Lạm phát và tăng trưởng kinh tế phân tích hồi quy ngưỡng động dữ liệu bảng cho các quốc gia đang phát triển

Ch ăs ăgiáătiêuădùngă CPI Ch ăs ăđi uăch nhăGDPăăăăă oăl ngăgiáăhƠngăhóaăvƠăd chăv ăđ că muaă b iă ng iă tiêuă dùngă khôngă baoă g măgiáăhƠngăhóaăvƠăd chăv ăđ cămuaă b iăchínhăph ,ăcá

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

PHAN NGUY N KIM NGÂN

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

PHAN NGUY N KIM NGÂN

Chuyên ngành: Tài chính ậ Ngân hàng

M C L C

TRANG PH BÌA

L IăCAMă OAN

M C L C

DANH M C CÁC B NG

DANH M C CÁC HÌNH

TÓM T T 1

1 GI I THI U 2

1.1 N i dung nghiên c u: 2

1.2 C u trúc c a bài nghiên c u: 3

2 C ăS LÝ THUY T VÀ T NG QUAN NGHIÊN C UăTR Că ÂY 5

2.1 C ăs lý thuy t 5

2.1.1 L m phát 5

2.1.2 T ng tr ng kinh t 7

2.1.3 M i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t : 8

2.2 T ng quan các nghiên c u tr căđơy 11

2.2.1 Nghiên c u th c nghi m v m i quan h phi tuy n gi a l m phát và t ng tr ng kinh t : 13

2.2.2 Các mô hình nghiên c u th c nghi m v m i quan h phi tuy n gi a l m phát và t ng tr ng kinh t các qu c gia: 19

2.2.3 Nghiên c u th c nghi m v m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t

Vi t Nam: 29

3 PH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U VÀ D LI U NGHIÊN C U 33

3.1 Mô hình kinh t l ng: 34

3.2 Lo i b các nhăh ng c đ nh: 35

3.3 căl ng: 36

3.4 D li u và các bi n 38

3.4.1 D li u: 38

3.4.2 Bi n: 41

3.5 Mô hình ng ng c a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t : 47

4 K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N K T QU 49

4.1 K t qu căl ng mô hình ng ng s d ng t t c đ tr có s n c a bi n công c (ví d : ) 49

4.2 K t qu că l ngă môă hìnhă ng ng s d ng s bi n công c b ng 1 ( : 51

4.3 Th o lu n k t qu nghiên c u: 54

4.4 Liên h v i l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t t i Vi t Nam: 56

4.4.1 Th c tr ng l m phát và t ng tr ng kinh t t i Vi t Nam: 56

4.4.2 Ng ng l m phát và t ng tr ng kinh t Vi t Nam: 57

5 K T LU N 59

TÀI LI U THAM KH O 61

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1: So sách ch s giá tiêu dùng (CPI) và ch s đi u ch nh GDP ( ) 6

B ng 3.1: M u các qu căgiaăđangăphátătri n và tính toán trung bình l măphátăhƠngăn m,ă trungăbìnhăt ngătr ngăGDPăhƠngăn mătrongăgiaiăđo n t n mă1978ăt iăn mă2012 38

B ng 3.2: Các bi n s d ng trong mô hình h i quy, ngu n s li u 41

B ng 3.3: Th ng kê mô t các bi n nghiên c u trong mô hình h iăquyăng ng 43

B ng 4.1: K t qu căl ng môăhìnhăng ng s d ng s bi n công c p=t 50

B ng 4.2: K t qu căl ng môăhìnhăng ng s d ng s bi n công c là 1 52

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 3.1: Phân b l m phát v i m u 72 qu căgiaăđangăphátătri n 1978 ậ 2012 45

Hình 3.2: Phân ph i semi-log c a l m phát v i m u 72 qu c gia đangăphátătri n

1978-2012 46Hình 4.1: Ng ng l măphátă cătínhăchoămôăhìnhăng ng s d ng s bi n công c

p=t 51Hình 4.2: Ng ng l măphátă cătínhăchoămôăhìnhăng ng s d ng s bi n công c

là 1 53 Hình 4.3: CPI và t căđ t ngătr ngăGDPătrongăgiaiăđo n 1992 - 2012 56

TÓM T T

Bài nghiên c u gi i thi u m tămôăhìnhăng ngăđ ng d li u b ng c a Kremer

và các c ng s (2013) đ xem xét m i quan h phi tuy n c a l măphátăvƠăt ngătr ng

kinh t , t đóă c tính ng ng l m phát D a trên các nghiên c u c a Hansen (1999),

Caner và Hansen (2004), mô hình này cho phép vi că căl ngătácăđ ng c a ng ng

l m phát v i d li u b ng ngay c trongătr ng h p có h i quy n i sinh Bài vi t s

d ng d li u b ng c a 72 qu căgiaăđangăphátătri nă(trongăđóăcóăVi t Nam) t n mă

1978 ậ 2012ă vƠă xácă đ nh m că ng ng l m phát các qu că giaă đangă phátă tri n là

9.56%

1 GI I THI U

1.1 N i dung nghiên c u:

T căđ t ngătr ng cao, s năl ngăđ u ra b n v ng và l m phát th p là hai

m c tiêu chính trong chính sách kinh t v ămôăcácăn c Xét trên khía c nh kinh t

h c, l m phát là nhân t đóngăvaiătròăc c k quan tr ngăđ i v iăt ngătr ng kinh t ,

công th căt ngătr ng trong dài h n ch u nhăh ng t cung ti n và l m phát V y vai

trò c a l m phát trong n n kinh t và m c l m phát nào là phù h p cho t ng n n kinh

t theo t ngăgiaiăđo n khác nhau

L m phát cao nhăh ngăđ n n n kinh t m t cách tr m tr ng,ănh ngăcóăm t

s b ng ch ng cho th y l m phát v a ph iăc ngălƠmăch m s t ngătr ng (Temple

(2000) trích t Little và các c ng s (1993)) Ngoài ra, Aiyagari (1990), Cooley và Hansen (1991) cho th y chi phí c a vi c gi m l m phát v m că0ăcaoăh năsoăv i l i

ích c a chúng

Trong nh ng th p k g năđơy,ăcóănhi u nghiên c u lý thuy t và th c nghi m

xem xét s đánhăđ i c a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t Các k t qu nghiên c u lý

thuy t và th c nghi mătr căđóăcóăth đ c phân ra thành m t trong b n k v ng sau:

u tiên, các nghiên c u cho r ng l m phát không nhăh ngăđ năt ngătr ng

kinh t (Cameron và các c ng s (1996), Dorrance (1963), Sidrauski (1967))

Th hai, các lý thuy t và th c nghi m cho r ng có m i quan h cùng chi u

gi a l mă phátă vƠă t ngă tr ng kinh t (Mallik và Chowdhury (2001), Shi (1999),

Tobin (1965))

