Giáo án vật lý 7 cả năm rất chi tiết

- Nêu được những đặc điểm của ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm và tạo bởi gương cầu lồi.. - Nêu được ứng dụng chính của gương cầu lồi là tạo ra vùng nhìn thấy rộng &ứng dụng chín

Tuần:1

Ngày soạn:8.08.2014

-Nêu được thí dụ về nguồn sáng,vật sáng.

- Phát biểu được định luật về sự truyền thẳng ánh sáng

- Nhận biết được các loại chùm sáng: Hội tụ, phân kỳ, song song

- Nêu được ví dụ về hiện tượng phản xạ ánh sáng

- Phát biểu được định luật phản xạ ánh sáng

-Nhận biết được tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ, pháp tuyến đối với

sự phản xạ ánh sáng bởi gương phẳng

- Nêu được những đặc điểm chung về ảnh của một vật tạo bởi gươngphẳng:là ảnh ảo, bằng vật, khoảng cách từ gương đến vật và ảnh bằng nhau

- Nêu được những đặc điểm của ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm

và tạo bởi gương cầu lồi

- Nêu được ứng dụng chính của gương cầu lồi là tạo ra vùng nhìn thấy rộng

&ứng dụng chính của gương cầu lõm là có thể biến đổi một chùm tia tới // thành chùmtia phản xạ tập trung vào một điểm, hoặc biến chùm tia tới phân kỳ thích hợp thànhchùm tia phản xạ //

- Dựng được ảnh của một vật đặt trước gương phẳng

3/ Thái độ:

-Nghiêm túc, chăm chỉ, dần dần có hứng thú học vật lí, yêu thích tìm tòikhoa học; trân trọng đối với những đóng góp của vật lí học cho sự tiến bộ của xã hội vàcông lao của các nhà khoa học

-Trung thực, khách quan; có tác phong tỉ mỉ, cẩn thận, chính xác, có tinh thầnhợp tác trong việc quan sát, thu thập thông tin và thực hành thí nghiệm

-Vận dụng những hiểu biết vật lí vào các hoạt động trong gia đình, cộng đồng,nhà trường.

2/Kĩ năng: Phân biệt được nguồn sáng, nêu thí dụ

3/Thái độ (Giáo dục): Rèn luyện cho học sinh lịng yêu thích khoa học, thực tế

4/ Lồng ghép: Tránh ít tiếp xúc với ánh sáng nhân tạo, nĩ gây hại cho mắt

2) Kiểm tra bài cũ:

3) Giảng bài mới:

* Hoạt động 1: Giới thiệu chương

+ GV cho học sinh quan sát gương xem

miếng bìa viết chữ gì? ( chữ mít )

- Aûnh trong gương cĩ tính chất gì?(Sẽ học

-HS: Không, vì ánh sáng không chiếu trực

tiếp từ đèn pin vào măt ta

+GV:Vậy khi nào ta nhận biết được ánh sáng

+ GV: giúp HS rút ra câu kết luận.

+ GV:Vậy trong điều kiện nào thì ta nhìn

thấy 1 vật ?

*Hoạt động 4: Điều kiện nào ta nhìn thấy 1

vật

+ GV: hướng dẫn HS làm thí nghiệm 1.2a

-HS: Từng nhóm thảo luận và trả lời C2

+ GV: giúp HS rút ra câu kết luận chung

( vì có ánh sáng từ mảnh giấy truyền vào mắt

ta )

*GDMT: Ở các thành phố lớn,do các cao

tầng che chắn nên HS thường phải học tập và

làm việc dưới ánh sáng nhân tạo, điều có hại

cho mắt Để làm giảm các tác hại này, HS

cần phải có kế hoạch học tập và vui chơi dã

-HS: thảo luận nhóm và trả lời C3

+ GV:thông báo nguồn sáng, vật sáng là gì

+ GV: gọi HS cho VD một số nguồn sáng,

* Kết luận:Dây tóc bóng đèn tự nó phát

ra ánh sáng gọi là nguồn sáng.

-Dây tóc bóng đèn phát sáng và mảnhgiấy trắng hắt lại ánh sáng từ vật khác

chiếu vào nó,gọi chung là vật sáng

- Nguồn sáng: vật tự nó phát ra ánhsáng

- Vật sáng: vật tự phát ra ánh sánghoặc hắt lại ánh sáng từ vật khác chiếuvào nó

IV.Vận dụng:

+GV:Gọi HS trả lời câu C4,C5?

-HS: Trả lời cá nhân & thống nhất ở lớp

+ GV: yêu cầu vài HS đọc ghi nhớ

+ GV: yêu cầu HS làm bài tập trong SBT 1.1

C4 Thanh đúng, vì tuy đèn có bật

sáng nhưng không có ánh sáng từ đèntruyền vào mắt nên không nhìn thấy.C5 Khói gồm nhiều hạt nhỏ li ti, cáchạt khói được đèn chiếu sáng trở thànhcác vật sáng, các vật sáng nhỏ li ti xếpgần nhau tạo thành 1 vệt sáng mà tanhìn thấy được

BT 1.1 SBT Câu C

5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Học bài: Phần ghi nhớ, vận dụng vào thực tế, làm bài tập1.2=>1.5 ở SBT

- Hoàn chỉnh các câu hỏi từ C1=>C5.Đọc phần có thể em chưa biết

- Xem trước bài “ Sự truyền ánh sáng “

Tuần: 2 Ngày soạn:25.08.2014

Tiết PPCT: 02 Ngày dạy: 27.08.2014

SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG I/ Mục tiêu:

1/Kiến thức:

-Phát biểu được định luật truyền thẳng ánh sáng

-Nhận biết được 3 loại chùm ánh sáng:song song, hội tụ, phân kỳ

2/Kĩ năng:

-Biểu diễn được đường truyền của ánh sáng bằng đoạn thẳng có mũi tên

-Giải thích được ứng dụng của định luật truyền thẳng ánh sáng trong thực tế:

ngắm đường thẳng

3/Thái độ:

Biết vận dụng kiến thức vào cuộc sống

II/Chuẩn bị:

1 GV: Đèn pin, ống trụ thẳng, ống trụ cong, 3 màn chắn, 3 kim ghim

2 HS: Mỗi nhóm đem một miếng mút nhỏ

III/ Phương pháp:

IV/ Tiến trình:

1) Ổn định: KTSS

2) Kiểm tra bài cũ:

* HS1: Ta nhận biết ánh sáng khi nào ? Ta nhìn thấy một vật khi nào ?

(5đ).Nguồn sáng , vật sáng là gì? (3đ).Sửa BT1.2/SBT (2 đ)

* Đáp án: Ta nhận biết ánh sáng Khi có ánh sáng truyền vào mắt ta Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta

- Nguồn sáng: vật tự nó phát ra ánh sáng, vật sáng gồm nguồn sáng và vật hắt lại ánh sáng chiếu vào nó

- Bài tập 1.2/SBT: B Vỏ chai sáng chói dưới trời nắng

3) Giảng bài mới:

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

* Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập

+ GV: cho HS đọc phần mở bài trong SGK

- Em có suy nghĩ gì về thắc mắc của Hải?

+ GV: ghi lại ý kiến của HS lên bảng

* Hoạt động 2: Nghiên cứu tìm quy luật

đường truyền của ánh sáng

- Dự đoán xem ánh sáng đi theo đường

thẳng, đường cong, đường gấp khúc?

- HS: sẽ nêu được ánh sáng truyền qua khe

hở hẹp đi thẳng hoặc ánh sáng từ đèn phát ra

đi thẳng

+ GV: yêu cầu HS chuẩn bị TN kiểm chứng

- HS: quan sát dây tóc đèn qua ống thẳng,

ống cong và thảo luận câu C1

- Anh sáng truyền theo đường nào ?

+ GV:Hãy ghi đầy đủ phần kết luận?

