8 1.2ăT ngăquanăv ăl măphátăvƠăt ngătr ngăkinhăt ..... 11 1.3ăS ătácăđ ngăcácăch ăs ăc aăb ăbaăb tăkh ăthiăđ năl măphátăvƠăt ngătr ngă kinhăt .... 13 1.4ăS ăc năthi tăph iănghiênăc uăs
Trang 1B GIÁOăD CăVẨă ẨOăT O
-oOo -
NGăTỐNGăLINH
KINH T T I VI T NAM
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
Trang 2B GIÁOăD CăVẨă ẨOăT O
-oOo -
NGăTỐNGăLINH
Trang 3L IăCAMă OAN
Tác gi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a tác gi , đ c th c
hi n trên c s nghiên c u các lỦ thuy t c b n, k th a các nghiên c u tr c đây
và th c ti n n n kinh t Vi t Nam d i s h ng d n khoa h c c a TS.Thân Th
Tác gi
Trang 4M C L C
M C L C i
DANH M CăCÁCăT VI T T T v
DANH M CăCÁCăBI Uă vi
DANH M CăCÁC B NG vii
DANH M CăCÁCăHỊNHăV viii
L I M U 1
1.ăLỦădoăl aăch năđ ătƠi 1
2.ăCơuăh iănghiênăc u 2
3.ăM cătiêuănghiênăc u 2
4.ă iăt ngănghiênăc u 2
5.ăPh ngăphápănghiênăc u 3
6.ăD ăli uănghiênăc u 3
7.ăK tăc uălu năv n 3
CH NGă1 T NG QUAN V S TÁCă NGăCÁCăCH S C A B BA B T KH THI N L MăPHÁTăVẨăT NGăTR NG KINH T 4
1.1ăT ngăquanăv ăcácăch ăs ăc aăb ăbaăb tăkh ăthi 4
1.1.1 δỦ thuy t b ba b t kh thi 4
1.1.1.1 εô hình εundell-Fleming, đi m kh i đ u cho lỦ thuy t b ba b t kh thi 4
1.1.1.β δỦ thuy t b ba b t kh thi 4
1.1.1.γ Thuy t tam giác m r ng c a Yigang và Tangxian 7
1.1.β Các ch s c a b ba b t kh thi 8
1.2ăT ngăquanăv ăl măphátăvƠăt ngătr ngăkinhăt 11
Trang 51.β.1 Khái ni m v l m phát 11
1.β.β Khái ni m v t ng tr ng kinh t 11
1.β.γ ε i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t 11
1.3ăS ătácăđ ngăcácăch ăs ăc aăb ăbaăb tăkh ăthiăđ năl măphátăvƠăt ngătr ngă kinhăt 13
1.4ăS ăc năthi tăph iănghiênăc uăs ătácăđ ngăcácăch ăs ăc aăb ăbaăb tăkh ăthiă đ năl măphátăvƠăt ngătr ngăkinhăt 16
K t lu năch ngă1 20
CH NGă2 PHỂNă TệCHă S TÁCă NGă CÁCă CH S C A B BA B T KH THI N L MăPHÁTăVẨăT NGăTR NG KINH T T I VI T NAM 21
2.1ăTh cătr ngăl măphátăvƠăt ngătr ngăkinhăt ăt iăVi tăNam 21
2.2ă Th că tr ngă đi uă hƠnhă chínhă sáchă t ă giá,ă chínhă sáchă t ă doă hóa luơnă chuy năv năvƠăchínhăsáchăti năt ăt iăVi tăNam 25
β.β.1 Th c tr ng đi u hành chính sách n đ nh t giá 25
β.β.β Th c tr ng đi u hành chính sách t do hóa luân chuy n v n 31
2.2.2.1 Th c tr ng đi u hành chính sách đ i v i dòng v n vào Vi t Nam 31
2.2.2.2 Th c tr ng đi u hành chính sách đ i v i dòng v n đ u t ra n c ngoài 34
β.β.γ S đ c l p trong đi u hành chính sách ti n t t i Vi t Nam 37
2.3ăPhơnătíchăs ătácăđ ngăcácăch ăs ăc aăb ăbaăb tăkh ăthiăđ năl măphátăvƠă t ngătr ngăkinhăt ăt iăVi tăNam 40
β.γ.1 Ki m đ nh s t n t i c a b ba b t kh thi t i Vi t Nam 40
β.γ.1.1 εô hình ki m đ nh 41
β.γ.1.β εô t d li u 41
2.3.1.3 K t qu ki m đ nh s t n t i c a b ba b t kh thi 46
Trang 6β.γ.β Phân tích s tác đ ng các ch s c a b ba b t kh thi đ n l m phát và t ng
tr ng kinh t t i Vi t Nam 48 β.γ.β.1 εô hình ki m đ nh 48
B T KH THI NH M KI Mă SOÁTă L Mă PHÁTă VẨă THÚCă Yă T NGă
3.3ăNhómăgi iăphápăđ iăv iăchínhăsáchăh iănh pătƠiăchính 63
γ.γ.1 Có l trình m c a v i các dòng v n vào, u tiên các dòng v n dài h n, n
đ nh và ki m soát các dòng v n ng n h n b t n đ nh, d b đ o ng c 63 γ.γ.1.1 u tiên thu hút v n đ u t tr c ti p n c ngoài có ch n l c theo
h ng nâng cao ch t l ng và hi u qu đ u t 64
vào trong n c 65 γ.γ.β Chú tr ng h n đ i v i v n đ đ u t ra n c ngoài 66
Trang 73.4ăNhómăgi iăphápăđ iăv iăchínhăsáchăti năt 68
γ.4.1 C n thi t l p m c tiêu c a chính sách ti n t 68
γ.4.β Ph i h p hài hòa gi a chính sách ti n t và chính sách tài khóa đ ki m soát l m phát 69
3.4.3 Gia t ng s đ c l p c a Ngân hàng Nhà n c trong th c thi chính sách ti n t 70
3.5ăT ngăc ngăd ătr ăngo iăh i 71
γ.5.1 C n ph i c i thi n cán cân th ng m i 72
γ.5.β Ti p t c thu hút ngo i t v Ngân hàng Nhà n c 72
γ.5.γ a d ng hóa các lo i ngo i t d tr 73
3.6ă ăxu tămôăhìnhăđi uăhƠnhăb ăbaăb tăkh ăthiăt iăVi tăNam 74
K t lu năch ngă3 75
K T LU N CHUNG 76
Trang 8DANHăM C CÁCăT ăVI TăT T
ACI : Joshua Aizenman, εenzie Chinn và Hiro Ito
ADB : Ngân hàng phát tri n Châu Á
COMMOD – LDC : Các n c đang phát tri n xu t kh u hàng hóa
IFS : Th ng kê tài chính qu c t
Trang 9DANH M C CÁCăBI Uă
Bi u đ β.1 : T c đ t ng tr ng P và ch s giá CPI giai đo n 2002 –
2012 22
Bi u đ 2.2 : So sánh CPI c a Vi t Nam và m t s qu c gia châu Á giai đo n 2002 - 2012 23
Bi u đ 2.3 : Cán cân t ng th và t giá VN /US giai đo n 2002 – 2012 27
Bi u đ 2.4 : T giá chính th c và t giá th tr ng t do VN /US giai đo n 2002-2012 28
Bi u đ 2.5 : F I vào Vi t Nam giai đo n 2002 – 2012 33
Bi u đ 2.6 : FPI vào ròng Vi t Nam giai đo n 2002 – 2012 34
Bi u đ 2.7 : F I ra n c ngoài giai đo n 2002 – 2012 35
