Thân tử cung ở ng ời lớn: * Cấu trúc âm vang tử cung đều, ở giữa là nội mạc tử cung tăng âm... ở giữa có thể giảm âm: Rụng trứngnhầy, viêm nhiễm tử cung, buồng trứngdịch Nang Naboth từ v
Trang 1Siªu ©m s¶n – phô khoa
Bs NguyÔn Xu©n HiÒn Khoa ChÈn ®o¸n h×nh ¶nh
Trang 2Siªu ©m s¶n – phô khoa
Bs NguyÔn Xu©n HiÒn Khoa ChÈn ®o¸n h×nh ¶nh
+ Cã thÓ lµm ®i lµm l¹i nhiÒu lÇn.
- Siªu ©m dïng trong chÈn ®o¸n: F= 1-10MHz,
I ≥ ≥ 0,002w/cm2 0,002w/cm2.
Trang 3I Chỉ định:
1, Đau vùng khung chậu: Chửa ngoài TC, viêm BT….
2, Khối vùng tiểu khung
3, Chảy máu âm đạo bất th ờng
4, Thay đổi bất th ờng ở âm đạo
5, Mất kinh nguyệt
6, Kiểm tra dụng cụ tránh thai: Số l ợng, vị trí ,
7, Đau bụng lan toả ở nữ giới: GEU
8, Theo dõi sự phát triển của nang trứng
Trang 4II Chuẩn bị
* Bệnh nhân: Bàng quang căng( Nhịn tiểu, bơm qua sonde).
* T thế: Ngửa, nghiêng, ngồi
* Thiết bị: Máy siêu âm, đầu dò 3-5
MHz, convex hoặc Linear Có thể dùng
đầu dò âm đạo, nếu dùng đầu dò âm
Trang 5III Kỹ thuật siêu âm
Cắt các lớp ngang, dọc, chếch tuỳ theo mục đích
Trang 6IV Giải phẫu siêu âm
Tử cung nằm sau bàng quang và tr ớc trực tràng
1 Thân tử cung ở ng ời lớn:
* Cấu trúc âm vang tử cung đều, ở giữa là nội mạc tử cung tăng âm Nội mạc tử cung từ 8-12mm, trên 15mm
* Nội mạc tử cung dày: Giữa kỳ kinh, có thai…
* Nội mạc tử cung mỏng: Đầu kỳ kinh, mãn kinh…
* Kích th ớc tử cung sau mỗi lần đẻ tăng mỗi chiều
Trang 7IV Gi¶i phÉu siªu ©m
Trang 8IV Gi¶i phÉu siªu ©m
TrÎ em: Cao 20-30mm, dµy vµ réng 5-10mm.
Trang 9IV Gi¶i phÉu siªu ©m
Ng êi lín
Trang 10IV Gi¶i phÉu siªu ©m
Trang 13IV Gi¶i phÉu siªu ©m
Trang 14IV Gi¶i phÉu siªu ©m
H×nh ¶nh siªu ©m tö cung b×nh th êng
Trang 15IV Giải phẫu siêu âm
2 Cổ tử cung
Cấu trúc âm giống thân tủ cung.
ở giữa có thể giảm âm: Rụng trứng(nhầy), viêm nhiễm tử cung, buồng trứng(dịch)
Nang Naboth từ vài mm đến 3cm.
3 Âm đạo : Thành mỏng ở giữa tăng âm
(khí)
Trang 16IV Giải phẫu siêu âm
4 Buồng trứng: Tuỳ theo tuổi và chu kỳ kinh.
Cấu trúc âm đều, hơi giảm âm, có các nang
trứng to nhỏ không đều nh ng thành nang mỏng
và nhẵn, nang trứng có thể to đến 5cm.
Kích th ớc buồng trứng:
Cao 25-35mm, rộng 10-20mm, dày 10-15mm.
Trang 17IV Gi¶i phÉu siªu ©m
H×nh ¶nh siªu ©m buång trøng b×nh th êng
Trang 18IV Gi¶i phÉu siªu ©m
Trang 19IV Gi¶i phÉu siªu ©m
5 Sinh lý nang trøng
Ngµy 1-7: Cã tõ 5-7 nang, KT vµi mm.
Ngµy 8-12: T¸ch ra nang lín 14-15mm, nang
cßn l¹i th× teo.
Ngµy 13-15: To nhanh 20-30mm Rông trøng Khi trøng rông th× nang lín xÑp, cã dÞch Douglas Sau rông trøng: Nang t¨ng ©m, thµnh dµy
ThÓ vµng.
Trang 20VI Dông cô tr¸nh thai
Trang 22VI Dông cô tr¸nh thai
Danna
Trang 23Danna
Trang 24VI Dông cô tr¸nh thai
Vßng Tcu
Trang 25VI Dông cô tr¸nh thai
Trang 28VII BÊt th êng bÈm sinh
Trang 32VII BÊt th êng bÈm sinh
ë tö cung
Trang 33VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ
1 U xơ tử cung
- Chiếm 20-30% nữ giới, đặc biệt > 30 tuổi.
- Cấu trúc âm thay đổi tuỳ theo loại u:
+ U xơ-cơ: Tăng âm
+ U cơ-xơ: Giảm âm
Nếu u to có thể thấy hoại tử ở giữa
hoặc có vôi hoá.