- HS:Trả lời cá nhân & thống nhất ở lớp

* Qua nhiều TN cho biết môi trường không

khí, nước, thủy tinh,… là môi trường trong

suốt và đồng tính ( cùng KLR, có tính chất

như nhau) Tuy nhiên không khí trong khí

quyển là môi trường không đồng tính )

- + GV: nêu định luật truyền thẳng của ánh

-HS: Biểu diễn bằng đường thẳng có mũi

tên chỉ hướng gọi là tia sáng

+ GV:Thông báo thông tin trong phần ba

loại chùm sáng

+GV: yêu cầu HS đọc và trả lời câu C3

-HS: Trả lời cá nhân câu C3 &thống nhất

SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG

I/ Đường truyền của ánh sáng:

C1:ánh sáng từ dây tóc đèn qua ốngthẳng tới mắt

C2:Dùng một dây chỉ luồn qua 3 lỗA,B,C rồi căng thẳng dây hay luồn mộtque nhỏthẳng qua 3 lỗ để xác định 3 lỗthẳng hàng

* Kết luận: Đường truyền của ánh sángtrong không khí là đường(thẳng)

* Định luật truyền thẳng của ánh sáng:Trong môi trường trong suốt và đồng tính ánh sáng truyền đi theo đường thẳng

II/Tia sáng và chùm sáng:

* Qui ước: Biểu diễn tia sáng:

Biểu diễn bằng đường thẳng có mũi tênchỉ hướng gọi là tia sáng

toàn lớp.

4) Củng cố:

+GV:Y/C HS trả lời câu C4,C5?

-HS:trả lời cá nhân C4, C5& thống nhất

toàn lớp

+GV: gọi vài hs đọc ghi nhớ

Có 3 loại chùm sáng:

a/ Chùm sáng song song: gồm các tia

sáng không giao nhau trên đường truyềncủa chúng

b/ Chùm sáng hội tụ: gồm các tia

sáng giao nhau trên đường truyền củachúng

c/ Chùm sáng phân kỳ: gồm các tiasáng loe rộng ra trên đường truyền củachúng

III.Vận dụng:

C4: Anh sáng từ đèn phát ra đã truyền

đến mắt ta theo đường thẳng (TN h2.1,2.2/SGK)

C5: Đặt mắt sao cho chỉ nhìn thấy kim

gần nhất mà không nhìn thấy 2 kim cònlại Kim 1 là vật chắn sáng kim 2, kim 2

là vật chắn sáng kim 3 Do ánh sángtruyền theo đường thẳng nên ánh sáng từkim 2,3 bị chắn không tới mắt

5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- HS học thuộc ghi nhớ Đọc phần có thể em chưa biết, ánh sáng truyền đi trongkhông khí gần bằng 300.000 km/s Hướng dẫn HS biết được quãng đường  Tínhđược thời gian ánh sáng truyền đi

- Hoàn chỉnh lại từ C1  C5 vào vở bài tập

- Làm bài tập 2.1  2.4 / SBT

- Chuẩn bị bài mới

- HS tìm hiểu: Tại sao có nhật thực, nguyệt thực?

Tuần: 3 Ngày soạn:31.08.2014

Tiết PPCT: 03 Ngày dạy: 03.09.2014

ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG CỦA ÁNH SÁNG I/ Mục tiêu:

1.Kiến thức: Nhận biết được bóng tối, bóng nửa tối

2.Kĩ năng: Giải thích được một số ứng dụng của định luật truyền thẳng của ánh sáng

trong thực tế : ngắm đường thẳng,bóng tối,nhật thực ,nguyệt thực,…

3.Thái độ: Có ý thức vận dụng những hiểu biết vật lí vào cuộc sống.

2) Kiểm tra bài cũ:

* HS1: Phát biểu định luật truyền thẳng của ánh sáng? (6đ) Đường

truyền của ánh sáng được biểu diễn như thế nào ? (4đ)

* Đáp án :Định luật truyền thẳng ánh sáng :trong môi trường trong suốt

và đồng tính ánh sáng truyền đi theo đường thẳng (6đ)

-Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một đườngthẳng có hướng gọi là tia sáng

* HS2 :Sửa bài tập2.1,2.2 SBT

* Đáp án: 2.1/ Không nhìn thấy vì ánh sáng từ đèn phát ra truyền đi theođường thẳng CA Mắt ở dưới đường CA nên ánh sáng từ đènkhông truyền vào mắtđược Phải để mắt nằm trên đường CA kéo dài.

-2.2/ làm tương tự như cắm ba cái kim thẳng hàng ở C5 Độitrưởng đứng trước người thứ nhất sẽ thấy người này che khuất tất cả những ngườikhác trong hàng

3) Giảng bài mới:

* Hoạt động1: Xây dựng tình huống

- Tại sao thời xưa con người đã biết nhìn

vị trí bóng nắng để biết giờ trong ngày,

- HS: thảo luận trả lời C1?

=> Anh sáng truyền thẳng nên vật cản đã

chắn ánh sáng  vùng tối ( cho HS vẽ tia

sáng từ đèn  vật cản  màn chắn)

- HS: Điền vào chỗ trống trong nhận xét

- Vậy thế nào là bóng tối ?

* GDMT:+Trong sinh hoạt và học tập,

cần đảm bảo đủ ánh sáng, không có bóng

tối.Vì vậy, cần lăp đặt nhiều bóng đèn

nhỏ thay vì 1 bóng đèn lớn

+Ở thành phố lớn, do có nhiều nguồn

sáng, khiến cho môi trường bị ô nhiễm

ánh sángLàm lãng phí năng lượng, tâm

-HS: Đèn điện to ( nguồn sáng rộng hơn )

I/ Bóng tối, bóng nửa tối:

a)Thí nghiệm: (SGK/ 9)

C1:Phần màu đen hoàn toàn không nhậnđược ánh sáng từ nguồn tới vì ánh sángtruyền theo đường thẳng, bị vật chắnchặn lại

-Nhận xét: Trên màn chắn đặt phía sau

vật cản có một vùng không nhận được

ánh sáng từ nguồn tới gọi là bóng tối

b) Thí nghiệm 2: (SGK /9 )

C2:Trên màn chắn ở sau vật cản vùng 1

so màn chắn.

- HS: thảo luận trả lời C2

=> Vùng bóng tối ở giữa màn chắn, vùng

sáng ở ngoài cùng, vùng xen giữa bóng

tối và vùng sáng là bóng nửa tối

- HS: thảo luận rút ra nhận xét điền vào

chỗ trống

- -GV: Vậy thế nào là bóng nửa tối ?

* Hoạt động 4: Hình thành khái niệm

nhật thực

-GV: Hãy trình bày quỹ đạo chuyển động

của Mặt Trăng, Mặt Trời, Trái Đất ?

-HS: Mặt Trăng chuyển động quanh Trái

Đất, Trái Đất chuyển động quanh Mặt

Trời

- GV: thông báo khi Mặt Trời, Mặt

Trăng, Trái Đất nằm trên một đường

thẳng thì ta có hiện tượng Nhật thực

- GV: treo tranh H3.3 hướng dẫn cho

HS thảo luận trả lời câu C3

-GV: Nguyệt thực xảy ra khi nào ?

- HS: thảo luận trả lời câu C4?

-Nhận xét: Trên màn chắn đặt phía sauvật cản có một vùng chỉ nhận được ánhsáng từ một phần của nguồn sáng truyềntới gọi là bóng nửa tối

II/ Nhật thực – nguyệt thực:

Khi Mặt Trăng nằm trong khoảng từMặt Trời đến Trái Đất và thẳng hàng, trênTrái Đất xuất hiện nhật thực

C3:Nơi có nhật thực toàn phần nằmtrong vùng bóng tối của Mặt Trăng, bịMặt Trăng che khuất không cho ánh sángMặt Trời chiếu đến, vì thế đứng ở đó, takhông nhìn thấy Mặt Trời và trời tối lại

Nhật thực toàn phần (hay một phần) quansát được ở chỗ có bóng tối (hay bóng nửatối) của Mặt Trăng trên Trái Đất

Nguyệt thực xảy ra khi Mặt Trăng bịTrái Đất che khuất không được Mặt Trờichiếu sáng

C4: Mặt Trăng ở vị trí 1 là nguyệt thựctoàn phần, ở vị trí 2;3 Trăng sáng

C5: Khi miếng bìa lại gần màn chắn hơnthì bóng tối và bóng nửa tối thu hẹp lạihơn Khi miếng bìa gần sát màn chắn thìhầu như không còn bóng nữa tối nữa, chỉcòn bóng tối rõ nét

C6 : + Đèn dây tóc: Nguồn sáng nhỏ, vậtcản lớn so với nguồn -> không có ánhsáng tới bàn

+ Bóng đèn ống: Nguồn sáng rộng sovới vật cản -> bàn nằm trong vùng nữatối sau quyển vở -> nhận được một phầnánh sáng của đèn truyền tới nên vẫn đượcchiếu sáng.