Bi u đ 2.8 : T ng tr ng GDP, cung ti n εβ và ch s giá tiêu dùng 37
Bi u đ 2.9 : So sánh t c đ t ng tr ng cung ti n εβ và t ng tr ng GDP c a Vi t Nam, Trung Qu c và Thái δan 38
Bi u đ 2.10 : Các ch s MI, ERS, KO t i Vi t Nam giai đo n 2002-2012 42
Bi u đ 2.11 : M u hình kim c ng t i Vi t Nam giai đo n 2002 - 2012 45
Bi u đ 2.12 : Chu i s li u GDPG, INF c a Vi t Nam 49
Trang 10DANH M CăCÁCăB NG
trong giai đo n 2002 – 2012 26
trên 1% so v i ngày hôm tr c trong giai đo n 2008-2011 30
Trang 11DANH M C CÁCăHỊNH V
Hình 1.1 : Tam giác b ba b t kh thi 05 Hình 1.β : M u hình kim c ng nhóm các n c m i n i 06 Hình 1.γ : Thuy t tam giác m r ng c a Yigang và Tangxian 07 Hình 1.4 : Tam giác b ba b t kh thi các n c εexico, Hàn Qu c,
Argentina và các n c khác nh ng n m 1990 17 Hình γ.1 : H ng đi u ch nh ERS, KO, IR, MI t i Vi t Nam 75
Trang 12L IăM ă U
1.ăLỦădoăl a ch năđ tƠi
δỦ thuy t b ba b t kh thi là m t lỦ thuy t kinh t n n t ng, ph bi n trong
tiêu kinh t v mô sao cho đ t đ c cân b ng qua l i gi a nh ng l i ích kinh t , đó
là các m c tiêu n đ nh t giá h i đoái, đ c l p trong đi u hành chính sách ti n t và
t v mô K t qu c a nh ng nghiên c u này giúp nh ng nhà đi u hành chính sách
hành b ba b t kh thi
Vi t Nam đư gia nh p vào t ch c WTO, cùng v i đó là s m r ng các quan
r ng vào kinh t toàn c u Trong b i c nh đó, lỦ thuy t b ba b t kh thi c n đ c nghiên c u k l ng, v n đ đ t ra cho các nhà đi u hành chính sách là l a ch n c
nào đ có th đ a ra đ c nh ng nh n đ nh đúng đ n, t đó t o đ c s t ng tr ng
đ ng các ch s c a b ba b t kh thi đ n l m phát và t ng tr ng kinh t t i Vi t
Nam” đ xem xét tác đ ng c a vi c theo đu i các m c tiêu c a b ba b t kh thi đ n
l m phát và t ng tr ng kinh t , nh ng n i dung này là c n thi t đ có th tìm hi u
đ y kinh t t ng tr ng
Trang 132.ăCơuăh iănghiênăc u
- Các m c tiêu n đ nh t giá, t do hóa tài chính và đ c l p trong đi u hành chính sách ti n t đang đ c các nhà đi u hành chính sách t i Vi t Nam theo đu i
nh th nào?
s đánh đ i trong vi c l a ch n chính sách v mô Vi t Nam?
- Phân tích quá trình theo đu i 3 m c tiêu chính sách c a b ba b t kh thi: n
đ nh t giá, t do hóa tài chính và đ c l p trong đi u hành chính sách ti n t t i Vi t
4.ă iăt ngănghiênăc u
Lu n v n nghiên c u quá trình theo đu i 3 m c tiêu chính sách c a b ba b t
kh thi và s tác đ ng các ch s c a b ba b t kh thi đ n l m phát và t ng tr ng
kinh t t i Vi t Nam
Trang 14l ng m i t ng quan tuy n tính gi a các ch s c a b ba b t kh thi
tác đ ng các ch s c a b ba b t kh thi đ n l m phát và t ng tr ng kinh t
6 D li uănghiênăc u
Lu n v n s d ng s li u th ng kê t các ngu n d li u: T ng c c Th ng
kê, NHNN, C c d tr δiên bang ε , IMF, WB D li u thu th p s đ c xem xét,
th ng kê, tính toán và x lỦ b ng ph n m m Excel và ph n m m Eviews
Ch ng γ: Gi i pháp gia t ng tác đ ng tích c c các ch s c a b ba b t kh
Trang 15CH NGă1
1.1 T ng quan v c ácăch s c a b ba b t kh thi
1.1.1ăLỦăthuy t b ba b t kh thi
1.1.1.1ăMôăhìnhăMundell-Fleming, đi m kh i đ uăchoălỦăthuy t b ba b t
kh thi
N m 196γ, trong tác ph m n i ti ng “Chính sách tài khóa và ti n t d i các
ch đ t giá”, Robert εundell và J.ε.Fleming đư xây d ng mô hình
th i gian làm vi c t i qu ti n t qu c t IεF εô hình εundell-Fleming là s m
đư có nhi u n l c trong vi c m r ng mô hình IS-LM b ng cách đ a y u t n c ngoài vào mô hình Tuy nhiên, ph n l n nh ng đóng góp này đ u ch d ng l i
m c tranh lu n, ch a th c s tr thành m t lỦ thuy t v ng ch c
đ u cho lỦ thuy t b ba b t kh thi B ng cách gi đ nh chu chuy n v n là hoàn h o,
mô hình Mundell-Fleming (Ph l c 1) đư ch ra chính sách tài khóa phát huy hi u
qu cao trong c ch t giá c đ nh và chính sách ti n t có tác d ng m nh d i ch
Trang 16h i nh p th tr ng tài chính i u đó ngh a là m t qu c gia ch có th đ t đ c t i
đa 2 trong 3 m c tiêu trên
Nguyên t c ho t đ ng c a b ba b t kh thi đ c th hi n tam giác b ba
b t kh thi Ba c nh c a tam giác l n l t th hi n cho các m c tiêu: chính sách ti n
t đ c l p, s n đ nh c a t giá, và h i nh p tài chính hoàn toàn i ngh ch v i
toàn đ i ngh ch v i đ nh ki m soát v n hoàn toàn, m c tiêu chính sách ti n t đ c
l p đ i ngh ch v i đ nh liên minh ti n t , m c tiêu n đ nh t giá đ i ngh ch v i
đ nh t giá th n i hoàn toàn B t k c p m c tiêu nào c ng có th đ t đ c b i m t
đ nh n m gi a Hoàn toàn không kh thi đ đ t đ c cùng m t lúc c ba m c tiêu
Trang 17h i/ P) và cho th y r ng d tr ngo i h i có th liên quan ch t ch đ n vi c thay
đ i mô hình c a b ba b t kh thi, nh t là t i các n c đang phát tri n Sau nh ng
n m cu i th p niên 1990 và đ u th p niên β000, các qu c gia đang phát tri n, đ c