Th ba, các k t qu nghiên c u khác l i cho r ng l măphátăcóătácăđ ng tiêu c c

đ nă t ngă tr ng kinh t (Andres và Hemando (1997), Barro (1996), De Gregorio

(1992), Friedman (1956), Gylfason (1991, 1998), Saeed (2007), Stockman (1981))

Th t , m t s nghiên c u cho r ng m iăt ngăquanăgi a l măphátăvƠăt ngă

tr ng là phi tuy n và s t ngătácăgi a hai bi nănƠyălƠăd ngăho c không t n t i

d i các giá tr t i h nănƠoăđó,ănh ngăl i nhăh ngăđ n n n kinh t khiăv t qua

m c t i h n trên (Fischer (1993), Sarel (1996), Ghosh và Phillips (1998), Khan và Senhadii (2001), Bick (2010), Kremer và các c ng s (2013))

nghiên c u m i quan h phi tuy n c a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t , bài

vi t s d ng mô hìnhăng ngăđ ng d li u b ng trong bài nghiên c uăắInflationăandăGrowth:ăNewăEvidenceăFromăaăDynamicăPanelăThresholdăAnalysis”ăc a Kremer và

các c ng s (2013) cho 72 qu căgiaăđangăphátătri nătrongăgiaiăđo n 1978 ậ 2012

1.2 C u trúc c a bài nghiên c u:

Bài nghiên c uăđ c chia làm 5 ph n chính:

Ph n 1: Gi i thi u Ph n này trình bày t ng quan n i dung nghiên c u v m i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t

Ph n 2: C ăs lý thuy t và t ng quan các nghiên c uătr căđơy.ăPh n này mô t

các lý thuy t v l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t , t ng quan các k t qu nghiên c u

tr căđơyăv m i quan h phi tuy n c a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t , t đóăđ t ra

các câu h i nghiên c u cho bài vi t này

Ph n 3:ăPh ngăphápănghiênăc u và d li u nghiên c u Ph n này gi i thích các

d li u, các bi n nghiên c u, cácăb c trong vi c xây d ngămôăhìnhăng ng,ăph ngăphápă căl ng v m i quan h phi tuy n gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t

Ph n 4: K t qu nghiên c u và th o lu n k t qu Ph n này trình bày các k t qu

ki măđ nhămôăhìnhăng ng v m i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t , phân tíchă tácă đ ng c a l mă phátă đ nă t ngă tr ng kinh t các qu că giaă đangă phátă tri n

(trongăđóăcóăVi t Nam), th o lu n và phân tích k t qu đ tăđ c, t đóăliênăh v m i

quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t Vi t Nam

Ph n 5: K t lu n Ph n này cho th y k t lu n c a bài nghiên c uăc ngănh ăcác

h n ch bài nghiên c u

2 C ăS LÝ THUY T VÀ T NG QUAN NGHIÊN C UăTR C ỂY

TheoăFriedmană(1970)ăắl m phát bao gi và đơuăc ngălƠăm t hi năt ng ti n

t ” M t s nhà kinh t h c cho r ngăắl m phát là hi năt ng ti năđ c cung ng nhi u

h năm c c n thi t ho c là do kh iăl ng ti n th c t trongăl uăthôngăl năh năkh i

l ng ti n c n thi t”,ăắl m phát là hi năt ng b i chi lâu dài c aăngơnăsáchănhƠăn c”

Nh ăv y, l m phát có th đ c hi u là s suy gi m s c mua c a ti n t vƠăđ c đoăl ng b ng s giaăt ngăm c giá chung trong n n kinh t

L m phát là t l ph nătr măthayăđ i liên t c c a m t b ng giá chung theo th i

gian ph n ánh l m phát, ch s đ c s d ngăth ng là ch s giá tiêu dùng (CPI)

ho c ch s đi u ch nh GDP (

Ch s giá tiêu dùng (CPI) là ch s tính theo ph nătr măđ ph n ánh m c thay

đ iăt ngăđ i c a giá hàng tiêu dùng theo th i gian S d ăch lƠăthayăđ iăt ngăđ i vì

ch s này ch d a vào m t gi hƠngăhóaăđ i di n cho toàn b hàng tiêu dùng

Ch s đi u ch nh GDP (GDP deflator), còn g i là ch s gi m phát GDP

th ngăđ c ký hi u là , là ch s tính theo ph nătr măph n ánh m c giá chung

c a t t c các lo i hàng hoá, d ch v s n xu tătrongăn c Ch s đi u ch nh GDP cho

bi t m tăđ năv GDPăđi n hình c a k nghiên c u có m c giá b ng bao nhiêu ph n

tr măsoăv i m c giá c aăn măc ăs ph n ánh s bi năđ ngăGDPădanhăngh aădoă

s bi năđ ng c aăgiáă(c ăs đ đánhăgiáăl m phát)

Ch ăs ăgiáătiêuădùngă

(CPI)

Ch ăs ăđi uăch nhăGDPăăăăă

oăl ngăgiáăhƠngăhóaăvƠăd chăv ăđ că

muaă b iă ng iă tiêuă dùngă (khôngă baoă

g măgiáăhƠngăhóaăvƠăd chăv ăđ cămuaă

b iăchínhăph ,ăcácăhƣng)

oăl ngăt tăc ăgiáăhƠngăhóaăvƠăd chăv ă

đ căs năxu tăra

Tínhă choă t tă c ă hƠngă hóaă vƠă d chă v ă

đ cămua,ăk ăc ăhƠngăhóaănh păkh u

Ch ă tínhă choă hƠngă hóaă vƠă d chă v ă đ că

s năxu tătrongăn c

C ă đ nhă s ă nhă h ng.ă Ngh aă lƠă nóă

đ c tínhă toánă b iă gi ă hƠngă c ă đ nh

căg iălƠăch ăs ăLaspeyresăindex

Cóăs ăthayăđ i.ăNgh aălƠănóăchoăphépăcóă

s ăthayăđ iăc aăgi ăhƠngăhóaăkhiămƠăcácăthƠnhă ph nă GDPă thayă đ i.ă că g iă lƠă

Paasche index

oăl ngăchiăphíăchoăđ iăs ng,ăđôiăkhiă

c ngăđi uăs giaăt ngătrongăchiăphí

Gi mă b tă xuă h ngă giaă t ngă chiă phíă đ iă

s ng

(Ngu n: BƠiăgi ngăv ăch ăs ăgiáătiêuădùngăvƠăch ăs đi uăch nhăGDPăậ Võ

Th ăThanhăTh ngăậ iăH căDuyăTơnă- Gregory Mankiw, Macroeconomics)

Do ch s giá tiêu dùng (CPI) đ c tính d a trên r hàng hóa và d ch v v i

quy n s c đ nh, trong khi đóăch s đi u ch nh GDP ( có r hàng hóa và d ch

v thayăđ i theo th i gian vì v y ch s giá tiêu dùng (CPI) cóăxuăh ngăphóngăđ i l m phát,ăng c l i ch s đi u ch nh GDP ( cóăxuăh ngăđánhăgiáăth p l m phát

Hi n nay, h u h tăcácăn c trên th gi iăkhiăđánhăgiáăl măphátăđ u d a vào ch

s giá tiêu dùng (CPI)

M t s khái ni m kinh t khácăliênăquanăđ n l m phát:

Gi m phát là tình tr ng m c giá chung c a n n kinh t gi m xu ng trong m t kho ng th i gian.

