Các chính sách PTTM mặt hàng ô tô chủ yếu như lựa chọn và phát triển lợi thếcủa sản phẩm, khai thác và sử dụng các nguồn lực, tiếp cận thị trường và xác lập hệ thốngphân phối, khuyếch tr
Trang 1TÓM LƯỢC
Ngày nay, cùng với sự phát triển không ngừng của các tiến bộ khoa học kĩ thuậtthì xe hơi cũng dần trở nên phổ biến và thâm nhập sâu hơn vào đời sống kinh tế - xã hộitoàn cầu Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế này Nhờ ưu thế của loại xe hạng trungbền bỉ, tiết kiệm nhiên liệu, nội thất sang trọng, giá cả hợp lý nên các mẫu xe Toyota vàHonda luôn là những mẫu xe bán chạy nhất trên thị trường Việt Nam Đây là điều kiệnhết sức thuận lợi cho các doanh nghiệp kinh doanh những loại xe này trên thị trường.Song, những thách thức từ việc hội nhập kinh tế quốc tế cũng như từ cuộc khủng hoảngkinh tế năm 2008 đã làm bùng nổ cạnh tranh giữa các liên doanh ô tô, các doanh nghiệpthương mại khiến họ phải nỗ lực, cố gắng rất nhiều mới có thể tồn tại và phát triển trênthị trường Do vậy, vấn đề phát triển thương mại đối với các doanh nghiệp kinh doanh ô
tô Toyota và Honda trở nên hết sức cấp thiết trong giai đoạn hiện nay Với việc điều tra,phỏng vấn kết hợp cùng với việc tham khảo các dữ liệu thứ cấp đã thu thập được, luậnvăn đã chỉ ra những giải pháp thị trường nhằm phát triển thương mại sản phẩm ô tô trênđịa bàn Hà Nội Hy vọng thông qua luận văn này, bản thân công ty TNHH Thiên Ngọc
An nói riêng và các doanh nghiệp kinh doanh ô tô nói chung có thể nhận ra được tầmquan trọng của phát triển thương mại mặt hàng này và ứng dụng những giải pháp đó vàothực tiễn một cách hiệu quả nhất
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy giáo, cô giáo
đã trang bị cho em những nền tảng kiến thức cơ bản về các môn học cơ sở và chuyênngành kinh tế thương mại cũng như các kiến thức thực tế từ những bài giảng trên lớptrong suốt 4 năm học qua
Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn cô giáo THS Vũ Thị Hồng Phượng đã tận tình giúp
đỡ và hướng dẫn em trong quá trình làm luận văn tốt nghiệp này
Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến Bác Doãn Huy Tuân - Giám đốc công ty TNHH ThiênNgọc An, anh Vũ Việt Dũng - Giám đốc công ty TNHH thương mại và dịch vụ ô tô ViệtNguyên cùng các anh chị cán bộ, công nhân viên trong 3 công ty em thực tập cũng nhưphỏng vấn điều tra đã giúp đỡ, chỉ bảo và cung cấp tài liệu để em hoàn thành luận vănnày
Mặc dù có nhiều cố gắng và nỗ lực trong việc hoàn thiện luận văn của mình, song dođiều kiện thời gian, kinh nghiệm và năng lực của bản thân còn hạn chế nên đề tài này sẽkhông tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, em rất kính mong nhận được sự đóng góp ýkiến của quý thầy cô và bạn đọc để luận văn tốt nghiệp của em được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 23 tháng 5 năm 2011
Sinh viênNguyễn Hải Hường
Trang 3MỤC LỤC
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1
1.1 Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài 7
1.2 Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài 8
1.3 Các mục tiêu nghiên cứu của đề tài 9
1.4 Phạm vi nghiên cứu 9
1.5 Kết cấu luận văn tốt nghiệp 10
CHƯƠNG 2: TÓM LƯỢC MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ GIẢI PHÁP THỊ TRƯỜNG NHẰM PTTM SẢN PHẨM Ô TÔ TRÊN ĐỊA BÀN HN 11
2.1 Một số định nghĩa và khái niệm cơ bản 11
2.1.1 Khái quát về sản phẩm ô tô 11
2.1.2 Phát triển thương mại sản phẩm ô tô 12
2.1.3 Thị trường với phát triển thương mại sản phẩm ô tô 13
2.2 Một số lý thuyết về phát triển thương mại sản phẩm ô tô 13
2.2.1 Các chỉ tiêu phản ánh sự phát triển thương mại sản phẩm ô tô 13
2.2.1.1 Quy mô thương mại về sản phẩm ô tô 13
2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại sản phẩm ô tô 18
2.2.3 Vai trò của phát triển thương mại sản phẩm ô tô 21
2.3 Tổng quan tình hình khách thể nghiên cứu của những công trình trước 21
2.4 Phân định nội dung nghiên cứu 23
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG PTTM SẢN PHẨM Ô TÔ CỦA CÔNG TY TNHH THIÊN NGỌC AN 24
3.1 Phương pháp hệ nghiên cứu 24
3.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu 24
3.1.2 Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu 25
3.1.3 Phương pháp khác 26
3.2 Đánh giá tổng quan tình hình và ảnh hưởng nhân tố môi trường đến PTTM sản phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An 26
3.2.1 Khái quát thực trạng hoạt động kinh doanh sản phẩm ô tô Toyota và Honda trên địa bàn HN 26
Trang 43.2.2 Đánh giá tổng quan tình hình PTTM sản phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An 28 3.2.2 Ảnh hưởng của nhân tố môi trường đến PTTM sản phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn HN 30 3.3 Kết quả tổng hợp điều tra trắc nghiệm và tổng hợp đánh giá của các chuyên gia.
34
3.3.1 Kết quả tổng hợp và phân tích phiếu điều tra, phỏng vấn 35 3.4 Kết quả tổng hợp dữ liệu thứ cấp 38 CHƯƠNG 4: CÁC KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP THỊ TRƯỜNG NHẰM PTTM SẢN PHẨM Ô TÔ CỦA CÔNG TY TNHH THIÊN NGỌC AN 45 4.1 Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu 45 4.1.1 Các kết luận 45 4.2 Những dự báo và phương hướng phát triển thương mại sản phẩm ô tô của công
ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn HN 51 4.2.1 Dự báo 51 4.2.2 Phương hướng 52 4.3 Các giải pháp thị trường nhằm PTTM sản phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An 53 4.3.1 Giải pháp đối với bản thân doanh nghiệp 53 4.3.2 Kiến nghị với nhà nước 57
Trang 5DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng 3.6 Cơ cấu thị trường tiêu thụ của công ty TNHH
Thiên Ngọc An trên địa bàn Hà Nội
46
Bảng 3.7 Tốc độ tăng trưởng tiêu thụ các loại ô tô công ty
kinh doanh qua các năm 2006-2010
47
Biểu 3.1 So sánh chi phí ô tô năm 2008 ở Việt Nam với
một số nước Đông Nam Á
34
Biểu 3.2 So sánh doanh thu tiêu thụ sản phẩm của công ty
TNHH Thiên Ngọc An qua các năm 2006-2010
43
Biểu 3.3 So sánh lợi nhuận bán hàng của công ty TNHH
Thiên Ngọc An qua các năm 2006-2010
44
Biểu 3.4 Cơ cấu sản phẩm ô tô nhập khẩu và phân phối
của công ty TNHH Thiên Ngọc An năm 2010
Trang 6SỐ THỨ TỰ TỪ VIẾT TẮT DIỄN GIẢI
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1.1 Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài
Vào thời điểm trước cách mạng tháng 8 năm 1945, đối với người Việt Nam ô tôvẫn còn là một khái niệm hết sức xa lạ Cho đến giai đoạn 1945-1954, các hãng xe hơicủa Pháp đã khống chế toàn bộ thị trường ô tô nước ta với các hãng xe hàng đầu của
Trang 7tháng đấu tranh chống đế quốc Mỹ và công cuộc bảo vệ xây dựng tổ quốc, thị trường ô tônước ta cũng có những chuyển biến linh hoạt với việc lần lượt chiếm ưu thế của các hãng
xe Mỹ, tiếp đó đến Nhật Bản, Đông Âu, Trung Quốc và Liên Xô
Từ năm 1986 trở lại đây, quá trình đổi mới nền kinh tế Việt Nam đã nối lại quan
hệ của nước ta với các nước trên thế giới và làm thay đổi mạnh mẽ nền kinh tế thị trường,đặc biệt là sự khởi sắc của thị trường ô tô Các loại xe ô tô của các hãng nổi tiếng lại trànngập thị trường nước ta như: Toyota, Mercedes, Fiat… với muôn vàn kiểu xe: xe bus, xetải, xe du lịch, xe cẩu Theo số liệu thống kê năm 2004, tổng số xe ô tô trên cả nước là756.497 chiếc và đến 9/2010 thì con số này đã tăng lên gấp đôi là hơn 1.5 triệu xe Nhưvậy có thể nói ô tô ngày nay đã trở thành một bộ phận không thể thiếu của đời sống conngười Ngành công nghiệp ô tô phát triển không những đáp ứng được nhu cầu đi lại củatoàn xã hội và kéo theo sự phát triển của các ngành công nghiệp phụ trợ mà thông quahoạt động của thị trường ô tô, nó còn giúp tạo công ăn việc làm cho người lao động, đónggóp đáng kể cho ngân sách nhà nước, thực hiện một cách có hiệu quả mục tiêu côngnghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng tiềm lực an ninh quốc gia
Tuy nhiên trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế như hiện nay,
sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp thương mại nhằm phát triển hoạt động muabán, tiêu thụ sản phẩm ô tô đang là một thử thách lớn Bên cạnh đó, những mối đe dọa từthiên tai (động đất, sóng thần, bệnh dịch), chiến tranh thế giới và khủng hoảng nền kinh
tế toàn cầu đòi hỏi các doanh nghiệp phải phát triển thương mại một cách ổn định và bềnvững Đối với các doanh nghiệp thương mại kinh doanh sản phẩm ô tô nói riêng thì cầnđặc biệt chú trọng đến vấn đề mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hoạt động thươngmại Tức là làm thế nào để gia tăng được khối lượng sản phẩm ô tô tiêu thụ và doanh thubán hàng trên thị trường; mở rộng được thị phần của doanh nghiệp, đẩy mạnh được tốc
độ phát triển và chuyển dịch cơ cấu sảm phẩm? Phát triển thương mại bền vững phải gắnvới nâng cao hiệu quả thương mại và kết hợp hài hòa với các mục tiêu kinh tế, xã hội,môi trường của đất nước Đây là một thách thức lớn đối với ngành công nghiệp ô tô nóichung và các doanh nghiệp thương mại kinh doanh sản phẩm ô tô nói riêng
Năm 2008 được đánh dấu là một mốc phát triển mới của thị trường ô tô Việt Namvới doanh số cộng dồn 11 tháng thu về cho hiệp hội các nhà sản xuất ô tô (VAMA) ởmức trên 100.000 chiếc Tuy nhiên đến năm 2009, với một loạt những khó khăn tiếp diễnnhư nền kinh tế suy giảm trong khi thuế trước bạ lại tăng lên 12%, thuế tiêu thụ đặc biệt
Trang 8mới và khủng hoảng từ những hãng ô tô hàng đầu thế giới đã khiến cho thị trường ô tôviệt Nam lâm vào tình trạng ảm đạm hơn bao giờ hết Đến năm 2010, trong khi thị trường
ô tô trên thế giới bắt đầu “tăng nhiệt” do kinh tế thế giới phục hồi thì thị trường ô tô ViệtNam vẫn khó khăn trong việc định ra các chiến lược phát triển thương mại
Trước bối cảnh đó, là một doanh nghiệp chuyên kinh doanh ô tô nhập khẩu và ô
tô lắp ráp trong nước, công ty TNHH Thiên Ngọc An đã đạt được nhiều thành công bêncạnh đó là không ít những thách thức Tính từ thời điểm năm 2006 đến nay, doanhnghiệp đã đạt được những thành công nhất định trong hoạt động thương mại nhằm nângcao doanh số bán hàng và mở rộng thị trường, doanh thu và lợi nhuận đạt mức cao nhấttrong 2 năm 2007 và 2008 do hiệu quả từ chính sách khuyến khích thương mại của chínhphủ Tuy nhiên, mức tăng trưởng về doanh thu và lợi nhuận lại không đồng đều giữa cácnăm, năm 2009 và 2010 lợi nhuận và doanh thu đều sụt giảm do chính sách kích cầugiảm 50% thuế VAT và phí trước bạ của chính phủ chấm dứt cùng với đó là những khókhăn trong việc mở rộng thị phần, huy động nguồn tài chính và công tác điều tra nghiêncứu thị trường sản phẩm Vì vậy, việc nghiên cứu để tìm ra giải pháp nhằm phát triểnthương mại (PTTM) mặt hàng ô tô cho các doanh nghiệp kinh doanh ô tô nói chung vàcông ty TNHH Thiên Ngọc An nói riêng trở nên hết sức cấp thiết trong giai đoạn tới
1.2 Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài
Xuất phát từ tình hình thực tế hoạt động kinh doanh và nhằm thực hiện mục tiêuchiến lược để đẩy mạnh tiêu thụ, cải thiện doanh thu và mở rộng thị phần của công tyTNHH Thiên Ngọc An thì điều quan trọng là cần phải có những giải pháp đổi mới, hoànthiện trên nhiều lĩnh vực, trong đó không thể không tính đến các giải pháp thị trường
Chính vì vậy em đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: Giải pháp thị trường nhằm phát triển
thương mại sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội (lấy công ty TNHH Thiên Ngọc An làm đơn vị nghiên cứu) làm đề tài cho luận văn tốt nghiệp của mình.
Đề tài tập trung nghiên cứu nhằm trả lời cho những câu hỏi về mặt lý luận như:Bản chất của PTTM sản phẩm ô tô? Chỉ tiêu nào cho phép đánh giá PTTM mặt hàng ôtô? Những nhân tố nào ảnh hưởng đến PTTM sản phẩm này? Tiếp theo là tìm câu trả lờicho các câu hỏi về mặt thực tiễn như: Thực trạng PTTM sản phẩm ô tô của các doanhnghiệp kinh doanh ô tô nói chung và công ty TNHH Thiên Ngọc An nói riêng trên địabàn Hà Nội hiện nay như thế nào? Giải pháp gì cho PTTM mặt hàng này trong giai đoạnhiện nay?
Trang 91.3 Các mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Về mặt lý luận: Hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến PTTM sản phẩm
ô tô, từ đó tạo nền tảng, cơ sở cho việc phân tích, đánh giá thực trạng PTTM sản phẩm ô
tô trên địa bàn Hà Nội
Về mặt thực tiễn: Tiến hành khảo sát, điều tra, đánh giá thực trạng PTTM sảnphẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn Hà Nội, nêu rõ những hoạtđộng liên quan đến nghiên cứu phát triển thị trường mà công ty đang áp dụng Bên cạnh
đó cần chỉ ra được những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân dẫn đến những hạn chế đó đểxác định đúng đắn vấn đề trọng tâm của thị trường cần giải quyết để PTTM sản phẩm ô
tô Cuối cùng là việc đề xuất một số giải pháp thị trường, kiến nghị nhằm PTTM sảnphẩm ô tô cho các doanh nghiệp kinh doanh ô tô nói chung đồng thời chỉ rõ những giảipháp mang tính cấp thiết và lâu dài cho bản thân công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địabàn Hà Nội
1.4 Phạm vi nghiên cứu
Phản ánh PTTM sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội là một vấn đề bao hàm rấtnhiều các chỉ tiêu khác nhau Tuy nhiên, để phù hợp với điều kiện về thời gian, kinh phí,mục tiêu nghiên cứu cũng như năng lực của bản thân nên việc nghiên cứu đề tài này đượcgiới hạn ở phạm vi như sau:
+ Đề tài tập trung nghiên cứu hoạt động PTTM của công ty trên địa bàn Hà Nội,trong đó tập trung chủ yếu ở 10 quận nội thành Hà Nội ( Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa,Hai Bà Trưng, Cầu Giấy, Tây Hồ, Hoàng Mai, Thanh Xuân, Long Biên và Hà Đông),
Trang 10ngoài ra có nghiên cứu thêm một số huyện như Từ Liêm, Gia Lâm, Mê Linh, ThườngTín…
+ Nghiên cứu chủ yếu tập trung vào một số sản phẩm ô tô Toyota (Innova) vàHonda (Civic, CR-V) nhập khẩu từ Nhật Bản và sản xuất lắp ráp trong nước
Về thời gian: Khảo sát và phân tích thực trạng PTTM sản phẩm ô tô trên địa bàn
Hà Nội của công ty TNHH Thiên Ngọc An từ năm 2005 đến 2010 đồng thời đưa ra giảipháp cho 5 năm tiếp theo từ 2011 đến 2015
1.5 Kết cấu luận văn tốt nghiệp
Ngoài các phần tóm lược, lời cảm ơn, mục lục, danh mục bảng biểu, sơ đồ, danhmục từ viết tắt, tài liệu tham khảo và phụ lục; luận văn có kết cấu gồm 4 chương như sau:
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu giải pháp thị trường nhằm PTTM sản phẩm ô tô.Chương 2: Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về giải pháp thị trường nhằmPTTM sản phẩm ô tô
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và kết quả phân tích hoạt động PTTM sảnphẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn Hà Nội trong giai đoạn hiệnnay
Chương 4: Các kết luận và đề xuất giải pháp thị trường nhằm PTTM sản phẩm ô
tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn Hà Nội
Trang 11CHƯƠNG 2: TÓM LƯỢC MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PTTM SẢN PHẨM Ô TÔ
TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI 2.1 Một số định nghĩa và khái niệm cơ bản
2.1.1 Khái quát về sản phẩm ô tô
Ô tô là sản phẩm của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật thế giới cuối thế kỉ thứ 19
Ô tô do nhiều chi tiết hợp thành, trạng thái kĩ thuật của ô tô có liên quan mật thiết đếnchất lượng lắp ghép giữa các chi tiết Ở Việt Nam hiện nay, ô tô là phương tiện chủ yếulàm cho mạng lưới đường bộ trở thành những huyết mạch nối liền các địa bàn, thành thị,nông thôn, miền núi và biên giới xa xôi cách trở
Về bản chất: ô tô (xe hơi) là một loại phương tiện giao thông chạy bằng 4 bánh cóchở theo động cơ của chính nó
Về cấu trúc: đa số các xe hơi 4 bánh trở lên đều sử dụng động cơ đốt trong để tiêuthụ nhiên liệu như xăng, dầu diesel, các nhiên liệu hóa thạch hay nhiên liệu sinh họckhác Một số xe hơi thì sử dụng động cơ điện hoặc kết hợp giữa động cơ điện và động cơđốt trong với nguồn điện lấy chủ yếu từ máy phát điện, ắc quy hoặc pin nhiên liệu Các
xe hơi sử dụng động cơ đốt trong thường có thêm các hệ thống nhiên liệu, hệ thống khởiđộng, hệ thống phát điện Xe hơi hiện đại còn có hệ thống dẫn lái, hệ thống giảm xóc, hệthống điều hòa không khí, túi khí, hệ thống chống bó phanh …
Các bộ phận chính của ô tô bao gồm: động cơ, hệ thống truyền lực, phanh, bánh
xe và xăm xe, hệ thống lái, hệ thống treo, khung xe, thiết bị nội thất, thiết bị ngoại thất và
hệ thống điện ô tô
Có hai cách phân loại xe hơi chủ yếu là phân loại theo năng lượng chuyển động(động cơ xăng, động cơ diesel, động cơ lai – hybird, động cơ lai loại tế bào nhiên liệu) vàphân loại theo phương pháp dẫn động (FF - động cơ đặt trước, cầu trước chủ đông; FR -động cơ đặt trước, cầu sau chủ động; MR – động cơ đặt giữa, cầu sau chủ động; 4WD –bốn bánh chủ động)
Chiếc xe hơi đầu tiên chạy bằng động cơ xăng được Karl Benz phát minh ra ở Đứcnăm 1885 Và kể từ đó đến nay xe hơi không ngừng được cải tiến về mẫu mã và chấtlượng, đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của con người và trở thành một loại phươngtiện giao thông chủ yếu trong xã hội hiện đại Có thể kể tên một số loại xe hơi hiện naynhư: Mercedes, BMW, Audi, Ford, Toyota, Nissan, Hyundai, Honda, Kia, Mitsubishi,Suzuki, Porsche, Chevrolet …
Trang 122.1.2 Phát triển thương mại sản phẩm ô tô.
Phát triển thương mại là tất cả các hoạt động của con người tác động theo hướng
tích cực đến lĩnh vực thương mại (mua bán sản phẩm, dịch vụ và các hoạt động hỗ trợthúc đẩy quá trình mua bán sản phẩm dịch vụ) làm cho lĩnh vực này ngày càng mở rộng
về quy mô, tăng lên về chất lượng, nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững
Phát triển thương mại sản phẩm ô tô là một quá trình bao gồm sự mở rộng về
quy mô, tốc độ tăng trưởng tiêu thụ sản phẩm ô tô một cách ổn định và bền vững gắn liềnvới việc chuyển dịch cơ cấu các loại ô tô và cơ cấu thị trường tiêu thụ sản phẩm này mộtcách hợp lý nhằm không ngừng nâng cao hiệu quả thương mại sản phẩm ô tô, đáp ứnghài hòa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội – môi trường, tối đa hóa lợi ích của kháchhàng và hướng tới PTTM một cách bền vững
Như vậy có thể hiểu khái niệm “phát triển thương mại sản phẩm ô tô” qua những
khía cạnh cụ thể sau:
Thứ nhất: PTTM sản phẩm ô tô là sự mở rộng về quy mô tức là làm cho lĩnh vực
thương mại có sự gia tăng sản lượng ô tô tiêu thụ qua đó nâng cao doanh thu bán hàng và
mở rộng thị phần của doanh nghiệp trên thị trường Đây chính là khâu tạo đà cho sảnphẩm ô tô bán được nhiều hơn, tái sử dụng vốn đầu tư, rút ngắn thời gian lưu thông làyếu tố cốt lõi để tăng doanh thu tiêu thụ sản phẩm
Thứ hai: PTTM sản phẩm ô tô phải gắn liền với nâng cao chất lượng thương mại
mặt hàng này khi cung cấp ra thị trường như sự chuyển dịch cơ cấu sản phẩm ô tô theohướng gia tăng các sản phẩm chất lượng tốt, khắc phục nhược điểm còn tồn tại trong sảnphẩm, đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng sản phẩm theo doanh thu
Thứ ba: PTTM sản phẩm ô tô là gắn liền với việc nâng cao hiệu quả hoạt động
thương mại Hoạt động thương mại sản phẩm ô tô chỉ có hiệu quả cao khi nó nâng caođược hiệu quả sử dụng vốn, lao động, tối thiểu hóa được chi phí sản xuất kinh doanh vàtối đa hóa lợi nhuận Đó cũng chính là sự phản ánh trình độ sử dụng tổng hợp các nguồnlực của công ty trong hoạt động trao đổi, mua bán và cung ứng sản phẩm để thu lại lợi íchcao nhất với số vốn bỏ ra thấp nhất
Cuối cùng: PTTM sản phẩm ô tô phải hướng đến tính bền vững Nghĩa là PTTM
sản phẩm ô tô phải hài hòa với các mục tiêu kinh tế - xã hội – môi trường và không làmảnh hưởng đến sự phát triển của các thế hệ kế tiếp trong tương lai Mục đích của PTTMmặt hàng này không chỉ thể hiện ở vị thế của sản phẩm mà công ty cung cấp ra thị
Trang 13trường, mức độ hấp dẫn khách hàng, sự không ngừng mở rộng thị phần mà còn thể hiện ở
sự đóng góp tích cực của nó trong việc đảm bảo hài hòa các mối quan hệ lợi ích trongphát triển giữa hiện tại và tương lai, giữa tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội, cảithiện đời sống nhân dân thông qua giải quyết việc làm cho người dân và tăng thu chongân sách nhà nước
2.1.3 Thị trường với phát triển thương mại sản phẩm ô tô
Thị trường đóng một vai trò rất lớn đối với PTTM sản phẩm ô tô Thị trường là yếu tốquyết định sự sống còn đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Thị trườngtác động và chi phối mọi khâu của quá trình sản xuất kinh doanh, thị trường càng mở rộng vàphát triển thì lượng ô tô tiêu thụ được càng nhiều và khả năng PTTM sản phẩm ô tô củadoanh nghiệp càng cao và ngược lại Thị trường điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa vìthế mỗi doanh nghiệp, trên cơ sở nhận biết nhu cầu thị trường và khả năng của mình để đề rachiến lược, kế hoạch và phương án kinh doanh hợp lý nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu củakhách hàng, từ đó góp phần PTTM sản phẩm này Ngoài ra, thị trường còn phản ánh thế vàlực của doanh nghiệp Thị trường mà doanh nghiệp chinh phục được càng lớn thì chứng tỏkhả năng thu hút khách hàng càng mạnh, tiêu thụ sản phẩm ô tô trở nên thuận lợi hơn dẫnđến doanh thu và lợi nhuận cao hơn tạo điều kiện cho mở rộng thị trường và đa dạng hóa sảnphẩm kinh doanh Đây chính là khía cạnh PTTM sản phẩm ô tô về cả quy mô, chất lượng vàhiệu quả hướng tới tính ổn định, bền vững
Các chính sách PTTM mặt hàng ô tô chủ yếu như lựa chọn và phát triển lợi thếcủa sản phẩm, khai thác và sử dụng các nguồn lực, tiếp cận thị trường và xác lập hệ thốngphân phối, khuyếch trương sản phẩm, hậu mãi, các chính sách thuế và chính sách đầu tưnghiên cứu thị trường, hoàn thiện mạng lưới phân phối … Các chính sách này đòi hỏimỗi doanh nghiệp cần nắm bắt được cụ thể hoạt động sản xuất kinh doanh của mình, trên
cơ sở căn cứ vào nhu cầu thị trường và khả năng của doanh nghiệp thực hiện kết hợp cácchính sách trên một cách có hiệu quả nhất phù hợp với từng khu vực thị trường và từngthời kì khác nhau
2.2 Một số lý thuyết về phát triển thương mại sản phẩm ô tô
2.2.1 Các chỉ tiêu phản ánh sự phát triển thương mại sản phẩm ô tô
2.2.1.1 Quy mô thương mại về sản phẩm ô tô
Chỉ tiêu quy mô thương mại về sản phẩm ô tô chính là tổng giá trị của sản phẩm ô
tô do quá trình lưu thông đem lại trong một khoảng thời gian xác định Nó được biểu hiện
Trang 14bởi số lượng sản phẩm ô tô được tiêu thụ, doanh thu và thị phần của doanh nghiệp so vớicác đối thủ cạnh tranh.
+ Số lượng sản phẩm ô tô được tiêu thụ chính là sự phản ánh quy mô thương mạicủa công ty Khi có sự gia tăng của các yếu tố đầu vào như mặt bằng kinh doanh, máymóc thiết bị, vốn, nhân lực, kĩ thuật … thì sẽ là điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đểgia tăng số lượng sản phẩm ô tô tiêu thụ Và ngược lại, muốn đẩy mạnh hiệu quả các giaodịch mua bán sản phẩm ô tô trên thị trường thì một yếu tố quan trọng là phải thay đổiquy mô thương mại cả về chiều rộng và chiều sâu
+ Doanh thu tiêu thụ sản phẩm ô tô là chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt động kinhdoanh và quy mô thương mại của doanh nghiệp Đây là một chỉ tiêu tổng quát phản ánhlượng tiền mà doanh nghiệp thu được từ việc kinh doanh mặt hàng này trên thị trườngtrong một khoảng thời gian xác định Trong kinh tế học, doanh thu bán hàng thường đượcxác định bằng tích số giữa giá bán và sản lượng
Doanh thu: TR = P x Q
Trong đó: TR: doanh thu bán hàng
P: giá bán của 1 sản phẩm ô tô
Q: số lượng ô tô được bán ra
+ Ngoài hai nhân tố trên, quy mô thương mại sản phẩm ô tô còn được phản ánhbởi tỷ lệ thị trường mà doanh nghiệp chiếm lĩnh hay thị phần của doanh nghiệp Trênthực tế, doanh nghiệp nào càng thâm nhập và chiếm lĩnh được nhiều thị phần thì càng thểhiện được sức mạnh chi phối thị trường tiêu thụ Có hai khái niệm: thị phần tuyệt đối vàthị phần tương đối
Thị phần tuyệt đối là tỷ lệ giữa doanh thu của doanh nghiệp (TR DN) so với doanhthu của toàn ngành hiện có trên thị trường (TR) về sản phẩm ô tô trong một khoảng thời
gian xác định Công thức tính: Thị phần tuyệt đối = TR DN
Dựa trên hai khái niệm này có thể nhận biết được tỷ lệ phần doanh thu của doanh
Trang 15nhiêu lần so với các đối thủ cạnh tranh nhất Từ đó giúp doanh nghiệp đề xuất đượcnhững kế hoạch mở rộng thị phần cho phù hợp.
Như vây, khi quy mô thương mại được mở rộng sẽ tạo điều kiện để tăng số lượnghàng hóa luân chuyển, tăng tốc độ tiêu thụ sản phẩm ô tô, đảm bảo được mức doanh thu
dự kiến đồng thời đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu và khai thác thị trường sản phẩm nhằm
mở rộng hơn nữa thị phần của doanh nghiệp trong tương lai
2.2.1.2 Chất lượng thương mại sản phẩm ô tô
Chất lượng thương mại sản phẩm ô tô là một trong những chỉ tiêu đánh giá sự pháttriển thương mại sản phẩm này của doanh nghiệp Nó được hiểu trên hai khía cạnh là tốc
độ phát triển và chuyển dịch trong cơ cấu sản phẩm ô tô
+ Tốc độ phát triển sản phẩm ô tô là chỉ tiêu quan trọng đánh giá chất lượng pháttriển thương mại sản phẩm này Nếu tốc độ phát triển cao và ổn định qua các năm sẽ tạođiều kiện thuận lợi để phát triển hơn nữa tiềm năng ngành ô tô trong tương lai Ngược lại,nếu tốc độ phát triển cao nhưng không ổn định hoặc tốc độ phát triển thấp sẽ là biểu hiệncủa sự PTTM sản phẩm ô tô chưa thực sự bền vững và hiệu quả
Tốc độ phát triển sản phẩm ô tô được thể hiện thông qua tốc độ tăng trưởng nămsau so với năm trước tính theo doanh thu hoặc tốc độ tăng trưởng bình quân
Công thức tính tốc độ tăng trưởng sản phẩm ô tô năm (n+1) so với năm n tính theodoanh thu là:
Q là số lượng ô tô được tiêu thụ của công ty trong năm (n+1)
Công thức tính tốc độ tăng trưởng bình quân sản phẩm ô tô theo doanh thu:
Trang 16Thông qua hai công thức này, doanh nghiệp có thể so sánh được tốc tăng trưởngsản phẩm ô tô theo doanh thu của năm thực hiện với năm kế hoạch nhằm đánh giá chínhxác sản phẩm ô tô của doanh nghiệp mình có phát triển ổn định hay không để đề ra cácchiến lược hợp lý Bên cạnh đó tốc độ tăng trưởng bình quân sản phẩm ô tô cũng chothấy khi doanh nghiệp bỏ ra một đơn vị vốn để kinh doanh sản phẩm ô tô thì đóng góptrung bình là bao nhiêu phần trăm cho tăng trưởng chung của toàn ngành.
+ Chuyển dịch cơ cấu sản phẩm ô tô là chuyển dịch trên một số khía cạnh như cơcấu sản phẩm, cơ cấu thị trường sản phẩm và cơ cấu khách hàng tiêu dùng Chuyển dịch
cơ cấu sản phẩm ô tô theo hướng chú trọng kinh doanh các sản phẩm ô tô chủ lực có ưuthế hơn trên thị trường, chuyển dịch cơ cấu thị trường sản phẩm theo hướng mở rộng cácđại lý bán hàng ra các thị trường tiềm năng, khoanh vùng các khu vực có nhu cầu cao về
ô tô, có mặt bằng thuận lợi gắn liền với nhiều đô thị hiện đại Ngoài ra chuyển dịch cơcấu khách hàng tiêu dùng là việc xác định tập khách hàng chủ lực, khách hàng tiềm năng
ở các thị trường khác nhau để phát huy những lợi thế sẵn có đồng thời khắc phục nhữnghạn chế còn tồn tại
2.2.1.3 Hiệu quả thương mại sản phẩm ô tô
Hiệu quả thương mại là phạm trù kinh tế phản ánh mối quan hệ so sánh giữa kếtquả đạt được theo mục tiêu với chi phí bỏ ra hay nguồn lực sử dụng để đạt được kết quả
đó Thể hiện bằng công thức: H = K/C
Trong đó H: hiệu quả thương mại
K: kết quả đạt được theo mục tiêu
C: chi phí bỏ ra hoặc nguồn lực sử dụng
+ Xét trên cấp độ vĩ mô, hiệu quả thương mại sản phẩm ô tô được biểu hiện bằngkhả năng đóng góp vào GDP quốc gia, khả năng thu hút lao động và việc làm, mức độhạn chế gia tăng thất nghiệp Thông qua hoạt động kinh doanh sản phẩm ô tô trên thịtrường, doanh nghiệp đã tạo ra giá trị gia tăng trong thương mại, một phần trong số đódùng để trả lương cho công nhân và nộp thuế cho nhà nước Tiền lương và thuế màdoanh nghiệp phải trả đã góp phần hình thành nên nguồn thu nhập cho ngân sách quốcgia Cũng thông qua hoạt động kinh doanh này mà thu hút được lao động, giải quyếtđược vấn đề việc làm, giúp giảm thiểu tỷ lệ thất nghiệp hàng năm
Trang 17+ Xét trên cấp độ doanh nghiệp, hiệu quả thương mại được xác định dựa vào hiệuquả sử dụng các nguồn lực thương mại, lợi nhuận mà doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm
ô tô đạt được so với các chi phí về vốn và lao động …
Để PTTM sản phẩm ô tô đòi hỏi các doanh nghiệp phải biết kết hợp sử dụng cácnguồn lực bên trong và bên ngoài một cách hợp lý để đem lại hiệu quả tối ưu nhất Có thể
kể đến một số nguồn lực như: cơ sở vật chất, vốn kinh doanh, nhân lực, kinh nghiệm,thương hiệu và hình ảnh của doanh nghiệp… Để tận dụng hết được những thế mạnh củamỗi nguồn lực đã khó nhưng để kết hợp các nguồn lực này nhằm PTTM sản phẩm này lạicàng khó hơn Vì thế mỗi doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp thương mại sản phẩm
ô tô nói riêng cần linh hoạt và sáng tạo trong tất cả các khâu, quy trình, bộ phận của hoạtđộng kinh doanh để sử dụng các nguồn lực một cách hiệu quả nhất
Mục tiêu của mọi hoạt động kinh doanh suy cho cùng đều là lợi nhuận Lợi nhuậnkinh doanh ô tô chính là phần tài sản mà doanh nghiệp thu được sau khi đã trừ đi tất cảcác chi phí liên quan Lợi nhuận kinh doanh càng lớn thì các doanh nghiệp kinh doanh ô
tô càng có lợi Công thức tính: lợi nhuận () = TR- TC Trong đó TR là tổng doanh thu,
TC là tổng chi phí
Công thức tính: tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu = LN 100
M Trong đó: LN làtổng lợi nhuận mà doanh nghiệp kinh doanh ô tô đạt được trong kì (lợi nhuận trước thuế),
M là doanh thu thuần của doanh nghiệp
Đây là chỉ tiêu phản ánh trong một thời kì nhất định, doanh nghiệp thương mạikinh doanh sản phẩm ô tô thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận trên một đồng doanh thubán hàng thuần Chỉ tiêu này càng lớn thì hiệu quả thương mại của doanh nghiệp càngcao
2.2.1.4 Sự hài hòa giữa các mục tiêu kinh tế - xã hội – môi trường
Như trên đã phân tích, PTTM sản phẩm ô tô phải hướng đến tính bền vững đồngthời ở ba lĩnh vực: kinh tế, xã hội và môi trường Trước hết, PTTM sản phẩm ô tô gópphần tạo việc làm cho người lao động, giúp họ tiếp cận được những sản phẩm cơ khí hiệnđại, thỏa mãn nhu cầu về phương tiện giao thông hàng ngày, giúp tiết kiệm thời gian,nâng cao năng suất lao động đồng thời phát triển nếp sống văn minh đô thị Bên cạnh đó,PTTM sản phẩm ô tô đã và đang gắn liền với việc xây dựng một xã hội dân chủ, côngbằng, con người được hưởng ngày càng nhiều những lợi ích từ khoa học công nghệ Và ô
tô là một phát minh đáp ứng tốt nhu cầu di chuyển của con người trong hiện tại và tương
Trang 18lai Tuy nhiên, PTTM sản phẩm ô tô cũng nảy sinh một số vấn đề tiêu cực cho môitrường như ô nhiễm khí thải, tiếng ồn động cơ vì thế cần có sự cải tiến hơn nữa về sảnphẩm này theo hướng sử dụng nguồn nhiên liệu sạch, giảm bớt tiếng ồn, thân thiện hơnvới môi trường sống của con người trong tương lai để đảm bảo yêu cầu PTTM sản phẩmnày một cách bền vững.
2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại sản phẩm ô tô.
2.2.2.1 Các nhân tố vi mô ảnh hưởng đến phát triển thương mại sản phẩm ôtô
a Nguồn lực của doanh nghiệp
Nguồn lực của doanh nghiệp trước hết là nguồn tài chính Nó bao gồm tiền tệ vàcác dạng khác như cổ phiếu, trái phiếu … Đây là một nhân tố quan trọng ảnh hưởng trựctiếp đến sự sống còn của doanh nghiệp Một doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm ô tô sởhữu tiềm lực tài chính vững mạnh sẽ chủ động hơn trong các quyết định kinh doanh, dễnắm bắt thời cơ “mua may bán đắt”, đẩy nhanh tiến độ tiêu thụ sản phẩm, giảm thiểuđược những rủi ro tài chính, có điều kiện để chi cho quảng cáo và dịch vụ chăm sóckhách hàng nhiều hơn Nhờ đó mà hiệu quả kinh doanh sẽ cao hơn rất nhiều so với nhữngdoanh nghiệp ô tô sở hữu nguồn tài chính eo hẹp, phải phụ thuộc nhiều vào các nguồnvốn vay
Nguồn lực thứ hai cũng quan trọng không kém: nguồn nhân lực Đây là một nguồnlực giữ vị trí trung tâm, là chủ thể của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh Thiếu conngười, tất cả các nguồn lực khác tồn tại đều vô giá trị Con người vừa đảm nhiệm côngviệc kinh doanh vừa đóng vai trò quản lý tất cả các nguồn lực khác một cách tối ưu nhất
mà không một loại máy móc nào có thể thay thế được Nguồn nhân lực tốt, đáp ứng đượcnhu cầu công việc đa dạng và không ngừng hoàn thiện để phù hợp với xu thế mới sẽ làđộng lực cho phát triển kinh tế đất nước nói chung và phát triển thương mại của doanhnghiệp kinh doanh ô tô nói riêng
Sau nguồn tài chính và nguồn nhân lực thì vị trí của khoa học công nghệ rất đángđược chú trọng trong giai đoạn phát triển mới Khoa học công nghệ không những phảnánh trình độ phát triển của doanh nghiệp sản xuất mà còn đặc biệt quan trọng đối với cácdoanh nghiệp thương mại, trong đó có doanh nghiệp kinh doanh ô tô Nhờ hiểu biết vềkhoa học công nghệ mà con người tiếp cận được với những nguồn thông tin về các loạisản phẩm ô tô trên thế giới, nắm vững được các thông số kĩ thuật, cách thức vận hànhmáy, quy cách bảo trì bảo dưỡng động cơ để phục vụ cho quá trình tiếp thị, quảng cáo
Trang 19sản phẩm mới, đảm bảo dịch vụ chăm sóc khách hàng một cách tốt nhất nhằm hướng tớinâng cao hiệu quả thương mại.
b Thị trường của doanh nghiệp
Thị trường của doanh nghiệp bao gồm cung, cầu và cạnh tranh Đối với doanhnghiệp kinh doanh ô tô, mỗi một khía cạnh trên đều có những ảnh hưởng nhất định đếnhoạt động phát triển thương mại
Cầu thị trường ô tô là lượng sản phẩm ô tô mà người mua muốn mua ở một mứcgiá nhất định Giả định các yếu tố khác không đổi, cầu thị trường ô tô sẽ phụ thuộc vàogiá ô tô trên thị trường Giá tăng, cầu giảm và ngược lại Ngoài ra, những yếu tố khác cóthể tác động đến cầu thị trường ô tô như: thu nhập (tỷ lệ thuận với cầu), trào lưu, thị hiếuhay kì vọng về giá bán của khách hàng có thể làm tăng hoặc giảm lượng cầu về ô tô, giá
cả của các hàng hóa có liên quan đến ô tô (giá của hàng hóa bổ sung như xăng, dầu sẽ tỷ
lệ nghịch với lượng cầu ô tô còn giá của các hàng hóa thay thế như xe máy lại tỷ lệ thuậnvới lượng cầu về sản phẩm này)
Cung thị trường ô tô là lượng sản phẩm ô tô mà người bán muốn bán ở một mứcgiá nhất định Cũng giống như cầu, cung thi trường ô tô cũng phụ thuộc vào giá cả ô tôkhi cố định các yếu tố khác Nhưng cung tỷ lệ thuận với giá ô tô, giá ô tô tăng lên thìcung tăng và ngược lại, giá ô tô giảm cung cũng giảm Các yếu tố ngoài giá ảnh hưởngđến cung thị trường ô tô đó là các yếu tố đầu vào cho sản xuất và công nghệ sản xuất,năng lực sản xuất của doanh nghiệp và sự điều tiết của chính phủ
Yếu tố cuối cùng ảnh hưởng đến thị trường ô tô đó là sự cạnh tranh giữa cácdoanh nghiệp cùng kinh doanh loại sản phẩm này Mục tiêu cạnh tranh giữa các doanhnghiệp trên không ngoài việc chiếm lĩnh thị phần và nâng cao lợi nhuận Trong cơ chế thịtrường sôi động như hiện nay, cạnh tranh là điều tất yếu để khẳng định vị thế và sứcmạnh của mỗi doanh nghiệp, giúp giữ lại những doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả vàđào thải những doanh nghiệp làm ăn thua lỗ đồng thời góp phần đẩy mạnh hoạt động cảitiến kinh doanh
2.2.2.2 Các nhân tố vĩ mô ảnh hưởng đến phát triển thương mại sản phẩm ôtô
a Kinh tế
Những yếu tố kinh tế bao gồm tổng thu nhập quốc dân (GDP), tổng sản phẩmquốc nội (GNP), mức thu nhập bình quân đầu người, chính sách tài chính, lãi suất ngânhàng, tình trạng lạm phát… là những nhân tố cơ bản không những ảnh hưởng đến phát
Trang 20triển thương mại sản phẩm ô tô mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế, xã hội của cảmột đất nước Cụ thể như nếu một nền kinh tế có mức GDP, GNP hay thu nhập bìnhquân đầu người thấp thì để phát triển thương mại sản phẩm ô tô với giá cao sẽ một vấn đềkhó khăn Trong khi đó, một nước có GDP hay thu nhập bình quân đầu người cao sẽ cósức mua lớn hơn do nhu cầu của họ cao hơn và vì thế phát triển thương mại ô tô cũng dễdàng hơn rất nhiều Ngoài ra yếu tố lãi suất ngân hàng và lạm phát cũng gây ảnh hưởngkhông nhỏ đến PTTM Lãi suất cao sẽ làm giảm bớt tiêu dùng hàng hóa của người dândẫn tới sức mua giảm và tương tự lạm phát cao cũng làm thay đổi cơ cấu chi tiêu theohướng giảm nhu cầu tiêu dùng Tất cả những điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hoạtđộng kinh doanh của doanh nghiệp.
b Xã hội
Bên cạnh yếu tố kinh tế thì các vấn đề xã hội như dân số, văn hóa, tôn giáo, phongtục tập quán cũng đều có những tác động nhất định tới phương thức mua bán và thói quentiêu dùng Quy mô dân số ảnh hưởng đến lượng cầu tiêu thụ sản phẩm; trình độ dân trícàng cao thì càng có điều kiện tiếp cận với những sản phẩm công nghệ mới; những nétvăn hóa, phong tục tập quán đặc trưng sẽ hình thành nên những nhóm khách hàng vớinhững nhu cầu hoàn toàn khác nhau đối với sản phẩm ô tô trên thị trường…
c Chính sách của nhà nước
Chính sách của nhà nước ảnh hưởng và chi phối mọi hoạt động kinh tế, văn hóa,
xã hội của một quốc gia với những mức độ khác nhau Riêng đối với lĩnh vực thươngmại, ta cũng thấy được những tác động nhất định như: các chính sách hỗ trợ về vốn, côngnghệ cho người sản xuất và người tiêu dùng; các chính sách xúc tiến thương mại, khuyếnkhích đầu tư mở rộng thị trường; chính sách khuyến khích xuất khẩu là điều kiện thuậnlợi cho nhiều doanh nghiệp kinh doanh ô tô trên thị trường Tuy nhiên, do những biếnđộng kinh tế khó lường những năm gần đây nên một số chính sách mà chính phủ đưa ra
có thể chưa thực sự hợp lý hoặc thay đổi quá nhanh chóng khiến nhiều doanh nghiệp lâmvào tình trạng sụt giảm khá lớn sản lượng ô tô tiêu thụ Ví dụ, hiện nay Việt Nam đangthắt chặt chính sách tài khóa, chính phủ quyết định giảm bớt mua xe công trong khi lượngkhách hàng tiêu thụ sản phẩm ô tô ở khu vực nhà nước lại chiếm tỷ trọng lớn hay chínhsách thuế trước bạ và thuế tiêu thụ đặc biệt tăng cũng làm ảnh hưởng không nhỏ đếnlượng tiêu thụ ô tô trong vài năm gần đây
2.2.3 Vai trò của phát triển thương mại sản phẩm ô tô
Trang 21PTTM sản phẩm ô tô có vai trò to lớn đối với người tiêu dùng, với bản thân doanhnghiệp và với nền kinh tế - xã hội của đất nước.
Với người tiêu dùng, họ sẽ mua được những sản phẩm tốt, giá cả cạnh tranh, đượcbảo đảm về bảo hành, bảo dưỡng và được hưởng nhiều ưu đãi Qua đó cho thấy, pháttriển thương mại sản phẩm ô tô làm gia tăng lợi ích của người tiêu dùng
Với bản thân doanh nghiệp, họ khẳng định được vị thế và uy tín trên thị trường,tiết kiệm được chi phí kinh doanh, tối đa hóa lợi nhuận, tăng cường các mối quan hệ vớinhiều đối tác khác nhau, thu hút và thỏa mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu của khách hàng,thúc đẩy quá trình tái sản xuất và góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội của đấtnước
Còn đối với kinh tế - xã hội, PTTM sản phẩm ô tô sẽ đảm bảo cho cân đối cungcầu thị trường, cung cấp tốt hơn các phương tiện vận tải hiện đại và trở thành một độnglực tăng trưởng của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam
2.3 Tổng quan tình hình khách thể nghiên cứu của những công trình trước
Một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài như sau:
Tác giả Phạm Thu Giang (2001) với “Các giải pháp marketing nhằm đẩy mạnhhoạt động tiêu thụ sản phẩm tại Công ty sản xuất ô tô DAIHATSU- VIETINDO” - Luậnvăn tốt nghiệp, Đại học Thương Mại.Tác giả nghiên cứu về khái niệm, đặc điểm, vai tròcủa đẩy mạnh tiêu thụ Thông qua nghiên cứu về thực trạng hoạt động kinh doanh củacông ty, tác giả đưa ra giải pháp marketing để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm cho công ty
Tác giả Trần Thanh Hà (2001) với đề tài “Thị trường ô tô nước ta, thực trạng vàgiải pháp để phát triển thị trường này trong thời gian tới”- Luận văn tốt nghiệp, Đại HọcKinh Tế Quốc Dân Trong khuôn khổ bài viết, tác giả chú trọng tìm hiểu tổng quan cácvấn đề về thị trường như khái niệm, các yếu tố cấu thành, chức năng và quy luật, vị trí vàvai trò của thị trường, mô tả chi tiết công tác nghiên cứu thị trường, từ đó nêu lên thựctrạng của thị trường ô tô nước ta, thực trạng chính sách thương mại và đầu tư của các liêndoanh ô tô Việt Nam, cuối cùng là đề xuất một số giải pháp phát triển thị trường ô tônước ta trong giai đoạn tới
Tác giả Đỗ Mai Hòa (2003) với đề tài “Một số giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt độngtiêu thụ sản phẩm tại các liên doanh ô tô trong bối cảnh toàn cầu hóa”- Nghiên cứu điểmhình tại Xí Nghiệp Liên Doanh sản xuất ô tô Hòa Bình, khóa luận tốt nghiệp, Đại HọcNgoại Thương Nội dung chính tác giả đề cập là khái quát một số yếu tố về toàn cầu hóa
Trang 22và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, thực trạng ngành công nghiệp ô tô thế giới vàthị trường ô tô Việt Nam, phân tích khả năng đáp ứng thị trường, từ đó đưa ra giải phápthúc đẩy hoạt động tiêu thụ sản phẩm cho các doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp ô tô trongnước.
Tác giả Nguyễn Thị Hồng Hạnh (2009) với đề tài “Giải pháp đẩy mạnh bán theođơn đặt hàng sản phẩm ô tô của Nhà máy sản xuất ô tô 1-5 trên thị trường miền Bắc”-Luận văn tốt nghiệp, Đại học Thương Mại Ở đây, tác giả đi tìm hiểu các hình thức bánhàng, trong đó đi sâu vào hình thức bán theo đơn đặt hàng Sau khi tìm hiểu thực trạngviệc bán theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, tìm ra thành công và hạn chế, tác giả đưa
ra giải pháp để đẩy mạnh bán theo đơn đặt hàng cho doanh nghiệp
Tác giả Nguyễn Thị Minh Huyền (2009) với đề tài “Hoàn thiện chính sách pháttriển ngành kinh doanh ô tô dân dụng ở Việt Nam giai đoạn hiện nay” - Luận văn thạc sỹkinh tế, Đại Học Thương Mại, đã tìm hiểu chung về thực trạng các chính sách phát triểnngành kinh doanh ô tô dân dụng như chính sách về thuế, thị trường, chính sách nguồnnhân lực… từ đó đưa ra kết luận và giải pháp để hoàn thiện chính sách đó
Qua quá trình nghiên cứu tìm hiểu về các để tài trên có thể thấy rằng mỗi khíacạnh nghiên cứu liên quan đến sản phẩm ô tô lại gắn liền với một giải pháp cụ thể nhưgiải pháp marketing, phát triển thị trường ô tô, thúc đẩy hoạt động tiêu thụ sản phẩm, giảipháp bán theo đơn đặt hàng và hoàn thiện chính sách phát triển kinh doanh ô tô dân dụng.Phương pháp nghiên cứu chủ yếu của những đề tài trên là thu thập và phân tích dữ liệu sơcấp, thứ cấp (năm 2001 và 2003), ngoài ra có thêm sự kết hợp với điều tra và phỏng vấn(năm 2009) Hơn nữa, thời gian nghiên cứu của các đề tài năm 2001 và 2003 cách đây đãkhá lâu và hiện tại không còn phù hợp với xu thế phát triển mới Các đề tài nghiên cứunăm 2009 đã khắc phục được nhược điểm về thời gian nghiên cứu và phản ánh khá rõnét các vấn đề đặt ra trong bối cảnh kinh tế sau khủng hoảng
Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu về “giải pháp thị trường nhằm PTTMsản phẩm ô tô” trên ba khía cạnh chủ yếu về quy mô, chất lượng và hiệu quả thương mại.Luận văn tôi nghiên cứu là một đề tài mới, không chỉ bởi các khía cạnh PTTM trên đượcphân tích khá kĩ lưỡng trên cơ sở nghiên cứu thực trạng PTTM của công ty mà còn có sựtham chiếu dữ liệu của hai công ty khác để tăng thêm tính thiết thực cho đề tài Ngoài cácgiải pháp tổng thể nhằm PTTM sản phẩm ô tô, luận văn tập trung nhiều hơn vào các giảipháp thị trường như nghiên cứu và phát triển thị trường, đầu tư ngân sách cho hoạt động
Trang 23nghiên cứu đó và cách thức tổ chức nghiên cứu như thế nào để đảm bảo được tính hiệuquả Mặt khác, thời gian nghiên cứu bao quát được toàn bộ các diễn biến kinh tế trước,trong và sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu nên có thể nói đề tài nghiên cứu của tôi thực
sự là một công trình nghiên cứu mới
2.4 Phân định nội dung nghiên cứu
Đề tài: “Giải pháp thị trường nhằm phát triển thương mại sản phẩm ô tô trên địabàn Hà Nội (lấy công ty TNHH Thiên Ngọc An làm đơn vị nghiên cứu)” đã tập trung tìmhiểu về các vấn đề phát triển thương mại sản phẩm ô tô nhằm nâng cao hiệu quả kinhdoanh của công ty TNHH Thiên Ngọc An Đề tài được nghiên cứu trong bối cảnh nềnkinh tế có nhiều dấu hiệu phục hồi sau khủng hoảng 2008 và đất nước đang đối mặt vớirất nhiều thách thức mở cửa và hội nhập
Các nội dung được nghiên cứu và trình bày trong luận văn bao gồm:
+ Tổng quan một số khái niệm, lý thuyết cơ bản về PTTM, bản chất và vai trò củaphát triển thương mại sản phẩm ô tô cũng như các nhân tố ảnh hưởng Đây là cơ sở đểđánh giá thực trạng PTTM sản phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn
Hà Nội
+ Trên cơ sở những chỉ tiêu đưa ra ở chương 2, luận văn tiếp tục phân tích, đánhgiá thực trạng PTTM sản phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An nói riêng cũngnhư khái quát tình hình PTTM sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội nói chung
+ Sau khi chỉ ra được những hành công và hạn chế trong PTTM sản phẩm ô tôtrên địa bàn Hà Nội và tìm hiểu rõ nguyên nhân của những mặt hạn chế này gắn vớiphương hướng và mục tiêu PTTM của ngành, của công ty, luận văn trình bày một số giảipháp thị trường nhằm PTTM sản phẩm ô ô với hy vọng đóng góp những đề xuất thiếtthực, hợp lý để phát triển thị trường ô tô nước nhà
Trang 24CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN TÍCH
THỰC TRẠNG PTTM SẢN PHẨM Ô TÔ TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
CỦA CÔNG TY TNHH THIÊN NGỌC AN.
3.1 Phương pháp hệ nghiên cứu
3.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
Dữ liệu được coi là một mảng thông tin vô cùng quan trọng, là cơ sở và cũng lànền tảng cho mọi nghiên cứu khoa học Dữ liệu được chia làm hai loại gồm dữ liệu sơcấp và dữ liệu thứ cấp Dữ liệu sơ cấp là những dữ liệu chưa qua xử lý, được ngườinghiên cứu trực tiếp thu thập lần đầu từ các đơn vị của tổng thể nghiên cứu thông qua cáccuộc điều tra, thống kê Dữ liệu thứ cấp là những dữ liệu chưa xử lý hoặc đã xử lý, đượcngười nghiên cứu thu thập gián tiếp từ các đơn vị của tổng thể nghiên cứu Trong khuônkhổ bài viết, các dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua các phiếu điều tra, phỏng vấn cónội dung thuộc phạm vi nghiên cứu dành cho các đối tượng là nhà quản lý và nhân viêncông ty Các dữ liệu thứ cấp thì chủ yếu được thu thập từ báo cáo tài chính, kết quả hoạtđộng kinh doanh, tham khảo luận văn khóa trước hay các trang báo điện tử…
Việc thu thập dữ liệu là một giai đoạn có ý nghĩa quan trọng với quá trình nghiêncứu đề tài Thông qua hai nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp đã thu thập được, tôi mongmuốn bản thân và những độc giả khác có cái nhìn sâu sắc, đúng đắn và toàn diện về thựctrạng hoạt động kinh doanh ô tô của công ty để từ đó đề xuất các giải pháp hữu hiệunhằm PTTM sản phẩm này trên địa bàn Hà Nội trong thời gian tới
3.1.1.1 Phương pháp điều tra, phỏng vấn
Phương pháp điều tra là việc sử dụng một số những câu hỏi hoặc phiếu điều tra đã
có sẵn các phương án lựa chọn liên quan đến một chủ đề nhất định gửi tới đối tượng đượcđiều tra và ghi chép lại những thông tin phản hồi từ những đối tượng này để phân tích vàđánh giá chủ đề đó một cách khách quan
Phương pháp phỏng vấn là phương pháp dùng một hệ thống các câu hỏi bằngmiệng hoặc trên giấy tờ không có các phương án lựa chọn sẵn để người được phỏng vấntrả lời nhằm thu được các thông tin nói lên nhận thức hoặc thái độ của cá nhân họ đối vớimột sự kiện hoặc một chủ đề được hỏi
Trước khi tiến hành các phương pháp này, tôi đã lập một mẫu phiếu điều tra,phỏng vấn kết hợp thông qua các câu hỏi liên quan đến đề tài với mục đích khai thác triệt
Trang 25để nguồn thông tin từ người được điều tra, phỏng vấn nhằm phục vụ đắc lực cho quátrình nghiên cứu của mình
Căn cứ vào vấn đề nghiên cứu, tôi thiết kế phiếu điều tra, phỏng vấn bằng nhiều câuhỏi logic, hợp lý phục vụ cho đề tài, tránh gây khó chịu cho người được phỏng vấn như:đánh giá về quy mô và phương thức kinh doanh chủ yếu của công ty; những yếu tố nào cóvai trò quan trọng đến sự PTTM sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội; đánh giá về sự PTTMsản phẩm ô tô theo các chỉ tiêu quy mô, chất lượng và hiệu quả; mức độ ảnh hưởng của cácchính sách nhà nước đối với hoạt động PTTM sản phẩm này; những thuận lợi và khó khăntrong PTTM sản phẩm, các giải pháp chủ yếu của doanh nghiệp và của nhà nước để pháttriển…Tất cả đều được liệt kê bằng các mức độ hoặc các gợi ý cần thiết
Đối tượng được điều tra, phỏng vấn chủ yếu là cán bộ và công nhân viên trongcông ty TNHH Thiên Ngọc An Các phiếu điều tra, phỏng vấn khác được sử dụng làm dữliệu tham chiếu ở hai công ty là: công ty TNHH TM & DV ô tô Việt Nguyên và công ty
cổ phần đầu tư phát triển Thế Giới Mới Đây là những doanh nghiệp thương mại chuyênkinh doanh, phân phối ô tô nhập khẩu và ô tô lắp ráp trong nước trên địa bàn Hà Nội
3.1.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp.
Căn cứ vào việc sử dụng các dữ liệu thứ cấp như tham khảo một số luận văn cóliên quan đến đề tài, tổng hợp và phân tích số liệu từ bản báo cáo tài chính và bảng kếtquả hoạt động kinh doanh của công ty, tiếp cận những thông tin liên quan đến sản phẩmtrên các tạp chí ô tô - xe máy và các trang web điện tử, tôi đã chọn lọc và tiến hànhnghiên cứu vấn đề PTTM sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội một cách kĩ lưỡng để đảmbảo tính xác thực và chất lượng trong luận văn của mình
3.1.2 Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu
3.1.2.1 Phương pháp thống kê
Phương pháp thống kê là một phương pháp bao gồm 4 bước cơ bản là thu thập dữliệu và thiết kế các nghiên cứu định lượng, tóm tắt thông tin, đưa ra các kết luận dựa trêncác số liệu đó và cuối cùng là ước lượng kết quả hiện tại hoặc dự báo tương lai
Thông qua nguồn dữ liệu thứ cấp như nhật kí mua hàng, nhật kí bán hàng, nhật kíchi tiền, nhật kí thu tiền, báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh… tôi đã tiếnhành thống kê các khách hàng thân thiết của công ty, giá cả, doanh thu, lợi nhuận và sốlượng ô tô được tiêu thụ qua các năm cũng như cơ cấu sản phẩm ô tô nhập khẩu và phânphối… để phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài
Trang 263.1.2.2 Phương pháp so sánh
Phương pháp so sánh là phương pháp xem xét các chỉ tiêu phân tích bằng cáchdựa trên việc so sánh số liệu với một chỉ tiêu cơ sở Các chỉ tiêu so sánh phải phù hợp vềyếu tố không gian, thời gian cùng nội dung kinh tế, đơn vị đo lường và phương pháp tínhtoán Có hai hình thức là so sánh tuyệt đối và so sánh tương đối
Với các dữ liệu đã thu thập được như doanh thu, lợi nhuận, sản lượng bán ra, cơcấu sản phẩm, giá cả các loại xe, có thể vận dụng phương pháp so sánh để đối chiếu giữacác năm với nhau, giữa các đại lý hoặc so sánh với tổng lượng xe bán ra của VAMA từ
2006 đến 2010 Kết quả so sánh sẽ cho ta biết được mức tăng trưởng doanh thu, lợinhuận của công ty qua các năm nghiên cứu, sự thay đổi giá cả và cơ cấu mặt hàng tiêuthụ, tốc độ và tỷ suất lợi nhuận cũng như hiệu quả sử dụng các nguồn lưc để từ đó giúpdoanh nghiệp có phương hướng điều chỉnh sản lượng nhập khẩu, xúc tiến thương mại vàdịch vụ một cách hợp lý
3.1.3 Phương pháp khác.
Ngoài các phương pháp đã nêu trên, luận văn còn sử dụng một số phương phápkhác như phương pháp chỉ số, diễn giải, sử dụng phần mềm trong việc vẽ các biểu đồ, cơcấu sản phẩm nhằm nâng cao tính hiệu quả cho bài viết
3.2 Đánh giá tổng quan tình hình và ảnh hưởng nhân tố môi trường đến PTTM sản phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn Hà Nội.
3.2.1 Khái quát thực trạng hoạt động kinh doanh sản phẩm ô tô Toyota và Honda trên thị trường nội địa.
Trong những năm qua, sản phẩm ô tô Honda và Toyota đã trở thành những thươnghiệu được ưa chuộng nhất tại Việt Nam Trong giai đoạn năm 2007-2010, số lượng xetiêu thụ của Honda và Toyota luôn ở mức cao thể hiện qua bảng tổng hợp 3.1
Bảng 3.1 Sản lượng tiêu thụ xe của Honda và Toyota từ năm 2007-2009
Nguồn: tạp chí ô tô xe máy tháng 12 qua các năm 2006-2010
Qua bảng trên có thể thấy, sản lượng tiêu thụ cả năm 2006 của Toyota Việt Nam
Sản lượng tiêu thụ/ Hãng 2006 2007 2008 2009 2010
Trang 27luôn có mức tăng trưởng doanh số đều đặn từ 21.113 xe vào năm 2007, rồi đạt mức24.479 xe vào năm 2008, năm 2009 tăng thêm 5630 xe với tổng số 30.109 và đạt mứccao nhất 31.135 xe vào năm 2010 Như vậy, mặc dù có nhiều khó khăn do tác động củacuộc khủng hoảng kinh tế nhưng Toyota Việt Nam vẫn tiếp tục là đơn vị dẫn đầu về mứctiêu thụ với 31.135 xe (2010), nâng doanh số tích lũy đạt gần 177 nghìn xe kể từ khithành lập, tăng 3.4 % so với năm 2009, chiếm 27,7% thị phần trong tổng thị trường vàtiếp tục giữ vị trí dẫn đầu trong thị trường ô tô Việt Nam
Cùng với những thành công của Toyota Việt Nam, Honda Việt Nam cũng đạtđược những kết quả đáng ghi nhận Mặc dù mới gia nhập thị trường vào cuối tháng8/2006 với chỉ một sản phẩm Honda Civic nhưng Honda đã đạt được mức doanh số1.110 xe, chiếm tới 2.7% tổng lượng xe bán ra của VAMA Năm 2007, Honda tiêu thụđược 4260 xe và đạt mức cao nhất vào năm 2008 với con số 5909 tăng 38.7% so với năm
2007, chiếm 5.4% tổng số xe tiêu thụ VAMA (110.186 xe) Bước sang năm 2009, do sựtác động của khủng hoảng kinh tế, Honda chỉ tiêu thụ được 4215 xe, giảm 29% so vớinăm 2008 và đạt mức 4631 xe vào năm 2010 Những kết quả trên phản ánh sự nỗ lực rấtnhiều của Honda trong hoạt động PTTM sản phẩm ô tô của hãng, ngày càng khẳng định
vị thế và lòng tin đối với khách hàng
Các dòng sản phẩm chính mà Toyota cung cấp bao gồm cả xe sản xuất lắp ráp và
xe nhập khẩu từ nước ngoài với các nhãn hiệu được ưa chuộng như: Innova, Fortuner,Vios, Camry, Yaris, Corolla, Hiace… trong đó bán chạy nhất vẫn là dòng xe Innova vớinhiều đặc tính ưu việt hơn cả
Honda chỉ cung cấp hai dòng sản phẩm chính là Civic (tháng 8/2006) và HondaCRV (2009) nhưng lại là hai loại xe nằm trong danh sách những mẫu xe bán chạy nhấttrong những năm gần đây Điều này đã lý giải tại sao một doanh nghiệp mới gia nhập thịtrường, sản phẩm kinh doanh chưa thực sự đa dạng nhưng lại trở thành một trong nhữngđơn vị kinh doanh liên tục thuộc tốp mười doanh nghiệp có doanh số tiêu thụ xe lớn nhất
cả nước
3.2.2 Đánh giá tổng quan tình hình PTTM sản phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn Hà Nội.
Trang 283.2.2.1 Khái quát về công ty TNHH Thiên Ngọc An
a Giới thiệu về công ty
Tên doanh nghiệp đăng ký chính thức bằng tiếng Việt:
Để phù hợp với chính sách của đất nước trong từng thời kì, từng giai đoạn thì năm
1980, hộ sản xuất đã sáp nhập vào hợp tác xã tháng 10 và cho đến năm 1990 thì tách rathành tổ hợp tác Tân Phương
Trong bối cảnh chung của đất nước và của thế giới, mặc dù vẫn còn nhiều khókhăn, số vốn ít ỏi cùng với đội ngũ nhân công khiêm tốn nhưng công ty TNHH ThiênNgọc An đã nỗ lực không ngừng để phát triển phù hợp với nhu cầu của thị trường vàtừng bước định hướng phát triển chung của toàn đất nước
b Các lĩnh vực kinh doanh
Công ty TNHH Thiên Ngọc An phát triển đa ngành, đa nghề đáp ứng mọi nhu cầucủa khách hàng trong và ngoài nước Các lĩnh vực kinh doanh chủ yếu:
- Sản xuất, lắp ráp và kinh doanh các loại phụ tùng ô tô, xe máy, xe đạp
- Kinh doanh ô tô nhập khẩu và ô tô lắp ráp trong nước chủ yếu của Honda vàToyota: Honda civic, Honda CRV, Innova V, Innova GSR, Innova G
- Sản xuất kinh doanh cơ kim khí (chế tạo kết cấu thép, chế tạo các loại cột điện,cột viễn thông, nhận đúc các sản phẩm cơ khí theo yêu cầu của khách hàng, gia công cơkhí chính xác
- Xây dựng công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi và san lấp mặtbằng
- Kinh doanh bất động sản
Trang 293.2.2.2 Khái quát thực trạng hoạt động kinh doanh của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn Hà Nội qua các năm 2006-2010
Là một doanh nghiệp kinh doanh đa ngành, trong đó lĩnh vực kinh doanh ô tônhập khẩu và ô tô lắp ráp trong nước được phát triển trong khoảng 5 năm trở lại đây,công ty đã gặp phải không ít những khó khăn và thách thức trong vấn đề PTTM và khaithác thị trường Tuy nhiên, với sự nỗ lực và cố gắng của tập thể cán bộ công nhân viêntrong công ty, hoạt động kinh doanh ô tô cũng có những chuyển biến tích cực, mang lạinhững kết quả khả quan trong những năm gần đây Mặc dù có những biến động tănggiảm nhất định qua các năm, song doanh thu bán hàng của công ty TNHH Thiên Ngọc
An vẫn đạt mức cao nhất vào năm 2008 với 149.280 triệu đồng và lợi nhuận cao nhất là6,53 tỷ vào năm 2007
Về quy mô kinh doanh, trong suốt 5 năm nỗ lực và phát triển, thị trường của công
ty đã được mở rộng không chỉ ở một số quận, huyện nội thành Hà Nội như Đống Đa,Hoàn Kiếm, Long Biên, Hai Bà Trưng, Cầu Giấy, Từ Liêm… mà còn lan sang các huyệnngoại thành như Gia Lâm, Thường Tín, Mê Linh Doanh số tiêu thụ cũng liên tục tăngqua các năm, từ mốc 94 chiếc vào năm 2006, sang năm 2007 đã tăng vọt lên mức 237chiếc Các năm tiếp theo số lượng ô tô tiêu thụ có giảm nhưng không đáng kể do ảnhhưởng từ khủng hoảng kinh tế toàn cầu
Nắm được nhu cầu của thị trường và thị hiếu của khách hàng, công ty chuyên kinhdoanh các sản phẩm ô tô chủ yếu của Honda và Toyota như: Honda Civic, Honda CRV,Innova (V, GSR, G) đã và đang nhiều năm liền là những dòng xe bán chạy nhất trên thịtrường miền Bắc, đặc biệt là địa bàn Hà Nội
Để thúc đẩy hoạt động PTTM sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội, công ty TNHHThiên Ngọc An đã đề ra nhiều chính sách phù hợp với tiềm năng và thực tiễn của doanhnghiệp như lựa chọn và phát triển lợi thế sản phẩm kinh doanh, chú trọng khai thác và sửdụng các nguồn lực, tiếp cận và nghiên cứu triệt để thị trường để xây dựng phương ánphân phối sản phẩm hợp lý, đẩy mạnh các chính sách xúc tiến thương mại đồng thời quantâm nhiều hơn đến các hoạt động bảo hành, bảo dưỡng sản phẩm để tạo niềm tin và uy tíncho khách hàng
3.2.2 Ảnh hưởng của nhân tố môi trường đến PTTM sản phẩm ô tô của công
ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn Hà Nội.
3.2.2.1 Người tiêu dùng
Trang 30Ngày nay, kinh tế phát triển làm nâng cao thu nhập và mức sống của người dânmiền Bắc Ở các thành phố lớn như Hà Nội, nơi tập trung đông đúc những đô thị hiện đạivới hệ thống giao thông thông suốt đã làm gia tăng nhu cầu về ô tô phục vụ cho vậnchuyển và đi lại hàng ngày của con người Đặc biệt, hiện nay trên thị trường hình thànhngày càng nhiều các doanh nghiệp vận tải taxi với số lượng lớn, các văn phòng đại diệnnước ngoài tại Việt Nam cũng tăng lên đáng kể là nguyên nhân khiến cho nhu cầu sửdụng các phương tiện vận tải loại đắt tiền như ô tô càng trở nên phổ biến hơn.
Ngoài ra, đặc điểm của người tiêu dùng miền Bắc nói chung và người dân Hà Nộinói riêng, rất tinh tế trong việc lựa chọn các sản phẩm, tính cộng đồng trong mua sắm tiêudùng cao Nếu sản phẩm bị mất lòng tin, hầu như toàn bộ thị trường sẽ quay lưng lại vớibạn Là một doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm ô tô mới gia nhập vào thị trườngViệt Nam không lâu, chắc chắn doanh nghiệp sẽ phải nỗ lực rất nhiều để có thể đem lại
sự hài lòng cho khách hàng và tạo dựng uy tín lâu dài trong tương lai Sự kiện 18 kháchhàng bị một nhân viên công ty Toyota Việt Nam lừa đảo hơn 3 tỷ đồng vào cuối tháng 1năm 2008 hay vụ việc phát hiện 3 lỗi kĩ thuật trên xe Toyota Innova và Fortuner đượcđưa lên báo chí vào tháng 3/2011 vừa qua đã gây nên sức ép không nhỏ cho công tyToyota Việt Nam và cho những doanh nghiệp đang kinh doanh những sản phẩm của công
ty này, trong đó có công ty TNHH Thiên Ngọc An
Bên cạnh đó, người tiêu dùng Hà Nội có thói quen ưa thích những sản phẩm giúp
họ thể hiện đẳng cấp vừa để thỏa mãn tâm lý coi trọng vẻ bề ngoài lại vừa tiết kiệm đượctiền bạc do mua sản phẩm có chất lượng Họ quan tâm đến chất lượng và xuất xứ củahàng hóa nhiều hơn những nơi khác Chính vì vậy, doanh nghiệp cần có hướng đi đúngtrong việc lựa chọn kinh doanh các sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội, phải đảm bảo đápứng được ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân Hai dòng sản phẩm chính công tyđang kinh doanh là Toyota Innova và Honda Civic đã đáp ứng được những tiêu chí này
Vì vậy, liên tiếp trong các năm gần đây, hai dòng sản phẩm này luôn đứng đầu về doanh
Trang 31Nam và một số đối tượng khác Như vậy các nhóm khách hàng khác nhau thì nhu cầutiêu thụ sản phẩm ô tô của công ty cũng có sự khác biệt rõ rệt, ảnh hưởng không nhỏ đếntổng sản lượng ô tô được tiêu thụ Theo dõi cụ thể ở bảng 3.2.
Bảng 3.2 Tỷ trọng khách hàng mua xe theo nhóm
Nguồn: Số liệu khảo sát thị trường năm 2010 của công ty TNHH Thiên Ngọc An.
3.2.2.2 Nhà cung cấp
Hiện nay, nguồn xe nhập khẩu của công ty chủ yếu là từ Nhật Bản Do vậy, nhữngbiến động của thị trường ô tô nước này có ảnh hưởng không nhỏ đến lượng ô tô nhậpkhẩu của công ty và ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu sản phẩm tiêu thụ ở cùng một thờiđiểm Năm 2008, khủng hoảng kinh tế toàn cầu khiến nhu cầu tiêu thụ xe hơi ở Nhật Bảngiảm mạnh, xuất khẩu khó khăn và doanh số bán lẻ ô tô tại nước này đã giảm xuống mứcthấp nhất trong 37 năm qua Thống kê cho thấy, tỷ lệ sụt giảm lượng xe tiêu thụ trongnước cao nhất thuộc về tập đoàn Nissan với 31.1%, thứ hai là Honda với 30.7% và thứ ba
là Toyota với 22.5% Bên cạnh đó, xuất khẩu xe hơi của Nhật trong tháng 11/2008 đãgiảm tới 32% so với cùng kì năm 2007, đẩy các tập đoàn xe hơi rơi vào tình trạng cực kìkhó khăn Doanh số toàn cầu của tập đoàn Toyota trong tháng 11/2008 đã sụt giảm21.8% mạnh nhất trong vòng 8 năm trở lại đây Do vậy, lượng xe công ty nhập khẩu về
từ Nhật Bản năm 2008 đã giảm sút rõ rệt ở mức 18.5% so với năm trước đó
Ngoài lượng xe nhập từ Nhật Bản, doanh nghiệp cũng nhập một lượng lớn xe lắpráp sản xuất trong nước của hai công ty là Toyota Việt Nam và Honda Việt Nam Được
sự quan tâm và bảo hộ của chính phủ nhưng ngành công nghiệp ô tô Việt Nam hiện naychưa thực sự phát triển, quy mô sản xuất của các nhà sản xuất ô tô Việt Nam nói chung
và Toyota cũng như Honda nói riêng còn nhỏ Nếu so sánh với quy mô sản xuất bìnhquân của Mỹ, Nhật Bản và ASEAN thì chỉ đạt mức bình quân dưới 1% so với họ Doquy mô sản xuất còn nhỏ nên khi nhu cầu của người tiêu dùng tăng cao thì các nhà sảnxuất ô tô nói trên không kịp đáp ứng Những tháng cuối năm 2007, đơn đặt hàng mua xethì nhiều, thậm chí khách hàng đã giao nộp đủ tiền song chưa nhận được xe vì tình trạngkhan hiếm hàng vào cuối năm Điều này đã làm giảm sút hiệu quả hoạt động thương mại
Trang 32sản phẩm ô tô của công ty Bên cạnh đó, các công ty sản xuất ô tô trong nước chủ yếuphải nhập các loại linh kiện ô tô từ nước ngoài nên chi phí ô tô trong nước cao hơn so vớicác nước khác So sánh bốn nước gồm Việt Nam, Malaysia, Philipin và Thái Lan thì ViệtNam là nước có chi phí cao nhất thể hiện ở biểu đồ 3.3 Do chi phí sản xuất một chiếc xe
ô tô tại Việt Nam khá cao đã ảnh hưởng không nhỏ đến phát triển thương mại, làm giảmkhả năng mua của khách hàng, dẫn tới lượng tiêu thụ ô tô giảm sút
Biểu đồ 3.1: So sánh chi phí ô tô năm 2008 ở Việt Nam với một số nước Đông Nam Á
Đơn vị: %
Nguồn: tạp chí ô tô- xe máy (2008)
3.2.2.3 Các ngành công nghiệp phụ trợ cho công nghiệp ô tô ở Việt Nam
Công nghệ sản xuất ô tô phân theo các quy trình cơ bản: công nghệ nguyên vậtliệu, công nghệ chế tạo linh kiện, công nghệ lắp ráp cụm, công nghệ lắp ráp tổng thành;trong đó 3 quy trình đầu tiên được xếp vào ngành công nghiệp phụ trợ ô tô
Sơ đồ 3.1: Quan hệ giữa công nghệ phụ trợ và công nghệ sản xuất lắp ráp ô tô
32
Công nghiệp phụ trợ
Công nghệ vật liệu Công nghệ chế tạo Lắp cụm tổng thành
Công nghệ lắp ráp