bi t là các qu c gia m i n i đư có xu h ng gia t ng m nh m d tr ngo i h i cùng v i xu h ng h i t v m c trung bình c a ba ch s b ba b t kh thi Nhóm tác gi nghiên c u đ a ra các l p lu n h p lỦ cho vi c l a ch n m u trung gian, chi phí c a vi c gia t ng n m gi d tr ngo i h i và các can thi p vô hi u hóa vào th
tr ng ngày càng gia t ng nên t o tính b n v ng cho m u hình này các n c m i
n i, đó chính là m u hình kim c ng c a b ba b t kh thi
(Ngu n: Aizeman, J., ε Chinn, and H Ito (β008))
Hìnhă1.2:ăM uăhìnhăkimăc ng ănhómăcácăn căm iăn i
Nhóm tác gi Aizenman, Chinn và Ito đư xây d ng đ th kim c ng cho
m i qu c gia b ng cách thêm vào khuôn kh ba nhân t c a b ba b t kh thi, ngoài
đ c l p ti n t , n đ nh t giá h i đoái và h i nh p tài chính là y u t đo l ng d
tr ngo i h i Nh ng th c đo này dao đ ng t 0 đ n 1 C u hình c a m i qu c gia
đ c t ng h p b ng đ th hình kim c ng t ng quát v i b n đ nh: đ c l p ti n t ,
n đ nh t giá, t l d tr ngo i h i/ P và h i nh p tài chính c trung tâm
Trang 18trong m i đ th đ i di n cho m c đ đ c l p ti n t b ng 0, t giá th n i hoàn
toàn, không h i nh p tài chính và không có d tr ngo i h i
1.1.1.3ăThuy tătamăgiácăm ăr ngăc aăYigangăvƠăTangxian
Yigang và Tangxian (β001) đ a ra thuy t tam giác m r ng d a trên c s
ti p t c phát tri n lỦ thuy t b ba b t kh thi c a εundell Theo thuy t này, b ba
b t kh thi c a εundell ch m i t p trung đ n các c ch t giá n m các đ nh tam giác mà ch a đ c p đ n m t c ch t giá trung gian trong tam giác b t kh thi Yigang và Tangxian đư m r ng mô hình này và k t lu n r ng m t qu c gia có th
có nh ng ph i h p m c tiêu khác nhau mà không ph i ch p nh n s đánh đ i hoàn toàn nh tam giác c a εundell
Hìnhă1.3ă- Tam giácăm ăr ngăc aăYigangăvƠăTangxian
Ba c nh trong tam giác m r ng c ng t ng ng cho γ m c tiêu chính sách
C nh trái ε t ng tr ng cho CSTT đ c l p, c nh đáy K t ng tr ng cho dòng v n
l u chuy n hoàn toàn t do, c nh ph i E t ng tr ng cho t giá n đ nh Ba đ nh
c a tam giác t ng tr ng cho γ chính sách: A1 là ki m soát v n hoàn toàn, Aβ là t giá th n i hoàn toàn, Aγ là liên minh ti n t
i εs, Kc và Ev là các kho ng cách t đi m O tùy Ủ đ n γ c nh, t ng
tr ng l n l t cho m c đ đ c l p c a CSTT, m c đ ki m soát v n và m c đ bi n
Trang 19đ ng t giá Trong đó, Kc = 0 là dòng v n t do luân chuy n và Kc = 1 là ki m soát
đây ch có duy nh t m t k t qu là εs = 0 và Ev = 0 ó là s k t h p c a ki m soát v n hoàn toàn, CSTT đ c l p hoàn toàn và t giá c đ nh
v n luân chuy n có gi i h n, CSTT đ c l p có gi i h n và t giá c đ nh
1.1.2 Cácăch ăs ăc aăb ăbaăb tăkh ăthi
tính toán các ch s c a b ba b t kh thi, ph ng pháp tính d a trên công trình nghiên c u c a Aizenman, Chinn, Ito (β008) đ c nhi u nhà nghiên c u s
d ng ph bi n hi n nay Theo đó, các ch s đo l ng s theo đu i các m c tiêu chính sách c a b ba bao g m ch s đ c l p ti n t , ch s n đ nh t giá, ch s đ
m tài chính
Trang 20- Ch s đ c l p ti n t (MI – Monetary Independence)
εI là ch s đo l ng m c đ đ c l p c a CSTT Các qu c gia có đ c s
đ c l p trong đi u hành CSTT thì lưi su t c a đ ng b n t s không ch u ho c ít
ch u nh h ng t lưi su t bên ngoài Theo đó, εI đ c tính theo h s t ng quan
gi a lưi su t trong n c v i lưi su t c a đ ng ti n mà qu c gia ch n neo cho đ ng
ti n c a n c mình
MI = 1-
)1(1
)1()ii
- Ch s n đ nh t giá (ERS – Exchange Rate Stability)
ERS là ch s đo l ng m c n đ nh c a t giá đ quan sát m c đ theo đu i
m c tiêu n đ nh t giá c a m t qu c gia ERS đ c tính theo đ l ch chu n c a t giá gi a đ ng ti n trong n c và đ ng ti n đ c ch n neo
ERS =
))log(
(01
,0
01,0
Trang 21ERS dao đ ng trong kho ng [0,1], ERS càng g n 1 thì t giá càng n đ nh
- Ch s h i nh p tài chính (KAOPEN – Financial Openness)
KAOPEN là ch s đo l ng m c đ h i nh p tài chính c a m t qu c gia Chinn và Ito (β008) đư đ a ra cách tính ch s này d a trên các bi n s t giá đa
ph ng (multiple exchange rates), ki m soát trong giao d ch vưng lai (restrictions
on current account transaction), ki m soát trong giao d ch v n (restrictions on capital account transaction), và yêu c u nh ng b trong quá trình xu t kh u (requirement of the surrender of export proceeds) KAOPEN là thành ph n chính
đ u tiên đ c chu n hóa (the first standardized principal component) t các bi n s này Ch s KAOPEN c ng dao đ ng trong kho ng [0,1] v i KAOPEN càng g n 1 thì đ m tài chính càng l n, cán cân v n đ c t do hóa càng cao
Vì KAOPEN đ c tính d a trên r t nhi u bi n s th ng kê theo n m, ch s này ch a tính đ c cho nh ng t n su t nh h n n m nh quí, tháng Hutchison và
c ng s (β010) đư đ a ra công th c thay th đ tính ch s đ m tài kho n v n KO