L m phát phi mã là tình tr ngăt ngăm c giá chung c a n n kinh t v i t căđ

hai hay ba ch s

Siêu l m phát là tình tr ng l m phát cao kéo dài và n m ngoài vòng ki m soát,

cóătácăđ ng phá ho i n n kinh t nghiêm tr ng.ăThôngăth ng, t căđ t ngăgiáăchungă

m c 3 ch s hƠngăn măthìăg i là siêu l m phát Khi có siêu l m phát, ti n m t giá

nghiêm tr ng vƠăl ng c u v ti n t gi măđiăđángăk Siêu l m phát bi u hi n l m phátăcaoăkéoădƠiăđiăkèmăv iăt ngătr ng kinh t ch m và th t nghi p cao

Thi u phát tr ng kinh t h c là l m phát t l r t th p.ă ơyălƠăm t v n n n

trong qu n lý kinh t v ămô.ăTheo T đi n kinh t ngân hàng Anh ậ Nga, thi u phát là

hi năt ng gi m giá hàng hoá và d ch v hay hi năt ngăt ngăs c mua c aăđ ng ti n doăl ng ti n m tătrongăl uăthôngăs t gi m so v iăl ng hàng hoá và d ch v hi n h u

trên các th tr ng m i qu căgia,ăđóălƠăhi năt ngăng c l i v i l măphátăth ngăđiă

kèm v i nó là thu h p s n xu t, gi m v năđ uăt ,ăgi măcôngă năvi c làm

T ngătr ng kinh t là s m r ngăn ngăl c s n xu t hàng hóa và d ch v c a

n n kinh t ăN ngăl c s n xu t c a n n kinh t ph thu c ch y u vào s l ng, ch t

l ng các ngu n l căvƠătrìnhăđ công ngh s d ng trong quá trình s n xu t, vì v y

t ngătr ng kinh t luôn liên quan t i quá trình m r ng và hoàn thi n các y u t t o nênăn ngăl c s n xu t.ăNóiăcáchăkhác,ăt ngătr ng kinh t là s giaăt ngăkh iăl ng

hàng hóa, d ch v s n xu tăraăvƠănơngăcaoăn ngăl c s n xu t c a n n kinh t

T ngă tr ng kinh t đ c tính d a trên s giaă t ngă t ng s n ph m qu c n i

(GDP) ho c t ng s n ph m qu c gia (GNP) ho c quy mô t ng s năl ng qu c gia tính trênăđ uăng i (PCI ậ Per capita income) trong m t th i gian nh tăđ nh

M c dù có r t nhi u y u t tácăđ ngăđ n t căđ t ngătr ng kinh t thì m c tiêu năđ nh giá c v n là m c tiêu n i b t nh t c a chính sách kinh t v ămô.ăTrongănhi u

th p k qua, có r t nhi u nghiên c u c lý thuy t và th c nghi m t p trung vào m i

t ngăquanăgi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t Ph n này xem xét các nghiên c u lý

thuy t v m i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t

Các nghiên c u lý thuy t v t ngătr ng kinh t bao g m lý thuy t c đi n, lý

thuy t Tân c đi n, lý thuy t Keynes, lý thuy t tr ng ti năvƠăcácămôăhìnhăt ngătr ng

n i sinh

Các nghiên c u lý thuy tăđƣăchoăth y m t lo t k t lu n v m i quan h gi a

l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t và có th chia thành b n k v ngăchínhăsauăđơy

u tiên, các lý thuy t cho r ng l m phát không nhăh ngăđ năt ngătr ng

kinh t

Nhà kinh t h c Tân c đi n Sidrauskiă(1967)ăđ c păđ n s khôngăt ngăquană

gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t K t qu nghiên c u c a ông là khi các bi n s

đ c l p v i vi căt ngăcungăti n trong dài h n thì vi căt ngăl m phát không nhăh ng

đ năt ngătr ng kinh t

S d ngăđ ng t ngăcungă(AS)ăvƠăđ ng t ng c u (AD), lý thuy t Keynes cho

th y r ng không có s thayăđ i gi a s năl ng và m c giá trong dài h n, tuy nhiên có

m t s đánhăđ i gi a s năl ng và m c giá trong ng n h n Ngh aălƠ,ătrong ng n h n,

mu năchoăt ngătr ng kinh t đ t t căđ cao thì ph i ch p nh n m t t l l m phát nh t

đ nh, t căđ t ngătr ng và l m phát di chuy n cùng chi u.ăSauăđó,ăn u ti p t c ch p

nh năt ngăl m phátăđ thúcăđ yăt ngătr ng thì t căđ t ngătr ng kinh t c ngăkhôngă

t ngă thêmă mƠă cóă xuă h ng gi mă đi Tuy nhiên, Dornbusch và các c ng s (1996)

ch ng minh r ng s thayăđ i trong t ng c u nhăh ngăđ n c m c giá l n s năl ng

Th hai, các lý thuy t cho r ng có m i quan h tích c c gi a l măphátăvƠăt ngă

tr ng kinh t

Các nhà kinh t h c Tân c đi nănóiălênătácăđ ng c a l măphátăđ năt ngătr ng

kinh t thôngăquaăđ uăt ăvƠătíchăl yăv n Tobin (1965) cho r ng l măphátălƠmăgiaăt ngă

chi phí gi ti n, là nguyênă nhơnă lƠmă choă conă ng i tránh gi ti n mà chuy n ti n

thành các tài s n sinh l i.ă i u này s lƠmăgiaăt ngăs tíchăl yăv n trong n n kinh t và thúcăđ y kinh t phát tri n Doăđó, có m iăt ngăquanăcùngăchi u gi a l m phát và

t ngătr ng kinh t Ngoài ra, Shi (1999) k t lu n r ng s giaăt ngăcungăti n s gia

t ngătíchăl yăv năvƠădoăđóăgiaăt ngăs năl ng

Th ba, các k t qu nghiên c u khác l i cho r ng l măphátăcóătácăđ ng tiêu

c c đ năt ngătr ng kinh t

V i lý thuy t c đi n, Adam Smith cho r ng ti t ki m là y u t banăđ u cho

đ uăt ,ăt đóăd năđ năt ngătr ng,ăh năn a ông ng m cho th y m i quan h ngh ch

gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t Nhi u nhà nghiên c uăkhácăc ngănh n m nh

l măphátăcóătácăđ ngăđ n ti t ki m thông qua lãi su t huyăđ ng th c.ăDoăđóăthayăđ i

trong ti t ki m có th nhăh ngăđ n s năl ngăđ uăraădoăthayăđ iătrongăđ uăt ătrongă

n c Gylfason (1991) cho r ng l măphátăt ngăs làm gi m ti t ki m do lãi su t huy

đ ng th c t th păh n,ădoăđóălƠmăc n tr t ngătr ng kinh t M t khác, Gylfason

(1998) cho r ngătrongăkhiătácăđ ng c a l măphátăđ n ti t ki măch aăđ căxácăđ nh,

đi uăđóălƠmăbópăméoăn ngăsu t thì vi c năđ nh giá c s c i thi n toàn d ng v n và doăđóăgiaăt ngăvi c làm

