yăkhóăkh n,ăchuy năgiaoăn mă2009ălƠăs ă

đe d aătr cănh tăv iănh ngădoanhănghi păv aăvƠănh ăc aăVi tăNam 95% trong kho ng 350.000ădoanhănghi pălƠădoanhănghi pănh ăvƠăv aătheoătiêuăchíăv năd iă10

t ăđ ngăvƠăd iă300ălaoăđ ng thì 200.000ădoanhănghi păchi mă60%ăg păkhóăkh n,ă

70.000ădoanhănghi păng ngătr ,ăđóngăc aăho căđƣăpháăs n;ăch ăcóăkho ngă200.000ă

doanhănghi păđangălƠmă năt tă(Theo Hi păh iădoanhănghi păv aăvƠănh ăVi tăNam) Conăs ădoanhănghi păpháăs năkhôngăng ngăgiaăt ng.ăN uănh ăn mă2010ălƠă43.000ădoanhănghi pătuyênăb ăgi iăth ,ăpháăs năthìătính đ năh tăngƠyă31/12/2011 có 79.014 doanhănghi păgi iăth (Theoăbáoăcáoăc aăPhòngăcôngănghi păvƠăTh ngăm iăVi tă

Nam, 14/3/2012) nă18/4/2013,ăc ngătheoăbáoăcáoăc aăt ăch cănƠyăthìătrongăn mă

2012 có 58.128ădoanhănghi p pháăs n Nêuănh ngăconăs ădoanhănghi păpháăs năđ ă

hình dung h uăqu n ăx uăđangălƠăv năđ ănh cănh i,ăn năth tănghi păgiaăt ng,ăl măphátăleoăthangăvƠănhi uăv năn năxƣăh iăt ăđơyăc ngăn yăsinh

T ăth căt iăc păthi tănƠy,ălu năv nănghiênăc uămôăhìnhăd ăbáoăki tăqu ătƠi chính

tr căkhiădoanhănghi pălơmăvƠoăpháăs n cho các doanhănghi păVi tăNamănh măgiúpă

b oăv ăquy năl iăc aănhƠăđ uăt ,ăcácăt ăch cătínăd ng,ăcácăđ iătácăvƠăng iălaoăđ ngă

c aădoanhănghi păc ngănh ăgiúpăchínhădoanhănghi păth căhi năhi uăqu ăngu năv n,ăkhôngăđ uăt ădƠnătr i,ăkhông dùng v năng năh năđ uăt ădƠiăh năhayăc nhăbáoădoanhănghi păth căhi nătáiăc ăc u,ătinh gi năb ămáyăđ ăkhôngăb ăr iăvƠoătìnhătr ngăki tăqu ătƠiăchínhămƠăd năđ năpháăs n

1.2 M cătiêu nghiên c u vƠăcơuăh iănghiênăc u

M căđíchăc aăđ ătƠiălƠăđánhăgiáăkh ăn ngăd ăbáoăki tăqu ătƠiăchính b ngămô hình

h iăquyălogistic trênăc ăs ăd ăli uăthuăth păt ăcácăbáoăcáoătƠiăchínhăc aăcác công ty

phi tài chính niêmă y t trênă s ă giaoă d chă ch ngă khoánă thƠnhă ph ă H ă Chíă Minhă

(HOSE) C th ,ălu năv năt păh păvƠăphơnălo iăs ăl ngăcácăcôngătyăhi năđangăho tă

đ ngăvƠăcôngătyăkhôngăcònăho tăđ ngătrênăHOSE giaiăđo nă2007 - 2012 Sauăđó tác

gi tính toánăcácăch ăs ătƠiăchínhăc ăth ăvƠăxơyăd ngăbi năd ăli uătheoăyêuăc uăc aă

mô hình h iăquyă logistic Ti pătheo, lu năv năs ăd ngăch ngătrìnhăEviewăphiên

b nă 7.0ă đ ă th că hi nă mô hình h iă quyă logistic Cu iă cùng, nghiênă c uă ti nă hƠnhă

ki măđ nhăk tăqu ăd ăbáoăv iăk tăqu ăth căt ăđ ăxemăxétăm căđ ăchínhăxácăc aămô

hình d ăbáoătrong đi uăki năth ătr ngăVi tăNam

C năc ătìnhăhìnhăkinhăt ăVi tăNamăhi nănayăvƠăt ănh ngănghiênăc uăđ căcôngăb ,ă

cơuăh iănghiênăc uăđ căđ tăraătrongăđ ătƠiănƠyălƠăli u có th nh n bi t đ c các

d u hi u ki t qu tài chính c a doanh nghi p t i Vi t Nam b ng mô hình h i quy

logistic

1.3 iăt ngănghiênăc uăvƠăph măviănghiênăc u

iăt ngănghiênăc uăc aăđ ătƠiălƠăd ăbáoăkh ăn ngăki tăqu ăc aăcác công ty phi tài chínhăniêmăy tătrênăs ăgiaoăd ch ch ngăkhoánăthƠnhăph ăH ăChíăMinh v iăb ăd ă

li uănghiênăc uăđ căl yătheoăn mătrongăph măviănghiênăc uăđ căgi iăh nătrongăkho ngăth iăgianăt ăn mă2007 đ năn mă2012

2 T NGăQUANăCÁCăNGHIểNăC Uă CăCỌNGăB

2.1 T ngăquanăcácănghiênăc uăd ăbáoăpháăs nătrênăth ăgi i

Tr iăquaăm tăth iăgianădƠi,ăd ăbáoăpháăs năđƣăvƠăđangătr ăthƠnhăm tăch ăđ ăh tăs căquanătr ngătrongătƠiăchínhădoanhănghi p Cóăr tănhi uăph ngăphápăxơyăd ngămôăhìnhăd báoăpháăs nătrênăth ăgi iăđƣăđ căphátătri năvƠăápăd ngăg m ph ngăphápăphơnătíchăbi tăs ăđ năbi n,ăph ngăphápăphơnătíchăđaăy uăt ăphơnăbi t, ph ngăphápă

phơnătíchăh iăquyălogistic và ph ngăphápăphân tích Probit

Trongăm cănƠy,ălu năv nătrình bày tóm t tăcácănghiênăc uăđi năhìnhăc aăm tăs ătácă

gi ătrênăth ăgi i v ăd ăbáoăpháăs nădoanhănghi p,ăt pătrungăvƠoămôăhìnhăh iăquyă

logistic mƠăđ ătƠiăs ăápăd ng

2.2 Nghiênăc uăc aăWilliamăBeaveră(1966)

WilliamăBeaveră(1966)ăđƣă ngăd ngămôăhìnhăd ăbáoăpháăs nădoanhănghi păd aătrênăcácăch ăs ătƠiăchính.ăB ngăcáchăs ăd ngăphơnătíchăbi tăs ăđ năbi n,ătácăgi ăphơnălo iă30ăch ăs ătƠiăchínhăthƠnhă6ănhóm.ăSauăđó,ătácăgi ăti năhƠnhăch nă1ăch ăs ăt ăm iă

nhóm có saiăs ăph nătr mănh ănh t đ ăphơnătích,ăđánhăgiá,ăd ăbáo

Beaver đƣănghiênăc uăth cănghi mătrênă79ădoanhănghi păkinhădoanhăv ăn ăvƠăm tă

s ăl ngăt ngă ngăcácădoanhănghi păkinhădoanhăthƠnhăcôngătrongăgiaiăđo nă1954

-1964 K tăqu ănghiênăc uăchoăth yădoanhănghi păv ăn ălƠănh ngădoanhănghi păcóăítă

ti năm t,ăítăhàngăt năkho nh ngăcóănhi uăkho năph iăthu Tácăgi ăch ăraăr ngăt ăl ă

ti năm t/t ngăn ăph iătr ălƠăch ătiêuăquanătr ngănh t trongăvi căd ăbáoăd uăhi uăki tă

qu ătƠiăchínhăvìăđơyălƠăch ătiêuăth ăhi nărõăkh n ngăthanhătoánăc aădoanhănghi p NgoƠiăra,ăt ăsu tăsinhăl iăc aătƠiăs n (thuănh păthu n/t ngătƠiăs n)ăvƠăh ăs ăn ă(t ngă

n /t ngătƠiăs n)ăc ngăh tăs căquanătr ngăb iăchúngăph năánhăhi uăqu ăho tăđ ngăkinhădoanhăvƠăm căđ ăr iăroătƠiăchínhămƠădoanhănghi păđangăph iăđ iăm t

B ngă2.1:ăB ngăth ngăkêăcácăch ăs ătƠiăchínhătrongănghiênăc uăc aăBeaver (1966)

1ăn m 2ăn m 3ăn m 4ăn m 5ăn m

Ti năm t/t ngăn ăph iătr

Pháăs n -0.20 -0.05 0.05 0.15 0.20 Bình

Thuănh păròng/t ngătƠiă

s n

Pháăs n -0.23 -0.08 -0.04 0.01 0.02 Bình

(Ngu n: The Journal of Accounting Research, No.4 (1966), pp.71-111)

B ngă2.1 choăth yăt tăc ăcácăch ătiêuătƠiăchínhăc aădoanhănghi pă v ăn ăth păh nănhi uă soă v iă doanhă nghi pă ho tă đ ngă bìnhă th ng ngă d ngă vƠoă th că ti n,ă khiă

mu năphátăhi năm tădoanhănghi p cóănguyăc ăki tăqu ătƠiăchínhăch ăc năsoăsánhăcácă

ch ăs ătƠiăchínhăc aădoanhănghi păđóăv iăm cătrungăbìnhămƠăWilliamăBeaverăđƣăk tă

lu n Beaverănh năraăkh ăn ngăc aăm iăt ăs ătrongăd ăbáoăpháăs năvƠăk tălu năr ngăphơnătíchăt ăs ăcóăth ăđ căth căhi năđ ăd ăbáoăpháăs n 5ăn mătr căkhiăx yăraăpháă

s nătrênăth căt H năch ăc aănghiênăc uălƠăbi năd ăli uăđ căl yăt ăngu nălƠăcácăbáoăcáoătƠiăchínhăs ăkhôngătránhăkh iăcácăsaiăl chăv ăthôngătinăkhiăcácăcôngătyăkhácă

nhauăápăd ngăcácăph ngăphápăk ătoánăkhácănhauăvìăm căđíchăriêngăc aăh ăvƠăth m chíălƠăhƠnhăviăgianăl nătrongăbáoăcáoătƠiăchính

2.3 Các nghiênăc uăc aăEwardăI.ăAltman

Mô hình Altman (1968)

Z-score - H ăs ăd ăđoánănguyăc ăpháăs năc aădoanhănghi pătrongăvòngă2ăn măt iă

đ că Edwardă I.ă Altman,ă giáoă s ă tƠiă chínhă tr ngă iă h că Newă Yorkă (Hoaă K ),ăcôngăb ăl năđ uăvƠoăthángă9/1968ătrênăt păchíăThe Journal of Finance v iăch ăđ ă

nghiênă c uă “Các ch s tài chính, phân tích đa y u t phân bi t và d báo phá

s n”

Altmană(1968)ăápăd ngăph ngăphápăphơnătíchă đaă y uăt ăphơnă bi tă(Multivariateă

Discriminant Analysis- MDA)ăv iăcácăch ăs ătƠiăchínhăvƠăvi cănh nădi nănh ngăch ă

s ătƠiăchínhănƠyăcóăth ăd ăbáoăpháăs năd aătrênăc ăs ăs ăli uăc aă66ădoanhănghi pă

t iăM ăToƠnăb ă66ădoanhănghi pănghiênăc uăđ căchiaălƠmăhaiănhóm,ăm iănhómă

g mă33ădoanhănghi p.ăNhómă1ăg măcácădoanhănghi pă đƣăn păđ năpháăs nă(theo

ch ngă10ăc aălu tăPháăs năHoaăK )ăt ăn mă1946ăđ nă1965;ănhómă2ăg măcácădoanhănghi păkhôngăb ăpháăs năvƠăv năho tăđ ngăbìnhăth ngăđ năn mă1966.ăCác công ty

đ căphơnălo iătheoăngƠnhăngh ăvƠăquiămôădoanhănghi păđ căgi iăh năm cătƠiăs nă

t ă1ătri uăUSDăđ nă25ătri uăUSD D ăli uăđ căxơyăd ngăt ăs ăli uăc aăbáoăcáoătƠiă

chính, Altman tínhăraă22ăch ăs ătƠiăchínhăchiaăthƠnhă4 nhóm baoăg m: nhómăch ăs ăthanhăkho n,ănhómăch ăs ăkh ăn ngăsinhăl i,ănhómăch ăs ăđònăb y tài chính và nhóm

ch ăs ăhi uăqu ăs ăd ngătƠiăs n K tăqu ăcóă5ăch ăs ăđ căđ aăvƠoămôăhìnhăd ăđoánă

kh ăn ngăpháăs nătheoă4ătiêuăchí:ă(1)ăquanăsátăỦăngh aăth ngăkêăc aăph ngătrìnhănhi uăbi n;ă(2)ăđánhăgiá m căđ ăt ngăquanăgi aăcácăbi năliênăquan;ă(3)ăquanăsátă

kh ăn ngăd ăđoánăchínhăxácăc aămôăhình;ă(4)ăphánăxétăc aăchuyênăgiaăphơnătích.ă

S ăd ă5ăch ăs ăđƣăđ căch năvìăchúngăth ăhi năt tănh tătrongăvi căd ăbáoăpháăs năc aă

các công ty là X1, X2, X3, X4, X5, trongăđó,

 X1 = V năl uăđ ng/T ngătài s n

 X2 = L iănhu năgi ăl i/T ngătƠiăs nă

 X3 = L iănhu nătr căthu ăvƠălƣiăvay/T ngătƠiăs nă

 X4 = Giá tr ăth ătr ngăc aăv năch ăs ăh u/Giáătr ăs ăsáchăc aăt ngăn

 X5 = Doanh s /T ngătƠiăs nă

T ăđó,ăAltmanăxơyăd ngănênăh ăs ăZ

Z = 0.012X1 + 0.014X2 + 0.033X3 + 0.006X4 + 0.999X5 (2.1)

vƠăđánhăgiáăkh ăn ngăpháăs năc aădoanhănghi pătheoă3ăm căđ , n u Z > 2.99 doanh nghi păn mătrongăvùngăanătoƠn,ăch aăcóănguyăc ăpháăs n;ăn u 1.8 < Z < 2.99 doanh nghi păn mătrongăvùngăc nhă báo,ăcóăth ăcóănguyăc ăpháăs n;ăn u Z < 1.8 doanh nghi păn mătrongăvùngănguyăhi m,ănguyăc ăpháăs năcao.ă

Cácătrungăv ăbi năc aă2ănhómădoanhănghi păvƠăk tăqu ăth ngăkêăF nh ăsau

B ngă2.2:ăB ngăth ngăkê môăt ăvƠăki măđ nhăm căỦăngh aă trongănghiênăc uăđ uătiênăc aăAltmană(1968)

Trênăth căt ,ăv năt năt iăm tăs ăỦăki năchoăr ngămôăhìnhăg cănƠyăc aăAltmanăch ăcóă

th ăápăd ngăchoăcácăcôngătyăđ iăchúngădoăcóăbi năX4 c năđ năd ăli uăv ăc ăphi uă

(giáătr ăth ătr ngăc aăv năch ăs ăh u/giáătr ăs ăsáchăc aăt ngăn ).ăChínhăvìăth ,ăsauăđóăAltmanăđƣăđ ăngh ăđánhăgiáăl iămôăhìnhăb ngăcáchăthayăth ăgiáătr ăth ătr ngătrongăbi năX4b ngăgiáătr ăs ăsáchăc aăv năch ăs ăh u.ăK tăqu ălƠ,ămôăhìnhăZ’-score

m iăraăđ i

Z’ă=ă0.717X1 + 0.847X2 + 3.107X3 + 0.420X4 + 0.998X5 (2.2)

Trongăđó,

 X1 = V năl uăđ ng/T ngătƠiăs nă

 X2 = L iănhu năgi ăl i/T ngătƠiăs nă

 X3 = L iănhu nătr căthu ăvƠălƣiăvay/T ngătƠiăs nă

 X4 = Giáătr ăs ăsáchăc aăv năch ăs ăh u/Giáătr ăs ăsáchăc aăt ngăn ă

 X5 = Doanhăs /T ngătƠiăs nă

vƠăđánhăgiáăkh ăn ngăpháăs n c aădoanhănghi pătheoă3ăm căđ , n u Z’ă> 2.9 doanh nghi păn mătrongăvùngăan toƠn,ăch aăcóănguyăc ăpháăs n;ăn u 1.23ă<ăZ’ă< 2.9 doanh nghi păn mătrongăvùngăc nhăbáo,ăcóăth ăcóănguyăc ăpháăs n;ăn u Z’<1.23 doanh nghi păn mătrongăvùngănguyăhi m,ănguyăc ăpháăs n

Tuyănhiên,ădoăc ăs ăd ăli uăc aăcácăcôngătyăt ănhơnăh năch ănênăAltmanăđƣăkhôngă

th ăki mănghi măm ăr ngămôăhìnhănƠyătrênăcácăm uăth ăc păc aăcácăcôngătyăb ăki tă

qu ăvƠăkhôngăb ăki tăqu ătƠiăchính

Mô hình Altman, Hatzell và Perk (1995)

Xu tăphátăt ăth căt ăchoăth yăt ăs ădoanhăthu/t ngătƠiăs năthayăđ iăr tăl nătheoăt ngă

ngành ngh ăs năxu tăkinhădoanh Thôngăth ngăthìăt ăs ănƠyă ăcácăcôngătyăth ngă

m iăd chăv ăl năh năsoăv iăcôngătyăs năxu tăb iăcácăcôngătyăth ngăm iăd chăv ăcóănhuăc uăv năítăh n.ăDoăv y,ăt ămôăhìnhăg căn mă1968,ăAltmanăđƣăti năhƠnhăphơnătíchăđ ăchínhăxácăc a môăhìnhăkhiăkhôngăcóăbi năđ căl păX5 (doanhăthu/t ngătƠiăs n)ă

nh mă gi mă thi uă y uă t ă đ că thùă ngƠnhă ngh ă kinhă doanhă tácă đ ngă lênă môă hình NgoƠiăra,ăAltman,ăHatzellăvƠăPerkă(1995)ăc ngă ngăd ngămôăhìnhănƠyăđ ăđánhăgiáăcácăcôngătyăthu căn năkinhăt ăm iăn i,ăđ căbi tăcácădoanhănghi păMexicoăđƣăphátăhƠnhătráiăphi uăEuroătínhătheoăUSD Giáătr ăs ăsáchăc aăv năch ăs ăh uăđ căápă

d ngăchoăbi năđ căl păX4 trongănghiênăc uănƠy K tăqu ălƠ,ămôăhìnhăm iăZ”-score raăđ i

Trongăđó

 X1 = V năl uăđ ng/T ngătƠiăs nă

 X2 = L iănhu năgi ăl i/T ngătƠiăs nă

 X3 = L iănhu nătr căthu ăvƠălƣiăvay/T ngătƠiăs nă

 X4 = Giáătr ăs ăsáchăc aăv năch ăs ăh u/Giáătr ăs ăsáchăc aăt ngăn ă

vƠăđánhăgiáăkh ăn ngăpháăs n c aădoanhănghi pătheoă3ăm căđ ,ăn u Z”ă>ă2.6ădoanh nghi păn mătrongăvùngăanătoƠn,ăch aăcóănguyăc ăpháăs n; n u 1.1ă<ăZ”ă< 2.6 doanh nghi păn mătrongăvùngăc nhăbáo,ăcóăth ăcóănguyă c ăpháăs n;ăn u Z”ă<1.1 doanh nghi păn mătrongăvùngănguyăhi m,ănguyăc ăpháăs n

MôăhìnhăZ”- score này ápăd ngătrongăn năcôngănghi pămƠăs ătƠiătr ăchoătƠiăs năt oăraă s ă khácă bi tă l nă gi aă cácă doanhă nghi pă vƠă đƣă t oă nênă nh ngă đi uă ch nhă quană

tr ng

Mô hình Ling Zhang, Jerome Yen và Altman (2007)

Khôngăd ngăl iă ăđó,ăAltmanăđƣăk tăh păv iă2ătácăgi ălƠăLingăZhangăvƠăJeromeăYenă

ti năhƠnhănghiênăc uă 120ădoanhă nghi păt iă TrungăQu c.ăCácădoanhănghi păđ căchiaăthƠnhă2ănhómăg mănhómăb ătuyênăb ătƠiăchínhăy uăkémătrongăn mă1998ăho că

n mă1999ăvƠănhómăcóătìnhătr ngătƠiăchínhăt t K tăqu ălƠ,ămô hình Zchina-scoreăraăđ iăcóăt ăl ăd ăđoánăchínhăxácăcaoăvƠăđ căápăd ngăđ ăx păh ngăcácătráiăphi uăTrungă

Qu c

Trongăđó:

 X1 = V năl uăđ ng/T ngătƠiăs nă

 X2 = L iănhu năgi ăl i/T ngătƠiăs nă

 X6 = T ngăn /T ngătƠiăs nă

 X7 = L iănhu năsauăthu /T ngătƠiăs nă

vƠăđánhăgiáăkh n ngăpháăs n c aădoanhănghi pătheoă3ăm căđ ,ăn u Zchina > 0.9

doanhănghi păn mătrongăvùngăanătoƠn,ăs căkh eătƠiăchínhăt t; n u 0.5< Zchina < 0.9

doanhănghi păn mătrongăvùngăc nhăbáo,ăcóăth ăb ătuyênăb ălơmăvƠoătìnhătr ngătƠiă

chínhăy uăkém; n u Zchina < 0.5 doanhănghi păn mătrongăvùngănguyăhi m,ătình

hìnhătƠiăchínhăy uăkém

Nh ăv y,ătrongăkho ngăth iăgiană40ăn măsauăk ăt ăngƠyăđ aăraămôăhìnhăZ-score đ uă

tiên,ăAltmanăti păt căth ănghi mămôăhìnhăd ăbáoăpháăs nănƠyăv iănhi uăm uăkhácă

nhauăt iăcácăqu căgiaăkhácănhauătrênătoƠnăth ăgi i.ăC ăth

B ngă2.3:ăB ngăt ngăh păcácămôăhìnhăd ăbáoăpháăs năc aăAltman

Cùngăv iăcácănghiênăc uăm iăc aăAltman,ăđ ăchínhăxácăc aăcácămôăhìnhăd ăbáoăđƣă

đemăl iănh ngăk tăqu ăkh ăquan

B ngă2.4:ăB ngăt ngăh păđ ăchínhăxácăc aăcácămôăhìnhănghiênăc uăc aăAltman

M u

(1976-1995) (N=110)

M u

(1998-1999) (N=120)

(Ngu n t ng h p c a tác gi )

Quaăb ngăt ngăh pă2.3 nêuătrên,ăcóăth ănh năth yăđ ăchínhăxácăc aămôăhìnhăAltman trongănghiênăc uăg nănh tăt ă1997 - 1999ălƠă84%ăd aătrênă120ădoanhănghi păb ăv ă

n ătrongăgiaiăđo nănƠy.ă i uănƠyăch ngăt ăr ngămôăhìnhăAltmanăv năcóăgiáătr ăth că

ti năvƠălƠăm tătrongănh ngăcôngăc ătruy năth ngăh uăhi uăd ăbáoăpháăs nădoanhănghi p

2.4 Nghiênăc uăc aăOhlson (1980)

Nh măkh căph cănh ngăh năch ăc aăMDA, n mă1980ăOhlson đƣăđ aăraăm tăph ngăphápănghiênăc uăm iătrongăd ăbáoăpháăs n doanhănghi p óăchínhălƠă ngăd ngămôăhìnhăh iăquyălogistic trongăcôngătácăd ăbáo

Ohlsonăd aăvƠoăs ăli uăbáoăcáoătƠiăchínhăc aă105ădoanhănghi păpháăs năvƠă2.058 doanhănghi păkhôngăb ăpháăs năthu căl nhăv căcôngănghi pătrongăgiaiăđo năt ăn mă

1970 - 1976 t iăM Nh ngăcông ty này đƣăgiaoăd chătrênăth ătr ngăch ngăkhoánă

M ăítănh tă3ăn m.ăCácăch ăs ătƠiăchínhăđ căch năcóătínhăđ iădi năchoă4ănhómăch ăs ătƠiăchínhăc ăb năbaoăg m quyămô,ăc uătrúcătƠiăchính,ăhi uăqu ăho tăđ ngăvƠătínhăthanhăkho n.ă ơy c ngăchínhălƠănh ngăch ăs ăcóăỦăngh aăth ngăkêătrongăd ăbáoăkh ă

n ngăpháăs năc aădoanhănghi p.ăMôăhìnhăOhlsonăđ căxơyăd ngăt ă9ăbi n đ căl pă

nh ăsau

Z =  + 1X1 + 2X2+ 3X3+ 4X4+ 5X5+ 6X6+ 7X7+ 8X8+ 9X9 (2.5)

 X1=ăLog(T ngătƠiăs n/GNP)

 X2=ăT ngăn /T ngătƠiăs n

 X3=ăV năl uăđ ngăròng/T ngătƠiăs n

 X4=ăN ăng năh n/TƠiăs năng năh n

 X5=ă1ăn uăT ngăn ă>ăT ngătƠiăs năvƠăX5= 0ăn uăng căl i

 X6=ăL iănhu năròng/T ngătƠiăs n

 X7=ăTi năt ăho tăđ ng/T ngăn

 X8=ă1ăn uăl iănhu năròngătrongă2ăn măliênăti păơmăvƠăX8= 0ăn uăng căl i

 X9= (NItậ NIt-1)/(| NIt| + | NIt-1|) trongăđóăNIălƠăl iănhu n ròng

Ohlsonăl năl tăs ăd ngămôăhìnhăh iăquyălogistic đ ăd ăbáoătrongăt ngătr ngăh pă

sau

 Môăhìnhă1:ăd ăbáoăs ăth tăb iătrongăvòngă1ăn m

 Môăhìnhă2:ăd ăbáoăs ăth tăb iătrongăvòngă2ăn m

 Môăhìnhă3:ăd ăbáoăs ăth tăb iătrongă1ăho că2ăn m

K tăqu ăth cănghi măchoăth y,ăđ ăchínhăxácăc aămôăhìnhăd ăbáoăkh ăn ngăpháăs nă

c aădoanhănghi pălƠă85% SauăđóăOhlsonăphơnălo iădoanhănghi păc năc ăk tăqu ătínhătoánăc aăbi năph ăthu căPă- xácăsu tădoanhănghi păcóănguyăc ăpháăs n.ăC ăth ,

n uă P>0.5 doanhă nghi pă thu că nhómă r iă ro,ă cóă nguyă c ă pháă s n,ă ng că l iă n uăP≤0.5 doanhănghi păthu cănhómăanătoƠn,ăkhôngăcóănguyăc ăpháăs n

2.5 Nghiênăc uăc aăTylerăShumwayă(2001)

TrongăbƠiănghiênăc u “D ăbáoăpháăs năm tăcáchăchínhăxácăh n: mô hình r iăro đ nă

gi n”, Shumway đƣăt ngăh p,ăsoăsánh,ăphơnătíchămôăhìnhăth ngăkêămôăt ăhayămôă

hình r iăro (hazardămodel),ămôăhìnhănƠoăd ăbáo pháăs năchínhăxácăh năv iăcácăbi nă

d ă li uă lƠă nh ngă bi nă đ că s ă d ngă trongă cácă nghiênă c uă c aă Altmană (1968),ă

Zmijewski (1984) và cácăbi năth ătr ngămƠăchínhătácăgi đ aăthêmăvƠo

Sauăkhiăthuăth p,ăt ngăh p,ăd ăli uăcu iăcùngăbaoăg mă300ăcôngătyăpháăs năgiaiă

đo năt ă1962ă- 1992 Nghiênăc uăg mă5ăbi năđ căl păc aăAltmană(1968),ă3ăbi năđ că

l păc aăZmijewskiă(1984) vƠă3ăbi năth ătr ngăc aăchínhătácăgi ăl năl tănh ăsau

 X1 = V năl uăđ ng/T ngătƠiăs n

 X2 = L iănhu năgi ăl i/T ngătƠiăs nă

 X3 = L iănhu nătr căthu ăvƠălƣiăvay/T ngătƠiăs nă

 X4 = Giáătr ăth ătr ngăc aăv năch ăs ăh u/Giáătr ăs ăsáchăc aăt ngăn ă

 X5=Doanhăs /T ngătƠiăs n

 X6= Thuănh păròng/T ngătƠiăs n

 X7=ăT ngăn /T ngătƠiăs n

 X8=ăTƠiăs năng n h n/ăN ăng năh n

 X9=ăLog(V năhóaăcôngăty/ăV năhóaătoƠnăth ătr ng)

 X10=ă(Su tăsinhăl iăc aăc ăphi uăậ Su tăsinhăl iăc aăth ătr ng)

 X11=ă ăl chăchu năc aăc ăt căc aăcôngătyăă

M iăbi năđ aăvƠoăShumwayăđ uăcóăgi iăthích c ăth ănh ăsau.ăV iăbi năt ăl ăv nă

hóaăth ătr ng,ăr ngăph nă ngăc aănh ngănhƠăđ uăt ăs ătácăđ ngătr căti pălênăgiáătr ă

c ăphi uăcôngăty,ăd năđ nălƠmăthayăđ iăgiáătr ăth ătr ngăc aăcôngăty doăđóăquy mô

công ty trênăth ătr ngălƠăbi năquanătr ngătrongăd ăbáoăkh ăn ngăpháăs nădoanhănghi p.ă gi mătínhăbi năđ ngăc aăbi năquyămôăcôngăty,ăShumwayăl yălogăc aă

m căv năhóaăth ătr ngăc aăm iăcôngăty N uănh ăcácănhƠăđ uăt ălƠmăthayăđ iăgiáă

tr v năhóaăc aăcôngătyălƠmă nhăh ngăđ năs ăpháăs năthìăt ăsu tăsinhăl iăth ngăd ătrongăquáăkh ăc aăcôngătyăc ngătácăđ ngăquanătr ngăkhôngăkémăđ năkh ăn ngăpháă

s n Bi năth ătr ngăcu iăcùngăđ aăvƠoănghiênăc uălƠăđ ăl chăchu năc aăc ăt căc ăphi u N uăm tăcôngătyăcóănhi uăbi năđ ngătrongădòngăti n là b iănhi uăbi năđ ngă

trongăc ăt căthìăkh ăn ngăcôngătyăx yăraăpháăs năcƠngăcaoăb iăxétă ăgócăđ ănƠoăđóă

thì bi nănƠyăc ngăcóăth ăđoăl ngăđ căđònăb yătƠiăchínhăc aăcôngăty

Tácăgi ăth căhi nă cătínhăthamăs ăđ iăv iăcácămôăhìnhăd ăbáoăkhácănhauăvƠăsoăsánhăk tăqu ănƠoăchínhăxácătrongăcácămôăhìnhăđ căxemăxét K tălu năc aănghiên

c uălƠămô hình r iăro v iănh ngă uăđi măd ăbáoăđúngătrongăgiaiăđo năr iăroăvƠăchoăphépăđoăl ngăhi păph ngăsaiăkhiăth iăgianăthayăđ i.ăMô hình r iăro c ngăti năhƠnhă

đ năgi năkhiă căl ngăv iă căl ngăthíchăh păc căđ iăậ maximum likelihood và phơnătích.ăTácăgi ăc ngătìmăraăcácăbi năs ăsáchăDoanhăs /ăT ngătƠiăs n,ăV năl uă

đ ng/ăT ngătƠiăs n, L iănhu năgi ăl i/ăT ngătƠiăs n,ăT iăs năng năh n/ăN ăng năh n

đ că s ă d ngă trongă cácă nghiênă c uă tr că d ă báoă kémă trongă khiă m tă s ă bi nă th ă

tr ngăkhôngăđ căchúăỦătr căkia l iălƠănh ngăbi nă nhăh ngănhi uăđ năkh ăn ngăpháăs năc aădoanhănghi p K tăh pănh ngăbi năth ătr ngăv iăhaiăbi năs ăsáchălƠă

L iănhu năròng/T ngătƠiăs n,ăT ngăn /ăT ngătƠiăs n,ătácăgi ăđánhăgiáăr ngămôăhìnhăcăl ngăkháăchínhăxácăv iăk tăqu ăđ căki mătra

2.6 Nghiênăc uăc aăSudheer Chava và Robert A Jarrow (2004)

Ti păn iăShumwayăvƠăcóănh ngăthayăđ iăm iătrongănghiênăc u,ăhaiătácăgi ăChavaăvƠăJarrowă đƣă xácă minhă l nă n aă tínhă v tă tr iă trongă môă hìnhă d ă báoă pháă s nă c aăShumwayă (2001)ă c ngă nh ă ph nă bi nă môă hìnhă c aă Altmană (1968)ă vƠă Zmijewskiă(1984).ă Th ă hai,ă nghiênă c uă ch ngă minhă t mă quană tr ngă c aă bi nă nhă h ngă v ă

ngành trong mô hình r iăro.ăCácănhómăngƠnhăcóă nhăh ngăđángăk ăđ năc ăh ăs ă

ch năvƠăh ăs ăđ d cătrongăph ngătrìnhăd ăbáo Th ăba,ăcácăcôngătyăđ cănghiênă

c uăbaoăg măc ăcácăcôngătyătƠiăchínhăm cădùăs ăchínhăxácăc aăd ăbáoăcóăgi măđiăkhôngăđángăk Th ăt ,ăd ăli uătrongăbƠiăđ căs ăd ngătheoăbáoăcáoăhƠngăthángătrongăkhiăcácănghiênăc uătr căch ăs ăd ngăquanăsátătheoăn m K tăqu ălƠ,ăd ăbáoăpháă s nă đ că hoƠnă thi nă h nă v iă cácă quană sátă trongă kho ngă th iă giană ng nă h n.ă

Cu iăcùng,ăhaiătácăgi ăch ăraăcácăbi năs ăsáchăcóăít đóngăgópătrongăkhiăcácăbi năth ă

tr ngăcóă nhăh ngăl năđ nămôăhìnhăpháăs n i uănƠyă ngăh ăchoăkháiăni măth ă

tr ngăhi uăqu ăđ iăv iăcácăthôngătinăk ătoánăđ căcôngăb

2.7 Nghiênăc uăc aăJohn Y.Campbell, Jens Hilscher và Jan Szilagyi (2008)

K ă th aă nghiênă c uă c aă Shumwayă (2001)ă vƠă nghiênă c uă c aă Chavaă vƠă Jarrowă

(2004), nhóm tácăgi ătìmăraăcácăy uăt ăquy tăđ nhăs ăth tăb iăc aăcácădoanhănghi pă

d aătrênămôăhìnhălogistic cóăs ăd ngăbi năs ăsáchăvƠăbi năth ătr ng v iănh ngăbi nă

vƠăph ngăphápătínhătheoăcácănghiênăc uăđ căcôngăb ăT ă1981,ăcácăcông ty ki tă

qu ătƠiăchínhăcóăl iănhu năth păkéoădƠi liênăt c Cácădoanhănghi pănƠyătuyăcóăl iă

nhu năth păh nănh ngăđ ăl chăchu n, ch ăs ăbêtaăth ătr ng,ăgiáătr ăvƠăcácăh ăs ăr iă

roăv năthìăcaoăh nănhi uăsoăv iăcácăcôngătyăít cóănguyăc ăki tăqu ătài chính.ăNh ngă

đ căđi mănƠyăđ căthôngăbáoăchoănh ngăc ăphi uăcó nh ngăb tăđ ngăv ăthôngătină

côngăb ăhayănh ngătranhăcƣiăliênăquanăđ năgiaoăd chăch ngăkhoán.ă i uănƠyătráiă

ng căv iăs ăph ngăđoánăr ngănh ngă nhăh ngăc aăgiáătr ăvƠăquyămôălƠăs ăbùăđ pă

choănguyăc ăki t qu ătƠiăchính

John Y.Campbell, Jens Hilscher và Jan Szilagyi (sauăđơyăg iăt tălƠăCHS) chia doanh

nghi pă thƠnhă hai c pă đ là c pă cácă doanhă nghi pă pháă s nă hoàn toàn và c pă các

doanhănghi păv ăn ăg mădoanhănghi păpháăs n hoàn toàn,ădoanhănghi păb ărútăkh iă

danhă sáchă niêmă y tă vƠă doanhă nghi p cóă ch ă s ă đánhă giáă th p theo Ch ngă 7ă vƠă

Ch ngă11ătrongăLu tăpháăs năc aăM

Kh ăn ngăpháăs năđ cătínhăb ngăh iăquyălogistic nh ăsau

) (

1

1 ,

1

1 )

1 (

(2.6)

Trong đóăbi năph ăthu călƠăcácăch ăs pháăs n Ch ăs ănày b ngă1ătrongăn măx yăraă

pháăs năvƠăng căl iăb ngă0

Bi nămôăt ăc aăphépăh iăquyănƠyăđ căchiaăthƠnhăhaiănhóm:ăbi năs ăsáchăvƠăbi năth ă

tr ng.ăSauăđó,ăCHSăti năhƠnhăch yăhai mô hình h iăquy g mămôăhìnhă1 v iăbi năs ă

sách và mô hình 2 v iăbi năth ătr ng Tr cătiên,ămô hình 1 đ căápăd ngătheo

nghiênăc uăc a Shumway (2001) vƠănghiênăc uăc aăChavaăvƠăJarrowă(2004)ănh ăđƣă

nêuă ătrênăv iăn m bi năs ăsáchălƠăNITA, TLTA, EXRET, SIGMA và RSIZE.ăC ă

th ănh ăsau

 Thuănh păròng/giáătr ăs ăsáchăc aăt ngătƠiăs n

 T ngăn / giáătr ăs ăsáchăc aăt ngătƠiăs n

 Log(T ngăl iănhu nădôiăd /L iănhu năđoăl ngăb iăS&Pă500)

 ăl chăchu năc aăc ăt căhƠngăngƠyăc aăcôngătyătrong m iăquý

 Log(Giáă tr ă th ă tr ngă c aă v nă ch ă s ă h uă c aă côngă ty/t ngă giáă tr ă c aă

S&P500)

Nhómătácăgi ănh năth yăcác mô hình nghiênăc uătr căđơyăch ăxem xét t ngătƠiăs nătheoăgiáătr ăghiăs ăVìăv y trong mô hình 2ăc aăCHS, t ngătƠiăs năđ căđ ăc păđ nătrongăt tăc ăcácăch ăs ăđ uălƠăgiáătr ăth ătr ng Giáătr ăth ătr ngăc aăt ngătƠiăs nă

đ cătínhăb ngăcáchăthêmăgiáătr ăs ăsáchăc aăcácăkho năn ăvƠoăgiáătr ăth ătr ngăc aă

v năch ăs ăh u Cácăbi n đ căl pătrongămôăhìnhă2ăg măcóătám bi n

 Thuănh păròng/Giáătr ăth ătr ngăc aăt ngătƠiăs nă

 T ngăn /Giáătr ăth ătr ngăc aăt ngătƠiăs nă

 Log(T ngăl iănhu nădôiăd /l iănhu năđoăl ngăb iăS&Pă500)

 ăl chăchu năc aăc ăt căhƠngăngƠyăc aăcôngătyătrongăm iăquỦă

 Log(Giáă tr ă th ă tr ngă c aă v nă ch ă s ă h uă c aă côngă ty/T ngă giáă tr ă c aă

S&P500)

 Ti năvƠăcácăkho năđ uăt ăng năh n/Giáătr ăth ătr ngăc aăt ngătƠiăs nă

 T ăs ăgiáătr ăth ătr ng/Giáătr ăs ăsáchăc aădoanhănghi p

 Log c aăgiáăc ăphi u.ăN uăc ăphi uăcóăgiáănh ăh nă15$ăthìăPRICEă=ălog(15)

John Y.Campbell, Jens Hilscher và JanăSzilagyiă(2008)ănh năth yăr ngăcácăch ăs ăsauăkhiăđ căhi uăch nhăgiáătr ăth ătr ngăcóăkh ăn ngămôăt ăm nhăh năcácăch ăs ă

ban đ uăb iăgiáăth ătr ngăluônăbaoăg mănhi uăthôngătinăh năvƠătáiăhi nătƠiăs năvôăhìnhăc aădoanhănghi păchínhăxácăh n nh ăNIMTAălƠăbi nămôăt ăt tăh năNITA

B ngă2.5:ăB ngăth ngăkêămôăt ăbi nătrongănghiênăc uăc aăCHS (2008)

B ngăA ToƠnăb ăd ăli u

Trung bình -0.001 0 0.506 0.445 -0.011 -10.456 0.562 0.084 2.041 2.019

K tăqu ăphân tích hai môăhìnhăh iăquyăđ căth ăhi nătrongăb ngăd iăđơy

B ngă2.6:ăB ngăk tăqu ăh iăquyălogistic trongănghiênăc uăc aăCHS (2008)

Bi n

ruptcy Failure Failure

ruptcy Failure Failure 1963-

-12.78 (21.26)

(17.65)

-32.46 (19.01)

-29.67 (23.37)

TLTA 5.38

(25.91)

4.62 (26.28)

3.74 (32.32)

(22.82)

3.87 (23.39)

3.36 (27.80)

EXRET -3.30

(12.12)

-2.90 (11.81)

-2.32 (13.57)

-9.51 (12.05)

-8.82 (12.08)

-7.35 (14.03)

SIGMA 2.15

(16.40)

2.28 (18.34)

2.76 (26.63)

0.920 (6.66)

1.15 (8.79)

1.48 (13.54)

RSIZE -0.188

(5.56)

-0.253 (7.60)

-0.374 (13.26)

0.246 (6.18)

0.169 (4.32)

0.082 (2.62)

(7.96)

-3.22 (6.59)

-2.40 (8.64)

(6.72)

0.095 (6.76)

0.054 (4.87)

(10.39)

-0.807 (10.09)

-0.937 (14.77)

Constant -15.21

(39.45)

-15.41 (40.87)

-16.58 (50.92)

-7.65 (13.66)

-8.45 (15.63)

-9.08 (20.84) Obs 1,282,853 1,302,564 1,695,036 1,282,853 1,302,564 1,695,036 Failures 797 911 1,614 797 911 1,614 Pseudo-R2 0.260 0.258 0.270 0.299 0.296 0.312

M c ý ngh a 1%

(Ngu n: The Journal of Finance, Vol.LXIII, No.6 (Dec., 2008), pp.2910)

Cu iăcùng,ăJohnăY.Campbell,ăJensăHilscherăvà JanăSzilagyiăk tălu năr ngămô hình CHSă đƣă kh că ph c đ că nh ngă h nă ch ă c aă môă hìnhă Mertonă (1974)ă doă ph ngăphápăđoăl ngăpháăs năc aăMertonăđƣăkhôngăbaoăhƠmăđ yăđ cácăy uăt ăd năđ năpháăs nădoanhănghi p.ăM tăkhác, môăhìnhăCHSăc ngănh ămôăhìnhăc aăCrosbieăvƠă

Bohn (2001) và môăhìnhăc aăVassalou và Xing (2004) v năch aăđ aăraăd ăbáoăpháă

s nă tuy tă đ iă chínhă xác Tuyă nhiên,ă CHSă tină t ngă r ng k tă qu ă nghiênă c uă này

t ngăt ănghiênăc uăđ căl păc aăBharathăvƠăShumwayă(2008)ăs ăthúcăđ yăs ăraăđ iă

c aăcácăph ngăphápăd ăbáoăm iăthayăth ăcho các công c đoăl ngăpháăs n tr căđơy

2.8 Nghiênăc uăc aăRamtinăBaninoeă(2010)

K ă th aă nghiênă c uă c aă Johnă Y.Campbell,ă Jensă Hilscheră và Jan Szilagyi (2008), RamtinăBaninoeă(2010)ăđƣăti năhƠnhănghiênăc uă ngăd ngămôăhìnhăCHSăđ ăd ăbáoăpháăs năc aăcácăcôngătyăphiătƠiăchínhătrênăth ătr ngăch ngăkhoánăAnhăqu c trong giaiăđo nă1990 - 2008 Cácăcôngătyăd chăv ătƠiăchính,ăb oăhi mănhơnăth ,ăb oăhi măphiă nhơnă th ă vƠă cácă doanhă nghi pă b tă đ ngă s nă b ă lo iă raă kh iă m uă nghiênă c u Khácăv iăCHSă(2008), RamtinăBaninoeăchiaăm uănghiênăc uăthành hai nhómăg m

nhóm công ty pháăs năvƠăcông ty khôngăpháăs nănh ngăv năápăd ngăv iăcácăbi n

đ căl păđ aăvƠoămôăhìnhăh iăquyătheoăđúngănh ănghiênăc uăc aăCHS (2008)

NgoƠiăra,ăRamtinăBaninoeăc ngăti năhƠnhănghiênăc uăb ăsungămôăhìnhăgiáăquy nă

ch nătrênăc ăs ănghiênăc uăc aă Bharath và Shumway (2008) (sauăđơyăg iălƠă môă

hình BS) đ iăv iăcácăcôngătyăphi tài chính n căAnh Mô hình BS gi ăđ nhăr ngăm tădoanhănghi păs ăpháăs năkhiăgiáătr ăs ăsáchăc aăcácăkho năn ăv tăquáăgiáătr ăth ă

tr ngăc aătƠiăs nădoanhănghi păt iăk ăh năph iăthanhătoán

T ăđó,ătácăgi ăk tălu năr ngămôăhìnhăCHSăcóăđ ăchínhăxácă cao h nămôăhìnhăBS trongăd ăbáoăpháăs năt iăAnh,ăch ăraăs ăl ngădoanhănghi păpháăs nă ăng ngăpháă

s năcaoănh tăcaoăh năsoăv iăph ngăphápănghiênăc uăBS K tăqu ănƠyăc ngăch ăraă

r ngăm cădùămôăhìnhăCHSăkháădƠi,ănh ngăv năcóănh ngăl iăíchăđángăk ătrongăvi că

d ăbáoăpháăs nă ăth ătr ngăAnh

2.9 Nghiênăc uăc aăYingăWuangăvƠăMichaelăCampbellă(2010)

Trênăc ăs ămôăhìnhănghiênăc uăc aăOhlson,ănhómătácăgi ăđƣăti năhƠnhănghiênăc uă

s ă pháă s nă c aă cácă doanhă nghi pă đ că niêmă y tă côngă khaiă t iă th ă tr ngă Trungă

Qu căgiaiăđo nă1998 - 2008 qua trang web www.sina.com.cn S ăkhácăbi tăđ nă ă

ch ,ătrongăkhiăOhlsonăđ nhăngh aăm tădoanhănghi păđ căchoălƠăpháăs năkhiădoanhănghi păđóăchínhăth căn păđ năpháăs nălênăc ăquanăcóăth măquy n,ăthìăYingăWuang vƠăMichaelăCampbellăl iăchoăr ngăn uănhƠăđ uăt ăđánhăm tăt tăc ănh ngăkho năđ uă

t ătrongădoanhănghi păthìăs ăđ căxemălƠăpháăs n Quanăđi mănƠyăđ căchoălƠăxu tăphátăt ăquanăđi măc aănhƠăđ uăt ăM tăkhác, nghiênăc uăc aănhómătácăgi ăđ căm ă

r ng h nănghiênăc uăc aăOhlson M u nghiênăc uăđ căxemăxétăkhôngăch ăbaoăg măcácădoanhănghi păđangăho tăđ ngătrongăngƠnhăcôngănghi pămƠăcòn đ căxétăđ nă

nh ngădoanhănghi păngoƠiăngƠnh

Có t ngă s ă 1.336ă doanhă nghi pă v iă 11.270 báo cáo tài chính đ c chia thành 3

nhóm là 1ăn mătr căkhiălo iăkh iăsƠn,ă2ăn mătr căkhiălo iăkh iăsƠnăvƠăcácădoanhănghi păđangăniêmăy t Trongănghiênăc uănƠy,ăgi ăthuy tăv ăcácăbi năđ căl păcó tính

ch tănh đƣăđ căd ăđoán Cóă3ămôăhìnhăphơnătíchălƠăh iăquyă logistic đ căxơyă

B ngă2.7:ăB ngăk tăqu ăd ăbáo c aăYing Wuang và Michael Campbell (2010)

Mô hình 1 SIZE TLTA WCTA CLCA NITA FUTL INTWO OENEG CHIN CONST Estimates -0.8983 -0.9546 -0.9234 0.00248 -0.0109 -0.033 3.2088 2.9508 0.5871 -1.3128

P value 0.0273 0.122 0.1364 0.3344 0.471 0.7244 <0.0001 <0.0001 0.1015 0.6515 Odds Ratio 0.407 0.385 0.397 1.002 0.989 0.968 24.748 19.122 1.799

R-square 0.5006

Mô hình 2 SIZE TLTA WCTA CLCA NITA FUTL INTWO OENEG CHIN CONST Estimates -0.2786 -0.2152 -0.2132 -0.0207 -0.0075 -0.054 4.157 1.4666 -0.929 -5.5238

P value 0.4833 0.6538 0.6794 0.495 0.9028 0.6244 <0.0001 0.0002 0.0122 0.0571 Odds Ratio 0.757 0.806 0.808 0.98 0.992 0.947 63.88 4.335 0.395

R-square 0.3815

Mô hình 3 SIZE TLTA WCTA CLCA NITA FUTL INTWO OENEG CHIN CONST Estimates -0.5974 -0.4991 -0.4699 0.00164 -0.01 -0.042 3.7182 2.0091 -0.182 -2.48

P value 0.0409 0.2183 0.2493 0.4975 0.4872 0.5535 <0.0001 <0.0001 0.4826 0.2398 Odds Ratio 0.55 0.607 0.625 1.002 0.99 0.959 41.19 7.456 0.833

R-square 0.4557

(Ngu n: The Journal of Organizational Leadership and Business, (Summer, 2010), pp.10)

YingăWuangăvƠăMichaelăCampbellăk tălu năr ngăvi cădoanhănghi păb ălo iăkh iăsƠn hoƠnătoƠnăcóăth ăd ăđoánăđ căv iăt ăl ăchínhăxácăc aămôăhìnhălƠătrênă95%.ăH nă

n a,ă nhómă tácă gi ă ápă d ngă ph ngă phápă tr ă lùiă vƠă ch nă đ că n m bi nă TLTA,

WCTA, CLCA, OENEG, INTWO trongăs ăchín bi n đ uătiênăc aămôăhìnhăOhlson

K tăqu ănày c ngăt ngăt ănh khi chín bi năđ căs ăd ngăđ ngăth iătrong mô hình

R-square 0.4830

Mô hình 2 TLTA WCTA CLCA INTWO OENEG CONST Estimates -0.1404 -0.1591 -0.0231 4.2852 1.5255 -7.4331

P value 0.6923 0.6587 0.4274 <0.0001 <0.0001 <0.0001 Odds Ratio 0.869 0.853 0.977 72.617 4.597

R-square 0.3679

Mô hình 3 TLTA WCTA CLCA INTWO OENEG CONST Estimates -0.4170 -0.4086 0.00177 3.8624 2.1839 -6.7685

P value 0.2961 0.3081 0.4587 <0.0001 <0.0001 <0.0001 Odds Ratio 0.659 0.665 1.002 47.580 8.881

R-square 0.4503

2.10 T ngăh păv ăcácăk tăqu ănghiênăc u

Tr căh t,ăđ ălƠmărõăkháiăni măpháăs năvƠăqua các phơnătíchă ătrên,ăcóăth ănh năth yătrênăth ăgi iăcóăr tănhi uăkháiăni măliênăquanăđ năpháăs nădoanhănghi pănh ăpháă

s n,ăkhôngăpháăs n,ăv ăn ,ăki tăqu ătƠiăchính Nhìnăchung,ăpháăs năđ uăđ cănhìnă

nh năd iăhai khíaăc nhăsau

 Khíaăc nh ngônăng , phá s năđ căhi uălƠăs ăch măd tăhayăt măd ngăho tă

đ ngăkinhădoanhădoăthuaăl ădoăch ăs ăh uătƠiăs năđóăkhôngăth ăth căhi năngh aăv ăthanhătoánăchoăcácăch ăn

 Khíaăc nh kinhăt , pháăs năđ cădùngăđ ăch ătìnhătr ngăm tăcơnăđ iăthuăchiă

gi aătƠiăs năcóăvƠătƠiăs năn ăkhiăđ năh năthanhătoán.ăTìnhătr ngănƠyăkhôngă

ph iălƠănh tăth i,ăkhôngăph iădƠnhăriêngăchoăm t ch ăn ănƠoăđóămƠăchoăđ ngă

lo tăt tăc ăcácăch ăn ăcóăliênăquan

Hai là, m căđíchăchungăc aăcácănghiênăc uătrênăth ăgi iănh măđiătìmămôăhìnhăd ăbáoăpháăs năphùăh pănh t,ătinăc yănh tăchoăcácăn năkinhăt ăkhácănhau K tăqu ălƠănhi uămôăhìnhăd ăbáoăpháăs năraăđ iătrênăc ăs ăcácăph ngăphápăti păc năkhácănhauă

nh ăph ngăphápăphơnătíchăy uăt ăphơnăbi t,ăph ngăphápăphơnătíchăđaăy uăt ăphơnă

bi t,ăph ngăphápăphơnătíchăh iăquyălogistic vƠăph ngăphápăphơnătíchăProbit

BaălƠ,ăđi măchungăgi aăcácătácăgi ăđ uăti năhƠnhăphơnătíchăcácăt ăs ătƠiăchínhăđ ăd ăbáoă kh ă n ngă pháă s nă c aă doanhă nghi p.ă M tă s ă tácă gi ă William Beaver (1966),

Altman (1968) thìăs ăd ngăbi năs ăsách,ăm tăs ătácăgi ăkhác Campbell, Hilscher, và

Szilagyi (2008), Bharath và Shumway (2008) thìăs ăd ngăbi năth ătr ng,ătrong khi

có s ătácăgi ănh ăShumway (2001) s ăd ngăk tăh păđ ngăth iăbi năs ăsáchăvƠăbi nă

th ătr ngătrongăcácănghiênăc uăc aămình

Trongăm iănghiênăc u,ăcácătácăgi ăs ăd ngănhi uăt ăs ătƠiăchínhăkhácănhauăđ ăđ aă

vào phơnătíchănh ngăđ uăxoayăquanhăb n nhómăt ăs ătƠiăchínhăquanătr ngăliênăquană

đ năkh ăn ngătƠiăchínhăc aădoanhănghi p.ă óălƠ tínhăthanhăkho n,ăđònăb yătƠiăchính,ă

kh ăn ngăsinhăl iăvƠăhi uăqu ăs ăd ngătƠiăchính

 Tínhăthanhăkho n th ăhi năkh ăn ngăc aăm tădoanhănghi păcóăth ăđápă ngă

vi căchiătr ăcácăngh aăv ătƠiăchínhătrongăng năh n.ăCácăt ăs ătƠiăchínhăthu cănhómănƠyăcóăth ăch ăraăngayăl păt căr iăroăm tăđiăkh ăn ngăthanhătoán

 ònăb yătƠiăchínhăđoăl ngăm căđ ăn ăvƠăkh ăn ngătr ăn ăc aădoanhănghi p.ăThôngăquaăcácăt ăs ănƠy,ăcóăth ănh năth yănguyênănhơnăpháăs năb tăngu năt ăchínhănh ngăchínhăsáchătƠiăchínhăđ yăr iăroăc aădoanhănghi p

 Kh ăn ngăsinhăl i ki măch ngăkh ăn ngăc aăm tădoanhănghi păcóăth ăchiătr ă

t tăc ăcácăkho năchiăphíăvƠăt oăraăl iănhu năt ăcác ho tăđ ngăkinhădoanhăvƠă

đ uă t ă c aă mình Cácă doanhă nghi pă khôngă th ă ho tă đ ngă hi uă qu ,ă cóă l iănhu năcùngăv iănh ngăkho năl ătíchăl yăti mă nănguyăc ăd năđ năpháăs n

 Hi uăqu ăs ăd ngătƠiăs năchoăth yădoanhănghi păs ăd ngătƠiăs năhi uăqu ,ăcóă

hi uăsu tăcaoăs ăd ăt oăraăl iănhu n.ăVìăv yănguyăc ăpháăs năkhôngăđángăk

B nălƠ,ăcácănghiênăc uăđ căti năhƠnhăl yăs ăl ngăm uăkhácănhau,ălo iăm uăkhácă

nhau, t iăcácăn năkinhăt ăkhácănhau,ătrongăcácăgiaiăđo nănghiênăc uăkhácănhau Vì

v y,ăcácăk tăqu ănghiênăc uăh tăs căđaăd ng ph năánhăđ căthùăriêngăc aăt ngănghiênă

c u Cácătácăgi ănghiênăc uăsauăluônătìmăcáchăch ăraănh ngăh năch ăvƠăđ aăraămôăhìnhăc iăti năchoăcácănghiênăc uătr căđó Quaăm tăth iăgianădƠiăphátătri n,ăcácămôăhìnhăd ăbáoăpháăs năđƣăđ căđ ăxu t,ăápăd ngăvƠăthuăđ căk tăqu ăkh ăquanăt ăth c

ti n.ă nănay,ăcácămôăhìnhăZ-score, O-scoreăvƠămôăhìnhăh iăquyălogistic đ căcácăchuyênăgiaăkinhăt ăs ăd ngănhi uănh tăvƠăđ căđánhăgiáăcaoătrongăquáătrìnhănghiênă

c u vƠăth căti n

M cădùăv y,ăcácănghiênăc uăv năcònăt năt iăm tăs ăh năch ănh ăkíchăth că m uă

nh ,ătácăgi ăch ăt pătrungăphơnătíchăcácăt ăs ătƠiăchínhăd aătrênăcácăbáoăcáoătƠiăchínhă

c aădoanhănghi păđ ăđ aăraămôăhình d ăbáoămƠăch aăxemăxétăđ năcácăy uăt ăconă

ng iătrongăvi căqu nălỦăvƠăđi uăhƠnhădoanhănghi păc ngănh ăcácătácăđ ngăkhácăquanăc aăđi uăki năkinhăt ,ăchínhăsáchăc aănhƠăn căcóăth ăd năđ năs ăpháăs năc aădoanhănghi p

B ng 2.9: T ngăh păcácăbi năđ căl păđ căs ăd ngătrongăcácănghiênăc u

- 79ă côngă tyă pháă s nă vƠă 79ă côngă tyă

khôngă b ă pháă s nă giaiă đo nă 1954

-1964

- D ăli uătheoăn m

- Phơnătíchăbi tăs ăđ n bi n

- DNă cóă ítă ti nă m t,ă ítă hƠngă t nă khoă

nh ngă nhi uă kho nă ph iă thuă lƠă nh ngăDNăth tăb i

- T ă l ă ti nă m t/t ngă n ă lƠă ch ă s ă quană

tr ngănh tăd ăbáoăki tăqu ătƠiăchính

- 66ă DNă chiaă lƠmă haiă nhómă pháă s nă

vƠă khôngă pháă s nă giaiă đo nă

1946-1966

- D ăli uătheoăn m

- Phơnătíchăbi tăs ăđaăbi n

- Soă sánhă h ă s ă Ză c aă côngă tyă l nă h nă2.99 là DN trong vùng an toàn và Z

nh ăh nă1.8ălƠăDNăcóăkh ăn ngăpháăs nă

cao

- Ch ă ápă d ngă choă côngă

tyă đ iă chúngă vìă cóă s ă

d ngă v nă hóaă th ă

tr ngă đ ă tínhă toánă

bi nătrongămôăhình

3 Altman

(1977)

- Thayă thôngă tină v nă hóaă th ă tr ng

b ngă thôngă tină giáă tr ă s ă sáchă c aă

v nă ch ă s ă h u trongă nghiênă c uă

c aătácăgi ăn mă1968

- So sánhă h ă s ă Ză c aă côngă tyă l nă h nă

2.9ălƠăDNătrongăvùngăanătoƠnăvƠăZănh ă

h nă 1.23ă lƠă DNă cóă kh ă n ngă pháă s nă

cao

- D ăli uăcôngătyăt ănhơnă

h nă ch ă nênă khôngă

ki mă nghi mă m ă r ngă

mô hình

4 Altman

(1995)

- Lo iăb ăthôngătinădoanhăthu/t ngătƠiă

s năđ ăgi măthi uăy uăt ăngƠnhăngh ă

kinh doanh

- Ápă d ngă môă hìnhă d ă báoă pháă s nă

choă cácă côngă tyă thu că n nă kinhă t ă

- Bi năd ăli uăt ă120ăcôngătyă ăTrungă

Qu că giaiă đo nă trongă n mă 1998ă

vƠă ngă d ngă trongă x pă

h ngă tráiă phi uă Trungă

Qu c

6 Ohlson

(1980)

- BCTCăc aă105ăDNăpháăs năvƠă2058ă

DNăkhôngăpháăs năgiaiăđo 1976ăt iăM , cácăcôngătyăph iăcó c ăphi uă giaoă d chă trênă th ă tr ng

nă1970-ch ngăkhoánăt iăthi uălƠă3ăn m

- D ăli uătheoăn m

- Dùngă môă hìnhă h iă quyă logistică đ ă d ă

báoăpháăs nătrongăvòngă1ăn m,ă2ăn măvƠă3ăn m N uăxácăsu tăPăl năh nă0.5ăthìă DNă r iă vƠoă nhómă cóă nguyă c ă pháă

s năvƠăng căl i

- ăchínhăxácăc aăc aămôăhìnhălƠă85%

- Soăsáchăcácăk tăqu ăsauăkhiăch yămôă

hìnhă v iă t ngă nhómă bi nă trongă cácă

nghiên c uătr căđó

- K tăqu ălƠăm tăs ăbi năs ăsáchăđƣădùng

trongă cácă nghiênă c uă tr că cóă kh ă

n ngă d ă báoă kémă trong khi bi nă th ă

tr ngă cóă nhă h ngă nhi uă đ nă kh ă

n ngăpháăs năc aăDN

- Mô hình k tă h pă bi nă s ă sáchă vƠă bi nă

th ă tr ngă choă k tă qu ă d ă báoă kháă

- D ă báoă gi mă đ ă chínhă xácă khiă cácă

côngă tyă nghiênă c uă g mă côngă tyă tƠiă

chính

- D ăbáoăt tăh năv iăcácăquanăsátătrongă

kho ngăth iăgianăng năh n

- Bi nă s ă sáchă đóngă gópă ítă h nă bi nă th ă

tr ng

9 CHS

(2008)

- K ă th aă nghiênă c uă c aă Shumwayă(2001) và Chava (2004)

- Dùngă ph ngăphápăh iăquyălogistică

v iăhaiămôăhìnhăbi năs ăsáchăvƠăbi nă

th ătr ng

- Cácă bi nă hi uă ch nhă theoă giáă tr ă th ă

tr ngă môă t ă m nhă h nă cácă bi nă s ă

sách

- Kh căph cănh ngăh năch ăc aămôăhìnhăMerton (1974)

- Thúcăđ y s ăraăđ iăcácănghiênăc u

- Ch aă đ aă raă d ă báoăchính xác tuy tăđ i

10 Ramtin

(2010)

- ngăd ngămôăhìnhăCHSăv iăb ăd ă

li uă c aă cácă côngă tyă phiă tƠiă chínhăniêmă y tă trênă th ă tr ngă ch ngăkhoánăAnhăgiaiăđo nă1990-2008

- MôăhìnhăCHSăcóăđ ăchínhăxácăcaoăh nă

mô hìnhătrongănghiênăc uăc aăBharathă

và Shumway (2008)

(Ngu n t ng h p c a tác gi )

3 PH NGăPHÁPăNGHIểNăC U

3.1 Ph ngăphápănghiênăc uă

T ăcơuăh iănghiênăc uăvƠăcácăphơnătíchă ătrên,ătácăgi nh năth yăcóăth ăápăd ngămôă

hình Z-scoreăhayăh iăquyălogistic trongăd ăbáoăki tăqu ătƠiăchính doanhănghi păt iă

Vi tăNam.ă iăv iămôăhìnhăd ăbáoăpháăs năc aăBharathăvƠăShumwayă(2008)ăđ căxơyăd ngăd aătrênămôăhìnhăđ nhăgiáăquy năch n,ătrongăkhiămôăhìnhănƠy ch aăphátătri năt iăVi tăNamădoăcóăítădoanhănghi păth căhi năgiaoăd chăquy năch năvìăv yăvi că

d ăbáoăs ăg păr tănhi uăkhóăkh n

M tăkhác,ămôăhìnhăZ-scoreăđòiăh iăph iăcóăs ăt ngăđ ngăv ăm uăcácăcôngătyăpháă

s năv iăm uăcácăcôngătyăkhôngăpháăs n,ătrongăkhiăđóăs ăl ngăcôngătyăpháăs năcó thôngătinăniêmăy tătrênăth căt ăkhôngănhi u.ăDoăv y,ăkíchăth căm uăc aămôăhìnhă

Z-scoreăth ngănh ăvƠăs ăg păh năch ăv ăs ăli uăth ngăkêănh ăOhlsonă(1980)ăc ngăđƣăch ăra nh ngăgi iăh năc aămôăhìnhăMDA M tăkhác,ăvi căs ăd ngăbi năs ăsáchă

trong mô hình làm h năch ăvi cămôăt ăb năch tăpháăs năh năsoăv iăbi năth ătr ng,

b iăvìăgiáăth ătr ngăk tăh păthôngătinăm iăv ăcácătri năv ngăc aădoanhănghi păsátă

th căh năvƠăph năánhăchínhăxácăh năgiáătr ătƠiăs năvôăhìnhăc aădoanhănghi p Ngoài

ra, khi phơnălo iăm uăcóăs ăt ngăđ ngăv ăquyămô,ăngƠnhăngh ph ăthu căvƠoăỦă

ki năch ăquanăc aăng iănghiênăc u.ăVìăv y,ălu năv năs ăkhôngăt pătrungănghiênă

c uămôăhình Z-scoreătrongăd ăbáoăki tăqu t iăVi tăNam

Nghiênăc uăc aăJohnăY.Campbell,ăJensăHilscherăvƠăJanăSzilagyiă(2008)ăphátătri năt ămôăhìnhăh iăquyălogistic cóăs ăd ngăbi năth ătr ng Nghiênăc uănƠyăm iăth căhi nă

g năđơy,ăs ăl ngăm uăkháăl năvƠăk tăqu ănghiênăc uăđ căđánhăgiáăcao V ăsau,ăRamtinăBaninoeă(2010)ăđƣăch ngăminhăm tăl năn aătínhă ngăd ngăcaoăc aămôăhìnhănƠyăkhiăd ăbáoăpháăs năc aăcácădoanhănghi păphiătƠiăchínhătrênăth ătr ngăch ngă

khoán Anh

Chính vì th ,ălu năv năs ăd ngăph ngăphápănghiênăc uăc aăJohnăY.Campbell,ăJensă

Hilscher và Jan Szilagyi (2008) làm nghiênăc uăg căđ ăphátătri năđ ătƠiănghiênăc uăvƠăcóăthamăkh oăthêmănghiênăc uăc aăRamtinăBaninoeă(2010)ătrongăquáătrìnhăphơnă