(Captial Account Opennes) nh sau:
KO =
GDP
|OutflowFI
|
|InflowFI
(1.3)
Trong đó:
Ch s KO c ng có Ủ ngh a nh ch s KAOPEN nh ng cho phép so sánh
t ng các lu ng v n vào và ra so v i thu nh p qu c dân theo các t n su t nh h n
n m nh quí, tháng
Trang 221.2ăT ngăquanăv ăl măphátăvƠăt ngătr ngăkinhăt
1.2.1ăKháiăni măv ăl măphát
Trong kinh t h c, l m phát là s t ng lên c a m c giá chung theo th i gian (εankiw, β00γ) Theo quan đi m này thì l m phát không ph i là hi n t ng giá c a
m t vài hàng hóa nào đó t ng lên, c ng không ph i giá c chung t ng lên m t l n
Nh v y, l m phát là s t ng giá liên t c theo th i gian
V m t tính toán, l m phát là ph n tr m thay đ i c a ch s giá chung trong
n n kinh t theo t ng giai đo n
1.2.2ăKháiăni măv ăt ngătr ngăkinhăt
T ng tr ng kinh t là s gia t ng th c t c a t ng s n ph m qu c dân NP ( ross National Product), t ng s n ph m qu c n i P ( ross omestic Product) hay s n ph m qu c dân ròng NNP (Net National Product) trong m t th i k nh t
đ nh Các nhà kinh t th ng s d ng ch tiêu P đ đo l ng t ng tr ng kinh t
T ng s n ph m qu c n i (GDP) là giá tr b ng ti n c a toàn b s n ph m
cu i cùng đ c s n xu t ra trên lưnh th c a m t n c, tính trong kho ng th i gian
nh t đ nh, th ng là m t n m
1.2.3ăM iăquanăh ăgi aăl măphátăvƠăt ngătr ngăkinhăt
ε i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t là v n đ luôn thu hút
đ c s quan tâm c a các nhà kinh t và đư có r t nhi u nghiên c u c a các nhà kinh t v v n đ này Tùy theo t l l m phát s có s nh h ng tích c c hay tiêu
c c đ n t ng tr ng kinh t Vì th , ki m soát l m phát là m t trong nh ng m c tiêu quan tr ng c a kinh t v mô, l m phát n u m c có th ki m soát đ c thì s thúc
đ y t ng tr ng kinh t nh ng l m phát cao s nh h ng tiêu c c đ n n n kinh t
Quan đi m c a tr ng phái ti n t cho r ng trong ng n h n, khi l ng cung
ti n t ng nh m góp ph n thúc đ y s t ng tr ng kinh t thì l m phát c ng s gia
t ng, do v y m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t là cùng chi u
Trang 23Theo quan đi m c a ch ngh a tr ng ti n thì l m phát là s n ph m c a vi c
t ng cung ti n ho c t ng h s t o ti n m c l n h n t c đ t ng tr ng kinh t , ngh a là trong dài h n thì giá c b nh h ng b i cung ti n ch không th c s tác
đ ng lên t ng tr ng kinh t , n u cung ti n t ng nhanh h n t c đ t ng tr ng kinh
t thì l m phát s x y ra, n u cung ti n và h s t o ti n đ c gi n đ nh thì t ng
tr ng kinh t cao s làm gi m l m phát
Theo lỦ thuy t Keynes thì trong ng n h n s có s đánh đ i gi a l m phát và
t ng tr ng kinh t , mu n t ng tr ng kinh t đ t t c đ cao thì ph i ch p nh n m t
t l l m phát nh t đ nh Trong giai đo n này, m i quan h gi a l m phát và t ng
tr ng kinh t là cùng chi u Sau giai đo n này, n u ti p t c gia t ng l m phát đ thúc đ y t ng tr ng kinh t thì P c ng không t ng thêm mà l i có xu h ng
gi m đi
Fischer (199γ) đư có nh ng nghiên c u th c nghi m đ xác đ nh l m phát khi v t qua ng ng nh t đ nh thì có tác đ ng tiêu c c đ n t ng tr ng kinh t hay không Ông đư rút ra đ c k t lu n r ng khi l m phát t ng m c đ th p thì m i quan h này có th không t n t i ho c l m phát và t ng tr ng kinh t có m i quan
h đ ng bi n Tuy nhiên, l m phát và t ng tr ng kinh t có m i quan h ngh ch
bi n khi l m phát m c cao
Ngoài ra, m t s nhà nghiên c u khác c ng đư tìm ra đ c đi m đ c bi t v
m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t đó là ng ng l m phát, đây là
ng ng mà n u l m phát v t qua thì s có tác đ ng tiêu c c đ n t ng tr ng kinh
t Theo Sarel (1996) ng ng l m phát là 8%, theo Khan và Senhadji (β000) thì
ng ng l m phát cho các n c công nghi p là 1-3%, ng ng l m phát cho các n c đang phát tri n là 11-1β% Khan (β005) xác đ nh l m phát kho ng γ.2% là m c
t i u đ i v i các n c vùng Trung ông và Trung Á
Nh v y m i quan h gi a t ng tr ng kinh t và l m phát không ph i là m t chi u, mà là s tác đ ng qua l i N u mu n t ng tr ng kinh t thì ph i ch p nh n
m t t l l m phát nh t đ nh, l m phát m c đ th p s kích thích t ng tr ng kinh
t Ng c l i, n u l m phát t ng lên quá cao s l i làm gi m t ng tr ng kinh t Do
Trang 24v y, thúc đ y kinh t t ng tr ng đ ng th i ki m soát đ c l m phát là v n đ c n
ph i gi i quy t c a m i n n kinh t
1.3ăS ătácăđ ngăcácăch ăs ăc aăb ăbaăb tăkh ăthiăđ năl măphátăvƠăt ngă
tr ngăkinhăt
i v i các qu c gia khác nhau thì vi c theo đu i các m c tiêu chính sách
c a b ba b t kh thi là khác nhau Trên th gi i đư có nhi u nghiên c u v lỦ
h t đ u mang cùng m t Ủ ngh a, cho th y con đ ng phát tri n c a m i qu c gia
đ u ph i tuân theo quy lu t đánh đ i gi a các bi n trong b ba b t kh thi Tuy nhiên, các nghiên c u này đ u ch a đ c p đ n cách th c làm sao đ bi t m t qu c
