Siêu âm sản phụ khoa

Thân tử cung ở người lớn: * Cấu trúc âm vang tử cung đều, ở giữa là nội mạc tử cung tăng âm.. * Nội mạc tử cung dày: Giữa kỳ kinh, có thai… * Nội mạc tử cung mỏng: Đầu kỳ kinh, mãn kinh…

Siªu ©m s¶n – phô khoa

Bs NguyÔn Xu©n HiÒn Khoa ChÈn ®o¸n h×nh ¶nh

BV B¹ch mai

Siêu âm sản – phụ khoa

Bs Nguyễn Xuân Hiền Khoa Chẩn đoán hình ảnh

+ Có thể làm đi làm lại nhiều lần

-Siêu âm dùng trong chẩn đoán: F= 1-10MHz,

I≥0,002w/cm2

- Theo các tác giả Mỹ: Không thấy ảnh hưởng đếnthai nhi

I Chỉ định:

1, Đau vùng khung chậu: Chửa ngoài TC, viêmBT…

2, Khối vùng tiểu khung

3, Chảy máu âm đạo bất thường

4, Thay đổi bất thường ở âm đạo

5, Mất kinh nguyệt

6, Kiểm tra dụng cụ tránh thai: Số lượng, vị trí ,

7, Đau bụng lan toả ở nữ giới: GEU

8, Theo dõi sự phát triển của nang trứng

II Chuẩn bị

* Bệnh nhân: Bàng quang căng( Nhịn tiểu, bơm

qua sonde)

* T− thế: Ngửa, nghiêng, ngồi

* Thiết bị: Máy siêu âm, đầu dò 3-5 MHz, convex hoặc Linear Có thể dùng đầu dò âm đạo, nếu dùng

đầu dò âm đạo thì làm khi bàng quang rỗng

III Kỹ thuật siêu âm

Cắt các lớp ngang, dọc, chếch tuỳ theo mục đích

IV Giải phẫu siêu âm

Tử cung nằm sau bàng quang và trước trực tràng

1 Thân tử cung ở người lớn:

* Cấu trúc âm vang tử cung đều, ở giữa là nội mạc tử cung tăng âm Nội mạc tử cung từ 8-12mm, trên 15mm là cường nội mạc tử cung Cách đo nội mạc tử cung….

* Nội mạc tử cung dày: Giữa kỳ kinh, có thai…

* Nội mạc tử cung mỏng: Đầu kỳ kinh, mãn kinh…

* Kích thước tử cung sau mỗi lần đẻ tăng mỗi chiều khoảng 1cm, teo nhỏ khi mãn kinh.

IV Gi¶i phÉu siªu ©m

IV Gi¶i phÉu siªu ©m

TrÎ em: Cao 20-30mm, dµy vµ réng 5-10mm.

IV Gi¶i phÉu siªu ©m

Ng−êi lín

IV Gi¶i phÉu siªu ©m

IV Gi¶i phÉu siªu ©m

IV Gi¶i phÉu siªu ©m

H×nh ¶nh siªu ©m tö cung b×nh th−êng

IV Giải phẫu siêu âm

2 Cổ tử cung

Cấu trúc âm giống thân tủ cung

ở giữa có thể giảm âm: Rụng trứng(nhầy), viêm nhiễm tử cung, buồng trứng(dịch)

Nang Naboth từ vài mm đến 3cm

3 Âm đạo: Thành mỏng ở giữa tăng âm (khí)

IV Giải phẫu siêu âm

4 Buồng trứng: Tuỳ theo tuổi và chu kỳ kinh.Cấu trúc âm đều, hơi giảm âm, có các nang

trứng to nhỏ không đều nhưng thành nang

mỏng và nhẵn, nang trứng có thể to đến 5cm.Kích thước buồng trứng:

Cao 25-35mm, rộng 10-20mm, dày 10-15mm

IV Gi¶i phÉu siªu ©m

H×nh ¶nh siªu ©m buång trøng b×nh th−êng

IV Gi¶i phÉu siªu ©m

IV Gi¶i phÉu siªu ©m

5 Sinh lý nang trøng

Ngµy 1-7: Cã tõ 5-7 nang, KT vµi mm

Ngµy 8-12: T¸ch ra nang lín 14-15mm, nang

cßn l¹i th× teo

Ngµy 13-15: To nhanh 20-30mmÆ Rông trøng.Khi trøng rông th× nang lín xÑp, cã dÞch DouglasSau rông trøng: Nang t¨ng ©m, thµnh dµyÆ ThÓvµng

VI Dụng cụ tránh thai

DCTT là hình tăng âm, tuỳ loại mà có hình ảnhkhác nhau: Tcu, Danna, Số 7, Lipper – loop

Cần xem:

+ Vị trí: Trong buồng TC: Cân đối, cao, thấp

Trong cơ TC, ngoài TC

+ Số l−ợng: một hay nhiều DCTT

VI Dông cô tr¸nh thai

Danna

VI Dông cô tr¸nh thai

Vßng Tcu

VI Dông cô tr¸nh thai

Lipper – Loop

VII BÊt th−êng bÈm sinh

VII BÊt th−êng bÈm sinh

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

1 U xơ tử cung

- Chiếm 20-30% nữ giới, đặc biệt > 30 tuổi

- Cấu trúc âm thay đổi tuỳ theo loại u:

+ U xơ-cơ: Tăng âm

+ U cơ-xơ: Giảm âm

Nếu u to có thể thấy hoại tử ở giữa

hoặc có vôi hoá

- Số l−ợng từ 1 đến vài u

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

- Theo vị trí của U chia làm 3 loại sau

+ U trong cơ tử cung

+ U dưới niêm mạc tủ cung

+ U dưới thanh mạc tử cung

Hai loại trên thường có đè đẩy nội mạc TC, loại thứ ba

thường không đè dẩy nội mạc TC mà đè đẩy vào

thành trước trực tràng hay thành sau bàng quangặ

Triệu chứng lâm sang rất đặc biệt: Cảm giác mót rặn

hay khó tiểu tiện hoặc bít đái.

- Bờ khối u rõ, không có hiện tượng xâm lấn ra xung

quanh u.

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

- Kích thước u xơ tử cung thay đổi theo chu kỳ

kinh nguyệt: To lên trước khi rụng trứng hoặc

có thai

- Khi thăm khám u xơ tử cung nên thăm khám

vào những ngày sau khi sạch khi nguyệt trong

các trường hợp khó

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

Mét sè h×nh ¶nh minh ho¹ U x¬ tö cung

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

Tiến triển u xơ tử cung

+Thoái hoá trong: Cấu trúc âm không đều, vùng

giảm âm nằm rải rác trong vùng tăng âm của u

+Thoái hoá thành nang: Có thể toàn bộ u thoái hoá thành nang lớn hoặc nhiều nang nhỏ, biểu hiện trên siêu âm là các nang giảm âm nhưng thành dày và

không đều, dịch trong

+Vôi hoá , hoại tử vô khuẩn, hoại tử nhiễm khuẩm…+Sarcom tử cung: Hiếm gặp, tỷ lệ dưới 1%

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

2 Sarcom tử cung

-Rất khó chẩn đoán bàng hình ảnh

-Phải chẩn đoán bằng mô bệnh học

-Dấu hiệu siêu âm gợi ý: Tử cung to không đều,

bờ gồ ghề, khối u tăng âm không rõ bờ, xâm

lấn ra tổ chức xung quanh, thường có hoại tử

trong u và hoại tử chảy máu Ngoài ra có thể

thấy hạch vùng tiểu khung, dịch Douglas

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

buồng trứng, ổ bụng, khoang màng phổi…thể hiện là

vùng giảm âm không đều, to nhanh trong chu kỳ kinh

nguyệt.

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

4 Bế kinh

Lâm sàng: Không thấy kinh, bụng dưới to, đau

bụng có chu kỳ dạng kỳ kinh

Siêu âm: Rất có giá trị chẩn đoán, thấy tử cung

to, thành mỏng, cấu trúc âm bên trong là dịch

đặc, có thể thấy máu cục

Cần chẩn đoán phân biệt u nang buồng trứng,

nang dịch lớn mạc treo…

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

5 BÖnh lý buång trøng

* U nang buång trøng: §K > 50mm, tån t¹i sau vµi

chu kú kinh BiÕn chøng: Xo¾n, ch¶y m¸u, nhiÔm

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

• DÊu hiÖu u nang buång trøng xo¾n

+ §au bông cÊp

Xo¾n buång trøng

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

+Cấu trúc âm không đều, có thể thấy tăng âm kèm

bóng cản.

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

* Héi chøng Fitz-Hugh-Curtis: Viªm quanh gan

trªn BN cã viªm vßi trøng do Chlamydiae

L©m sµng: Gièng viªm tói mËt

Siªu ©m: DÞch quanh gan, tói mËt b×nh th−êng

Vßi trøng cã dÞch, Ên ®au, cã thÓ cãdÞch quanh vßi trøng vµ tö cungÆ RÊt cã gi¶

trÞ chÈn ®o¸n( DÞch quanh gan+dÞch vßi trøng)

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

* Ung th− biểu mô dạng nang( Cystadenocarcinoma)+ Phần đặc và lỏng, đặc càng nhiều ặ ác tính cao.+ Có nhiều vách dày không đều

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

• Chẩn đoán phân biệt u nang buồng trứng

+ U nang mạc treo: Nằm cao, di động mạnh

+ Nang giả tụy: Tiền sử, thành rất mỏng

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

hîp viªm buång trøng ph¶i

VIII Bệnh lý tử cung, phần phụ

* Vòi trứng: Có các loại sau

+ ứ dịch, ứ mử vòi trứng

+ Giãn tĩnh mạch buồng trứng: Doppler

+ Tắc TM buồng trứng sau đẻ: Sau 2-3 ngày

sau đẻ xuất hiện sốt, đau vùng tiểu khung,

thường do viêm nội mạc tử cung Chẩn đoán

dựa vào siêu âm Doppler

H

HuyÕt khèi TM buång trøng

Viªm vßi trøng

Viªm vßi trøng, buång trøng

ø mñ vßi trøng

ø mñ vßi trøng

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

Mét sè h×nh ¶nh bÖnh lý buång trøng

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

Nh©n qu¸i

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô

VIII BÖnh lý tö cung, phÇn phô