5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Học bài theo vở ghi kết hợp SGK

- Hoàn chỉnh từ C1 -> C6 /SGK vào vở Bài tập

- Đọc phần có thể em chưa biết

- Làm bài tập 3.1 -> 3.4 / SBT

Tuần: 4 Ngày soạn:08.09.2014

Tiết PPCT: 04 Ngày dạy: 10.09.2014

ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

I/ Mục tiêu :

1.Kiến thức:

-Nêu được ví dụ về hiện tượng phản xạ ánh sáng

-Nhận biết tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xa, pháp tuyến đối với sự phản

xạ ánh sáng bởi gương phẳng

-Phát biểu được định luật phản xạ ánh sáng

2.Kĩ năng: Biểu diễn được tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xa, pháp tuyến

trong sự phản xạ ánh sáng bởi gương phẳngï

-Vẽ được tia phản xạ khi biết tia tới đối với gương phẳng và ngược lại

3.Thái độ: Ứng dụng vào thực tế

II/ Chuẩn bị:

1 GV: Một gương phẳng , 1 đèn pin , màn chắn có đục lỗ, 1 tờ giấy dán trên 1 tấm gỗ , 1 thước đo độ

2 HS : Mỗi nhóm chuẩn bị như trên

III/ Phương pháp: Vấn đáp đàm thoại, thuyết trình, trực quan

IV/ Tiến trình:

1)Ổn định : KTSS

2) Kiểm tra bài cũ:

* HS1 : Nêu kết luận về bóng tối và bóng nửa tối? (10 đ)

* Đáp án :- Bóng tối nằm phía sau vật cản, không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới.(5 đ)

- Bóng nửa tối nằm phía sau vật cản nhặn được một phần ánh sáng của nguồn sáng truyền tới.(5đ)

* HS2: Giải thích hiện tượng nhật thực và nguyệt thực? (10 đ)

* Đáp án - Nhật thực: là do Mặt Trời, Mặt Trăng, Trái Đất nằm trên 1 đường thẳng Mặt Trăng ở giữa Đứng ở chỗ bóng tối, không nhìn thấy Mặt Trời, ta có nhật thực toàn phần (5đ)

- Nguyệt thực : …Trái Đất ở giữa Khi Mặt Trăng bị Trái Đất che, không được Mặt Trời chiếu sáng, lúc đó ta không nhìn thấy Mặt Trăng -> có nguyệt thực(5đ)

3)Giảng bài mới

* Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập.

* GV làm TN như phần mở bài SGK

- Phải đặt đèn như thế nào để thu được tia

sáng hắt lại trên gương, chiếu sáng đúng 1

điểm A trên màn chắn?

* Hoạt động 2: Nghiên cứu tác dụng của

gương phẳng

-GV: Cho học sinh cầm gương lên soi

?- Các em nhìn thấy gì trong gương ?

Ảnh của mình trong gương

? - Mặt gương có đặc điểm gì ? ( phẳng và

nhẵn bóng)

- HS thảo luận và trả lời C1

* Hoạt động 3: Hình thành khái niệm về sự

phản xạ ánh sáng

GV: giới thiệu dụng cụ TN

- Yêu cầu HS đọc TN trong SGK/12

GV: bố trí TN, HS làm TN theo nhóm

? - Anh sáng sẽ bị hắt lại theo nhiều

hướng khác nhau hay theo một hướng xác

định? (… xác định)

GV: Thông báo hiện tượng phản xạ ánh

sáng

?- Hãy chỉ ra tia tới và tia phản xạ?

=> SI là tia tới, IR là tia phản xạ

*Hoạt động 4 : Tìm quy luật về sự đổi

hướng của tia sáng khi gặp gương phẳng

-GV : Cho HS thảo luận trả lời C2=> điền

vào kết luận (…tia tới…… pháp tuyến tại

điểm tới)

ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

I/ Gương phẳng :

- Hình của 1 vật quan sát được trong

gương gọi là ảnh của vật tạo bởi gương.

C1:Mặt kính cửa sổ, mặt nước yên tĩnh,gạch men, miếng inoc phẳng…

II/ Định luật phản xạ ánh sáng :

( SGK/12)Hiện tượng tia sáng sau khi tới mặt gương phẳng bị hắt lại theo một hướng xác định gọi là hiện tượng phản xạ ánh sáng Tia sáng hắt lại đó gọi là tia phản xạ

SI : Tia tới

IN : Đường pháp tuyến

IR : Tia phản xạ

1 Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng nào

?

C2 : Trong mặt phẳng tờ giấy chứa tia

- GV : Yêu cầu HS bố trí TN kiểm tra

Dùng một tờ bìa phẳng hứng tia phản xạ để

tìm xem tia nầy có nằm trong 1 mặt phẳng

khác không ?

-GV : Thông báo với HS : Để xác định vị

trí của tia tới ta dùng góc SIN = i gọi là

góc tới Xác định vị trí tia phản xạ dùng

góc NIR = i’ gọi là góc phản xạ

- GV : Cho HS thí nghiệm nhiều lần với

các góc tới khác nhau, đo góc phản xạ

tương ứng và ghi số liệu vào bảng

-GV : Cho các nhóm nêu kết luận thảo

luận và ghi tập

+ Hai kết luận trên đúng với các môi

trường trong suốt khác

+ Hai kết luận trên là nội dung của định

luật phản xạ ánh sáng

? - Hãy phát biểu ĐL phản xạ ánh sáng?

-HS : Phát biểu định luật

* Hoạt động 5: Qui ước cách vẽ gương và

tia sáng trên giấy.

GV: Cho các nhóm hoàn chỉnh câu C4

HS : làm việc theo nhóm và thảo luận

thống nhất

tới

- Tia phản xạ nằm trong cùng mặtphẳng với tia tới và đường pháp tuyếncủa gương ở điểm tới

2 Phương của tia phản xạ quan hệ thế nào với phương của tia tới ?

- Góc phản xạ luôn luôn bằng góc tới

3 Định luật phản xạ ánh sáng :

- Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến của gương ở điểm tới

- Góc phản xạ bằng góc tới (i = i’)4/ Biểu diễn gương phẳng và các tia sáng trên hình vẽ:

III.Vận dụng

a/

GV : gọi vài hs đọc ghi nhớ b/ Vẽ tia tới SI và tia phản xạ IR

như đề bài đã cho Tiếp theo vẽđường phân giác của gĩc SIR.Đường phân giác IN nay chính làpháp tuyến của gương Cuối cùng

vẽ mặt gương vuơng gĩc với IN

- Xem trước bài: Anh của một vật tạo bởi gương phẳng

- Aûnh của vật tạo bởi gương phẳng là ảnh gì?

- Chuẩn bị :Mỗi nhĩm 2 hình tam giác, 2 cục pin tiểu, 2 viên phấn, ê ke

Tuần: 5 Ngày soạn:15.09.2014

Tiết PPCT: 05 Ngày dạy: 17.09.2014

ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG I/ Mục tiêu:

1 Kiến thức: Nêu được những đặc điểm chung về ảnh của một vật tạo bởi

gương phẳng :là ảnh ảo, cĩ kích thước bằng vật, khoảng cách từ gương đến vật

và ảnh bằng nhau

2 Kĩ năng : -Vẽ được tia phản xa khi biết tia tới đối với gương phẳng ,và

ngược lại theo cách vận dụng đặc điểm của ảnh của tạo bởi gương phẳng

-Dựng được ảnh của một vật đặt trước gương

3 Thái độ: Rèn luyện thái độ nghiêm túc khi nghiên cứu một hiện tượng(trừu tượng )

II/ Chuẩn bị:

1 GV: Một gương phẳng cĩ giá đỡ, một tấm kính trong cĩ giá đỡ, hai câynến, diêm,một tờ giấy, hai vật giống nhau (2 cục pin)

2 HS: Mỗi nhóm như trên.

III/ Phương pháp :

Vấn đáp đàm thoại, thuyết trình, trực quan, đặt vấn đề

IV/ Tiến trình:

1) Ổn định : KTSS

2) Kiểm tra bài cũ:

* HS1: Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng( 5đ ) ? Sửa BT 4.2 (SBT) ( 5đ )

* Đáp án : Định luật: + Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đườngpháp tuyến của gương ở điểm tới

3)Giảng bài mới:

* Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập

*GV?: Có bao giờ nhìn thấy ảnh của mình

trong gương lại lộn ngược? Bây giờ các em

hãy đặt gương nằm ngang, mặt phản xạ quay

lên trên và đưa gương vào sát người để xem

ảnh của mình trong gương Có gì khác với ảnh

các em vẫn thấy? (ảnh lộn ngược, đầu quay

xuống dưới) Tại sao lại có hiện tượng đó?

* Hoạt động 2: Tìm hiểu tính chất không hứng

được trên màn của ảnh tạo bởi gương phẳng

- HS: bố trí thí nghiệm như hình 5.2/15 SGK

và hoàn chỉnh câu kết luận

*GV: Lưu ý HS đặt gương thẳng đứng vuông

góc với tờ giấy phẳng

- GV: Gọi vài HS dự đoán

- HS: Trả lời

- GV: Các em đưa bìa làm màn chắn ra sau

gương để kiểm tra (C1)

ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI

* Kết luận: Anh của một vật tạo bởi

gương phẳng không hứng được trên màn chắn, gọi là ảnh ảo

- HV: Thảo luận C1 Kết luận

-GV: Ảnh không hứng được trên màn chắn gọi

là ảnh ảo

* Hoạt động 3: Tìm hiểu về độ lớn của ảnh của

một vật tạo bởi gương phẳng

- GV: Hướng dẫn học sinh bố trí thí nghiệm

như hình 5.3 SGK

-?: Muốn biết ảnh lớn hơn hay nhỏ hơn hay

bằng vật thì ta phải làm thế nào?

HS: Lấy thước đo rồi so sánh kết quả

GV?: Đo chiều cao của vật thì có thể được

nhưng làm thế nào để đo chiều cao ảnh của

nó? Có thể đưa thước ra sau gương được

không?

*GV: Lưu ý cho HS :Không thể đo vật, đo ảnh

rồi so sánh vì ảnh không hứng được Ta phải

có cách làm khác

-GV: Yêu cầu HS soi mình vào tấm kính

phẳng và cho biết kính này giống cái gương ở

chỗ nào?

-HS: Vừa nhìn thấy ảnh của mình vừa nhìn

thấy vật ở bên kia tấm kính

-GV: Vậy ta có thể thay gương phẳng bằng

một tấm kính phẳng rồi dùng pin ( II ) đặt sau

gương để so sánh

- HS: Các nhóm bố trí thí nghiệm như hình 5.3

và hoàn chỉnh kết luận

*GV: Chú ý cho HS: pin ( I ) để phía cửa sổ,

pin ( II ) để trong phía tối, di chuyển pin II sao

cho trùng khít với viên pin ( I )

-HS: Nhận xét Kết luận

-GV: Nhận xét và hoàn chỉnh KL

* Hoạt động 4: Tìm hiểu khoảng cách từ một

điểm của vật đến gương so với khoảng cách từ

ảnh của điểm đó đến gương

-GV: Cho HS bố trí thí nghiệm như hình 5.3

sgk

-GV: Hướng dẫn học sinh làm

+ Đặt tấm kính thẳng đứng trên mặt bàn,

vuông góc với tờ giấy trắng đặt trên bàn

+ Dán miếng bìa đen lên tờ giấy trắng, quan

sát ảnh A′ của đỉnh A miếng bìa

+ Lấy bút chì vạch đường MN nơi tấm kính

tiếp xúc với tờ giấy

+ Bỏ tờ giấy ra , nối A với A′ cắt MN tại H

2)Độ lớn của ảnh có bằng độ lớn của vật không?

* Thí nghiệm: (Hình 5.3 – SGK /16)

C2:

* Kết luận: Độ lớn của ảnh của một

vật tạo bởi gương phẳng bằng độ lớn của vật

3)So sánh khoảng cách từ một điểm của vật đến gương và khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gương

* Kết luận: Điểm sáng và ảnh của nó

tạo bởi gương phẳng cách gương một

+ Dùng êke kiểm tra xem AH có vuông góc

- GV: Thông báo: Một điểm sáng A được xác

định bằng 2 tia sáng giao nhau xuất phát từ

A Ảnh của A là điểm giao nhau của 2 tia phản

xạ tương ứng

-GV: Treo hình 5.4 lên bảng cho HS làm C4

*Hướng dẫn học sinh làm C4..(d):

4.Củng cố: Vận dụng

-GV: Hướng dẫn học sinh trả lời câu C5

+ Kẻ AA’ và BB’ vuông góc với mặt gương

+Lấy AH = HA’ và BK = KB’

- HS: Làm C5 vào vở BT

-GV: Nhận xét và sửa sai (Nếu có )

-: GDMT:Mặt nước cũng là một gương phẳng,

ngoài tác dụng đối với nông nghiệp và sản

xuất còn có vai trò quan trọng trong việc điều

hoà khí hậu, tạo ra môi trường trong

lành.Gương có nhiều công dụng như: Dùng để

trang trí nội thất , làm biển báo giao thông…

GV :Giải đáp thắc mắc của bé Lan ở phần mở

xạ lọt vào mắt ta coi như đi thẳng từ S

′ đến mắt Không hứng được S′ trên màn vì chỉ có đường kéo dài của các tia phản xạ gặp nhau ở S′ chứ không

có ánh sáng thật đến S′

*Kết luận : Ta nhìn thấy ảnh ảo S’ vì

các tia phản xạ lọt vào mắt có đường kéo dài đi qua ảnh S’

B’

A’

C6: Chân tháp ở sát đất, đỉnh tháp ở

xa đất nên ảnh đỉnh tháp cũng xa đất ởphía bên kia gương phẳng tức là ởdưới mặt nươc

GV:Gọi học sinh đọc ghi nhớ

5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Hoàn chỉnh C1 -> C6 vào vở bài tập

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm bài tập 5.1 -> 5.4 SBT

- Chuẩn bị mẫu báo cáo thực hành bài 6

- Đọc trước bài 6.Mang theo thước đo độ, bút chì , tiết sau thực hành

Tuần: 6 Ngày soạn:20.09.2014

Tiết PPCT: 06 Ngày dạy: 24.09.2014

THỰC HÀNH : QUAN SÁT VÀ VẼ ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG I/ Mục tiêu:

1.Kiến thức: Biết cách vẽ ảnh của một vật có hình dạng khác nhau đặt trước gương

phẳng

2.Kĩ năng: Dựng được ảnh của một vật đặt trước gương

3.Thái độ: Giáo dục tính chính xác, khoa học.

2)Kiểm tra bài cũ:

* HS1: Nêu tính chất ảnh qua gương phẳng? (7 đ) Vẽ ảnh S’ của S tạo bởi gươngphẳng? (3đ)

* Đáp án :Ảnh của vật tạo bởi gương phẳng không hứng được trên màn chắn gọi là ảnhảo.

Các tia phản xạ kéo dài đi qua ảnh S’

3 Giảng bài mới:

* Hoạt động 1: Chuẩn bi và nêu mục tiêu,

yêu cầu bài thực hành

-GV: Chia học sinh thành 6 nhóm và nêu

nội quy thực hành

-GV: nêu mục tiêu bài thực hành, yêu cầu

đánh giá kết quả thực hành dựa trên các

- GV: Phân phối dụng cụ thí nghiệm theo

các nhóm, và nêu nội dung của bài thực

- Cho HS hoàn chỉnh báo cáo thực hành.

- Thu bài báo cáo thí nghiệm của HS

- Nhận xét thí nghiệm, thái độ, ý thức, tinh thần làm việc giữa các nhóm, thu dọndụng cụ, kiểm tra dụng cụ

- Vẽ lại H 6.1

- Ảnh và vật đối xứng qua gương

- Ta thấy được ảnh khi tia phản xạ truyền tới mắt

5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Học bài: tính chất ảnh tạo bởi gương phẳng

- Xem trước bài: “Gương cầu lồi” Mỗi nhóm chuẩn bị một cây nến, hộp quẹt,muỗng inox còn mới, gương xe ôtô(nếu có)

Ngày soạn:27 09.2014

Tiết PPCT: 7 Ngày dạy: 01.10.2014

GƯƠNG CẦU LỒI

I/ Mục tiêu:

1 Kiến thức: Nêu được những đặc điểm của ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu

lồi Nêu được ứng dụng chính của gương cầu lồi là tạo ra vùng nhìn thấy rộng

2 Kĩ năng: Làm thí nghiệm để xác định được tính chất ảnh của vật qua gương cầulồi

3 Thái độ: Có tinh thần hợp tác trong việc quan sát, thu thập thông tin và thựchành thí nghiệm

II/ Chuẩn bị:

1.GV : Gương phẳng, gương cầu lồi (Có cùng kích thước), nến

2.HS : Gương xe ôtô (nếu có ), muỗng Inox còn mới, nến

III/ Phương pháp Vấn đáp, thuyết trình, trực quan, thí nghiệm thực hành IV/ Tiến trình:

1) Ổn định : KTSS

2) Kiểm tra bài cũ:

* HS1 :Tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng ? (8đ) - Giải thích vì sao ta nhìn

thấy ảnh mà không hứng được ảnh đó trên màn chắn ? ( 2đ )

* Đáp án :-Ảnh ảo, to bằng vật, khoảng cách từ một điểm của vật đến gươngphẳng bằng khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gương

- Vì các tia phản xạ lọt vào mắt coi như đi thẳng từ ảnh S’ đến mắt không hứngđược S’ trên màn vì chỉ có đường kéo dài của các tia phản xạ gặp nhau ở S’ chứ không

có ánh sáng thật đến S’

3) Giảng bài mới:

*Hoạt động 1: Giới thiệu bài (SGK).(3ph)

-GV: Cho HS quan sát 1 số vật nhẵn bóng

không phẳng: cái thìa, muôi múc canh,

gương xe máy ….HS quan sát ảnh của mình

trong gương và nhận xét ảnh có giống mình

không? Mặt ngoài của muôi, thìa là gương

cầu lồi, mặt trong là gương cầu lõm

=> Xét ảnh của gương cầu lồi

*Hoạt động 2: Quan sát ảnh của một vật tạo

bởi gương cầu lồi :(7ph)

- GV: Giới thiệu dụng cụ TN Phân nhóm

HS Phát phiếu học tập Phát dụng cụ

- GV: Yêu cầu HS đọc thông tin C1 và làm

thí nghiệm như H:7.1/ 20 SGK, hoàn thành

kết luận

( ảnh đó có phải là ảnh ảo không ? ảnh lớn

hơn vật hay ảnh nhỏ hơn vật )

-HS: Làm TN và dự đoán (C1)

- GV: HS nhận xét

* Hoạt động 3: Thí nghiệm kiểm tra(10 ph)

- GV : Do không có gương cầu lồi bằng

kính trong nên không thể TN như gương

phẳng Nhưng ta đã biết ảnh của vật tạo bởi

gương phẳng nên ta sẽ so sánh với ảnh của

cùng vật đó tạo bởi gương cầu lồi có cùng

khích thước

- GV: Phát dụng cụ cho các nhóm

- HS: Bố trí TN2 như H.7.2 trong SGK

- GV: Lưu ý cho HS so sánh độ lớn ảnh của

2 cây nến tạo bởi 2 gương: 2 cây nến giống

nhau, khoảng cách 2 cây nến đến 2 gương

bằng nhau)

- HS: Báo cáo kết quả Thảo luận toàn lớp

Tiêt 7: GƯƠNG CẦU LỒI

I/ Ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi:a) Quan sát :(H:7.1SGK)

C1: 1 Là ảnh ảo

2 ảnh nhỏ hơn vậtb) Thí nghiệm kiểm tra:(H:7.2-SGK)

c)

Kết luận: Ảnh của một vật tạo bởi

gương cầu lồi có những tính chất sau :

1 Là ảnh ảo không hứng được trên

- GV: Nhận xét  Kết luận

* Hoạt động 4: Quan sát vùng nhìn thấy của

gương cầu lồi (7 ph)

- GV: Hãy nêu phương án xác định vùng

nhìn thấy của gương cầu lồi?

+ Cho 2 nhóm TN theo phương án sau:

Đặt gương phẳng cao hơn đầu, quan sát các

bạn trong gương, xác định được khoảng bao

nhiêu bạn Rồi tại vị trí đó ( gương phẳng )

đặt gương cầu lồi sẽ thấy số bạn quan sát

được nhiều hơn hay ít hơn

-HS: Làm TN Trả lời C2 (Vùng nhìn thấy

của gương phẳng hẹp hơn vùng nhìn thấy

của gương cầu lồi )

- GV: Yêu cầu HS rút ra kết luận điền vào

- GV: GDMT: Tại các vùng núi cao, đường

hẹp và uốn lượn, tại các khúc quanh người ta

đặt các gương cầu lồi nhằm làm cho lái xe

dễ dàng quan sát đường và các phương tiện

khác cũng như người và các súc vật đi qua

Việc làm này đã làm giảm số vụ tai nạn giao

thông, bảo vệ tính mạng con người và các

sinh vật

màn chắn

- Ảnh quan sát được nhỏ hơn vật

II/ Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi:

a)Thí nghiệm : (H:7.3- SGK)

b)Kết luận: Nhìn vào gương cầu lồi, taquan sát được 1 vùng rộng hơn so với khinhìn vào gương phẳng có cùng kíchthước

III Vận dụng :C3: Vùng nhìn thấy của gương cầu lồirộng hơn vùng nhìn thấy của gươngphẳng, vì vậy giúp người lái xe nhìn đượckhoảng rộng hơn ở đằng sau

C4: Người lái xe nhìn thấy trong gương

cầu lồi xe cộ và người bị các vật cản ởbên đường che khuất, tránh được tai nạn

5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- GV: Hướng dẫn HS đọc phần có thể em chưa biết ( Gương cầu lồi có thể coi nhưgồm nhiều gương phẳng nhỏ ghép lại Vì thế có thể xác định tia phản xạ bằng địnhluật phản xạ ánh sáng cho gương phẳng nhỏ tại mỗi vị trí đó H: 7.5/21 SGK) )

- Làm bài tập 7.1  7.4 / SBT trang 8.

- học ghi nhớ, làm bài tập trong vở bài tập

- GV cho HS xem trước 1 gương cầu lõm: HS về nhà tìm 1 vài gương cầu lõm

- Hoàn chỉnh các câu hỏi từ C1 đến C4

- Chuẩn bị :Nến nhỏ, hộp quẹt, đèn pin Xem trước bài gương cầu lõm

Ngày soạn:5 10.2014

Tiết PPCT: 08 Ngày dạy: 08.10.2014

GƯƠNG CẦU LÕM I/ Mục tiêu:

1 Kiến thức:

-Nêu được những đặc điểm của ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm

-Nêu được ứng dụng chinh của gương cầu lõm là có thể biến đổi một chùm tia tới song song thành chùm tia phản xạ tập trung vào một điểm, hoặc có thể biến đổi một chùm tia tơí phân kì thích hợp thành một chùm tia phản xạ song song

2 Kỹ năng:

-Bố trí được thí nghiệm để quan sát ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm.-Quan sát được tia sáng đi qua gương cầu lõm

3.Thái độ:Nghiêm túc trong hoạt động nhĩm.Thể hiện tích tích cực học tập, mạnh

dạn đề xuất ý kiến

4 Giáo dục: Biết sử dụng nguồn năng lượng mặt trời vào cơng nghiệp

II/ Chuẩn bị:

- GV: Gương cầu lõm, gương phẳng, pin trịn nhỏ, màn chắn, nguồn sáng, khe hở

- HS mỗi nhĩm:1 gương cầu lõm, 1 gương phẳng cùng đường kính với

gương cầu lõm, pin, 1 màn chắn cĩ gia,ù nguồn sáng cĩ khe hẹp, dây nối

- HS: Nến, hộp quẹt, đèn pin, gương phẳng

III/ Phương pháp:

Vấn đáp đàm thoại, thuyết trình, trực quan

IV/ Tiến trình:

1) Ổ n định :KTSS

2) Kiểm tra bài cũ:

* HS1: Nêu các tính chất ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi?(4 đ) -So sánh vùng

nhìn thấy của gương cầu lồi và gương phẳng?(4 đ) Bài tập 7.2 SBT (2 đ)

* Đáp án :- Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lồi nhỏ hơn vật

-Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng.

-BT7.2: Câu C

3) Giảng bài mới:

* Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập (2

ph)

( Như SGK )

* Hoạt động 2: Nghiên cứu ảnh của một vật tạo

bởi gương cầu lõm: (12ph)

- GV: Phát dụng cụ cho mỗi nhĩm và giới thiệu

với HS gương cầu lõm cĩ mặt phản xạ là mặt

trong của một phần hình cầu

- GV: Yêu cầu HS đọc thí nghiệm H 8.1 SGK/

22

- HS: Nêu phương án thí nghiệm

- GV: Cho HS tiến hành thí nghiệm => nhận xét

ảnh khi để vật gần gương và xa gương trả lời

câu C1?

- HS: làm TN Vật đặt ở mọi vị trí trước gương

+ Gần gương: ảnh ảo lớn hơn vật

+ Xa gương: ảnh thật nhỏ hơn vật ngược

chiều

- GV: Yêu cầu HS nêu phương án kiểm tra ảnh

khi vật để gần gương

- GV: Gợi ý HS như đã làm để kiểm tra dự đốn

về ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi HS trả

lời câu C2?

- HS: làm TN.Trả lời C2.(Đặt 2 vật giống nhau

Tiết 8:GƯƠNG CẦU LÕM

I/ Ảnh tạo bởi gương cầu lõm:

a/ Thí nghiệm: (H: 8.1 SGK/22)

C1: Aûnh ảo, lớn hơn cây nến

C2: Bố trí thí nghiệm giống như đã làmvới gương cầu lồi

b/ Kết luận :Đặt một vật sáng gần sát gương cầulõm, nhìn vào gương thấy một ảnh ảokhơng hứng được trên màn chắn và lớn

trước 2 gương:phẳng và lồi,cùng một vị trí và

khoảng cách từ 2 vật đến 2 gương bằng nhau)

- GV: Qua câu hỏi C1; C2 em rút ra được kết

luận gì?

- HS: Tìm từ thích hợp để điền vào chỗ trống,

bổ sung hoàn chỉnh

* Hoạt động 3: Nghiên cứu sự phản xạ ánh sáng

trên gương cầu lõm (17 ph)

- GV: Cho HS đọc và nêu phương án TN

- HS: Bố trí thí nghiệm và trả lời câu C3?

- GV: Cho HS điền vào kết luận ( bảng phụ ) bổ

sung hoàn chỉnh ghi vào tập

- GV: Cho HS đọc và thảo luận giải thích câu

C4?

-HS: làm việc theo nhóm hoàn thành C4 và

thống nhất ở lớp

*GV: Liên hệ thực tế: Truyền thuyết về Acsimet

đã cho ánh sáng hội tụ để đốt thuyền giặc

GV: Cho HS đọc thí nghiệm

- HS: Làm thí nghiệm trả lời câu C5 và rút ra

nhận xét - điền vào kết luận

- GV: Đúc kết: Gương cầu lõm có tác dụng biến:

 Chùm tia sáng // cho tia phản xạ hội tụ

 Chùm tia phân kì thích hợp cho chùm tia

phản xạ //

* GV: GDMT: + Mặt trời là một nguồn năng

lượng Sử dụng nguồn năng lượng mặt trời là 1

yêu cầu cần thiết nhằm giảm thiểu việc sử dụng

năng lượng hoá thạch

( tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường)

+ Một cách sử dụng năng lượng mặt trời đó là:

Sử dụng gương cầu lõm có kích thước lớn tập

trung ánh sáng mặt trời vào 1 điểm (để đun nước,

nấu chảy kim loại, )

1 Đối với chùm sáng tia tới song song:a/ Thí nghiệm: ( H: 8.1- SGK/ 22)b/ Kết luận:

Chiếu một chùm tia tới song song lênmột gương cầu lõm, ta thu được mộtchùm tia phản xạ hội tụ tại một điểmtrước gương

C4: Mặt Trời ở rất xa nên chùm sáng từMặt Trời tới gương coi như chùm tiatới song song , cho chùm tia phản xạhội tụ tại một điểm ở trước gương Ánhsáng Mặt Trời có nhiệt năng cho nênvật để ở chô’ ánh sáng hội tụ sẽ nónglên

2 Đối với chùm tia tới phân kì:

a/ Thí nghiệm: (H: 8.4- SGK/23)

b/ Kết luận:

Gương cầu lõm có tác dụng biến đổimột chùm tia tới phân kỳ thích hợpthành một chùm tia phản xạ song song

III Vận dụng

C6: Nhờ có gương cầu trong pha đèn

pin nên khi xoay pha đèn đến vị trí thích hợp ta sẽ thu được một chùm sáng phản xạ song song, ánh sáng sẽ truyền đi xa được, không bị phân tán

- Ôn tập chuẩn bị tổng kết chương I

- Trả lời phần tự kiểm tra vào vở bài tập

1 Kiến thức: Ôn , củng cố lại kiến thức cơ bản về quang học như: Nhìn thấy vật

sáng, sự truyền ánh sáng, sự phản xạ ánh sáng, tính chất ảnh của vật tạo bởi gươngphẳng, gương cầu lồi, gương cầu lõm Cách vẽ ảnh của vật tạo bởi gương phẳng, xácđịnh vùng nhìn thấy trong gương cầu lồi, so sánh vùng nhìn thấy của gương phẳng vàgương cầu lõm, gương cầu lồi

2 Kĩ năng: Luyện tập thêm về cách vẽ tia phản xạ trên gương phẳng và ảnh tạo bởi

gương phẳng

3 Thái độ: Yêu thích môn học

II/ Chuẩn bị:

1 Giáoviên :bảng phụ vẽ ô chữ H9.3/SGK

2 Học sinh :Trả lời trước phần tự kiểm tra

III/ Phương pháp : Vấn đáp, đàm thoại, thuyết trình, trực quan.

IV/ Tiến trình:

1) Ổn định tổ chức: Kiểm diện học sinh

2) Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

3) Giảng bài mới

Hoạt động của thầy-trò Nội dung

* Hoạt động 1: Ôn lại kiến thức cơ bản

- GV: Gọi HS trả lời phần tự kiểm tra

* Hoạt động 2: Luyện tập kĩ năng vẽ tia

phản xạ, vẽ ảnh của vật tạo bởi gương

phẳng

- GV: Cho HS làm việc cá nhân

Gọi HS đọc câu C1 / 26 SGK

- GV: Hướng dẫn cách vẽ

- Cho 1 HS lên bảng vẽ câu a, GV

yêu cầu HS ở lớp vẽ vào vở

a/ Vẽ S’1 đối xứng S1 qua gương

Vẽ S’2 đối xứng S2 qua gương

( Tính chất của ảnh tạo bởi gương

phẳng )

b/ Lấy 2 tia tới đến 2 mép gương , tìm

tia phản xạ tương ứng

- GV:- Gọi HS lên vẽ 2 tia tới xuất phát

từ S1, vẽ 2 tia phản xạ của 2 tia tới đó

- Gọi HS khác lên vẽ 2 tia tới xuất

phát từ S2 , vẽ tia phản xạ của 2 tia đó

từ vật đến gương

6 - Giống: ảnh ảoKhác: ảnh ảo tạo bởi gương cầulồi nhỏ hơn ảnh ảo tạo bởi gươngphẳng

7 - Khi 1 vật ở gần sát gương Ảnhnày lớn hơn vật

8 - Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõmkhơng hứng được trên màn chắn vàlớn hơn vật

- Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lồikhơng hứng được trên màn chắn và

bé hơn vật

- Ảnh ảo tạo bởi gương phẳngkhơng hứng được trên màn chắn vàbằng vật

9- Vùng nhìn thấy trong gương cầulồi lớn hơn vùng nhìn thấy tronggương phẳng cùng kích thước

II/ Bài tập: Vận dụng:

C1:

- GV: Gọi HS đọc câu C2 – SGK/26.

-GV: Nếu người đứng ở gần 3 gương :

lồi, lõm, phẳng có kích thước như nhau

mà tạo ra ảnh ảo Hãy so sánh độ lơnù

của các ảnh đó ?

-GV: Vẽ hình 9.3/ 26 SGK lên bảng cho

HS trả lời câu C3

-GV: Muốn nhìn thấy bạn, nguyên tắc

phải như thế nào?

( ánh sáng từ bạn phải đến mắt mình )

=> GV yêu cầu vẽ tia sáng có vẽ mũi tên

chỉ đường truyền của ánh sáng

- Giống : đều là ảnh ảo

- Khác: ảnh ảo nhìn thấy trong gương

cầu lồi nhỏ hơn trong gương phẳng,ảnh trong gương phẳng lại nhỏ hơn ảnhtrong gương cầu lõm

C3: Những cặp nhìn thấy nhau :

An + Thanh ; An + Hải Thanh + Hải ; Hải + Hà

III / Trò chơi ô chữ:

1 Vật sáng

2 Nguồn sáng 3.Ảnh ảo

4 Ngôi sao

5 Pháp tuyến

6 Bóng đen

7 Gương phẳng

Từ hàng dọc là :Ánh Sáng.

4) Củng cố và luyện tập:

- Phát biểu định luật về sự truyền thẳng ánh sáng? - Định luật phản xạ ánh sáng ?

- Nêu tính chất ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng, gương cầu lồi, gương cầulõm?

5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Học bài: Ôn tập chương I

- Xem lại các bài tập đã sửa Tập vẽ ảnh qua gương phẳng

- Chuẩn bị tiết sau kiểm tra 1 tiết

Tuần: 10 Ngày soạn:18 10.2014

Tiết PPCT: 10 Ngày dạy:

2 Kĩ năng: Kiểm tra lại kỹ năng vẽ ảnh tạo bởi 3 gương

3.Thái độ: Giáo dục tính khoa học, chính xác, trung thực

II/ Chuẩn bị :

1 GV : đề bài kiểm tra

2 HS : kiến thức chương 1 đã dặn trước.

nh Đị

lu t ậ truy n ề

th ng ẳ

c a ánh ủ sáng

c Vật được chiếu sáng d Phản chiếu ánh sáng.

Câu 2: Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi cĩ tính chất gì?

a Là ảnh thật bằng vật b Là ảnh ảo bằng vật

c Là ảnh ảo bé hơn vật d Là ảnh thật bé hơn vật

Câu 3: Trong mơi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền theo đường nào?

c Theo nhiều đường khác nhau d Theo đường cong

Câu 4: Ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm:

a Nhỏ hơn vật b Bằng vật c Lớn hơn vật d Bằng nửa vật

Câu 5: Chiếu một tia sáng lên một gương phẳng ta thu được một tia phản xạ tạo với tia tới một gĩc 600 Gĩc tới cĩ giá trị là

Câu 6: Khi cĩ hiện tượng nguyệt thực, vị trí tương đối của Trái Đất, Mặt Trời và Mặt Trăng lần lượt là

a Trái Đất – Mặt Trời – Mặt Trăng.

b Trái Đất – Mặt Trăng – Mặt Trời.

c Mặt Trăng – Trái Đất – Mặt Trời.

d Mặt Trời – Trái Đất – Mặt Trăng.

II PHẦN TỰ LUẬN: ( 7điểm)

Câu 1:( 4 điểm) Em hãy nêu định luật phản xạ ánh sáng?

Áp dụng : Chiếu một tia sáng SI tạo với gương phẳng một gĩc 60 0

Câu 2 :(1điểm) Em hãy giải thích vì sao người ta thường đặt gương cầu lồi ở những chỗ đường gấp

khúc, cĩ nhiều vật cản che khuất ?

Câu 3 : (2điểm) Đặt vật AB cĩ hình dạng mũi tên song song với một gương phẳng G Vẽ ảnh của vật

AB qua gương? Nêu cách vẽ ?

- Ôn lại kiến thức phần quang học.

- Chuẩn bị: Mỗi nhóm: 1 dây thun, 1 tờ giấy, lá dừa hoặc lá chuối, thìa, cốc thuỷ tinhnhỏ Để tiết sau học bài nguồn âm

Tuần: 11 Ngày soạn:24 10.2014

Tiết PPCT: 11 Ngày dạy: 29.10.2014

- Nêu được trong các môi trường khác nhau thì tốc độ truyền âm khác nhau.

- Nêu được tiếng vang là một biểu hiện của âm phản xạ

- Nhận biết được những vật cứng, có bề mặt phản xạ âm tốt & những vật mềm,xốp có bề mặt gồ ghề phản xạ âm kém

- Kể được một số ứng dụng liên quan tớisự phản xạ âm

- Nêu được một số ví dụ về ô nhiễm tiếng ồn

- Kể tên được một số vật liệu cách âm thường dùng để chống ô nhiễm tiếng ồn

- Giáo dục lòng yêu thích bộ môn

- Tập tính độc lập suy nghĩ, mạnh dạn nêu ý kiến của mình Biết phối hợp vớibạn trong hoạt động nhóm

- Giáo dục bảo vệ môi trường

NGUỒN ÂM

I/ Mục tiêu:

1 Kiến thức: - Nhận biết được một số nguồn âm thường gặp trong cuộc sống

- Nêu được nguồn âm là một vật dao động

2 Kĩ năng: Chỉ ra được vật dao động trong một số nguồn âm như trống, kẻng, ống sáo,

âm thoa

- Rèn kĩ năng quan sát thí nghiệm kiểm chứng để rút ra đặc điểm của nguồn âm là dao động

3 Thái độ: Rèn tính cẩn thận, chu đáo, thực tế, yêu thích bộ môn

4 LG:Biết bảo vệ giọng nói, không hút thuốc lá

+ 1 sợi dây cao su mảnh

+ 1 thìa và một cốc thuỷ tinh mỏng (nếu có), hoặc thay bằng trống và dùi

III/ Phương pháp:

Vấn đáp, đàm thoại, thuyết trình, trực quan

IV/ Tiến trình:

1) Ổn định :KTSS

2) Kiểm tra bài cũ: giới thiệu chương mới

3) Giảng bài mới:

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

Hoạt động 1: Giới thiệu chương II (SGK).

- Đọc thông báo đầu chương II

- Giáo viên nêu 5 vấn đề cần nghiên cứu trong

chương

* Giới thiệu bài: HS đọc phần mở bài.

- Vậy âm thanh được tạo ra như thế nào ? (âm có

đặc điểm gì ? )

Hoạt động 2: Tìm hiểu về nguồn âm

- GV: Yêu cầu HS cả lớp im lặng và lắng nghe.

- GV: Nêu những âm vừa nghe được? Âm đó phát

ra từ đâu?

- HS: 2 em trả lời

- GV: Vậy vật phát ra âm gọi là nguồn âm

– HS: Đọc C1 và trả lời C1

* GV: Tất cả các vật phát ra âm đều được gọi là

nguồn âm Vậy các nguồn âm có chung đặc điểm

gì ? chúng ta cùng nghiên cứu sang phần II

Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm chung của nguồn

âm

- HS đọc và làm thí nghiệm 1( theo cặp):

- G V: Vị trí cân bằng của dây cao su là gì ?

- HS: Là sự đứng yên và nằm trên đường thẳng

- HS: Làm TN như hình 10.1 SGK -> Quan sát sự

rung động của dây cao su và lắng nghe âm phát

ra.Trả lời C3, thống nhất toàn lớp

- GV: Cho HS làm TN như hình 10.2 SGK và trả

lời C4

- HS: Làm TN và trả lời C4 (theo nhóm): Gõ vào

cốc thuỷ tinh hoặc mặt trống

- GV: Phải kiểm tra như thế nào để biết mặt trống

rung động ?

- HS: Để mảnh giấy nhẹ lên mặt trống  giấy nảy

lên ; để quả bóng sát mặt trống  quả bóng nảy

lên

-GV: Sự rung động (chuyển động) qua lại vị trí cân

bằng của dây cao su, thành cốc, mặt trống Gọi là

dao động Vậy ta có thể nói thành ly rung động

bằng câu thành ly rung động

- GV: Cho HS làm TN như hình 10.3 SGK: Dùng

búa cao su gõ vào âm thoa

- HS: làm thí nghiệm lắng nghe, quan sát và trả lời

C5, thống nhất toàn lớp

- GV: yêu cầu hs rút ra kết luận

-HS: làm việc cá nhân rút ra kết luận thống nhất

– Nhận biết: Để tờ giấy(quả bóng)lên thành cốc (mặt trống) -> giấy rung động(bóng nảy lên)

C5 : Âm thoa có dao động

toàn lớp.

4:Củng cố: Vận dụng

- GV: Cho HS trả lời C6; C7; C8

- HS: Làm việc cá nhân, thống nhất toàn lớp

- GV: Trong câu C7 giáo viên có thể hỏi : Nếu các

bộ phận đó đang phát ra âm mà muốn dừng lại thì

phải làm thế nào ?

- HS: Giữ cho vật đó không dao động

- Các vật phát ra âm có chung đặc điểm gì ? (các

vật phát ra âm đều dao động)

* GDMT: Để bảo vệ giọng nói của người, ta cần

luyện tập thường xuyên, tránh nói quá to, không

* Khi thổi sáo: cột không khítrong sáo dao động  phát ra âm

- C8 : Thổi nắp viết hoặc 1 lọ nhỏ

 phát ra âm (huýt được sáo)

5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Học bài, hoàn chỉnh từ câu C1 -> C8 vào vở bài tập C9 không bắt buộc làm

- Làm bài tập 10.1  10.3 sách bài tập.Hướng dẫn hs làm bài 10.3

- Soạn bài mới độ cao của âm

Tuần: 12 Ngày soạn:01 11.2014

Tiết PPCT: 12 Ngày dạy: 05.11 2014

ĐỘ CAO CỦA ÂM

I/ Mục tiêu :

1 Kiến thức:

- Nhận biết được âm cao (bổng) có tầng số lớn, âm thấp (trầm) có tần số nhỏ Nêu được ví dụ

âm trầm , bổng là do tần số dao động của vật

2 Kĩ năng: Làm thí nghiệm để hiểu tần số là gì, thấy được mối quan hệ giữa tần số

dao động và độ cao của âm

1 Giáo viên :2 giá thí nghiệm,2 con lắc đơn : dài 20 cm và 40cm, đĩa quay có gắn

động cơ, nguồn điện, 1 tấm bìa mỏng, đồng hồ đếm giây

2 Học sinh: bảng C1 / 31 SGK,mỗi nhóm :1 hộp gỗ rỗng, thước kim loại mỏng III/ Phương pháp : Vấn đáp ,đàm thoại, thuyết trình, trực quan, thí nghiệm thực hành,

học tập nhóm

IV/ Tiến trình:

1) Ổn định: KTSS

2) Kiểm tra bài cũ :

* HS1: Thế nào là nguồn âm? Các nguồn âm có chung chung đặc điểm gì ? (5đ )

Làm BT 10.1 và 10.2 trong SBT (5đ)

* Đáp án: - Vật phát ra âm gọi là nguồn âm Các vật phát ra âm đều dao động.

- BT: 10.1: Câu D

- BT: 10.2: Câu D

3) Giảng bài mới :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài ( 3 ph)

- 1 học sinh nam , 1 học sinh nữ hát – bạn

nào hát giọng cao, bạn nào hát giọng thấp?

* GV: đặt vấn đề như đầu bài SGK

Hoạt động 2 : Quan sát dao động nhanh,chậm

và nghiên cứu khái niệm tần số ( 10 ph)

- GV: Gọi 1 HS làm thí nghiệm và hướng dẫn

HS xác định dao động: Khi con lắc đi từ phải

ĐỘ CAO CỦA ÂM

I/ Dao động nhanh, chậm- tần số:

* Thí nghiệm 1 : (H11.1 / 31 - SGK)

sang trái rồi về phải , thì tính là 1 dao động.

- GV: Ra hiệu cho HS kéo con lắc ra khỏi vị

trí cân bằng và đếm số dao động trong 10

giây và GV ra hiệu lệnh thời gian

- HS: Đếm số dao động của con lắc trong 10

giây và tính số dao động của con lắc trong 1

giây -> điền vào bảng C1 Chia làm 2

nhóm

- GV: Thông báo khái niệm tần số và và đơn

vị tần số

GV hãy cho biết tần số dao động mỗi con

lắc? Con lắc nào có tần số lớn hơn? (C2)

- GV: Vậy em nào rút ra nhận xét gì?

- HS: Rút ra nhận xét

Hoạt động 3 : Nghiên cứu mối liên hệ giữa

tần số và độ cao của âm

- GV: Giới thiệu dụng cụ làm thí nghiệm 2

nghiệm và lắng nghe âm phát ra khi đĩa quay

chậm, đĩa quay nhanh

- HS: Nhóm thảo luận và trả lời và thống

nhất toàn lớp

- GV: Từ kết quả 3 thí nghiệm trên em nào

rút ra kết luận gì?

- HS: Làm việc cá nhân điền vào chỗ trống

- GV: Hướng dẫn đi đến kết luận SGK

4) Củng cố : Vận dụng

-GV: gọi vài hs đọc ghi nhớ sgk/33

-GV: Cho cá nhân HS suy nghĩ trả lời câu

C5?

-HS: trả lời cá nhân và thống nhất toàn lớp

-GV: Cho Hs thảo luận trả lời câu C6?

-HS: trả lời cá nhân và thống nhất toàn lớp

-GV: Cho Hs thảo luận trả lời câu C7?

-HS: trả lời cá nhân và thống nhất toàn lớp

C1/ bảng ghi kết quả thí nghiệm/SGK/31

- Số dao động trong 1 giây gọi là tần số

- Đơn vị tần số là hec, kí hiệu : Hz

C2/Con lắc có dây ngắn hơn có tần sốdao động lớn hơn

* Nhận xét: Dao động càng nhanh (hoặc

chậm) , tần số dao động càng lớn (hoặcnhỏ)

II/ Âm cao ( âm bổng), âm thấp (âmtrầm) :

* Kết luận:

Dao động càng nhanh (hoặc chậm) , tần số dao động càng lớn (hoặc nhỏ), âm phát ra càng cao (thấp).

III Vận dụng :

C5: - Vật có tần số 70Hz dao độngnhanh hơn

- Vật có tần số 50Hz phát ra âm thấphơn

C6:- Khi vặn dây đàn căng ít thì âm phát

ra thấp (trầm) , tần số nhỏ Khi vặn chodây đàn căng nhiều thì âm phát ra cao(bổng), tần số dao động lớn

C7: - Âm phát ra cao hơn khi góc miếng

bìa chạm vào hàng lỗ gần vành đĩa

- GV: Cho hs đọc mục “có thể em chưa biết”

GDMT:  Trước cơn bão thường có hạ âm, hạ âm thường làm cho con người

khó chịu, cảm giác buồn nôn (ói) , chóng mặt; một số sinh vật nhạy cảm với hạ âm nên

có biểu hiện khác thường Vì vậy, người xưa dựa vào dấu hịêu này để nhận biết các cơn bão.

 Dơi phát ra siêu âm để săn tìm muỗi, muỗi rất sợ siêu âm do dơi phát

ra Vì vậy, có thể chế tạo máy phát siêu âm bắt chước tần số siêu âm của dơi để bắt muỗi.

5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Học thuộc phần ghi nhớ, hoàn chỉnh từ câu C1 -> C7 vào vở BT

- Làm BT 11.2  11.4 /SBT

- GV: Hướng dẫn bài tập 11.3 – Có liên quan đến âm nhạc “ Đồ – rê – đố”

- Chuẩn bị bài mới, Kẻ bảng 1/ 34 SGK

Tuần: 13 Ngày soạn:10 11.2014

Tiết PPCT: 13 Ngày dạy: 12.11.2014

ĐỘ TO CỦA ÂM I/ Mục tiêu :

1 Kiến thức: Nhận biết được âm to có biên độ dao động lớn và âm nhỏ có biên độ

dao động nhỏ

- Nêu được ví dụ về độ to của âm

2 Kĩ năng: Qua thí nghiệm rút ra được: khái niệm biên độ dao động , độ to nhỏ của

âm phụ thuộc vào biên độ

3 Thái độ (Giáo dục): Giáo dục lòng yêu thích bộ môn.

- Câu 1: + Số dao động trong một giây gọi là tần số

+ Âm phát ra càng cao khi tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng thấp khitần số dao động càng nhỏ

- Câu 2: Dây đàn có 50dao động trong 1 giây

3) Giảng bài mới :

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học

Hoạt động 1: Giới thiệu bài

* Có người thường có thói quen nói to, có người

nói nhỏ, song khi người ta hét to thấy bị đau cổ

Vậy tại sao lại nói được to hoặc nhỏ? Tại sao nói to

quá lại bị đau cổ họng ?

Hoạt động 2: Nghiên cứu về biên độ dao động ,

mối liên hệ giữa biên độ dao động và độ to của âm

phát ra

- GV: Gọi HS đọc thí nghiệm 1/ 34 SGK

- GV: Giới thiệu thí nghiệm, hướng dẫn thí nghiệm

- HS: Nhóm học sinh làm thí nghiệm, quan sát và

lắng nghe âm thanh phát ra

* Qua thí nghiệm yêu cầu học sinh hoàn thành