gia đang l a ch n c ch nào c ng nh nh ng u tiên c a h trong n l c phát tri n
đ t n c ε c dù b ba b t kh thi hi n nay đ c các nhà nghiên c u th a nh n
nh là m t v n đ t n t i hi n nhiên, tuy nhiên đ đo l ng m t cách chính xác m c
đ c a n đ nh t giá, t do hóa tài chính, và đ c l p trong đi u hành CSTT, qua đó
th y đ c cách th c l a ch n và u tiên chính sách trong b ba b t kh thi c a m t
qu c gia, trên c s đó phân tích tác đ ng c a nh ng k t h p khác nhau trong vi c theo đu i các m c tiêu chính sách c a b b t kh thi đ n n n kinh t v mô không
ph i là đi u d dàng
Nghiên c u c a Aizenman, Chinn và Ito (β008) là m t nghiên c u n i b t cho th y đ c s tác đ ng các ch s c a b ba b t kh thi đ n l m phát và t ng
tr ng kinh t t i các qu c gia B ng ph ng pháp kinh t l ng, nhóm tác gi đư
đ ng l m phát
εô hình c b n đ c c l ng nh sau:
Trang 25Trong đó:
- yit : đo l ng hi u qu v mô (bi n đ ng s n l ng, bi n đ ng c a l m phát
ho c t l l m phát trung h n) c a qu c gia i t i th i đi m t
và KAOPEN
- IRit : đ l n c a d tr ngo i h i trên GDP
trên GDP) đ đo l ng m c đ phát tri n v tài chính
b m u đ c chia thành các nhóm: nhóm n c công nghi p hóa (I C), nhóm các
n c đang phát tri n (δ C) trong đó bao g m c phân nhóm các qu c gia xu t kh u hàng hóa (COεεO – δ C) và m t phân nhóm c a các qu c gia th tr ng m i
n i (Eε ) Nhóm tác gi báo cáo cho ba phân nhóm sau cùng là các phân nhóm liên quan đ n các n c đang phát tri n
K t qu ki m đ nh tác đ ng các ch s c a b ba b t kh thi đ n bi n đ ng
l m phát, bi n đ ng s n l ng theo mô hình cho các n c đang phát tri n nh sau:
Trang 26b ba b t kh thi đ n l m phát trung h n cho th y: Các qu c gia v i m c đ c l p
hành ti n đ thanh toán cho các kho n n , nên th ng ch p nh n m c l m phát cao (Ph l c 7,8,9)
i v i bi n n đ nh t giá, trên c γ phân nhóm qu c gia đ c quan sát,
qu c gia có đ c s n đ nh t giá cao thì có xu h ng ch u l m phát ít h n Tuy nhiên, đ i v i nhóm các n c đang phát tri n, thành ph n t ng tác gi a ERS và d
tr ngo i h i tác đ ng cùng chi u lên t l l m phát, n u n đ nh t giá k t h p v i
Trang 27th y r ng m t m c đ đ c l p ti n t cao h n s làm gi m bi n đ ng s n l ng (Ph
l c 10,11,1β)
Tác đ ng c a bi n n đ nh t giá đ n bi n đ ng s n l ng t i các n c đang phát tri n xu t kh u hàng hóa không có Ủ ngh a th ng kê, tuy nhiên n u k t h p v i
m t t l l n h n d tr ngo i h i thì l i có th làm gi m các bi n đ ng s n l ng
i v i các n c th tr ng m i n i, t giá n đ nh s gây ra nhi u b t n trong s n
đ nh thì s n l ng bi n đ ng nhi u h n Tuy nhiên ph n t ng tác gi a bi n n đ nh
t giá và d tr ngo i h i l i có hi u ng ng c chi u v m t th ng kê, v i t l d
tr ngo i h i l n h n có th làm gi m các bi n đ ng v s n l ng
i v i các n c đang phát tri n xu t kh u hàng hóa, m c a tài chính nhi u
Nh v y, s bi n đ ng các ch s c a b ba b t kh thi có tác đ ng đ n bi n
đ ng l m phát và bi n đ ng s n l ng t i các qu c gia Tác đ ng c a vi c theo đu i
nh ng m c tiêu chính sách c a b ba b t kh thi có th là cùng chi u ho c ng c chi u đ n bi n đ ng l m phát hay bi n đ ng s n l ng và s tác đ ng này có th khác nhau đ i v i m i qu c gia
1.4ăS ăc năthi tăph iănghiênăc uăs ătácăđ ngăcácăch ăs ăc aăb ăbaăb tăkh ă thiăđ năl măphátăvƠăt ngătr ngăkinhăt
Trang 28Trong th c t đư có nh ng nghiên c u cho th y nh ng qu c gia nào không tuân theo ho c v n d ng c ng nh c nguyên lỦ c a b ba b t kh thì đi u t t y u là khó tránh kh i kh ng ho ng, l m phát bi n đ ng ngoài t m ki m soát và t ng
tr ng kinh t không nh k v ng
Nghiên c u c a Aizenman và lick (β008) đư cho th y trong nh ng n m
cu i th p niên 90, đ u th p niên β000, hàng lo t các cu c kh ng ho ng g n li n v i
ch đ neo t giá và xu h ng h i nh p tài chính đư x y ra t i các th tr ng m i
n i nh kh ng ho ng εexico (1994), Thái δan, Indonesia và Hàn Qu c (1997), Argentina và Th Nh K (1998), Nga và Brazil (1998) C ng trong cùng th i gian
đó các qu c gia không theo ch đ neo t giá bao g m Israel và Nam Phi (1998) l i tránh đ c kh ng ho ng Nguyên nhân các cu c kh ng ho ng này b t ngu n t vi c các qu c gia không tuân theo ho c v n d ng c ng nh c nguyên lỦ c a b ba b t kh
thi, có th l y ví d nh tr ng h p c a các qu c gia Hàn Qu c, εexico, Argentina
(Ngu n: Aizenman, J., Reuven Glick (2008))
Hìnhă 1.4:ă Tamă giácă b ă baă b tă kh ă thiă ă cácă n că Mexico,ă HƠnă Qu c,ă ArgentinaăvƠăcácăn căkhácănh ngăn mă1990
Vào nh ng n m cu i th p niên 80, đ u th p niên 90, các qu c gia nh Hàn
Qu c, εexico và các n c Châu Á khác v n ti p t c duy trì đ c l p ti n t và ch
Trang 29đ neo t giá c đ nh, đ ng th i c ng đư b t đ u gia t ng t do hóa và m c a tài chính Theo lỦ thuy t c a εundell – Fleming thì l a ch n này là b t kh thi o
v y, n m 1994 -1995 và 1997-1998 l n l t εexico và các n c ông Á lâm vào
kh ng ho ng là đi u có th d báo Các cu c kh ng ho ng đó đư ch ng minh đ c
s đánh đ i c a b ba b t kh thi là m t qu c gia ph i t b n đ nh t giá n u
mu n duy trì đ c l p ti n t và h i nh p tài chính
Tr ng h p c a Argentina đ u nh ng n m 1990, qu c gia này đư c g ng
đ t đ c m u hình g m ch đ neo t giá c đ nh và t b đ c l p ti n t , đ ng th i
h i nh p tài chính hoàn toàn K t qu là Argentina c ng ph i tr i qua cu c kh ng
ho ng vào n m β000 khi không còn kh n ng ch u đ ng vi c m t đ c l p ti n t hoàn toàn
Sau cu c kh ng ho ng này, các n c th tr ng m i n i thay đ i h ng đ n
m u hình kim c ng c a b ba b t kh thi v i t giá linh ho t có qu n lỦ, t ng
c ng h i nh p tài chính, duy trì đ c l p ti n t m t m c đ nh t đ nh, và gia t ng
d tr ngo i h i Bài h c kinh nghi m đi u hành b ba b t kh thi m t s qu c gia khác trên th gi i nh n , εalaysia, Trung Qu c (Ph l c β) c ng là các tr ng
h p minh h a cho v n đ này
iá tr c a các ch s trong b ba b t kh thi có s thay đ i theo th i gian làm rõ thêm v s thay đ i này, nhóm tác gi Aizenman, Chinn và Ito (2008, 2012)
đư ti n hành ki m tra m i quan h gi a các s ki n kinh t tài chính n i b t v i s thay đ i trong c u trúc b ba b t kh thi Các s ki n chính đ c xem xét nh s
s p đ c a h th ng Bretton Woods n m 197γ, kh ng ho ng n εexico n m 198β, kh ng ho ng châu Á 1997-1998, làn sóng toàn c u hóa n m 1990 và s ki n Trung Qu c gia nh p WTO n m β001 Nhóm tác gi xem xét các n m 197γ, 198β,
nhóm m u con là các th i kì có ch a n m di n ra s phá v đó
các ch s c a b ba b t kh thi đ u có s thay đ i và s thay đ i này không gi ng
Trang 30nhau đ i v i t ng nhóm n c (Ph l c 13) Nhóm tác gi đư ti n hành so sánh tr
th ng kê t gi a các n m có s thay đ i đáng k c a các ch s b ba b t kh thi và
đ a ra k t lu n:
i v i các n c công nghi p hóa, sau s ki n n m 1997-1998 có s thay
đ i l n trong chính sách ti n t đ c l p và chính sách n đ nh t giá, s thay đ i
nhóm các n c đang phát tri n không ph i th tr ng m i n i, n m 1990 có s bi n
không th ti p t c theo đu i chính sách t giá c đ nh B t đ u t nh ng n m
1997-1998, các n c th tru ng m i n i có s t ng t c trong h i nh p tài chính, n m β001
m c đ đ c l p trong đi u hành chính sách ti n t t i nh ng n c này có s suy
khi các n c th tr ng m i n i mu n t ng c ng h i nh p tài chính thì b t bu c
nh h ng theo đu i các m c tiêu chính sách c a b ba b t kh thi t i các
qu c gia có s thay đ i theo th i gian th y đ c đ ng l c d n đ n nh ng thay
đ i trong chính sách, nhóm tác gi Aizenman, Chinn và Ito c ng đư ti n hành ki m
l ng và bi n đ ng l m phát b ng ph ng pháp kinh t l ng K t qu nghiên c u
đư cho th y tác đ ng t nh ng l a ch n m c tiêu chính sách c a b ba b t kh thi
đ n m c tiêu chính sách cu i cùng là n đ nh trong t ng tr ng s n l ng, l m phát
th p và ít bi n đ ng T đó, th y đ c đ ng l c d n đ n nh ng thay đ i trong chính sách c a các qu c gia
Trang 31Nh v y, các ch s c a b ba b t kh thi có s thay đ i theo th i gian, s thay đ i này bi u hi n rõ h n qua các s ki n kinh t tài chính n i b t, khi tình hình
l m phát và t ng tr ng kinh t t i các qu c gia có s bi n đ ng m nh Các nhà
đi u hành chính sách t i m i qu c gia đư có s thay đ i trong vi c theo đu i các
m c tiêu c a b ba b t kh thi đ có th n đ nh kinh t , thúc đ y t ng tr ng kinh
t đ ng th i ki m soát đ c l m phát εu n làm đ c đi u đó thì các nhà đi u hành chính sách ph i n m v ng nguyên lỦ c a b ba b t kh thi, đ ng th i c n bi t đ c
nh h ng c a s thay đ i trong vi c theo đu i các m c tiêu c a b ba b t kh thi -
tr ng kinh t nh th nào đ có th đ a ra nh ng đi u ch nh phù h p Nh v y, nghiên c u s tác đ ng các ch s c a b ba b t kh thi đ n l m phát và t ng tr ng
K tălu năch ngă1
Ch ng 1 đư làm rõ c s lỦ lu n c a lỦ thuy t b ba b t kh thi và trình bày
đ a ra các ch s đ đo l ng s theo đu i các m c tiêu c a c a b ba b t kh thi và cho th y s tác đ ng các ch s c a b ba b t kh thi đ n l m phát và t ng tr ng kinh t , đây c ng là đ ng l c đ nh ng nhà đi u hành chính sách có nh ng đi u
ch nh thích h p trong vi c theo đu i các m c tiêu chính sách c a b ba b t kh thi
s tác đ ng các ch s c a b ba b t kh thi đ n l m phát và t ng tr ng kinh t ,
hi u rõ v n đ này các nhà đi u hành chính sách có th giúp n n kinh t tránh đ c
kh ng ho ng, thúc đ y kinh t t ng tr ng đ ng th i ki m soát đ c l m phát
Nh ng n i dung lỦ lu n v b ba b t kh thi và t ng quan s tác đ ng các ch