V i lý thuy t tr ng ti n thì m i quan h gi aăt ngătr ng kinh t và m c giá

đ c th hi n thôngăquaăt ngătr ng ti n t Friedman (1956) nh n m nh vai trò c a

t ngătr ng ti n t trong vi căxácăđ nh l m phát b ng lý thuy t s l ng ti n t ho c

tính trung l p c a ti n t Ông cho r ng l m phát là s n ph m c a vi căgiaăt ngăcungă

ti n ho căt ngăh s t o ti n m căđ l năh năt căđ t ngătr ng kinh t L p lu n nƠyăc ngăđ c th hi n trong công th c v lý thuy t s l ng ti n t :

Theo Friedman (1956), n u giá c hàng hóa trong n n kinh t t ngăg p 2 l n mà

thu nh p c aăng iălaoăđ ngăc ngăt ngăg p 2 l n,ăng iălaoăđ ng s không quan tâm

đ n vi căt ngăgiáăhƠngăhóa.ăDoăđó,ăt ngătr ng kinh t không s t gi m khi l m phát giaăt ng.ăN u l m phát x yăraătheoăh ng này thì l măphátăkhôngătácăđ ngăđ năt ngă

tr ng kinh t i u này th hi n tính trung l p c a ti n t

Tóm l i, theo lý thuy t tr ng ti n, trong dài h n, giá c b nhăh ng b i cung

ti n ch không th c s tácăđ ngălênăt ngătr ng kinh t N u cung ti năt ngănhanhăh nă

t căđ t ngătr ng kinh t thì l m phát t t y u s x y ra N u gi cung ti n và h s t o

ti n năđ nhăthìăt ngătr ng cao s làm gi m l m phát

V i lý thuy t Tân c đi n, Stockman (1981) cho r ng l măphátăt ngăcaoăs làm choăt ngătr ng gi m Ông cho r ng s giaăt ngăl m phát làm gi m s c mua c a ti n

t , t đóălƠmăgi măl ng tiêu th hàng hóa và gi m s năl ng trong dài h n

Th t , các lý thuy t cho r ng m iăt ngăquanăgi a l m phát vƠăt ngătr ng là

phi tuy n

S d ng m tămôăhìnhăt ngătr ng ti n t , Huybens và Smith (1998, 1999) tìm

th y m i quan h ngh ch gi a l m phát và các ho tăđ ng th tr ng tài chính, l m phát

và các ho tăđ ng kinh t th c Các tác gi cho r ng l m phát c n tr t ngătr ng kinh

t b ng cách c n tr vi c tái phân b các ngu n l cătƠiăchínhănh ngăch khi l m phát

v t quá m t giá tr t i h nănƠoăđó.ăChoiăvƠăcácăc ng s (1996)ăđ xu t r ng l m phát caoă giaă t ngă vi c phân b đ nh m c tín d ng ho c vi c l a ch n b t l i trong th

tr ngătƠiăchính,ădoăđó,ăl m phát cao làm gi m t su t sinh l i th c Khi l m phát gia

t ng,ăcácătácănhơnăkinhăt s tái phân b ti n t v v năconăng i ho c v n v t ch t và thayăđ iăt ngătr ng s năl ng

Cácăquanăđi m lý thuy tătrênăđ aăraăm i quan h khác nhau gi a l m phát và

t ngătr ng kinh t nh ngăquanăđi m chung là quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng

kinh t không ph i là m i quan h m t chi u mà là s tácăđ ng qua l i.ăTácăđ ng này

đ c truy n d n ch y u thông qua kênh ti t ki măvƠăđ uăt ă

Các k t qu nghiên c u lý thuy t tr căđóăv i b n k v ng v m i quan h gi a

l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t bao g m l m phát không nhăh ngăđ năt ngătr ng

kinh t , l măphátătácăđ ng tích c căđ năt ngătr ng kinh t , l măphátătácăđ ng tiêu c c

đ năt ngătr ng kinh t ho c m i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t là phi

tuy n

Câu h iăđ i v i các nghiên c u v m i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng

kinh t c ngăxoayăquanhăb n k v ng trên:

1 nhăh ng c a l măphátăđ i v iăt ngătr ng kinh t trong t ngăgiaiăđo n khác

nhau và t ng qu c gia khác nhau?

2 M i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t nh h ngăđ n chính sách

ti n t c aăNgơnăHƠngăTrungă ngănh ăth nƠo?ăNgơnăHƠngăTrungă ngăcácă

qu c gia th c hi n chính sách ti n t nh ăth nƠoăđ duy trì l m phát m c

mong mu n?

3 M i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t là tuy n tính hay phi tuy n?

4 Có m i quan h phi tuy năcóăýăngh aăth ng kê c a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh

t ? Nói cách khác, t n t i m tăng ng l măphátăcóăýăngh aăth ng kê mà khi l m phátăv tăquaăng ng này s tácăđ ng tiêu c căđ năt ngătr ng kinh t ?

Trong nhi u th p k qua, các nhà kinh t đƣăs d ng mô hình kinh t l ng

khác nhauăđ ki m ch ng b ng s li u c aăcácăn c trên th gi i nh m tìm ra câu tr

l i li u ch ngăt n t i m i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng trong ng n h n hay

trong dài h n t t c cácăn c hay c hai m i quan h nƠyăđ u t n t i trong ng n h n

và dài h n

M c tiêu c a bài vi t nghiên c u s t n t i c a m tăng ng l m phát và m căđ nhăh ng c aănóăđ i v i t ngătr ng kinh t các qu c gia đangăphátătri nă(trongăđóă

có Vi t Nam)

Các nghiên c u v m iăt ngăquanăgi a l măphátăvƠăt ngătr ng là phi tuy n và

s t ngătácăgi a 2 bi nănƠyălƠăd ngăho c không t n t iăd i các giá tr t i h n nào đó,ănh ngă nhăh ngăđ năt ngătr ng kinh t khiăv t qua m c trên ti n cho vi c tómăl c các nghiên c u th c nghi m các qu c gia, bài vi t s chia các bài nghiên

c u thành ba nhóm chính:

Th nh t, bài vi t ch n l a ra các nghiên c uăđi n hình m ra m i quan h phi

tuy n gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t

Th hai, bài vi t nghiên c uăsơuăh năvƠoăd li u, mô hình, n i dung và k t qu

c a các nghiên c u th c nghi mătr căđóă các qu c gia phát tri n và các qu c gia đangăphátătri n

Cu i cùng, bài vi t s th ng kê l i các nghiên c u Vi t Nam v m i quan h

gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t

2.2.1 Nghiên c u th c nghi m v m i quan h phi tuy n gi a l m phát và t ng

tr ng kinh t :

Bài nghiên c u “The role of macroeconomic factors in growth” c a Fisher

(1993), tác gi đƣăxácăđ nh kh n ngăc a m t m i quan h phi tuy n tính gi a l m phát vƠăt ngătr ng kinh t trong dài h n

B ng cách s d ng s d ng d li u chéo và d li u b ng cho m u g m 93 qu c gia công nghi păvƠăđangăphátătri n v iăph ngăphápăh i quy theo nhóm và h i quy

h n h p, tác gi cho th yătácăđ ng c a các y u t v ămôăđ năt ngătr ng kinh t

K t qu nghiên c u c a tác gi cho th yătácăđ ng tiêu c c c a l m phát, thâm

h t ngân sách, s bóp méo c a th tr ng ngo i h iăđ năt ngătr ng kinh t Tác gi

c ngăchoăth y các kênh truy n d n c aăcácătácăđ ng trên: l m phát làm gi măđ uăt ăvƠă

n ngăsu t c a n n kinh t , thâm h t ngân sách làm gi mătíchăl yăv năc ngănh ăn ngă

su t, t đóăcácăy u t trênătácăđ ng làm gi măt ngătr ng kinh t Tuy nhiên, trong

m t s tr ng h p ngo i l , tác gi cho th y r ng l m phát th p và thâm h t ngân sách

nh không nh t thi tălƠăđi u ki n c aăt ngătr ng kinh t cao và l m phát cao trong dài

h n không phù h p v iăt ngătr ng b n v ng

Trong th nghi mătácăđ ng phi tuy n c a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t , tác

gi k v ng tìm th yăcácătácăđ ngăđángăk c a l m phát cao so v i l m phát th p

Trong th nghi m phi tuy n v tácăđ ng c a l m phát, tác gi s d ng h i quy

spline b ng cách s d ngăđi m gãy là 15% và 40%, chia l măphátăthƠnhăbaăgiaiăđo n

( t 15%ăđ n 40% và Tác gi không ch th y s hi n di n phi tuy n

v m i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t mà còn cho th y m i quan h tiêu

c c m nh m gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t khi l măphátăv t trên m c 40%

i uăđóăchoăth y có m t m i quan h tích c c gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t khi

l m phát n mă d iă ng ng giá tr và có m i quan h tiêu c c khi l m phát trên

ng ng giá tr đó

K t qu nghiên c u c a Fischer (1993) t o ra cu c tranh lu n m i gi a các nhà kinh t đ xácăđ nhăchínhăxácăng ng giá tr l m phát nh măthúcăđ yăt ngătr ng kinh

t

Bài nghiên c u “NonLinear Effects of Inflation on Economic Growth” c a

Sarel (1996 ), tác gi tìm th y b ng ch ng v đi m gãy c u trúc gi a l măphátăvƠăt ngă

tr ng kinh t

B ng cách s d ng d li u b ng c a 87 qu căgiaătrongăgiaiăđo n t 1970 - 1990

v i h iăquyăbìnhăph ngăbéănh tăthôngăth ng (OLS), h i quy các nhăh ng c đ nh

(fixed effect regression) và hàm spline c a Fisher (1993), tác gi tìm th y b ng ch ng

v đi m gãy c u trúc gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t và tác gi c ngăchoăth y

r ng cóătácăđ ng ch chăđángăk gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t khi b qua s t n

Bài nghiên c u “Inflation crises and long-run growth” c a Bruno và Easterly

(1998), các tác gi tìm th y b ng ch ng v s t ngăquanăc a l măphátăvƠăt ngătr ng

kinh t trong dài h n

Các nghiên c u v tácă đ ng tiêu c c gi a l mă phátă vƠă t ngă tr ng kinh t

th ng ph n ánh m i quan h trong dài h n Tuy nhiên, m i quan h gi a l m phát và

t ngătr ng kinh t ch xu t hi n v i d li u liên t c và các quan sát l m phát l n,

không có s t ng quan chéo gi aătrungăbìnhăt ngătr ng và l m phát dài h n

B ng cách s d ng d li u b ng và d li u chéo k t h p c a ch s l m phát

d a trên CPI c a 26 qu căgiaăđƣătr i qua cu c kh ng ho ng l m phát trong kho ng th i

gian t n mă1961ăậ 1992, các tác gi xem xét nhăh ng c a l m phát cao và cú s c

l m phát đ i v iăt ngătr ng kinh t trong dài h n

K t qu nghiên c u c a các tác gi đƣăch ng minh r ng cu c kh ng ho ng l m

phát cao d năđ n s s t gi m m nh t căđ t ngătr ng kinh t và t căđ t ngătr ng

kinh t ph c h i khi l m phát gi m Các tác gi không tìm th y s t ngăquan gi a

l mă phátă vƠă t ngă tr ng kinh t khi l m phát d i m c 40% và th y r ng có s

t ngăquanăngh ch chi u gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t l m phát l năh nă40%

Phân tích th c nghi m c a các tác gi d đoánăr ng t l l m phát 40% đ c coi là

m căng ng c a l m phát

Bài nghiên c u “From Inflation to Growth-Eight Years of Transition” c a

Christoffersen và Doyle (1998), các tác gi tìm th y b ng ch ng v ng ng l m phát tácăđ ngăđ n t ngătr ng kinh t

B ng cách s d ng s li u v GDP theo giá so sánh, dân s ,ăc ăc u hàng xu t

kh u, ch s c i cách chuy năđ i cho 22 n n kinh t chuy năđ i trong b i c nh đ i m i

c ăc u n n kinh t và m r ng th tr ng xu t kh u t n mă1990ăđ năn mă1997, các

tác gi nghiên c u m i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t c ngănh ă nh

h ng c a thi uăphátăđ i v iăt ngătr ng kinh t

K t qu nghiên c u c a các tác gi phát hi n ra r ng vi c m r ng xu t kh u có

m i quan h r t ch t ch v i chuy n dchăc ăc u GDP, th măchíătrongătr ng h p có

nh ng cú s c t bên ngoài thì vi c c iăcáchăc ăc u kinh t và thi u phát v năthúcăđ y

t ngătr ng kinh t

Các tác gi đƣăs d ng ti p c năSarrelă(1996)ăđ môăhìnhăhóaăcácăđi m gãy

t ngătác gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t vƠă c tính m căng ng l m phát là

13% Các qu c gia đangătr i qua th i k l m phát g n v iăng ng cóăxuăh ng kéo t

l l m phát th p xu ng phù h p v i l m phát c aăcácăn c công nghi p Các tác gi

không tìm th y b t k b ng ch ng cho th y t ngătr ng kinh t khi l măphátăcaoăh nă

m căng ng này Doăđó,ăcácătácăgi đ xu t r ng các qu c gia có t l l m phát r t

th p so v iăng ng này ph i đ t m c tiêu kìm gi m c l m phát th pănƠy.ă i u này

c ng cho th y các nhà ho chăđ nh chính sách nên gi l m phát m t m căđ ng ng

c th mà l măphátătácăđ ng tích c căđ năt ngătr ng kinh t

Bài nghiên c u “Warning: inflation may be harmful to your growth” c a

Ghosh và Phillips (1998), các tác gi tìm th y b ng ch ng v m i quan h phi tuy n

gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t

B ng cách s d ng s li u v t ngătr ngăGDPăbìnhăquơnăđ uăng iăhƠngăn mă

theo giá so sánh và s li u v l măphátătheoăCPIăbìnhăquơnăhƠngăn măc a 145 qu c gia

thành viên qu ti n t qu c t (IMF) trong giaiăđo n 1960-1990 v i 3603 quan sát k t

h p v i phân tích h iăquyăđaăbi nătheoăcácănhómăvƠăph ngăphápăcơyănh phơnăđ quy,

các tác gi xem xét và ki m ch ng m i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t

K t qu nghiên c u c a các tác gi cho th y r ng m i quan h gi a l m phát và

t ngătr ng kinh t không ph i là m i quan h m t chi uăđ năgi nănh ălƠăl m phát tác

đ ngăđ năt ngătr ngăhayăt ngătr ngătácăđ ngăđ n l m phát mà m i quan h gi a l m phátăvƠăt ngătr ngăcóătácăđ ng qua l i phi tuy nătính,ăt ngăquanăgi a l m phát và

t ngătr ng khác nhau trong cùng m t chu k kinh t

K t qu nghiên c u còn cho th y r ng l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t cóăt ngăquanăng c chi u, nhân t l m phát không ch tácăđ ngăđ năt ngătr ng kinh t mà

còn là y u t quy tăđ nh, then ch tăđ i v iăt ngătr ng M i quan h t l ngh ch gi a

l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t xu t hi n trong ki m ch ng theo các qu c gia và theo

c dãy s th i gian Ngoài ra, các tác gi còn tìm ra hai y u t phi tuy n quan tr ng

u tiên, các tác gi xácăđ nhăng ng l m phát vào kho ng 2%-3%,ăngh aălƠăă

khi l m phát th păh năng ng này thì l măphátăcóătácăđ ng tích c căđ năt ngătr ng

kinh t vƠăng c l iătácăđ ng tiêu c c khi l măphátăcaoăh năng ng trên

Th hai, m i quan h ngh ch gi a l m phátăvƠăt ngătr ng kinh t đ c th

hi năd i d ng hàm l i.ăDoăđó,ăs suy gi mătrongăt ngătr ng kinh t g n li n v i s giaăt ngăl m phát t 10% - 20% l năh nănhi u so v i khi l măphátăt ngăt 40% -

B ng cách s d ng d li u quý thi t l p t giaiăđo n 1965-2002ăđ i v i Ơiă

Loan và giaiăđo n 1970-2001ăđ i v i Nh t B n k t h p v i môăhìnhăng ng và mô

hình TAR c a Tong (1978) và Hansen (1996), các tác gi xem xét m i quan h phi tuy n gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t

K t qu nghiên c u c a các tác gi v môăhìnhăng ng đ i v iă ƠiăLoan cho

th y khi l mă phátă v t quá ng ng 7,3%, l mă phátă cóă tácă đ ng tiêu c că đ nă t ngă

tr ng kinh t ƠiăLoan.ăM t khác, k t qu h iăquyăt ngătr ng kinh t Nh t B n tìm

th y hai m că ng ng là 2,5% và 9,7%, các tác gi cho r ng l mă phátă d i m c

ng ngă c tính 9,7%ătácăđ ng tích c căđ năt ngătr ng kinh t Nh t B n và l m phát

v t quá giá tr ng ngănƠyătácăđ ng tiêu c căđ năt ngătr ng kinh t Nh t B n

Bài nghiên c u “Threshold effects in the relationship between inflation and

growth: A new panel-data approach” c a Drukker và các c ng s (2005) nghiên c u

l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t đ i v i 138 qu căgiaătrongăgiaiăđo n t n mă1950ăđ n

n m 2000 b ngăcáchăph ngăphápă c tính các nhăh ng c đ nh và mô hình d li u

b ng

K t qu nghiên c u c a các tác gi tìm th yăng ng t i h năđ i v i m uăđ yăđ

138 qu c gia là 19.16%,ănh ngăcóăhaiăng ng khác nhau là 2,57% và 12,61% đ i v i

m uăcácăn c công nghi p

Bài nghiên c u “Non-Linearity between Inflation Rate and GDP Growth in

Malaysia” c a Munir và Mansur (2009) nghiên c u m i quan h phi tuy n gi a l m

phátăvƠăt ngătr ng kinh t cho Malaysia

B ng cách s d ng s li uăt ngătr ng kinh t và l m phát c a Malaysia trong

giaiă đo n 1970-2005 k t h p v i mô hình t h iă quyă ng ng n i sinh (TAR) c a

Hansen (2000), các tác gi tìm ra các b ng ch ng ng h quan h phi tuy n gi a l m

phátăvƠăt ngătr ng kinh t

K t qu nghiên c u c a các tác gi tìm th y ng ng l m phát là 3,9% và ng h quanăđi m r ng m i quan h gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t là phi tuy n L m phátăcaoăh năm căng ng này làm gi măđángăk t căđ t ngătr ng kinh t vƠăd i

m căng ng, l măphátăthúcăđ yăt ngătr ng kinh t đángăk

Bài nghiên c u “Inflation and economic growth: The non-linear relationship Evidence from CIS countries” c a Sergii (2009) nghiên c u m i quan h gi aăt ngă

tr ng kinh t và l m phát cho các qu c gia thu c ắC ngăđ ng các Qu căgiaă c l p”ă

(CIS) choăgiaiăđo n 2001-2008 b ng cách s d ngăph ngăphápăbìnhăph ngăbéănh t

phi tuy n (non-linear least square)

K t qu nghiên c u c a tác gi cho th yăng ng l măphátă c tính các qu c giaăCISălƠă8%.ăNgh aălƠăkhi l m phát l năh nă8%,ăl m phát nhăh ng tiêu c căđ n

t ngătr ng kinh t và l măphátăthúcăđ yăt ngătr ng kinh t khi l măphátăd iăng ng

th i gian ng n h n,ădoăđó,ăphơnătíchănƠyăd a trên d li u b ng không cân b ng

Các d li uăđ c l y t b d li u c a Tri n V ng Kinh T Th Gi i (World

Economic Outlook (WEO)) và bao g m các bi năsauăđơy:ăt căđ t ngătr ng GDP

theo giá c đ nhăn mă1987,ăl m phát d a trên ch s giá tiêu dùng CPI, t s đ uăt ăsoă

v i GDP, t căđ t ngătr ng dân s , t căđ t ngătr ng c aăđ m th ngăm i,ăvƠăđ

l ch chu n c aăđ m th ngăm i

Môăhìnhă căl ngăng ng l m phát:

là vector c a các bi n ki m soát, bao g m t s đ uăt ătrênăGDP,ăt căđ

t ngătr ng dân s , t căđ t ngătr ng c a t l m u d ch,ăvƠăđ l ch chu n c a

lo i b y u t chu k kinh t và t p trung vào m i quan h trong dài h n

gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t ,ăph ngătrìnhă(2.1)ă cătínhătrungăbìnhă5ăn măc a

d li u b ng g m 140 qu c gia v iă39ăquanăsátăhƠngăn m.ăDoăđó,ăth i gian quan sát

đ c gi m xu ng còn 8 quan sát: 1960-64, 1965-69, 1970-74, 1975-79, 1980-84,

1985-89, 1990-94 và 1995-98 (quan sát cu i cùng là trung bình c a 4 quan sát)

Có kh n ngăkíchăth c c a d li u b ng là 140*8 = 1120 quan sát Tuy nhiên,

b i vì có m t vài quan sát b thi u,ăkíchăth c c a d li u b ng không cân b ng nh

h n.ăX p ch ngăcácăquanăsátăd i d ngăvectorăvƠoăph ngătrìnhă(2.1):

Trongăđó,

là các h s vector

là ma tr năt ngă ng c a các quan sát trên các bi n gi i thích

H s đ c ch s b i cho th y s ph thu c vào m că ng ng c a l m

Vi căxácăđ nh là t ng bìnhăph ngăph năd v i m căng ng l m phát c

đ nh M căng ng l m phát t iă uă đ c l a ch n m c t ngăbìnhăph ngăph n

d là nh nh t:

i u quan tr ng là xem xét giá tr ng ngă cóă ýă ngh aă th ng kê hay không

Trongăph ngătrìnhă(2.1),ăđ ki m tra s không t n t i c aăng ng l m phát, tác gi

ki măđ nh gi thuy t sau:

D a theo Hansen (1996, 1999), tác gi s d ngăph ngăphápăbootstrapă(ph ngă

pháp l y m u l p l i có thay th )ăđ mô ph ng phân ph i ti m c n c a ki măđ nh t s

likelihood gi thuy t :

Trongăđó,

là t ngăbìnhăph ngăph năd ăd i gi thuy t và

.ă Ngh aă lƠă là t ng bình ph ngă ph nă d khi không t n t iă ng ng

ho c khi t n t iăng ng

Phân ph i ti m c n c a không ph i là phân ph i chu n và ch u s chi ph i

ch t ch c a phân ph iăchiăbìnhăph ngăă

K t qu nghiên c u:

Các tác gi tìm th y m i quan h ng c chi u vƠăcóăýăngh aăc a l m phát và

t ngătr ng kinh t khi l m phát n m trên giá tr ng ng.ăTheoăđó,ă cătínhăng ng là

1%-3%ăchoăcácăn c công nghi p và là 7% -11%ăchoăcácăn căđangăphátătri n

Các tác gi cònăđ c păđ n vi cătácăđ ng tiêu c c c a l măphátăđ că c tính

th păh năth c t do nghiên c uăđƣăki m soát y u t đ uăt ăvƠăvi călƠm,ădoăđóăkênhătácă

đ ngăchínhălƠăn ngăsu t Tuy nhiên, nghiên c u này kh ngăđ nh l m phát th p là t t

cho n n kinh t vìăđi uăđóătácăđ ng tích c căđ năt ngătr ng

Bài nghiên c u “Threshold effects of inflation on economic growth in developing countries” c a Bick (2010)

Iă(.)ălƠăhƠmăđ cătr ngă

Bi năng ng chiaăcácăquanăsátăthƠnhăhaiăắch đ ”ăđ c phân bi t b i h s

và

Bi n ph thu c và đ uăvôăh ng

là vector k chi u c a các bi n gi i thích ngo i sinh M t vài ph n t có

tácăđ ngăt ngăt nhau 2ăgiaiăđo n, ví d , v i m t s ph n t j {1,…,k},ăh

s có th b ng v i h s

D a theo Arellano and Bover (1995), tác gi s d ng ph ngăphápăchuy năđ i

ch ch tr c giao chuy n ti păđ lo i b các nhăh ng c đ nh Vi c lo i b các nh

h ng c đ nh riêng bi t c a t ng qu căgiaăđ c th c hi năđ c tính các h s đ

d căvƠăvƠăđi măng ng ti măn ng

ki m soát các ch ch l ch c a các h s ch n, tác gi m r ng mô hình Hansen (1999) k t h p v i h s ch n:

(2.4)

Ph ngătrìnhă(4) gi đ nh r ng chênh l ch c a các h s ch n đ căđ i di n

b iă 1

V i b t k giá tr ng ng choătr c, h s đ d c và có th đ c

c tính b ngăph ng phápăbìnhăph ngăbéănh tăthôngăth ng (OLS) s d ng d

li u sau khi lo i b các nhăh ng c đ nh

Tr ng h p có m t h s ch nănh ăph ngătrìnhă(2.4), các h s đ d că c

tính cho m iăgiaiăđo n đ ng nh t b ng cách ch s d ng nh ng quan sát có t giai

đo n t ngă ngă đ ph n ánh tính tr c giao c a nhân t h i quy (xi ≤ă xm) và (xi > xm)

Do quá trình lo i b các nhăh ng c đ nh, tính tr c giao c a nhân t h i quyă khôngă đ că duyă trì,ă c tính các h s đ d că vƠă ng ng l m phát trong

ph ngătrình (2.3) có th d năđ n sai l ch

Ng ng l m phát c ngăđ c tính toán b ng cách s d ngăph ngăphápăbìnhă

ph ngăbéănh tăcóăđi u ki n Cu i cùng, giá tr ng ng đ c ch nănh ăgiáătr liênăquanăđ n t ng bìnhăph ngăph năd (RSS) nh nh t Nghiên c u t i thi u hóa

d i d ng sau:

D toán không sai l chă 1 vƠă 2 là r t quan tr ngăđ i v i vi c ki m tra t m

quan tr ng c a m tăng ngăđ căđ i di n b i các ràng bu c tuy nătínhăsauăđơy:

H0:ă 1=ă 2

Môăhìnhă c tính ng ng l m phát c a Bick (2010):

Trongăđó,

Bi n ph thu c là t căđ t ngătr ng GDP đ uăng i

là bi năng ngăc ngă nh ăh s h i quy ph thu c vào t ngă giaiă đo n l m

phát Ngoài ra, vi c s d ng semi-log c a l m phát v i it = it-l, n u it<1 và

it= ln it, n u it≥ă1 có xác su t tin c yăcaoăh năvìăcácăcúăs c l m phát s có nhăh ngăđ năt ngătr ng nh ănhau

Bi n ki m soát bao g m t s đ uăt ătrênăGDPă(igdp),ăt căđ t ngătr ng

dân s (igdp), thu nh păbanăđ u - logarităGDPăbìnhăquơnătrênăđ uăng i c a

th i k tr c (initial), t căđ t ngătr ng c a t l m u d chă(dtot),ăvƠăđ l ch

chu n c a t l m u d ch (sdtot)

K t qu nghiên c u:

Vi c s d ng h s ch nă trongă môă hìnhă ng ng c a tác gi làm gi m m c

ng ng l m phát t 19%ăđ nă12ă%ăvƠălƠmăt ngăg păđôiăc ngăđ và nhăh ng biên

c a l măphátăđ i v iăt ngătr ng kinh t

Bài nghiên c u “Non-linearities in inflation–growth nexus in the SADC region:

A panel smooth transition regression approach” c a Seleteng và các c ng s (2013)

Các bi n ki m soát c a mô hình g m bi n thu nh păbanăđ u (initial - y1), t

s đ uăt ătrênăGDP (gfcf), bi năđ m th ngăm i ậ t s nh p kh u và xu t kh u trên

GDP (open), bi n s phát tri n c a th tr ng tài chính ậ t s c p tín d ng c a khu

v că t ă nhơnă trênă GDPă (pvtcrd), bi n th ch đoă l ng quy n chính tr c a qu c

gia/m căđ dân ch (inst) và bi n th hi n quy mô c a chính ph (gov)

Bi năt ngătácăgi aăđ m th ngăm i và t s đ uăt ătrênăGDPăth hi n r ng

n n kinh t m c aăcóăxuăh ng khuy năkhíchăđ uăt ătrongăn căcaoăh nă(open_gfcf),ă

k v ngătácăđ ng tiêu c căđ năt ngătr ng kinh t

Bi năt ngătácăgi a s m r ng tín d ng khu v căt ănhơnăvƠăm căđ t do th

ch ph năánhăđ sâu c a phát tri n tài chính (pvtcrd_inst)

Môăhìnhă căl ngăng ng l m phát:

Các tác gi s d ng mô hình h i quy chuy n ti pătr năchoăd li u b ng d a trên

nghiên c u c a González và các c ng s (2005) đ xem xét m i quan h phi tuy n

gi a l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t

Mô hình h i quy chuy n ti pă tr nă d li u b ng (Panel Smooth Transition

Regression (PSTR)) là mô hình các nhăh ng c đ nh v i các h i quy ngo i sinh Do đó,ăđơyălƠămôăhìnhăd li u b ng v i các h s khác nhau gi a các y u t riêng bi t và

y u t th iăgian.ăMôăhìnhăchoăphépătínhăkhôngăđ ng nh t trong các h s h i quy b ng

cách gi đ nh các h s là các hàm liên t c c a bi n quan sát thông qua m t hàm b

ch n,ăđ c g i là hàm chuy năđ iăvƠădaoăđ ng gi aăcácăắch đ ”ă(GonzálezăvƠăcácă

c ng s (2005))

Mô hình PSTR v iăhaiăắch đ ”ăvƠăm t hàm chuy n ti pănh ăsau:

Trongăđó,

= 1, , N, =ă1,…,ăT đ i di n cho d li u chéo và d li u th i gian c a b ng

Bi n ph thu c (t ngătr ng)ăvôăh ng

là nhăh ng c đ nh c a t ng qu c gia

là vector k chi u c a các bi n ngo i sinh bi năđ i theo th i gian bao g m

thu nh păbanăđ u, t s đ uăt ătrênăGDP,,ăt s th ngăm i(

là bi năng ng (

là tham s ng ngă(ng ng l m phát)

là sai s

H s ch n cho th yă đ tr nă c a chuy n ti p t m tă giaiă đo nă đ n giai

đo n khác Khi , hàm chuy năđ i ti p c năthƠnhăhƠmăđ cătr ngă ,

nh n giá tr b ng 1 n u Khi , hàm chuy năđ i tr thành m t mô hình

h i quy d li u b ngăđ ng nh t ho c tuy n tính v i các nhăh ng c đ nh

Tácăđ ng tr c ti p c a l măphátăđ năt ngătr ng kinh t là n u l m phát

nh h năho c b ng và là khi l m phát l năh nă

Hàm chuy nă đ i là m t hàm liên t c c a bi n quan sát , b

gi i h n trong kho ng [0,1].ăTácăđ ng c a l măphátăđ năt ngătr ng qu c gia

Qua vi c s d ng ph ngăphápăchuy n ti pătr năd li u b ngă(PSTR)ăđ đ i

phó v i v năđ n iăsinhăvƠăkhôngăđ ng nh t, các tác gi c tính s chuy năđ i t ch

đ l m phát th p sang ch đ l m phát cao K t qu cho th y t n t i m i quan h phi

tuy n gi a l măphátăvƠăt ngătr ng, m căng ng l m phát các qu c gia SADC là 18,9%.ăNgh aălƠăkhiăl m phát n m trên m căng ngăđó,ăl m phát tácăđ ng tiêu c c

đ n t ngătr ng kinh t trong khu v c SADC

Bài nghiên c u “Inflation and growth: new evidence from a dynamic panel

threshold analysis” c a Kremer và các c ng s (2013)

Các tác gi tìm th yăng ng l m phát là 2.53%ăđ i v i các qu c gia phát tri n

và 17.228%ăđ i v i các qu căgiaăđangăphát tri n Khi l măphátăv tăquaăng ng giá tr

này, l măphátăcóătácăđ ng tiêu c căđ năt ngătr ng kinh t

Vi t Nam:

Bài vi t “L m phát và t c đ t ng tr ng kinh t Vi t Nam” c a Tr n Hoàng

Ngân, Hoàng H i Y n, V Th L Giang (2010):

Các tác gi s d ng phân tích h s t ngăquanăđ xácăđ nh m i quan h gi a

l măphátăvƠăt ngătr ng kinh t Vi tăNamătrongăgiaiăđo n 1987 ậ 2009

K t qu nghiên c u c a các tác gi cho th y r ng: