Nền kinh tế Việt Nam đang từng bước phát triển cùng với sự kiện Việt Nam gia nhập WTO điều đó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có những cơ hội phát triển. Trong nền kinh tế thị trường thì việc phát triển thị trường để tiêu thụ và phát triển sản phẩm có ý nghĩa quyết định đến mọi hoạt động của doanh nghiệp và chỉ khi mở rộng thị trường tiêu thụ được sản phẩm thì các hoạt động khác của doanh nghiệp mới có thể đảm bảo cho doanh nghiệp thực hiện được các chỉ tiêu hoạt động sản xuất kinh doanh, đảm bảo cho doanh nghiệp đứng vững và phát triển trường thị trường. Trong tình hình kinh doanh hiện nay các doanh nghiệp luôn phải cạnh tranh với nhau để có thể chiến thắng và chiếm lĩnh được thị trường. Do vậy muốn chiến thắng và chiếm lĩnh được thị trường doanh nghiệp chỉ có cách là mở rộng và phát triển thị trường nhằm tiêu thụ được nhiều sản phẩm trường thị trường qua đó khẳng định được vị trí sản phẩm của doanh nghiệp trên thị trường.phát triển thị trường một mặt tạo cho doanh nghiệp có vị trí ngày càng ổn định đảm bảo cho việc tiêu thụ sản phẩm đạt hiệu quả tốt mặt khác có thể giúp cho doanh nghiệp tận dụng được ưu thế và quyền lực của mình, hạn chế rủi ro nhằm đạt hiệu quả cao trong kinh doanh. Vì vậy mà trong thời gian thực tập em đã được GSTS Đặng Đình Đào giao cho đề tài : “Phát triển thị trường ô tô trên địa bàn Hà Nội”
Trang 1CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP
Đề tài:
PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG Ô TÔ TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
Giảng viên hướng dẫn : GS.TS Đặng Đình Đào Sinh viên thực hiện : Nguyễn Song Toàn
Hà Nội - 2014
Trang 2MỤC LỤC
2.1 Sự hình thành phát triển và đặc điểm thị trường Ôtô ở Hà Nội 20 2.2 Thực trạng của thị trường Ôtô hiện nay ở Hà Nội 23 HÃNG SUZUKI 53
Trang 3DANH MỤC BẢNG, BIỂU
2.1 Sự hình thành phát triển và đặc điểm thị trường Ôtô ở Hà Nội 20 2.2 Thực trạng của thị trường Ôtô hiện nay ở Hà Nội 23 HÃNG SUZUKI 53
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Nền kinh tế Việt Nam đang từng bước phát triển cùng với sự kiện Việt Namgia nhập WTO điều đó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có những cơ hội pháttriển Trong nền kinh tế thị trường thì việc phát triển thị trường để tiêu thụ và pháttriển sản phẩm có ý nghĩa quyết định đến mọi hoạt động của doanh nghiệp và chỉkhi mở rộng thị trường tiêu thụ được sản phẩm thì các hoạt động khác của doanhnghiệp mới có thể đảm bảo cho doanh nghiệp thực hiện được các chỉ tiêu hoạt độngsản xuất kinh doanh, đảm bảo cho doanh nghiệp đứng vững và phát triển trường thịtrường Trong tình hình kinh doanh hiện nay các doanh nghiệp luôn phải cạnh tranhvới nhau để có thể chiến thắng và chiếm lĩnh được thị trường Do vậy muốn chiếnthắng và chiếm lĩnh được thị trường doanh nghiệp chỉ có cách là mở rộng và pháttriển thị trường nhằm tiêu thụ được nhiều sản phẩm trường thị trường qua đó khẳngđịnh được vị trí sản phẩm của doanh nghiệp trên thị trường.phát triển thị trường mộtmặt tạo cho doanh nghiệp có vị trí ngày càng ổn định đảm bảo cho việc tiêu thụ sảnphẩm đạt hiệu quả tốt mặt khác có thể giúp cho doanh nghiệp tận dụng được ưu thế vàquyền lực của mình, hạn chế rủi ro nhằm đạt hiệu quả cao trong kinh doanh Vì vậy mà
trong thời gian thực tập em đã được GSTS Đặng Đình Đào giao cho đề tài : “Phát triển thị trường ô tô trên địa bàn Hà Nội”
Nội dung chuyên đề gồm 3 chương:
Chương 1: Những vẫn đề về thị trường ô tô trong hội nhập quốc tế
Chương2: Thị trường ôtô ở Hà Nội hiện nay
Chương 3: Biện pháp phát triển thị trường ôtô ở nước ta
Do hạn chế về kiến thức và tài liệu tham khảo nên bài chuyên đề của emchưa được hoàn chỉnh Mong thầy giáo hướng dẫn và các thầy cô góp ý đế chuyên
đề của em co thể hoàn thiện hơn nữa
Em xin cảm ơn GSTS Đặng Đình Đào trong thời gian làm chuyên đê thựctập tốt nghiệp đã tận tình chỉ bảo cho em có thế hoàn thành chuyên đề nay !
Trang 5CHƯƠNG 1 NHỮNG VẪN ĐỀ VỀ THỊ TRƯỜNG Ô TÔ TRONG
HỘI NHẬP QUỐC TẾ
1.1 Khái quát chung về thị trường Ôtô và vai trò, đặc điểm cơ bản của thị trường
1.1.1 Khái quát chung về thị trường ô tô
Trong thị trường ô tô ở Việt Nam thì phần lớn các loại xe đời mới có chấtlượng cao thì chỉ bán được cho các cơ quan nhà nước còn tư nhân thì phần lớn ưachuộng các xe cũ ( thường gọi là Secondhand) hơn Phần lớn chi phí cho việc mua
ô tô của các thương nhân ở Việt Nam là vào khoảng 20.000 USD Mà phần lớn cácthương nhân này lại rất ưa chuộng các loại xe của Nhật như Toyota, Nissan Tuynhiên giá các loại xe này trên thị trường nước ta lại rất đắt, nó vào khoảng từ 30.000– 40.000 USD chính vì lý do đó mà các loại xe cũ lại được ưa chuộng ở nước ta nhưvậy Ở nước ta thị trường rất đa dạng và phong phú Nói về xe mới thì nó bao gồmcác loại xe của Nhật, Hàn Quốc, Đức, Italia, Mỹ Trong đó thì thị phần của Nhật vàHàn Quốc là chiếm tỉ trọng lớn nhất do phần lớn giá của các loại xe này rẻ cũng nhưtính năng phù hợp với khí hậu ở Việt Nam Còn nói về xe cũ thì thị trường ô tôcũng rất đa dạng và phong phú về chủng loại, giá cả
Ngoài các loại xe cũ nhập từ Nhật và Hàn Quốc ở thị trường nước ta còn có một
số nguồn nữa như là nguồn nhập lậu và nguồn xe “ xiết nợ” và các xe đã lưu hànhtrong nước và sau đó đem ra mua bán trên thị trường Và phần lớn giá cả các loại xehiện tại đều rất cao Theo thống kê thì người tiêu dùng ô tô nước ta chỉ hợp với nhữngloại xe giá khoản 200 triệu đồng VN và với loại xe như vậy thì chắc chắn đã qua sửdụng ít nhất là 5 năm và do vậy thì tình trạng sử dụng sẽ không được bền Chính vìthế trong một tương lai không xa việc sử dụng xe mới sẽ là một điều tất yếu
1.1.2 Đặc điểm của thị trường ô tô
- Đa số người tiêu dùng Việt Nam là những khách hàng mới mua xe lần đầucho nên họ không cần những loại xe quá sang trọng cũng như các loại phụ kiện sangtrọng.Người tiêu dùng cần các loại xe rẻ, bền, chắc và kinh tế Đồng thời các hoạtđộng sau khi bán phải phù hợp với thị trường nước ta cũng như phù hợp với điều
Trang 6kiện thời tiết cũng như địa hình Đó là những thông số mà các doanh nghiệp sảnxuất ô tô nước ta cần lưu ý
- Cũng như mọi quốc gia trên thế giới ở nước ta nhà nước vẫn là người tiêuthụ ô tô lớn nhất Đặc thù này là cực kỳ đúng ở Việt Nam bởi vì nước ta người dânchưa đủ điều kiện để có thể mua ô tô một cách dễ dàng và hình thành một thị trườnglớn.Chính vì thế mà khu vực xe công vẫn luôn là thị trường quan trọng Hơn nữa dođiều kiện kinh tế mà phần lớn các loại xe đều là phục vụ cho công việc như xe tải,
xe bus.Trên thực tế thì hiện tại thị trường ô tô ở nước ta có thể coi là nhỏ bé Nhưngtrong một tương lai gần với hơn 80 triệu dân thì thị trường ô tô nước ta không thểkhông phát triển Chính vì điều này mà các hãng sản xuất ô tô hàng đầu trên thế giới
đã có mặt tại Việt Nam và đang củng cố chỗ đứng của mình trên thị trường
1.1.3 Vai trò của thị trường ô tô
- Thị trường là yếu tố quyết định sự sống còn đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp…
Trong nền kinh tế hàng hoá, mục đích của các nhà sản xuất hàng hoá là sảnxuất ra hàng hoá ra để bán, để thoả mãn nhu cầu của người khác Vì thế các doanhnghiệp không thể tồn tại một cách đơn lẻ mà mọi hoạt động sản xuất kinh doanhđều phSải gắn với thị trường Quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp diễn
ra không ngừng theo chu kỳ mua nguyên vật liệu, vật tư, thiết bị… trên thị trườngđầu vào, tiến hành sản xuất ra sản phẩm, sau đó bán chúng trên thị trường đầu ra.Doanh nghiệp chịu sự chi phối của thị trường hay nói cách khác thị trường đãtác động và có ảnh hưởng quyết định tới mọi khâu của quá trình sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp Thị trường càng mở rộng và phát triển thì lượng hàng hoátiêu thụ được càng nhiều và khả năng phát triển sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp càng cao và ngược lại Bởi thế còn thị trường thì còn sản xuất kinh doanh,mất thị trường thì sản xuất kinh doanh bị đình trệ và các doanh nghiệp sẽ có nguy
cơ bị phá sản Trong nền kinh tế thị trường hiện đại, có thể khẳng định rằng thịtrường có vai trò quyết định tới sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp
- Thị trường ô tô điều tiết sản xuất và lưu thông
Thị trường đóng vải trò hướng dẫn sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thịtrường Các nhà sản xuất kinh doanh căn cứ vào cung cầu, giá cả thị trường để
Trang 7quyết định sản xuất kinh doanh cái gì? Như thế nào ? và cho ai? Sản xuất kinhdoanh đều phải xuất phát từ nhu cầu của khách hàng và tìm mọi cách thoả mãn nhucầu đó chứ không phải xuất phát từ ý kiến chủ quan của mình Bởi vì ngày nay nềnsản xuất đã phát triển đạt tới trình độ cao, hàng hoá và dịch vụ được cung ứng ngàycàng nhiều và tiêu thụ trở nên khó khăn hơn trước Do đó, khách hàng với nhu cầu
có khả năng thanh toán của họ, bộ phận chủ yếu trong thị trường của doanh nghiệp,
sẽ dẫn dắt toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
Thị trường tồn tại một cách khách quan nên từng doang nghiệp chỉ có thể tìmphương hướng hoạt động thích ứng với thị trường Mỗi doanh nghiệp phải trên cơ
sở nhận biết nhu cầu của thị trường kết hợp với khả năng của mình để đề ra chiếnlược, kế hoạch và phương án kinh doanh hợp lý nhằm thoả mãn tốt nhất nhu cầucủa thị trường và xã hội
- Thị trường phá vỡ ranh giới sản xuất tự nhiên tự cấp tự túc để tạo thành thể thống nhất trong toàn nền kinh tế quốc dân.
Tác động của các quy luật thị trường làm cho cho hàng hoá lưu thông tự do từnơi có hàng đến nơi có nhu cầu Dù có sự ngăn cấm chợ khi có lợi nhuận nó cũngvượt qua Và khi nền kinh tế hàng hoá xuất hiện thì hàng rào nào cũng sẽ tự biếnmất Thị trường là môi trường đồng thời cũng là sức hút để hàng hoá tự do lưuthông từ vùng nọ sang vùng kia, làm cho hàng hoá phong phú và nó cũng thốngnhất mọi vùng ngăn cách
-Thị trường là chiếc gương phản chiếu của doanh nghiệp
Mỗi doanh nghiệp hoạt động trên thương trường đều có một vị thế cạnh tranhnhất định Thị phần ( phần thị trường mà doanh nghiệp chiếm lĩnh được) phản ánhthế và lực của doanh nghiệp trên thương trường
Thị trường mà doanh nghiệp chinh phục được càng lớn chứng tỏ khả năng thuhút khách hàng càng mạnh, số lượng sản phẩm tiêu thụ được càng nhiều và do đó
mà vị thế của doanh nghiệp càng cao
Thị trường rộng giúp cho việc tiêu thụ thuận lợi hơn dẫn tới doanh thu và lợinhuận nhanh hơn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tái đầu tư hiện đại hoá sản xuất,
đa dạng hoá sản phẩm, tăng thêm khả năng chiếm lĩnh và mở rộng thị trường Khi
Trang 8đó thế và lực của doanh nghiệp cũng được củng cố và phát triển
- Thị trường là nơi kiểm nghiệm, đánh giá tính chất đúng đắn các chủ trương, chính sách biện pháp kinh tế của nhà nước, của các nhà quản lý kinh doanh
Thị trường là nơi kiểm nghiệm, đánh giá tính chất đúng đắn các chủ trương,chính sách biện pháp kinh tế của nhà nước, của các nhà quản lý kinh doanh ,thôngqua đó một mặt nâng cao trình độ quản lý kinh doanh của các nhà sản xuất doanhnghiệp Đồng thời nó cũng đào thải những nhà sản xuất, nhà quản lý không thíchnghi được sự năng động của nó Tầm quan trọng của thị trường đối với sự phát triểncủa doanh nghiệp là không thể phủ nhận Nó là điều kiện cần và đủ để doanh nghiệptồn tại và phát triển
Tóm lại, thị trường là khâu quan trọng nhất của quá trình tái sản xuất hànghoá, là “cầu nối” giữa sản xuất với tiêu dùng Thị trường là tấm gương để các cơ sởsản xuất kinh doanh nhận biết được nhu cầu xã hội và để đánh giá được hiệu quảkinh doanh của chính bản thân mình Thông qua đó, họ có thể điều kiển mọi hành vicủa bản thân cho thích nghi được với thị trường
1.2 Nội dung và hình thức phát triển thị trường ô tô
1.2.1 Nội dung phát triến thị trường ô tô
Phát triển thị trường là một trong những yếu tố không thể thiếu được trong cácchiến lược kinh doanh của doanh nghiệp Chiến lược phát triển thị trường có thể xâydựng trên cơ sở kết quả phân tích được tiến hành ở ba mức độ: Thứ nhất, phát hiệnnhững khả năng mà doanh nghiệp có thể tận dụng với quy mô hoạt động hiện tại( khả năng phát triển theo chiều sâu) Mức độ thứ hai, phát hiện những khả năng hợpnhất với những yếu tố khác của hệ thống marketing (khả năng phát triển hợp nhất).Mức độ thứ ba, phát hiện những khả năng đang mở ra ở ngoài ngành (những khảnăng phát triển theo chiều rộng)
1.2.2 Hình thức phát triển thị trường ô tô
1.2.2.1 Phát triển theo chiều sâu
Phát triển theo chiều sâu thích hợp trong trường hợp doanh nghiệp chưa tậndụng hết những khả năng vốn có của hàng hoá và thị trường hiện tại của mình Để
Trang 9phát hiện những khả năng phát triển theo chiều sâu người ta có sử dụng một phươngpháp rất tiện lợi gọi là “mạng lưới phát triển hàng hoá và thị trường” Mạng lướinày bao gồm ba loại hình cơ bản của khả năng phát triển sâu đó là:
+ Thâm nhập sâu vào thị trường: là việc doanh nghiệp tìm kiếm cách tăng
mức tiêu thụ những hàng hoá hiện có của mình trên những thị trường hiện có
+ Mở rộng thị trường: là việc doanh nghiệp tìm cách tăng mức tiêu thụ bằng
cách đưanhững hàng hoá hiện cócủa mình vào những thị trường mới
+ Cải tiến hàng hoá: Là việc doanh nghiệp tìm cách tăng mức tiêu thụ bằng
cách tạo ra những hàng hoá mới hay đã được cải tiến cho những thị trường hiện có.1.2.2.2. Phát triển theo chiều rộng:
Phát triển theo chiều rộng thích hợp trong những trường hợp ngành không tạođược cho công ty khả năng phát triển hơn nữa hay những khả năng phát triển ởngoài ngành hấp dẫn hơn nhiều Phát triển theo chiều rộng không có nghĩa là doanhnghiệp cần nắm lấy một khả năng bất kỳ nào đó khi nó xuất hiện Doanh nghiệpphải phát hiện cho mình những hướng cho phép vận dụng kinh nghiệm đã được tíchluỹ của mình hay những hướng hỗ trợ khắc phục những nhược điểm hiện có củamình Có ba loại hình phát triển rộng:
+ Đa dạng hoá đồng tâm: Tức là bổ sung những danh mục sản phẩm của mình
những sản phẩm giống như các mặt hàng hiện có của doanh nghiệp xét theo góc độ
kỹ thuật hay marketing Thông thường những mặt hàng này sẽ thu hút sự chú ý củanhững giai tầng khách hàng mới Ví dụ một DN sản xuất lốp ô tô nếu đủ điều kiệnthì có thể sản xuất luôn kính hay mui xe…để mở rộng danh mục sản phẩm và nângcao doanh thu cho DN
+ Đa dạng hoá ngang: Tức là bổ sung cho chủng loại hàng hoá của mình
những mặt hàng hoàn toàn không có liên quan gì đến những mặt hàng hiện đang sảnxuất, nhưng có thể làm cho khách hàng hiện có quan tâm hơn
+ Đa dạng hoá rộng: Tức là bổ sung cho chủng loại hàng hoá của mình những
mặt hàng không có quan hệ gì với công nghệ mà công ty đang sử dụng với hàng hoá
và thị trường hiện có
1.2.2.3 Phát triển hợp nhất
Trang 10Phát triển hợp nhất thích hợp trong những trường hợp các lĩnh vực hoạt động
có những vị trí vững chắc và doanh nghiệp có lợi hơn khi dịch chuyển về phía sau,lên phía trước hay theo chiều ngang theo khuôn khổ của ngành
+ Hợp nhất về phía sau: là việc doanh nghiệp ô tô tìm cách nắm quyền sở
hữu hay thiết lập sự kiểm soát chặt chẽ hơn những người cung ứng của mình
+ Hợp nhất về phía trước: là việc doanh nghiệp tìm cách nắm quyền sở hữu
hay thiết lập sự kiểm soát chặt chẽ hơn hệ thống phân phối
+ Hợp nhất ngang: là việc doanh nghiệp tìm cách nắm quyền sở hữu hay thiết
lập sự kiểm soát chặt chẽ hơn một số đối thủ cạnh tranh
Trên đây là một số cách thức phát triển thị trường ô tô tổng thể Để phát triển thịtrường một cách có hiệu quả, doanh nghiệp nên có những chiến lược phát triển cụ thểtrong mỗi chiến lược tổng thể trên Đó là các chiến lược như: phát triển sản phẩm,phát triển khách hàng, mở rộng phạm vi địa lý và tiến hành đa dạng hoá kinh doanh
1.2.2.4 Phát triển đa dạng về sản phẩm Ô tô
Yêu cầu của kinh doanh Ô tô trong nền kinh tế thị trường luôn đòi hỏi cácdoanh nghiệp phải thường xuyên đổi mới về sản phẩm- tức là cho ra đời sản phẩmmới, bởi sản phẩm là yếu tố trực tiếp tác động đến khách hàng, thông qua sản phẩmnhu cầu của khách hàng mới được đáp ứng Thông thường các doanh nghiệp vẫnquan niệm sản phẩm mới phải là một sản phẩm hoàn toàn mới theo công năng hoặcgiá trị sử dụng của nó Điều này có thể hạn chế khả năng phát triển kinh doanh củadoanh nghiệp Từ góc độ khách hàng, doanh nghiệp kinh doanh Ô tô có thể đưa racác “sản phẩm mới” của mình một cách đa dạng và hiệu quả hơn Từ cách nhìn củakhách hàng, một sản phẩm mới không có nghĩa là sản phẩm hoàn toàn mới Một sảnphẩm cải tiến cũng được xem như là một sản phẩm mới Trong trường hợp này, sảnphẩm mới bao gồm cả những sản phẩm hiện tại nhưng đã được hoàn thiện thêm vềcác chi tiết bộ phận của nó, có thêm công năng mới hoặc bao bì mới, hoặc nhãnhiệu mới, hình ảnh mới hoặc có thêm cách thức phục vụ mới…
Phát triển sản phẩm ô tô của khách hàng rất có ích cho doanh nghiệp kinhdoanh ô tô, giúp cho doanh nghiệp thuận lợi hơn trong việc đề ra các hoạch định
Trang 11chiến lược phát triển sản phẩm.
Ý nghĩa quan trọng của việc nghiên cứu khách hàng, không chỉ ở chỗ doanhnghiệp tiêu thụ được sản phẩm mà điều quan trọng hơn khi thực hiện công việc này làđảm bảo khả năng bán được hàng nhưng đồng thời giữ được khách hàng hiện tại và lôikéo được khách hàng tiềm năng Khách hàng tiềm năng ở đây có thể là những ngườimua tiềm ẩn của doanh nghiệp, khách hàng hiện có, những người thông qua quyết địnhhay có ảnh hưởng đến việc thông qua quyết định Khách hàng đó cũng có thể là từng
cá nhân, từng nhóm người, những khách hàng có tiếp xúc cụ thể hay quảng đại quầnchúng Khách hàng của doanh nghiệp thường đa dạng, khác nhau về lứa tuổi, giới tính,mức thu nhập, nơi cư trú, sở thích tiêu dùng và vị trí trong xã hội Do đó khi đưa ra cácbiện pháp thu hút khách hàng, doanh nghiệp cần chú ý đến những đặc trưng này
1.2.2.6 Phát triển phạm vi địa lý
Thông thường khi tham gia kinh doanh các doanh nghiệp phải xác định mộtkhu vực địa lý cụ thể mà họ có thể vươn tới để kinh doanh Vì vậy, phát triển thịtrường thực chất là doanh nghiệp tìm cách mở rộng phạm vi địa lý mà mình hiện có.Tuỳ thuộc vào tiềm lực của doanh nghiệp mà doanh nghiệp có thể mở rộng phạm vikinh doanh của mình ở trong nước, ví dụ thị trường miền Trung, miền Nam…hayvươn tới những thị trường nước ngoài như thị trường Châu Âu, Mỹ, Nhật, HànQuốc… Tuy nhiên, khi đưa ra các biện pháp phát triển thị trường hay mở rộng phạm
Trang 12vi địa lý kinh doanh doanh nghiệp cần phải chú ý đến mối liên hệ giữa độ rộng củakhu vực thị trường với khả năng (quy mô) kinh doanh của doanh nghiệp Bởi vì, sựkhông phù hợp giữa quy mô doanh nghiệp với độ rộng của thị trường sẽ dẫn tớinhững sai lầm trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược kinh doanh.
1.2.2.7 Đa dạng hoá kinh doanh
Kinh doanh trong cơ chế thị trường đem lại cho doanh nghiệp nhiều thuận lợinhưng cũng có không ít khó khăn Để hạn chế những khó khăn gây ảnh hưởng xấutới hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp nên tiến hành đa dạng hoá kinh doanhnhằm phân tán bớt những rủi ro mà doanh nghiệp có thể gặp phải, bên cạnh đó đadạng hoá kinh doanh còn giúp doanh nghiệp có điều kiện mở rộng phát triển thịtrường của mình Đa dạng hoá kinh doanh có thể là đa dạng hoá sản phẩm hoặcdoanh nghiệp có thể tham gia vào nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau Tuỳ vàođiều kiện cụ thể của mình mà doanh nghiệp có cách lựa chọn hình thức kinh doanhphù hợp
Nhìn chung phát triển thị trường của doanh nghiệp là một trong những chiếnlược quan trọng của chính doanh nghiệp đó Tuy nhiên, để đưa ra những chiến lượcphát triển đúng đắn và phù hợp thì doanh nghiệp cần thực hiện theo những nguyêntắc cụ thể nhằm thực hiện một cách có hiệu quả hơn
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới quá trình phát triển thị trường ô tô trên địa bàn Hà Nội
1.3.1 Các nhân tố ảnh hưởng tới thị trường ôtô Việt Nam
1.3.1.1 Các nhân tố vi mô ảnh hưởng tới đến cung cầu ôtô
a.Các nhân tố ảnh hưởng tới cầu ôtô
* Thu nhập cua khách hàng : Trong thời kỳ hiện nay,thu nhập của khách hàng
đối với cầu ôtô là cực kỳ quan trọng Bởi vi loại sản phẩm này là sản phẩm đắt tiền
do vậy phải có một mức thu nhập tương đối cao mới có thể mua được loại sản phẩmnày Đối với thủ đô Hà Nội thu nhập trên đầu người vào khoảng250US0D/người/tháng, thì là quá ít Điều này chứng tỏ nhu cầu về các loại sản caocấp và đặc biệt như xe ôtô là cực kỳ nhỏ
Trang 13Chính vì lượng cầu nhỏ như vậy mà các liên doanh ôtô hiện nay rẩt đang điêuđứng vì lượng cung ra tương đối lớn nhưng luôn luôn phải chờ tiêu thụ Ta có thểthấy mức thu nhập tỉ lệ thuận với cầu, khi thu nhập tăng đến 1000USD/người/tháng thì mới có khả năng tiêu dùng sản phẩm và ngược lại khi thu nhậpgiảm thì nhu cầu về một loại sản phẩm cũng giảm.
* Thị hiếu của khách hàng : Thị hiếu của khách hàng có ảnh hưởng rất lớn
đến cầu ôtô trên thị trường.Bởi vì thị hiếu được hình thành do các yếu tố xã hội ,tâm
lý , sở thích Cũng như xem quảng cáo, hình ảnh thu hút, kiểu dáng mẫu mã , hìnhthức đẹp, giá thành phù hợp, tiện lợi
Yếu tố tâm lý và xã hội cũng rất quan trọng đến cầu Khi mua thì thường chọn
xe đang được nhiều người ưa chuộng có thể nói là đang hót trên thị trường.Ví dụtheo thói quen chung thì cứ dùng xe Ford thì là sang và cầu kỳ do vậy đối vớinhững người có điệu kiện về mặt kinh tế thì cứ khi nào họ có ý định mua ôtô thì họ
sẽ chọn loại xe Ford mà không chọn loại nào khác điều này làm cho cầu loại xe nàytăng lên
*Giá cả hàng hóa liên quan : Đối với bất kỳ loại hàng hóa nào đi chăng nữâ
dù là hàng hóa cao cấp hay hàng hóa thứ cấp thì giá cả của các hàng hóa liên quanluôn có ảnh hưởng một cách trực tiếp đến cầu hàng hóa đó trên thị trường Ta cóthể xem xét ở hai lọai hàng hóa là hàng hóa thay thế và hàng hóa bổ sung Đối vớiôtô thì hàng hóa bổ sung là các loại xe máy đắt tiền và hàng hóa bổ trợ là giá cácdịch vụ bảo hành ,giá các loại xăm lốp, dầu nhớt Giả sử giá của loại xe máy màgần bằng tiền xe ôtô thì tại sao người ta lại không mua ôtô
Và giá đã rẻ lại cộng với chế độ bảo hành miễn phí thì điều này sẽ tạo cảmgiác an tâm cho người mua hàng và thúc đẩy cho việc quyết định mua sản phẩm
đó Đấy là một trong những biện pháp kích cầu
* Kỳ vọng của giá bán : Theo sự nhận xét của các nhà phân tích kinh tế thì
lượng của bất kỳ loại hàng hóa nào được bán ra không chỉ phụ thuộc vào giá cả hiệntại của loại hàng hóa đó mà còn phụ thuộc vào giá bán của nó trong tương lai Nếumột người tiêu dùng có ý định mua một loại hàng hóa nào đó , mà trong tương lai
Trang 14loại hàng hóa đó sẽ lên giá thì ngay lập tức người đó sẽ mua loại hàng hóa đó ngay.Điều này có thể kích cầu ngay lập tức Trong một khoảng thời gian thì giá bán tănglên hay giảm đi do chính sách giá của doanh nghiệp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cầuloại hàng hóa mà doanh nghiệp tăng giảm giá đó.
b Các nhân tố ảnh hưởng đến cung ôtô
* Giá các yếu tố đầu vào cho sản xuất ôtô : Đối với một doanh nghiệp thì giá
cả các yếu tố đầu vào là cực kỳ quan trọng , nếu giá các loại máy móc thiết bị, laođộng tăng hay giảm sẽ ảnh hưởng ngay đến giá bán và sẽ ảnh hưởng ngay đến tìnhtrạng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nếu giá của các yếu tố đầu vào tănglên thì chi phí cho một sản phẩm cũng tăng lên dẫn đến giá của loại sản phẩm đócũng tăng lên Và làm cho lợi nhuận của doanh nghiệp bị giảm xuống và ngược lạinêu doanh nghiệp cắt giảm được các chi phí cho các yếu tố đầu vào thì doanhnghiệp sẽ giảm được chi phí cho loại sản phẩm của mình thông qua đó giảm đượcgiá thành cũng như tăng được lợi nhuận cho doanh nghiệp
Và việc tăng hay giảm lợi nhuận của một doanh nghiệp sẽ quyết định tới sựsống còn của doanh nghiệp đó
* Công nghệ sản xuất ôtô : Định hướng phát triển Công nghệ ô tô ở Hà Nội
trong thời gian tới là trở thành trung tâm công nghệ cao của cả nước, phát triển côngnghiệp gắn với khoa học công nghệ, các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm sảnphẩm mới và văn phòng của các tập đoàn sản xuất lớn Tạo nên các sản phẩm ô tôchất lượng và giá trị có khả năng cạnh tranh và đáp ứng tiêu chuẩn tiên tiến
Theo đó, Hà Nội sẽ tập trung phát triển nhanh vào ngành sản xuất ô tô Dựkiến, đến năm 2030, Công nghệ sản xuất ô tô ở Hà Nội sẽ tập trung đa số là cácDoanh nghiệp khoa học công nghệ và các trung tâm nghiên cứu, thiết kế chế tạo.Thực tế cho thấy, nhờ ứng dụng mạnh mẽ công nghệ cao, một số Doanhnghiệp trên địa bàn Hà Nội thời gian qua đã có sự tăng trưởng ngoạn ngục
Công nghệ sản xuất ô tô có ảnh hưởng trực tiếp đến lượng cung trên thị
trường Nếu một doanh nghịêp có một công nghệ sản xuất tốt đạt hiệu quả kinh
tế ,tiết kiệm nguyên vật liệu cũng như đạt các tiêu chuẩn về mặt kỹ thuật thì doanhnghiệp sẽ sản xuất ra được những sản phẩm có sức canh tranh lớn và có sức tiêu thụ
Trang 15lớn Và ngược lại một doanh nghiệp khó có thể tồn tại trên thị trường nếu sản phẩmsản xuất ra có chi phí quá cao cũng như không đạt các tiêu chuẩn về mặt kỹ thuật.
* Năng lực sản xuất ôtô của các doanh nghiệp : Đối với lượng cung ôtô trên
thị trường thì nó ảnh hưởng rất nhiều đến năng lực sản xuất của các doanh nghiệptrong thời gian đó và cả trong tương lai.Năng lực bao hàm nhiều yếu tố : năng lựcsản xuất, chi phí sản xuất, chất lượng sản phẩm, dung lượng thị trường của sảnphẩm Nếu một doanh nghiệp sản xuất đạt được năng lực của mình thì lượng cung
ra thị trường sẽ rất đầy đủ và làm cho doanh nghiệp đạt được các mục tiêu của mình
là tồn tại và phát triển
Và nếu một doanh nghịêp thấy được trong tương lai thị trường của doanhnghiệp có khả năng phát triển thì doanh nghệp đó sẽ nâng cao năng lực sản xuất và
do đó sẽ tăng lượng cung trên thị trường
1.3.1.2 - Các nhân tố vĩ mô ảnh hưởng tới thị trường ôtô
a.Môi trường chính trị- pháp luật
- Chính trị
Chính trị là yếu tố đầu tiên mà các nhà đầu tư, các doanh nghiệp quantâm phân tích để dự báo mức độ an toàn trong các hoạt động khu vực nơi mà doanhnghiệp đang có mối quan hệ mua bán hay đầu tư Các yếu tố như thể chế chính trị,
sự ổn định hay biến động về chính trị tại khu vực là những tín hiệu ban đầu giúp cácnhà quản trị nhận diện đâu là cơ hội hoặc đâu là nguy cơ của doanh nghiệp để đề racác quyết định đầu tư, sản xuất kinh doanh trên các khu vực thị trường thuộc phạm
vi Hà Nội Yếu tố chính trị là yếu tố rất phức tạp, tuỳ theo điều kiện cụ thể yếu tốnày sẽ tác động đến sự phát triển kinh tế trong phạm vi Hà Nội Các nhà quản trịchiến lược muốn phát triển thị trường cần phải nhạy cảm với tình hình chính trị ởmỗi khu vực địa lý, dự báo diễn biến chính trị trên phạm vi, khu vực, để có cácquyết định chiến lược thích hợp và kịp thời
- Luật pháp
Việc tạo ra môi trường kinh doanh lành mạnh hay không lành mạnh hoàn toànphụ thuộc vào yếu tố pháp luật và quản lý nhà nước về kinh tế Việc ban hành hệthống luật pháp có chất lượng là điều kiện đầu tiên đảm bảo môi trường kinh doanh
Trang 16bình đẳng cho các doanh nghiệp buộc các doanh nghiệp phải kinh doanh chânchính, có trách nhiệm Tuy nhiên nếu hệ thống pháp luật không hoàn thiện cũng sẽ
có ảnh hưởng không nhỏ tới môi trường kinh doanh gây khó khăn trong hoạt độngsản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp
Pháp luật đưa ra những quy định cho phép, không cho phép hoặc những đòihỏi buộc các doanh nghiệp phải tuân thủ Chỉ cần một sự thay đổi nhỏ trong hệthống luật pháp như thuế, đầu tư sẽ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp
Vấn đề đặt ra đối với các doanh nghiệp là phải hiểu rõ tinh thần của luật pháp
và chấp hành tốt những quy định của pháp luật, nghiên cứu để tận dụng được các cơhội từ các điều khoản của pháp lý mang lại và có những đối sách kịp thời trướcnhững nguy cơ có thể đến từ những quy định pháp luật tránh được các thiệt hại do
sự thiếu hiểu biết về pháp lý trong kinh doanh
- Chính phủ:
Chính phủ có vai trò to lớn trong việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế thông qua cácchính sách kinh tế, tài chính, tiền tệ và các chương trình chi tiêu của mình Trong mốiquan hệ với các doanh nghiệp chính phủ vừa đóng vai trò là người kiểm soát, khuyếnkhích, tài trợ, quy định, ngăn cấm, hạn chế vừa đóng vai trò khách hàng quan trọng đốivới doanh nghiệp (trong chương trình chi tiêu của chính phủ) và sau cùng chính phủđóng vai trò là nhà cung cấp các dịch vụ cho doanh nghiệp như cung cấp thông tin vĩ
mô, các dịch vụ công cộng khác Để tận dụng được cơ hội, giảm thiểu nguy cơ cácdoanh nghiệp phải nắm bắt cho được những quan điểm, những quy định, ưu tiên nhữngchương trình chi tiêu của chính phủ và cũng phải thiết lập một quan hệ tốt đẹp, thậmchí có thể thực hiện sự vận động hành lang khi cần thiết nhằm tạo ra 1 môi trườngthuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp
b Môi trường kinh tế
Đây là một yếu tố rất quan trọng thu hút sự quan tâm của tất cả các doanhnghiệp Sự tác động của các yếu tố của môi trường này có tính chất trực tiếp vànăng động hơn so với một số các yếu tố khác của môi trường tổng quát Những
Trang 17diễn biến của môi trường kinh tế bao giờ cũng chứa đựng những cơ hội và đe doạkhác nhau đối với từng doanh nghiệp trong ngành sản xuất ô tô và có ảnh hưởngtiềm tàng đến các chiến lược của doanh nghiệp.
- Tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế:
Nền kinh tế ở giai đoạn có tốc độ tăng trưởng cao sẽ tạo nhiều cơ hội cho đầu
tư mở rộng hoạt động sản xuất ô tô của doanh nghiệp, ngược lại khi nền kinh tế sasút sẽ dẫn đến giảm chi phí tiêu dùng đồng thời làm tăng lực lượng cạnh tranh.Thông thường sẽ gây nên chiến tranh giá cả trong ngành
- Lãi suất và xu hướng của lãi xuất trong nền kinh tế
Lãi suất và xu hướng của lãi xuất trong nền kinh tế có ảnh hưởng đến xu thếcủa kiệm, tiêu dùng và đầu tư và do vậy ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất của cácdoanh nghiệp Lãi xuất tăng sẽ hạn chế nhu cầu vay vốn để đầu tư mở rộng hoạtđộng sản xuất kinh doanh, ảnh hưởng tới mức lời của các doanh nghiệp Đồng thờikhi lãi xuất tăng cũng sẽ khuyến khích người dân gửi tiền vào ngân hàng nhiều hơn
và do vậy làm cho nhu cầu tiêu dùng giảm xuống
- Chính sách tiền tệ và tỷ giá hối đoái
Chính sách tiền tệ và tỷ giá hối đoái cũng có thể tạo vận hội tốt cho doanhnhưng cũng có thể là nguy cơ cho sự phát triển của doanh nghiệp đặc biệt nó tácđộng điều chỉnh quan hệ xuất nhập khẩu Thông thường chính phủ sử dụng công cụnày để điều chỉnh quan hệ xuất nhập khẩu theo hướng có lợi cho nền kinh tế
- Lạm phát
Lạm phát cũng là 1 nhân tố quan trọng cần phải xem xét và phân tích Lạmphát cao hay thấp có ảnh hưởng đến tốc độ đầu tư vào nền kinh tế Khi lạm phát quácao sẽ không khuyến khích tiết kiệm và tạo ra những rủi ro lớn cho sự đầu tư cuảcác doanh nghiệp, sức mua của xã hội cũng bị giảm sút và làm cho nền kinh tế bịđình trệ Trái lại thiểu phát cũng làm cho nền kinh tế bị trì trệ Việc duy trì một tỷ lệlạm phát vừa phải có tác dụng khuyến khích đầu tư vào nền kinh tế , kích thích thịtrường tăng trưởng
- Hệ thống thuế và mức thuế
Trang 18Các ưu tiên hay hạn chế của chính phủ với các ngành được cụ thể hoá thôngqua luật thuế.
Sự thay đổi của hệ thống thuế hoặc mức thuế có thể tạo ra những cơ hội hoặcnguy cơ đối với các doanh nghiệp vì nó làm cho mức chi phí hoặc thu nhập củadoanh nghiệp thay đổi
c Môi trường văn hoá xã hội
Bao gồm những chuẩn mực và giá trị mà những chuẩn mực và giá trị này đượcchấp nhận và tôn trọng, bởi một xã hội hoặc một nền văn hoá cụ thể Sự thay đổicủa các yếu tố văn hoá xã hội một phần là hệ quả của sự tác động lâu đài của cácyếu tố vĩ mô khác, do vậy nó thường xảy ra chậm hơn so với các yếu tố khác Một
số những đặc điểm mà các nhà doanh nghiệp cần chú ý là sự tác động của các yếu
tố văn hoá xã hội thường có tính dài hạn và tinh tế hơn so với các yếu tố khác, thậmchí nhiều lúc khó mà nhận biết được Mặt khác, phạm vi tác động của các yếu tốvăn hoá xã hội thường rất rộng: "nó xác định cách thức người ta sống làm việc, sảnxuất, và tiêu thụ các sản phẩm và dịch vụ" Như vậy những hiểu biết về mặt văn hoá
- xã hội sẽ là những cơ sở rất quan trọng cho các nhà doanh nghiệp trong quá trìnhsản xuất
thu nhập; (3) Tuổi thọ và tỷ lệ sinh tự nhiên; (4) Các xu hướng dịch chuyểndân số giữa các vùng
d Môi trường tự nhiên
Điều kiện tự nhiên bao gồm vị trí địa lý, khí hậu, cảnh quan thiên nhiên; đấtđai, sông biển, các nguồn tài nguyên khoáng sản trong lòng đất, tài nguyên rừngbiển, sự trong sạch của môi trường, nước và không khí, Có thể nói các điều kiện
tự nhiên luôn luôn là một yếu tố quan trọng trong cuộc sống của con người (đặc biệt
là các yếu tố của môi trường sinh thái), mặt khác nó cũng là một yếu tố đầu vào hếtsức quan trọng của nhiều ngành kinh tế như: nông nghiệp, công nghiệp khaikhoáng, du lịch, vận tải Trong rất nhiều trường hợp, chính các điều kiện tự nhiêntrở thành một yếu tố rất quan trọng để hình thành lợi thế cạnh tranh của các sảnphẩm và dịch vụ
Trang 19Tuy nhiên, trong những thập niên gần đây, nhân loại đang chứng kiến sựxuống cấp nghiêm trọng của các điều kiện tự nhiên, đặc biệt là: Sự ô nhiễm môitrường tự nhiên ngày càng tăng; Sự cạn kiệt và khan hiếm của các nguồn tài nguyên
và năng lượng;
- Thiếu hụt nguyên liệu
Vật chất của trái đất có loại vô hạn, loại hữu hạn, có thể tái tạo được và loạihữu hạn không tái tạo được Nguồn tài nguyên vô hạn, như không khí, không đặt ravấn đề cấp bách, mặc dù có một số nhóm đã thấy có mối nguy hiểm lâu dài Cácnhóm bảo vệ môi trường đã vận động cấm sử dụng một số chất đẩy nhất định trongcác bình xịt, vì chúng có khả năng phá huỷ tầng ozone của khí quyển Ở một số khuvực trên thế giới, nước đã là một vấn đề lớn
- Chi phí năng lượng tăng
Một nguồn tài nguyên hữu hạn không thể tái tạo - dầu mỏ - đã đẻ ra những vấn
đề nghiệm trong cho nền kinh tế thế giới Giá dầu mỏ tăng vọt đã thúc đẩy việc tìmkiếm ráo riết những dạng năng lượng khác Than đá lại trở nên phổ biến và cáccông ty đã tìm kiếm những phương tiện có ý nghĩa thực tiễn để khai thác nănglượng mặt trời, hạt nhân, gió và các dạng năng lượng khác Chỉ riêng trong lĩnh vựcnăng lượng mặt trời đã có hàng trăm công ty tung ra những sản phẩm thế hệ đầutiên để khai thác năng lượng mặt trời phục vụ sưởi ấm nhà ở và các mục đích khác.Một số công ty đã tìm cách chế tạo ô tô điện có giá trị thực tiễn và treo giải thưởnghàng tỷ bạc cho người đoạt giải
e Môi trường công nghệ
Đây là một trong những yếu tố rất năng động chứa đựng nhiều cơ hội và đedoạ đối với các doanh nghiệp:
* Những áp lực và đe doạ từ môi trường công nghệ có thể là:
(1) Sự ra đời của công nghệ mới làm xuất hiện và tăng cường ưu thế cạnh tranhcủa các sản phẩm thay thế, đe doạ các sản phẩm truyền thống của ngành hiện hữu.(2) Sự bùng nổ của công nghệ mới làm cho công nghệ hiện hữu bị lỗi thời vàtạo ra áp lực đòi hỏi các doanh nghiệp phải đổi mới công nghệ để tăng cường khả
Trang 20năng cạnh tranh.
(3) Sự ra đời của công nghệ mới càng tạo điều kiện thuận lợi cho những ngườixâm nhập mới và làm tăng thêm áp lực đe dọa các doanh nghiệp hiện hữu trongngành
(4) Sự bùng nổ của công nghệ mới càng làm cho vòng đời công nghệ có xuhướng rút ngắn lại, điều này càng làm tăng thêm áp lực phải rút ngắn thời gian khấuhao so với trước
Bên cạnh những đe doạ này thì những cơ hội có thể đến từ môi trường côngnghệ đối vớicác doanh nghiệp có thể là:
(1) Công nghệ mới có thể tạo điều kiện để sản xuất sản phẩm rẻ hơn với chấtlượng cao hơn, làm cho sản phẩm có khả năng cạnh tranh tốt hơn Thường thì cácdoanh nghiệp đến sau có nhiều ưu thế để tận dụng được cơ hội này hơn là các doanhnghiệp hiện hữu trong ngành
(2) Sự ra đời của công nghệ mới có thể làm cho sản phẩm có nhiều tính nănghơn và qua đó có thể tạo ra những thị trường mới hơn cho các sản phẩm và dịch vụcủa công ty
Ngoài những khía cạnh trên đây, một số điểm mà cần lưu ý thêm các doanhnghiệp khi đề cập đến môi trường công nghệ là:
(1) Áp lực tác động của sự phát triển công nghệ và mức chi tiêu cho sự pháttriển công nghệ khác nhau theo ngành Sản phẩm luôn có tốc độ đổi mới công nghệcao, do đó mức chi tiêu cho sự phát triển công nghệ thường cao hơn so với ngànhdệt, lâm nghiệp và công nghiệp kim loại Đối với những nhà quản trị trong nhữngngành bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi kỹ thuật nhanh thì quá trình đánh giá những cơhội và đe dọa mang tính công nghệ trở thành một vấn đề đặc biệt quan trọng củaviệc kiểm soát các yếu tố bên ngoài
(2) Một số ngành nhất định có thể nhận được sự khuyến khích và tài trợ củachính phủ cho việc nghiên cứu phát triển khi có sự phù hợp với các phương hướng
và ưu tiên của chính phủ Nếu các doanh nghiệp biết tranh thủ những cơ hội từ sựtrợ giúp này sẽ cặp được những thuận lợi trong quá trình hoạt động
Mặt hàng ôtô là một mặt hàng mang tính lâu dài có thẻ là nó phải cần hàng
Trang 21chục năm mới có thể phát triển do vậy mọi thay đổi ở tầm vĩ mô sẽ có ảnh hưởngtrực tiếp đén ngay thị trường này
1.3.2 Các nhân tổ ảnh hưởng đến thị trường ô tô trên địa bàn Hà Nội Thứ nhất, về vị trí địa lý kinh tế Vị trí địa lý kinh tế thì Hà Nội là trung tâm
chính trị - kinh tế - văn hóa của Việt Nam rất thuận lợi cho mọi hoạt động thươngmại diên ra, và nó không ngoại lệ đối với thị trường ô tô.Hà Nội là nơi tập trungđông dân cư từ các tỉnh thành trên cả nước và là nơi tập trung nhiều khu côngnghiệp lớn như KCN Bắc Thăng Long, KCN Quang Minh Hơn thế nữa đây còn lànơi tập trung các cơ quan Chính Phủ của nhà nước ta, có nhiều đầu mối giao thôngquan trọng và cũng là đầu mối giao lưu kinh tế quốc tế vì vậy đó sẽ là lợi thế cạnhtranh trong thị trường ô tô ở đây Vị trí địa lý thuận lợi này cho phép khai thác tối
đa các nguồn lực và lợi thế so sánh vùng
Thứ hai, môi trường chính trị - pháp luật Môi trường chính trị - pháp luật
được tạo lập từ hệ thống các luật lệ, các cơ quan quyền lực nhà nước và tác độngmạnh mẽ đến hoạt động của mọi tổ chức, cá nhân trong xã hội Đối với DN, phápluật không những điều tiết, bảo vệ quan hệ giữa các bên tham gia giao dịch mà còngiải quyết tranh chấp, ngăn ngừa sự thỏa hiệp, giảm giá, độc quyền, thao túng thịtrường, dựng nên các rào cản về kỹ thuật… Rõ ràng, hệ thống chính sách pháp luật
có ảnh hưởng rất lớn đến các hoạt động phát triển thị trường ô tô Hệ thống phápluật tốt thì thị trường diễn ra theo chiều hướng tích cực và ngược lại
Thứ ba, hoàn thiện cơ chế, chính sách Thực tế có rất nhiều cơ chế, chính sách
phát triển thị trường Một số cơ chế, chính sách cơ bản và có tác động trực tiếp đến
sự phát triển thị trường bao gồm: Cơ chế tạo môi trường pháp lý, cơ chế đăng kýkinh doanh, cơ chế kiểm soát ; chính sách thuế, tài chính, tín dụng; chính sách đấtđai và mặt bằng sản xuất kinh doanh; chính sách khuyến công; chính sách phát triểnnguồn nhân lực; chính sách thu hút đầu tư cho phát triển công nghiệp; chính sáchkhoa học - công nghệ Những điều kiện đó thì Hà Nội là nơi có thể đáp ứng gần nhưđầy đủ nhất và dễ dàng hoàn thiện nhất
Thứ tư, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng Đây là nền tảng để phát triển thị
Trang 22trường của Hà Nội, là tiền đề quan trọng, tác động lớn đến chi phí sản xuất kinhdoanh, giá thành, giá cả sản phẩm và lợi nhuận của DN Kết cấu hạ tầng côngnghiệp bao gồm: Các Khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cung ứng điện năng, cấpthoát nước; giao thông Sự phát triển kết cấu hạ tầng phải đi trước sự phát triển thịtrường Sự hình thành và phát triển thị trường Hà Nội lại thúc đẩy sự phát triểnđồng bộ hóa của hệ thống kết cấu hạ tầng trên địa bàn
Thứ năm, ứng dụng khoa học - công nghệ là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến
năng lực cạnh tranh của DN Điều này không những tạo ra những khả năng sản xuấtmới, đẩy nhanh tốc độ phát triển một số ngành, mà còn tạo ra những nhu cầu mới vàchính những nhu cầu này đòi hỏi sự ra đời một số ngành kinh tế trọng điểm, đạidiện của công nghệ tiên tiến, có hàm lượng chất xám cao và tạo ra giá trị gia tănglớn Để có công nghệ phù hợp, DN cần có thông tin đầy đủ về công nghệ, chuyểngiao công nghệ; nghiên cứu, cải tiến, đầu tư, ứng dụng công nghệ và hợp lý hóa sảnxuất; đào tạo, nâng cao trình độ tay nghề người lao động nhằm sử dụng hiệu quảcông nghệ hiện đại
Thứ sáu, phát triển nguồn nhân lực Trong điều kiện mở cửa hội nhập, từ
những người làm công tác hoạch định chính sách, chỉ huy điều hành đến trựctiếp tổ chức thực hiện ở cơ sở đóng vai trò quyết định đến sự thành công củamục tiêu phát triển công nghiệp của vùng Thực tế, khi các yếu tố sản xuất cổđiển ngày càng dễ tiếp cận nhờ toàn cầu hóa, lợi thế cạnh tranh trong nhữngngành công nghiệp ngày càng được quyết định bởi khác biệt về kiến thức, kỹnăng và tay nghề của người lao động
Trang 23CHƯƠNG 2 THỊ TRƯỜNG ÔTÔ Ở HÀ NỘI HIỆN NAY 2.1 Sự hình thành phát triển và đặc điểm thị trường Ôtô ở Hà Nội
2.1.1 Các giai đoạn hình thành và phát triển
Ngành ôtô Việt Nam Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam trên địa bàn Hà Nộichỉ thực sự hình thành từ những năm 90, khi Chính phủ cho phép các doanh nghiệp
có vốn đầu từ nước ngoài được sản xuất, lắp ráp ô tô tại Hà Nội Trước năm 1990,địa bàn Hà Nội Việt Nam chủ yếu nhập khẩu ôtô từ các nước xã hội chủ nghĩa Thờigian này không có doanh nghiệp nào đầu tư lắp ráp, sản xuất Sự phát triển củangành công nghiệp ô tô trên đia bàn Hà Nội có thể tóm tắt trong 3 giai đoạn sau :
- Giai đoạn 1990 – 2003 : Doanh nghiệp ô tô nhận được sự bảo hộ ở mức caocủa nhà nước thông qua chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt; áp dụng hàng ràothuế quan ở mức cao đối với xe nhập khẩu và chính sách cấm nhập khẩu đối với ô
tô dưới 15 chỗ ngồi Trong giai đoạn này, xe du lịch nhập khẩu gần như không cóchỗ đứng trên thị trường nội địa, sản lượng của xe lắp ráp trong khu vực liên tụctăng mạnh qua các năm
- Giai đoạn 2003 – 2007 : Giai đoạn này, địa bàn Hà Nội ở Việt Nam đangtăng tốc quá trình đàm phán gia nhập WTO và phải ban hành, điều chỉnh các chínhsách cho phù hợp với yêu cầu của WTO Hàng loạt chính sách ưu đãi mang tínhphân biệt đối xử trái với các nguyên tắc của WTO trong ngành này (ví dụ chínhsách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất trong nước) dần được dỡ bỏ.Doanh nghiệp ô tô ở Hà Nội gặp khá nhiều khó khăn
- Giai đoạn 2007 – nay : Đây là giai đoạn khu vực địa bàn Hà Nội ở Việt Nam
đã trở thành thành viên WTO Cũng trong giai đoạn này, do những biến động vềkinh tế, chính sách đối với ngành ô tô (đặc biệt là chính sách thuế) thường xuyênthay đổi và khó dự đoán Tuy nhiên, do một số nguyên nhân khách quan thuận lợi(tốc độ tăng trưởng nhanh của nền kinh tế, sự gia tăng về mức sống dân cư, nhu cầu
sử dụng xe ô tô trong nước có xu hướng tăng cao…), sản lượng ô tô sản xuất trênđịa bàn Hà Nội có xu hướng tăng mạnh
Trang 24Tuy nhiên sự ra đời của thị trường ôtô ở Hà Nội so với việc hình thành các thịtrường khác là muộn hơn rất nhiều Cho đến những năm gần đây thì thị trường ô tôđang bắt đầu ra đời và hình thành trên khu vực Hà Nội.
Sau năm 1954 , thị trường các loại xe của Mỹ lại là các loại chính trên thịtrường Việt Nam, đặc biệt là ở trên khu vực Hà Nội Các hãng ôtô lớn của Mỹ đãxâm nhập như GM với các kiểu xe như Buick, Caddilac ; Hãng Forel với Vocor ,Mercury , Lincon, Firebird ; Hãng Chrysler với Desoto , Dodge, Cherolet Có thểnói các hãng ôtô này cũng đã phát triển tương đối ở Việt Nam được biểu hiện quaviệc có rất nhiều trung tâm bảo trì xe ôtô xuất hiện ở địa bàn Hà Nội
Xe ôtô của Nhật Bản bắt đầu xuất hiện ở khu vực Hà Nội vào khoảng nhữngnăm 60-70 Các hiệu xe thông dụng lúc đó là: Toyota Corrolar1500,Corrolar1100SL , Crown ; NissanDutsun ; Mazda1000 , 1200 , 1500 ; HondaN360
Từ những năm 1986 trở lại đây , do có quá trình đổi mới, nền kinh tế của thủ
đô Hà Nội đang ngày một phát triển,đặc biệt là thị trường ôtô.Các loại xe ôtô củacác hãng nổi tiếng Với muôn vàn kiểu xe từ xe du lịch , xe tải ,xe bus, xe cẩu Trên toàn địa bàn Hà Nội theo thống kê năm 1991 có tất cả khoảng 200000
xe thì đến năm 1995 có khoảng 240000 tăng bình quân khoảng 30000xe/năm.Vànhu cầu tiêu thụ xe ôtô ngày một nâng cao , theo dự báo vào năm 2000 mức tiêu thụ
xe ở Hà Nội sẽ vào khoảng 60.000.Và sẽ còn tăng lên do quá trình phát triển và hộinhập trong tương lai
2.1.2 - Đặc điểm của thị trường ôtô ở Hà Nội
Trong thị trường ôtô ở Hà Nội thì phần lớn các liên doanh chiếm đa số cácloại xe đời mới có chất lượng cao,còn các doanh nghiệp bước đầu chỉ hướng vàodòng xe chuyên dụng, xe phổ thông và chủ yếu là ưa chuộng các xe cũ hơn Phầnlớn chi phí cho việc mua ôtô của các thương nhân ở Hà Nội vào khoảng 20000 USD
Do nội địa quá nhỏ, mức sống thấp, thu nhập bình quân của phần người nước
ta còn hạn chế và đặc điểm quan trọng là quá trình đất nước mới bắt đầu đổi mới
Trang 25nên cơ sở hạ tầng, giao thông phát triển kém.Do vậy thị trường ô tô trên địa bàn HàNội là rất nhỏ.
Tuy nhiên ngành công nghiệp ô tô ở Hà Nội, nếu nhà sản xuất không thể tăngsản lượng bán hàng thì tìm mọi cách tăng giá thành các sản phẩm để vẫn đạt tổngmức lợi nhuận cao nhất hoặc tìm cách làm cho khan hiếm sản phẩm để tăng mứcthu hút khách đông hơn Ở Hà Nội thị trường rất đa dạng và phong phú về các loạihãng xe mới thì nó bao gồm các loại xe của Nhật , Hàn quốc, Mỹ,
Với hy vọng xây dựng một doanh nghiệp ô tô phù hợp điều kiện, hoàn cảnhcủa nền kinh tế đất nước Chính phủ đã dành cho ngành này mức ưu đãi đặc biệt vềthuế, các doanh nghiệp lắp rắp ô tô còn được hưởng ưu đãi về thuế GTGT, thuếnhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt
Trong thị trường ô tô ở Hà Nội phần lớn là tăng mức giá cao hơn với giá thựccủa xe Nên sự hội nhập cũng đồng nghĩa đối diện với những khó khăn.Tuy nhiênthị phần của Nhật và Hàn quốc là chiếm tỉ trọng lớn nhất do phần lớn giá của cácloại xe này rẻ cũng như tính năng phù hợp với khí hậu, điều kiện tại Hà Nội
Ở thị trường Hà Nội nói chung đang rất quan tâm đến dòng xe đa dụng có nộithất rộng rãi,khả năng vận chuyển lớn, hàng ghế linh hoạt, đều có chung thiết kế vàcấu hình là cửa trượt Ngoài ra nhờ không gian rộng nên xe tạo cảm giác thoải mái ,thoáng đãng cho khách hàng Chính vì thế mà khách hàng cũng rất đa dạng Theothống kê thì người tiêu dùng ôtô trên địa bàn Hà Nội chỉ hợp với những loại xe giákhoảng 200 triệu đồng VN và với loại xe như vậy thì chắc chắn đã phải qua thời kỳ
sử dụng và do vậy thì tình trạng sử dụng sẽ không được bền Do đó trong mộttương lai không xa việc sử dụng xe mới sẽ là một điều tất yếu
Đa số Người tiêu dùng cần các loại xe rẻ , bền , chắc và kinh tế Đồng thờicác hoạt động sau khi bán phải phù hợp với thị trường trên địa bàn Hà Nội cũng nhưphù hợp với điều kiện thời tiết và địa hình.Bởi thị trường xe ô tô ở Hà Nội đang cònhạn hẹp so với những thị trường khác trong nước
Số lượng khách tiêu thụ ô tô nhiều chủ yếu là các cơ quan nhà nước vẫn làngười tiêu thụ ôtô lớn nhất Đặc thù này là cực kỳ đúng bởi vì trong thủ đô Hà Nội
Trang 26vẫn có nhiều hộ dân chưa đủ điều kiện để có thể mua ôtô một cách dễ dàng và đểhình thành một thị trường lớn Chính vì thế mà khu vực xe công vẫn luôn là thịtrường quan trọng Hơn nữa do điều kiện kinh tế mà phần lớn các loại xe đều là xephục vụ cho công việc như xe tải ,xe bus Trên thực tế thì hiện tại thị trường ôtô ở
Hà Nội có thể coi là nhỏ bé Nhưng trong một tương lai gần với số dân sẽ tăng vànhu cầu ngày càng lớn thì thị trường ôtô sẽ không thể không phát triển Chính vìđiều này mà các hãng sản xuất ôtô hàng đầu trong nước đã có mặt tại khu vực HàNội và đang củng cố chỗ đứng của mình trên thị trường
2.2 Thực trạng của thị trường Ôtô hiện nay ở Hà Nội
2.2.1. Thực trạng chung về chính sách thuwogn mại và tình hình tiêu thụ sản phẩm của các liên doanh ôtô ở Việt Nam hiện nay
a- Thực trạng Chính sách thương mại ở Việt Nam hiện nay
Chính sách thương mại của mặt hang ôtô được thể hiện ở chính sách nhậpkhẩu Mặt hàng này Hai công cụ chính ở đây là hạn ngạch nhập khẩu và thuế nhậpkhẩu
Việc nhập khẩu ôtô ở nước ta được chính phủ qui định cho từng nămvà đượcgiao cho các bộ như bộ thương mại và bộ tài chính , các cơ quan chức năng giảiquyết Căn cứ vào tình hình thực tế từng năm mà điều chỉnh mức nhập khẩu cũngnhư thuế suất sao cho phù hợp
Ví dụ như năm 1997 Chính phủ cho phép nhập khẩu 20000 xe ôtô các loại ,trong đó có 5000 xe dưới 12 chỗ ngồi nhưng đến năm 1998 vẫn là khoảng 20000
xe được nhập khẩu nhưng không cho nhập xe dưới 12 chỗ ngồi trừ những trườnghợp đặc biệt như xe của ngoại giao đoàn, xe của các nhà đầu tư
Để khuyến khích cũng như bảo vệ nền công nghiệp sản xuất cũng như lắp rápôtô trong nước Chính phủ đã ra những quyết định về cấm nhập khẩu xe nguyênchiếc như Quyết định số 49/CP ngày 6/5/97 và Quyết định 11/1998/QĐ-TTg ngày23/1/98 của thủ tướng chính phủ Điều này vừa tạo tiền đề cho ngành công nghệpôtô phát triển nhưng cũng tạo ra những áp lực cho ngành này là phải làm sao pháttriển sao cho hợp lý không được dựa vào ưu thế độc quyền
Trang 27Bộ tài chính thống nhất với Bộ khoa học công nghệ và môi trường và cácngành liên quan để điều chỉnh thích hợp mức thuế suất sao cho phù hợp với điềukiện của nước ta hiện nay Cho đến thời gian gần đây , giá một chiếc xe sản xuấttrong nước đã rẻ hơn đáng kể so với xe nhập khẩu Tuy nhiên mức thuế tiêu thụ đặcbiệt mới (100%) đã đe dọa làn giảm lợi thế đáng kể đó Các nhà quản lý ôtô đãcảnh báo rằng mức thuế mới này sẽ đe dọa sự tồn tại và phát triển của ngành côngnghiệp ôtô Việt Nam trong thời gian sắp tới
Và sau đây là một số thông số cụ thể các mức thuế của Việt Nam thông quabảng sau :
BẢNG 1 - TỶ LỆ THUẾ VÀ THUẾ NHẬP KHẨU ÔTÔ Ở VIỆT NAM THEO
CÁC MỨC TỔNG HỢP KHÁC NHAU NĂM 20012-2013
Mức tổng hợp
(Cao tới thấp) Định nghĩa
Thuế nhậpkhẩu
Thuế tiêuthụ ĐB Tỷ lệ thựcChế tạo tổng
thành (CBU) Ôtô hoàn chỉnh 60% 150% 210%Lắp ráp bán rời
(SKD)
Tất cả phụ tùng nhập khẩu,lắp ráp bên ngoài
Lắp rời cấp 1
(CKD1)
Tất cả phụ tùng nhập khẩu , sơn tại VN
Lắp rời cấp 2
(CKD)
Tất cả phụ tùng nhập khẩu ,hàn thân, sơn tại VN
55% 30-100 %
(dự kiến) 55-155%Lắp rời hoàn
toàn(IKD)
Lớn hơn 10% sản xất trong nướcQua bảng tổng quát về thuế ở trên ta thấy rằng mức thuế ở nước ta rất cao vàchính vì thế mà theo các nhà phân tích kinh tế thì mức gía ôtô ở nước ta quá cao kể
cả so với các quốc gia có nền kinh tế phát triển trên thế giới như Mỹ, Nhật Bản.Chính vì thế mà ôtô sản xuất gia ở nước ta rất cao, tỷ lệ vượt hơn hẳn xe cùng loạisản xuất ở chính quốc Điều này hoàn toàn có thể chứng minh qua bảng so sánh về
Trang 28mức giá xe mới ở hai quốc gia Mỹ và Việt Nam như sau :
BẢNG 2: SO SÁNH GIÁ XE MỚI SẢN XUẤT TRONG NƯỚC NĂM 2012 –
2013 TẠI VIỆT NAM VÀ MỸ
Hãng hàng đầu Kiểu Giá tại
VN(USD)
Giá tạiMỹ(USD)
Giá VN sovới Mỹ(%)Toyota Corrola 27000 15000 185Daimler Benz E- 230 78500 46000 166
BMW 3-series 56000 42000 140BMW 5-series 82000 49000 173
Qua bảng trên cho ta thấy sự bất hợp ý nêu trên là hoàn toàn chính xác Và
đó cũng là một bài toán gây nhức đầu các nhà hoặc định chính sách ở nước ta là làmsao tạo được một môi trường tốt hơn cho các nhà sản xuất ôtô trong nước đẻ họ cócác điệu kiện tốt nhất để tồn tại và phất triển
b- Tình hình tiêu thụ sản phẩm của các liên doanh ôtô hiện nay ở Việt Nam
Theo thống kê thì tổng số xe của các liên doanh sản xuất và lắp ráp ôtô hiệnđang hoạt động ở Việt Nam qua các năm 1996 , 1997 và 1998 lần lượt là 5500 ,
6115 và 6667 Tính đến tháng 09 năm nay thì do tình nến kinh tế đã phục hồi trở lại
vì thế các liên doanh ôtô nước ta đã bán ra được 6515.Như vậy ta thấy tổng số xecủa năm 97 so với 96 chỉ tăng 10% và năm 98 so với năm 97 cũng như vậy Và năm
99 tình hình có khả dĩ hơn chút ít
Do điều kiện kinh tế và cơ sở hạ tầng kém phát triển , nên cho đến nay thịtrường ôtô nước ta vẫn là một thị trường tiêu thụ ôtô còn rất nhỏ bé Tuy nhiên xuhướng chung cho ta thấy các nhà đầu tư nước ngoài vẫn hy vọng vào một tương laitốt đẹp của thị trường Việt Nam cho nên họ vẫn kiên nhẫn đầu tư ,chịu chấp nhậnnhững khó khăn trước mắt để tồn tại
- Liên doanh sản xuất ôtô Hòa Bình ( VMC ) là liên doanh lắp ráp ôtô đầu tiên
ở Việt Nam Kể từ khi đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh năm 1992 –1998 ,công ty đã lắp ráp được 8340 xe và đã tiêu thụ được 7654 chiếc đạt doanh thu 1513
Trang 29tỷ đồng Tính riêng năm 1997 công ty đã lắp ráp được 3000 xe và tiêu thụ được
1832 xe Và công ty cũng đã phải chịu nhưng khó khăn do khủng hoảng tiền tệtoàn khu vực cho nên năm 1998 mới chỉ bán ra được 1347 xe các loại
- Trong các liên doanh ôtô đang hoạt động ở Việt Nam thì có liên doanhToyota Motor Việt Nam là đơn vị không đáp ứng đủ nhu cầu thị trường Do chưa
đi vào hoạt động đầy đủ nên sản lượng bán ra cũng rất hạn chế Năm 1997 liêndoanh chỉ bán được khoảng 1000 xe và cho đến năm 1998 liên doanh mới bán được
1400 xe
- Công ty Mercedes – Benz (MBV) do đăc tính là xe của công ty thường làcác loại xe sang trọng và các loại xe chuyên dùng cho nên thường là giá của chúngrất đắt Và chính vì thế mà cho đến nay sản lượng xe bán ra vẫn còn rất khiêm tốn Theo thống kê thì năm 1998 thì công ty dã bán được 359 xe và trong đó là 114 xeE230 , 221 xe Mini bus và 24 xe tải MB 700 Mặc dù là loại xe đắt tiền nhưng vìchất lượng của các loại xe này rất tốt và rất có uy tín trên thị trường cho nên trongmột tương lai không xa loại xe này sẽ có mặt phổ biến trên thị trường khi và dânnước ta có một mức thu nhập cao và ổn định
- Công ty liên doanh Daewoo –Việt Nam (ViDaCo) lắp đặt dây chuyền từ năm
1995 và đến năm 1996 thì hoàn thành đưa vào hoạt động Và hiện nay trung bìnhmỗi năm tiêu thụ khoảng 600 xe Trong một vài năm gần đây thì phần lớn các lọai
xe taxi mới có ở Việt Nam đều là thuộc hãng này Hãng này có 4 ưu điểm chính để
có thể tạo được vị thế nhanh như vậy là :
* Giá cả thấp so với các loại xe tương đương và phù hợp với thu nhập củangười Việt Nam
* Chế độ thanh toán hợp lý thuận tiện
* Xe của hãng có độ bền cao chất lượng tốt phù hợp với điều kiện Việt Nam
* Dịch vụ bảo hành và các dịch vụ hoạt động sau bán hàng rất tận tình chu đáo Ngoài một số hãng xe nêu trên còn có một số các hãng xe khác mà tình hìnhtiêu thụ cũng rất đáng kể như hãng Ford/Marda 1000 xe / năm , và hãng Mitsubishi
688 xe / năm Nhưng nhận xét một cách tổng quát thì sản lượng bán ra của các