- Số l ợng từ 1 đến vài u
Trang 34VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 35VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ
- Theo vị trí của U chia làm 3 loại sau
+ U trong cơ tử cung
+ U d ới niêm mạc tủ cung
+ U d ới thanh mạc tử cung
Hai loại trên th ờng có đè đẩy nội mạc TC, loại thứ
ba th ờng không đè dẩy nội mạc TC mà đè đẩy vào thành tr ớc trực tràng hay thành sau bàng
quang Triệu chứng lâm sang rất đặc biệt:
Cảm giác mót rặn hay khó tiểu tiện hoặc bít đái.
- Bờ khối u rõ, không có hiện t ợng xâm lấn ra
xung quanh u.
Trang 36VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ
- Kích th ớc u xơ tử cung thay đổi
theo chu kỳ kinh nguyệt: To lên tr
ớc khi rụng trứng hoặc có thai.
- Khi thăm khám u xơ tử cung nên thăm khám vào những ngày sau
khi sạch kinh nguyệt trong các tr
Trang 37VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Mét sè h×nh ¶nh minh ho¹ U x¬ tö cung
Trang 38VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 39VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 40VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ
Tiến triển u xơ tử cung
+Thoái hoá trong: Cấu trúc âm không đều, vùng giảm
âm nằm rải rác trong vùng tăng âm của u
+Thoái hoá thành nang: Có thể toàn bộ u thoái hoá
thành nang lớn hoặc nhiều nang nhỏ, biểu hiện trên
siêu âm là các nang giảm âm nh ng thành dày và không
đều, dịch trong.
+Vôi hoá , hoại tử vô khuẩn, hoại tử nhiễm khuẩm…
+Sarcom tử cung: Hiếm gặp, tỷ lệ d ới 1%
Trang 41VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ
2 Sarcom tử cung
-Rất khó chẩn đoán bàng hình ảnh.
-Phải chẩn đoán bằng mô bệnh học.
-Dấu hiệu siêu âm gợi ý: Tử cung to không đều,
bờ gồ ghề, khối u tăng âm không rõ bờ, xâm lấn ra tổ chức xung quanh, th ờng có hoại tử trong u và hoại tử chảy máu Ngoài ra có thể thấy hạch vùng tiểu khung, dịch Douglas
Trang 42VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 43VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ
3.Bệnh lý nội mạc tử cung
* C ờng nội mạc tử cung: Rong kinh, đau bụng,
siêu âm thấy nội mạc tử cung dày > 15mm.
* Lạc nội mạc tử cung: Bất kỳ cơ quan bộ phận
nào của cơ thể Tuỳ vị trí lạc nội mạc tử cung mà
có các dấu hiệu lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh khác nhau Siêu âm chỉ có thể chẩn đoán lạc nội mạc tử cung trong: Thành tử cung, buồng trứng, ổ bụng, khoang màng phổi…thể hiện là vùng giảm
âm không đều, to nhanh trong chu kỳ kinh nguyệt.
Trang 44VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ
4 Bế kinh
Lâm sàng: Không thấy kinh, bụng d ới to,
đau bụng có chu kỳ dạng kỳ kinh.
Siêu âm: Rất có giá trị chẩn đoán, thấy tử cung to, thành mỏng, cấu trúc âm bên trong là dịch đặc, có thể thấy máu cục Cần chẩn đoán phân biệt u nang buồng
Trang 45VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ
5 Bệnh lý buồng trứng
* U nang buồng trứng: ĐK > 50mm, tồn tại sau vài chu kỳ kinh Biến chứng: Xoắn, chảy máu, nhiễm trùng
* U nang tuyến giả nhày: Có hai loại
+ Lành tính: Thành mỏng, nhẵn, dịch tăng
âm đều.
+ ác tính: Thành dày, xù xì, dịch tăng âm
không đều.
Trang 46VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
• DÊu hiÖu u nang buång trøng xo¾n
+ §au bông cÊp
Trang 47Xo¾n buång trøng
Trang 48Xo¾n buång trøng
Trang 49Xo¾n buång trøng
Trang 50Xo¾n buång trøng
Trang 53VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 54VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 55VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
* Héi chøng Fitz-Hugh-Curtis: Viªm quanh gan trªn BN cã viªm vßi trøng do
Chlamydiae.
L©m sµng: Gièng viªm tói mËt
Siªu ©m: DÞch quanh gan, tói mËt b×nh th êng Vßi trøng cã dÞch, Ên ®au, cã thÓ cã dÞch quanh vßi trøng vµ tö cung RÊt cã gi¶ trÞ
Trang 56VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ
* Ung th biểu mô dạng nang( Cystadenocarcinoma) + Phần đặc và lỏng, đặc càng nhiều ác tính cao + Có nhiều vách dày không đều
Trang 57VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 58VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 59VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ
* Vòi trứng: Có các loại sau
+ ứ dịch, ứ mử vòi trứng
+ Giãn tĩnh mạch buồng trứng: Doppler + Tắc TM buồng trứng sau đẻ: Sau 2-3 ngày sau đẻ xuất hiện sốt, đau vùng tiểu khung, th ờng do viêm nội mạc tử cung Chẩn đoán dựa vào siêu âm Doppler.
Trang 60H
HuyÕt khèi TM buång trøng
Trang 64ø mñ vßi trøng
Trang 70VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Mét sè h×nh ¶nh bÖnh lý buång trøng.
Trang 71VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 72VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Nh©n qu¸i
Trang 73VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 74VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô
Trang 75VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô