Nêu được các số chỉ của ampe kế và vôn kế xoay chiều cho biết giá trị hiệu dụng của cường độ dòng điện và của điện áp xoay chiều 6.. Nêu được điện áp hiệu dụng giữa hai đầu các cuộn dây
Trang 1PHÒNG GD&ĐT ĐIỆN BIÊN ĐÔNG
TRƯỜNG THCS MƯỜNG LUÂN
MA TRẬN ĐỀ VÀ ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II
Môn: Vật lí 9
I
- MỤC ĐÍCH ĐỀ KIỂM TRA:
1 Phạm vi kiến thức: Từ tiết 37 đến tiết 70 theo phân phối chương trình.
2 Mục đích:
- Học sinh: Đánh giá việc nhận thức kiến thức về phần Điện từ học, Quang học,
Sự bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
Đánh giá kỹ năng trình bày bài tập vật lý
- Giáo viên: Biết được việc nhận thức của học sinh từ đó điều chỉnh phương pháp
dạy phù hợp
II - HÌNH THỨC KIỂM TRA:
Đề tự luận 100%
III - THIẾT LẬP MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA:
1 TRỌNG SỐ NỘI DUNG KIỂM TRA THEO PHÂN PHỐI CHƯƠNG
TRÌNH.
số tiết
Lý thuyết Số tiết thực
Trọng số bài kiểm tra
3 Sự bảo toàn và
chuyển hóa năng
lượng
Trang 22 TÍNH SỐ CÂU HỎI CHO CÁC CHỦ ĐỀ
Cấp độ Nội dung (chủ đề) Trọng số Số lượng câu (chuẩn cần kiểm tra)
Cấp độ
1,2
(Lý
thuyết)
1.Điện từ học 10,9 0,54 (= 0,5) 0,5(1đ,5') 1
2 Quang học 32,8 1,64( = 2) 2(3,5đ,12') 3,5
3 Sự bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
Cấp độ
3,4
1.Điện từ học 10,9 0,54( = 0,5) 0,5(1đ,7') 1
3 Sự bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
6,9 0,34(= 0,5) 0,5(0,5đ,6') 0,5
Trang 33 MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA.
Tên chủ
đề
Cộng
1.Điện từ
học
1 Nêu được dấu hiệu chính
để phân biệt dòng điện xoay chiều với dòng điện một chiều
2 Nêu được nguyên tắc cấu tạo của máy phát điện xoay chiều có khung dây quay hoặc có nam châm quay
3 Nêu được các tác dụng của dòng điện xoay chiều
4 Nhận biết được ampe kế
và vôn kế dùng cho dòng điện một chiều và xoay chiều qua các kí hiệu ghi trên dụng cụ
5 Nêu được các số chỉ của ampe kế và vôn kế xoay chiều cho biết giá trị hiệu dụng của cường độ dòng điện và của điện áp xoay chiều
6 Giải thích được nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều có khung dây quay hoặc có nam châm quay
7 Nêu được các máy phát điện đều biến đổi cơ năng thành điện năng
8 Nêu được các máy phát điện đều biến đổi cơ năng thành điện năng
9 Nêu được công suất hao phí trên đường dây tải điện tỉ lệ nghịch với bình phương của điện áp hiệu dụng đặt vào hai đầu dây dẫn
10 Nêu được nguyên tắc cấu tạo của máy biến áp
11 Nêu được điện áp hiệu dụng giữa hai đầu các cuộn dây của máy biến áp tỉ lệ thuận với số vòng dây của mỗi cuộn và nêu được một số ứng dụng của máy biến áp
12 Giải thích được vì sao
có sự hao phí điện năng trên đường dây tải điện
13 Giải thích được nguyên tắc hoạt động của máy biến áp và vận dụng được công thức
2
1 2
1 n
n U
U
= .
14 Nghiệm lại công thức
2
1 2
1 n
n U
U = của máy biến áp
C10.1a
0,5(7')
Trang 4Số câu hỏi
(Đề 2)
0,5(5') C9.1b
0,5(7')
Số câu hỏi
(Đề 3)
0,5(5') C11.1b
0,5(7')
2 Quang
học
15 Nhận biết được sự thay đổi giữa góc tới và góc khúc
xạ khi tia sáng truyền từ môi trường rắn lỏng khác nhau
16 Nhận biết được thấu kính hội tụ
17 Nêu được tiêu điểm (chính), tiêu cự của thấu kính là gì
18 Nhận biết được thấu kính phân kì
19 Nêu được các đặc điểm
về ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì
20 Nêu được mắt có các
bộ phận chính là thể thuỷ tinh và màng lưới
21 Nêu được kính lúp là thấu kính hội tụ có tiêu cự ngắn và được dùng để quan sát các vật nhỏ
25 Mô tả được hiện tượng khúc
xạ ánh sáng trong trường hợp ánh sáng truyền từ không khí sang nước và ngược lại
26 Chỉ ra được tia khúc xạ và tia phản xạ, góc khúc xạ và góc phản xạ
27 Mô tả được đường truyền của tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội
tụ
28 Nêu được các đặc điểm về ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ
29 Mô tả được đường truyền của các tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì
30 Nêu được máy ảnh dùng phim
có các bộ phận chính là vật kính, buồng tối và chỗ đặt phim
31 Nêu được sự tương tự giữa cấu tạo của mắt và máy ảnh
41 Xác định được tiêu cự
của thấu kính hội tụ bằng thí nghiệm
42 Giải thích được một số
hiện tượng bằng cách nêu được nguyên nhân là do có
sự phân tích ánh sáng trắng
43 Tiến hành được thí nghiệm để so sánh tác dụng nhiệt của ánh sáng lên một vật có màu trắng
và lên một vật có màu đen
44 Xác định được một
ánh sáng màu có phải là đơn sắc hay không bằng đĩa CD
45 Xác định
được thấu kính
là thấu kính hội
tụ hay phân kì qua việc quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu kính đó
Trang 522 Kể tên được một vài
nguồn phát ra ánh sáng
trắng thông thường, nguồn
phát ra ánh sáng màu
23 Nêu được tác dụng của
tấm lọc ánh sáng màu
24 Nhận biết được rằng,
khi nhiều ánh sáng màu
được chiếu vào cùng một
chỗ trên màn ảnh trắng hoặc
đồng thời đi vào mắt thì
chúng được trộn với nhau
và cho một màu khác hẳn,
có thể trộn một số ánh sáng
màu thích hợp với nhau để
thu được ánh sáng trắng
32 Nêu được mắt phải điều tiết khi muốn nhìn rõ vật ở các vị trí
xa, gần khác nhau
33 Nêu được đặc điểm của mắt cận và cách sửa
34 Nêu được đặc điểm của mắt lão và cách sửa
35 Nêu được số ghi trên kính lúp
là số bội giác của kính lúp và khi dùng kính lúp có số bội giác càng lớn thì quan sát thấy ảnh càng lớn
36 Nêu được chùm ánh sáng trắng
có chứa nhiều chùm ánh sáng màu khác nhau và mô tả được cách phân tích ánh sáng trắng thành các ánh sáng màu
37 Nhận biết được rằng, vật tán
xạ mạnh ánh sáng màu nào thì có màu đó và tán xạ kém các ánh sáng màu khác Vật màu trắng có khả năng tán xạ mạnh tất cả các ánh sáng màu Vật có màu đen không có khả năng tán xạ bất kì ánh sáng màu nào
38 Nêu được ví dụ thực tế về tác dụng nhiệt của ánh sáng và chỉ ra
sự biến đổi năng lượng đối với tác dụng này
39 Nêu được ví dụ thực tế về tác
Trang 6dụng sinh học của ánh sáng và chỉ
ra được sự biến đổi năng lượng trong tác dụng này
40 Nêu được ví dụ thực tế về tác
dụng quang điện của ánh sáng và chỉ ra được sự biến đổi năng lượng trong tác dụng này
C 20,31 2
1(6')
C 29 3
1(10')
Số câu hỏi
(Đề 2)
1(6')
C 21 2
1(6')
C 33 3
1(10')
Số câu hỏi
(Đề 3)
1(6')
C 20 2
1(6')
C 37 3
1(10')
C 45 4 3
3 Sự bảo
toàn và
chuyển
hóa năng
lượng
46: Nêu được một vật có năng
lượng khi vật đó có khả năng thực hiện công hoặc làm nóng các vật khác
47: Kể tên được những dạng
năng lượng đã học.
48.Nêu được các bộ phận chính của một máy phát điện gió, pin mặt trời, nhà máy phát điện nguyên tử.
49 Nêu được ưu điểm và nhược điểm của việc sản xuất và sử dụng điện gió, điện mặt trời,
51: Nêu được ví dụ hoặc mô tả được
hiện tượng trong đó có sự chuyển hoá các dạng năng lượng đã học và chỉ ra được rằng mọi quá trình biến đổi đều kèm theo sự chuyển hoá năng lượng từ dạng này sang dạng khác.
52: Phát biểu được định luật bảo toàn và
chuyển hoá năng lượng.
53: Chỉ ra được các bộ phận chính trong các nhà máy thuỷ điện và nhiệt điện 54: Chỉ ra được các quả trình biến đổi năng lượng trong nhà máy thuỷ điện, nhiệt điện
55: chỉ ra được sự biến đổi năng lượng
56: Giải thích một số hiện
tượng và quá trình thường gặp trên cơ sở vận dụng định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng.
Trang 7điện hạt nhân
50 Nêu được vai trò của điện năng trong đời sống và sản xuất,
ưu điểm của việc sử dụng điện năng so với các dạng năng lượng khác
trong các bộ phận chính của các máy điện gió,điện mặt trời,điện hạt nhân
C 52.5a
0,5(6')
Số câu hỏi
(Đề 2)
0,5(5')
C 51.5a
0,5(6')
Số câu hỏi
(Đề 3)
0,5(5')
C 54.5a
0,5(6')
IV - BIÊN SOẠN CÂU HỎI THEO MA TRẬN:
Trang 8PHÒNG GD&ĐT ĐIỆN BIÊN ĐÔNG
TRƯỜNG THCS MƯỜNG LUÂN
Đề số 1
ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
Năm học: 2010 - 2011
Môn: Vật lý 9
Thời gian: 45 phút(không kể thời gian giao đề)
Câu 1:( 2 điểm)
a) Trình bày cấu tạo của máy biến thế?
b) Cho một máy biến thế có số vòng cuộn sơ cấp là n1 = 300 vòng, cuộn thứ cấp
có n2 = 1200 vòng Hiệu điện thế hai đầu cuộn thứ cấp là 220V Tìm hiệu điện thế giữa hai đầu cuộn sơ cấp?
Câu 2: (2,5 điểm)
Trình bày cấu tạo của mắt? So sánh mắt và máy ảnh?
Câu 3: (1điểm)
Nêu đặc điểm đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì?
Câu 4: (3 điểm)
Cho một cây nến cao 6 cm đặt trước một thấu kính có tiêu cự 12 cm, cây nến cách thấu kính 18 cm, khi quan sát thấy ảnh cây nến ngược chiều với cây nến Khoảng cách từ ảnh đến thấu kính là 24 cm Thấu kính này là thấu kính hội tụ hay phân kì? Vì sao? Tính chiều cao của ảnh?
Câu 5: (1,5điểm)
a) Phát biểu định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng?
b) Chỉ ra sự chuyển hóa năng lượng ở bóng đèn dây tóc khi hoạt động?
Trang 10
ĐÁP ÁN + BIỂU ĐIỂM
Đề số 1
1 a) Cấu tạo của máy biến thế gồm 2 bộ phận chính:
- Hai cuộn dây có số vòng khác nhau, đặt cách điện với nhau
- Một lõi sắt(hoặc thép) có pha silic dùng chung cho cả hai cuộn dây
b) n1 = 300 vòng
n2 = 1200 vòng
U2 = 220 V
U1 = ?
Giải:
Hiệu điện thế đặt vào hai đầu cuộn sơ,cấp là:
ADCT:
1
1
.
220.300
55( ) 1200
U
0,5 0,5
0,25
0,5
0,25
2 * Mắt gồm hai bộ phận chính:
- Thể thủy tinh là một thấu kính hội tụ, có thể phồng lên hoặc dẹt xuống để thay
đổi tiêu cự
- Màng lưới là một màng ở đáy mắt, tại đó ảnh của vật hiện lên rõ nét
* So sánh mắt và máy ảnh:
- Giống nhau: Thể thủy tinh có vai trò như vật kính của máy ảnh
Màng lưới có vai trò như pim trong máy ảnh
- Khác nhau: tiêu cự của thể thủy tinh thay đổi được, còn vật kính thì không
0,5 0,5
0,5 0,5 0,5
3 - Tia tới song song với trục chính của thấu kính phân kì thì tia ló có đường kéo dài
đi qua tiêu điểm
- Tia tới đi qua quang tâm thì tia ló tiêp tục truyền thẳng
0,5 0,5
4 Tóm tắt:
AB = h = 6cm
f = 12 cm
OA = d = 18 cm
OA’ = d’ = 24 cm
Tính A’B’ = ?
Giải:
- Ảnh của vật qua thấu kính thu được là ảnh thật, ngược chiều với vật Vậy thấu
kính đó là TKHT
0,5
0,5
1
F’ F
B’
A’ O
B
A
Trang 11PHÒNG GD&ĐT ĐIỆN BIÊN ĐÔNG
TRƯỜNG THCS MƯỜNG LUÂN
Đề số 2
ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
Năm học: 2010 - 2011
Môn: Vật lý 9
Thời gian: 45 phút(không kể thời gian giao đề)
Câu 1:( 2 điểm)
a) Tại sao có sự hao phí điện năng trên đường dây tải điện? Viết công thức tính công suất điện hao phí?
b) Cùng một công suất điện P được tải đi trên cùng một dây dẫn Hãy so sánh công suất hao phí khi dùng hiệu điện thế U1 = 500 000V so với khi dùng hiệu điện thế U2 = 100 000V?
Câu 2: (2,5 điểm)
Kính lúp là gì? Tính tiêu cự của kính lúp có số bội giác là 5x
Câu 3: (1điểm)
Mắt cận có đặc điểm gì? Nêu cách khắc phục tật mắt cận?
Câu 4: (3 điểm)
Đặt vật AB vuông góc với trục chính của 1 thấu kính phân kì có tiêu cự
ƒ = 20cm, cách thấu kính 1 khoảng d = 30cm
a Vẽ ảnh A'B' của vật AB
b Biết AB = 4cm Tìm chiều cao của ảnh A'B'
Câu 5: (1,5điểm)
a Lấy thí dụ về các dụng cụ hay thiết bị trong đó điện năng đã được chuyển hóa thành cơ năng, thành nhiệt năng(mỗi trường hợp lấy 2 thí dụ)
b Hãy giải thích vì sao không thể chế tạo được động cơ vĩnh cửu?
-Hết -B’
Trang 12ĐÁP ÁN + BIỂU ĐIỂM
Đề số 2
1 a) Khi truyền tải điện năng đi xa, luôn có một phần điện năng bị hao phí do tỏa
nhiệt trên dây dẫn
Công thức tính công suất điện hao phí khi truyền tải công suất điện P bằng
đường dây có điện trở R và hiệu điên thế U là:
2 2
.
hp
R P
P
U
=
b) Ta có U1 = 5U2 mà công suất hao phí tỉ lệ nghịch với bình phương của hiệu điện
thế nên Php2 = 25 Php1
0,5
0,5
1
2 Kính lúp là thấu kính hội tụ có tiêu cự ngắn, dùng để quan sát các vật nhỏ
Để quan sát một vật nhỏ qua kính lúp, ta phải đặt vật trong khoảng tiêu cự của
kính để thu được ảnh ảo, cùng chiều, lớn hơn vật
5
0,75 0,75
1
3 - Mắt cận chỉ nhìn rõ các vật ở gần, không nhìn rõ các vật ở xa Điểm cực viễn
của mắt cận ở gần mắt hơn bình thường
- Khắc phục: Đeo kính cận là một thấu kính phân kì
0,5 0,5
4 Giải:
a) Vẽ ảnh A'B'
- Vẽ đúng 2 tia B I
- Vẽ ảnh đúng
B’
A F A’ 0 F’
b) Ta có: VOAB: VOA B' '
⇒
AB
B
A ''
=
OA OA'
⇒ A'B' =
OA
AB OA'.
= 30
4 12 = 1,6 (cm)
1,5
0,5 0,5
0,5
5 a) Mỗi thí dụ đúng
b) Vì năng lượng không tự sinh ra nên ta không thể chế tạo được động cơ vĩnh
cửu
0,25 0,5
Trang 13PHÒNG GD&ĐT ĐIỆN BIÊN ĐÔNG
TRƯỜNG THCS MƯỜNG LUÂN
Đề số 3
ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
Năm học: 2010 - 2011
Môn: Vật lý 9
Thời gian: 45 phút(không kể thời gian giao đề)
Câu 1:( 2 điểm)
Một máy biến thế gồm cuộn sơ cấp có 500 vòng cuộn thứ cấp có 50000 vòng đặt
ở đầu một đường dây tải điện để truyền đi một công suất điện là 1000000W Hiệu điện thế đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp là 2000V
a, Tính hiệu điện thế ở hai đầu cuộn thứ cấp
b, Điện trở của đường dây là 200Ω Tính công suất hao phí do toả nhiệt trên đường dây
Câu 2: (2,5 điểm)
Mắt gồm những bộ phận chính nào? Nêu vai trò của chúng?
Câu 3: (1điểm)
Ban ngày, lá cây ngoài đường thường có màu gì? Trong đêm tối ta thấy nó có màu gì? Tại sao?
Câu 4: (3 điểm)
Một vật sáng AB có chiều cao 1cm được đặt vuông góc với trục chính của thấu kính hội tụ có tiêu cự 4cm Điểm A nằm trên trục chính của thấu kính và cách thấu kính 2cm
a) Dựng ảnh của vật AB
b) Nhận xét đặc điểm của ảnh Nếu thay thấu kính bằng một thấu kính phân kì thì ảnh thu được có tính chất gì?
Câu 5: (1,5điểm)
a Nêu sự chuyển hóa năng lượng trong nhà máy thủy điện?
b Giải thích vì sao về mùa khô, công suất của nhà máy thủy điện lại giảm đi?
Trang 14
-Hết -ĐÁP ÁN + BIỂU ĐIỂM
Đề số 3
1
a, Có: 1 1
n =U
⇒ U2 = 2 1
1
n U
n = 2000.50000
500 = 200000 (V) (Đây cũng là một hiệu điện thế ở hai đầu đường dây tải điện)
b, Công suất hao phí do toả nhiệt trên đường dây:
Php = R P22
U = 200.100000022
200000 = 5000 (W)
0,5 0,5
1
2 - Mắt có hai bộ phận quan trọng nhất là: Thể thuỷ tinh và màng lưới
+ Thể thuỷ tinh đóng vai trò như vật kính trong máy ảnh, trong quá trình điều tiết
thì thể thuỷ tinh bị co giãn, phồng lên hoặc dẹt xuống, để cho ảnh hiện trên màng
lưới rõ nét
+ Còn màng lưới có vai trò như phim Ảnh của vật mà ta nhìn thấy hiện trên
màng lưới
1
0,75
0,75
3 - Ban ngày, lá cây ngoài đường thường có màu xanh vì chúng tán xạ tốt ánh sáng
xanh trong trùm sáng trắng của Mặt Trời
- Trong đêm tối, ta thấy chúng có màu đen vì không có ánh sáng chiếu đến chúng
và chúng chẳng có gì để tán xạ
0,5
0,5
4 a Vẽ hình
B’
B I
A’ F A O F’
b Đặc điểm của ảnh: Là ảnh ảo, cùng chiều với vật và lớn hơn vật
Nếu thay bằng thấu kính phân kì thì ta thu được ảnh ảo cùng chiều và nhỏ hơn vật
1,5
0,75 0,75
5 a) Trong nhà máy thủy điện, thế năng của nước trong hồ chứa đã chuyển thành
động năng, rồi thành điện năng
b) Vì vào mùa khô ít mưa, mực nước trong hồ chứa thấp nên năng lượng của nước
giảm dẫn đến công suất của nhà máy thủy điện giảm
1 0,5