s c a b ba b t kh thi đ n l m phát và t ng tr ng kinh t đư xây d ng n n t ng
lỦ thuy t v ng ch c đ v n d ng vào vi c phân tích, đánh giá s tác đ ng các ch s
c a b ba b t kh thi đ n l m phát và t ng tr ng kinh t t i Vi t Nam ch ng β
Trang 32CH NGă2
2.1ăTh cătr ngăl măphátăvƠăt ngătr ngăkinhăt ăt iăVi tăNam
N n kinh t th gi i trong nh ng n m đ u c a th k β1 đư tr i qua nh ng
bi n đ ng th ng tr m Cu c kh ng ho ng kinh t toàn c u n m 2008 đư nh h ng
m nh m đ n n n kinh t nhi u qu c gia Kinh t th gi i đư lâm vào cu c kh ng
ho ng tài chính tr m tr ng nh t k t cu c đ i suy thoái 19β9-19γγ Ngoài ra, n n kinh t toàn c u còn b nh h ng b i s t ng tr ng không n đ nh c a nh ng n n kinh t l n trên th gi i, s s p đ nhi u công ty l n c a ε c ng nh s bi n đ ng
xu t v i th tr ng C c u lao đ ng có s chuy n đ i theo h ng gi m t l lao
đ ng trong s n xu t nông nghi p và t ng t l lao đ ng trong công nghi p, xây d ng
và d ch v Các công trình, d án đ u t đư đ c th c hi n ngày càng nhi u h n đáp
ng nhu c u phát tri n c a xư h i, m r ng thu hút ngu n v n n c ngoài Nh v y
t ng tr ng kinh t Vi t Nam đư có đ c nh ng k t qu nh t đ nh
Tuy nhiên, đây c ng ch a h n là nh ng k t qu đáng l c quan n u đ t t ng
tr ng kinh t trong s so sánh v i tình hình l m phát qua các n m trong cùng giai
đo n Ngo i tr giai đo n 2002 - 2006 t ng đ i n đ nh, t n m β007 đ n nay t l
l m phát là khá cao Nh v y, ch t l ng c a s t ng tr ng ch a cao, t ng tr ng kinh t đ t đ c ph thu c khá nhi u vào vi c m r ng cung ng ti n t
Trang 33Bi uăđ ă2.1:ăT căđ ăt ngătr ngăGDPăvƠăch ăs ăgiáăCPIăgiaiăđo nă2002 ậ 2012
l m phát bi n đ ng khá m nh và luôn m c cao h n so v i t ng tr ng kinh t
T c đ t ng tr ng P bình quân hàng n m giai đo n 2007 – 2012 kho ng 6.31% trong khi đó l m phát bình quân là 1β.73%
Trang 34So v i các n c trong khu v c và trên th gi i Vi t Nam luôn n m trong danh sách các n c có l m phát cao
Bi uăđ 2.2:ăSoăsánhăCPIăc aăVi tăNamăvƠăm tăs ăqu căgiaăChơuăÁ giai
n i luôn là hi n t ng c a ti n t ” Theo tr ng phái này thì nguyên nhân l m phát
t ng cung ti n Th c tr ng Vi t Nam trong th i gian qua cho th y l m phát c ng
đ c xem là m t hi n t ng c a ti n t vì có nhi u b ng ch ng ng h cho l p lu n này Trong s đó, b ng ch ng rõ ràng nh t là t c đ t ng tr ng cung ti n M2 c a
t ng cung ti n M2 c a Vi t Nam trung bình kho ng β9%, trong khi đó Thái δan là
s n c Châu Á thì t c đ t ng cung ti n M2 c a Vi t Nam là quá cao, g p 4.6 l n
Trang 35chính sách tài khóa đ c n i l ng đ theo đu i m c tiêu t ng tr ng kinh t trong
nhi u n m Ngoài ra cung ti n εβ c ng có th t ng do nh h ng c a chính sách t giá Trong n m β007, đ ng USD gi m giá do nh h ng c a suy thoái kinh t M
và các dòng v n n c ngoài t ch y vào Vi t Nam đư làm cho t giá VN /US
gi m, đ n đ nh t giá NHNN đư ph i mua vào 9 t USD, t ng đ ng 140,000 t
đ ng, làm l ng cung VN trên th tr ng gia t ng khi n cho l m phát tr nên tr m
tr ng h n M c dù NHNN đư th c hi n nghi p v th tr ng m đ thu hút ti n tr
l i nh ng l ng ti n thu h i ch đ c kho ng 82,000 t đ ng
d a vào đ u t , tuy nhiên đ u t Vi t Nam có hi u qu không cao đ i v i c
ngu n đ u t trong n c và ngu n đ u t thu hút t n c ngoài Nh v y, khi th c
n c không cao thì đây c ng là m t nguyên nhân d n đ n tình tr ng l m phát t i
Vi t Nam Theo tính toán c a Ngân hàng th gi i và các nhà kinh t trong n c thì
đo n 2004 – β010, đây là m t con s cao h n so v i 3.7 c a Indonesia, 3.9 c a Thái
không gi m mà có chi u h ng duy trì m c cao, ICOR Vi t Nam n m β01β là
qu và n n kinh t phát tri n theo h ng b n v ng
t ng làm giá bán đ u ra t ng lên d n đ n l m phát do chi phí đ y, khi n n kinh t toàn c u có s ph c h i làm nhu c u các lo i hàng hóa d ch v gia t ng d n đ n l m phát do c u kéo, l m phát t ng còn do chi tiêu công không hi u qu , tình tr ng tham
nh ng, lưng phí t ng cao gây b i chi ngân sách nhà n c
Trang 36Khi l m phát gia t ng s có tác đ ng tiêu c c đ n tiêu dùng, vi c c u gi m
kh i l ng s n ph m đ u ra không th t ng lên N u không có nh ng đi u ch nh k p
Chính ph đư đ a ra các nhóm gi i pháp, trong đó có vi c th t ch t tài khóa, c t
gi m và nâng cao hi u qu đ u t , ti t ki m trong s n xu t và tiêu dùng, đ ng th i
các ngh quy t v nh ng gi i pháp đ ki m soát l m phát và ng n ng a suy thoái
kinh t
Vi t Nam h i nh p ngày càng sâu r ng vào th tr ng kinh t th gi i N m β007 Vi t Nam chính th c tr thành thành viên th 150 c a t ch c th ng m i th
gi i (WTO), s ki n này m ra m t trang m i trong quan h h p tác kinh t gi a
Vi t Nam và th gi i, ghi nh n m t b c ti n quan tr ng trong quá trình h i nh p kinh t qu c t c a Vi t Nam Thông qua quá trình h i nh p, Vi t Nam có c h i
đ ng th i c ng là thách th c đ t n d ng có hi u qu các ngu n l c bên ngoài đ thúc đ y t ng tr ng kinh t và n đ nh kinh t v mô trong n c M c đ t do hóa luân chuy n các dòng v n có liên quan ch t ch v i chính sách n đ nh t giá và s
đ c l p trong đi u hành CSTT có th ki m soát l m phát và thúc đ y t ng
tr ng kinh t đòi h i các nhà đi u hành chính sách ph i có s l a ch n th c hi n các m c tiêu chính sách n đ nh t giá, t do hóa tài chính và đi u hành chính sách
2.2 Th c tr ngăđi uăhƠnhăchínhăsáchăt giá,ăchínhăsáchăt doăhóaăluơnă
chuy n v n vƠăchínhăsáchăti n t t i Vi t Nam
2.2.1 Th c tr ngăđi uăhƠnhăchínhăsáchă năđ nh t giá
T n m 1989 v tr c, Vi t Nam áp d ng c ch nhi u t giá v i 3 t giá chính th c là US /VN , SUR/VN và CNY/VN T n m 1989 đ n nay, t giá
Trang 37chính th c đ c th ng nh t, l y t giá gi a VN và US làm c s tính chéo t giá
Ngày β4/β/1999 đ c xem là m c quan tr ng trong đi u hành t giá c a
s 65/1999/QQ /NHNN ban hành c ch đi u hành t giá bình quân trên th tr ng
các ngân hàng th ng m i đ c xác đ nh d a trên t giá bình quân liên ngân hàng
do NHNN công b vào đ u m i ngày và biên đ dao đ ng t giá áp d ng cho t ng
giá Vi t Nam trong giai đo n này là ch đ t giá th n i có đi u ti t Theo c ch này, t giá trên th tr ng s v n đ ng khách quan, linh ho t h n và ph n ánh đúng
h n các quan h v cung c u v ngo i t trên th tr ng
Ngân hàng Nhà N c đư th n tr ng trong các l n đi u ch nh t giá h i đoái
đ i n đ nh trong giai đo n này, ch riêng vào nh ng th i đi m x y ra cu c kinh t
tài chính toàn c u n m 2008, NHNN ph i n i r ng biên đ giao d ch và đi u ch nh
thay đ i biên đ giao d ch t giá VN /US vào các th i đi m khác nhau
B ng 2.1: Nh ng th iăđi măthayăđ i biên đ giao d ch t giáăVND/USDă
(Ngu n: Trang web c a NHNN)
chính sách t giá có s khác bi t C th , trong giai đo n 2002-2006, vi c đi u
Trang 38ch nh ch y u là t ng nh t giá liên ngân hàng đ c NHNN công b chính th c
hàng ngày Theo đó, VND m t giá danh ngh a so v i USD m c đ nh và di n
bi n này di n ra khá đ u qua các n m
T n m 2006-2012, t giá bình quân liên ngân hàng v n có xu h ng t ng
này ph thu c vào di n bi n c th trên th tr ng ngo i t
tr ng đ c th c hi n thông qua mua bán ngo i t trên th tr ng ngo i h i Cách
NHTε trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng
n v tính: VN , tri u USD
(Ngu n: International Financial Statistics - IFS)
-5,000 -4,000 -3,000 -2,000 -1,000
- 1,000 2,000 3,000 4,000 5,000 6,000
Trang 39th ng trong tình tr ng thâm h t d n đ n tình tr ng ph bi n c a s thi u h t
đo n, ngu n cung US có s bi n đ ng, có lúc thi u h t và có lúc d th a Tuy nhiên, t giá VN /US l i di n bi n theo m t xu h ng duy nh t là t ng nh
m c t ng đ i n đ nh trong dài h n Thông qua di n bi n này có th th y NHNN
đư có s can thi p nh m đi u ti t t giá trên th tr ng đ h ng đ n m c tiêu duy trì n đ nh t giá
là s phát tri n r t m nh c a th tr ng t do M c dù th tr ng này không đ c
khuy n khích nh ng đây là n i ph n ánh rõ cung c u ngo i t c a n n kinh t Vi c xem xét k t h p t giá niêm y t t i các ngân hàng th ng m i (TG NHTM) và t giá trên th tr ng t do (TG TTTD) s đem l i cái nhìn rõ nét h n v s v n đ ng
đo n 2002-2012
n v tính: VN
(Ngu n: NHNN và các c a hàng vàng t nhân)
Trang 40tr ng Ch có giai đo n quỦ 1 n m β007 và quỦ 1 n m β008 thì t giá đ c niêm
h n t giá niêm y t t i các NHTε
và t giá trên th tr ng t do tuy có s chênh l ch nh ng không l n, t giá
VN /US niêm y t khá sát so v i t giá VN /US trên th tr ng t do T n m
US trên th tr ng t ng m nh Trên th c t vào n a đ u n m β007 và t tháng 10/β007 đ n tháng 0γ/β008 đư có s d cung v US trên th tr ng ngo i h i làm
Trong giai đo n k ti p, t quỦ β n m β008 đ n 2009, t giá trên th tr ng
t do t ng lên m nh m và đ t ng t làm cho m c chênh l ch c a t giá này so v i t giá niêm y t t i các NHTε r t cao Cho dù trong n m β008, t giá niêm y t t i các NHTε có m c t ng v i biên đ r ng h n nh ng n m tr c nh nh ng l n t ng biên đ dao đ ng hay t ng t giá chính th c, nh ng kho ng cách gi a t giá niêm
chênh l ch này lên đ n 2,000 VN Tình tr ng này c ng x y ra t ng t trong hai quỦ cu i n m β009 v i kho ng cách chênh l ch gi a t giá niêm y t t i các NHTε
và t giá th tr ng t do trung bình là 1,500 VND Nh ng m c chênh l ch này ch
t i các NHTε không ph n ánh đ c cung c u ngo i t trên th tr ng
Trong giai đo n 2010 – 2011, th tr ng ngo i h i di n bi n khá ph c t p
T giá bán ra t i các NHTε liên t c k ch tr n ngay t đ u n m 2010, s c ép t giá
th c và t giá trên th tr ng t do ây chính là c s đ NHNN ph i ti n hành