Bài soạn Giáo án địa lí 9 Sửa theo chuẩn KTKN tập 1

GV: Hãy cho biết cùng với sự phát triển của nền kinh tế sự phân bố và đời sống của đồng bào các dân tộc ít người có những sự thay đổi lớn như thế nào.. Bài mới: Nguồn lao động là nhân tố

ÑÒA LYÙ DAĐN CÖBAØI 1:COÔNG ÑOĂNG CAÙC DAĐN TOÔC VIEÔT NAM I/-MÚC TIEĐU :

1 Ki ến thức:

Sau baøi hóc, HS cần:

- Bieât ñöôïc nöôùc ta coù 54 dađn toôc Dađn toôc Việt (Kinh) coù soâ dađn

ñođng nhaât Mỗi dđn tộc có đặc trưng về văn hóa thể hiện trong ngôn ngữ, trang

phục, tập quân…

- Biết được câc dđn tộc có trình độ phât triển kinh tế khâc nhau , chung

sống ñoaøn keât beđn nhau trong quaù trình xađy döïng vaø bạo veô toơ quoâc

-Trình baøy ñöôïc tình hình phađn boâ caùc dađn toôc ôû nöôùc ta

2.K

ỹ năng

-Phđn tích bảng số liệu biểu đồ về số dđn phđn theo thănh phần dđn tộc

để thấy được câc dđn tộc có số dđn rất khâc nhau, dđn tộc Kinh chiếm khoảng

4/5 dđn số cả nước

-Reøn luyeôn , cụng coâ kyõ naíng ñóc, xaùc ñònh ñöôïc tređn bạn ñoăvuøng

phađn boâ chụ yeâu cụa moôt soâ dađn toôc

- Thu thaôp thođng tin veă moôt dađn toôc( số dđn, đặc điểm về phong tục, tập

quân , trang phục, nhă ở, kinh nghiệm sản xuất, địa băn phđn bố chủ yếu…)

3.Thaùi ñoô , tình cạm

-Coùtinh thaăn tođn tróng, ñoaøn keât caùc dađn toôc

II/-THIEÂT BÒ :

-Bạn ñoă dađn cö Vieôt Nam

-Boô ạnh veă ñái gia ñình caùc dađn toôc VN

-Tranh ạnh moôt soâ dađn toôc ôûVN

III/-HOÁT ÑOÔNG DÁY VAØ HÓC:

1.OƠn ñònh lôùp:1' Kieơm dieôn , kieơm tra só soâ

2/-Môû baøi:(GV giôùi thieôu sô löôïc chöông trình ñòa lí kinh teâ-xaõ hoôi

Vieôt Nam goăm 4 phaăn:Ñòa lí dađn cö, ñòa lí kinh teâ, söï phađn hoùa laõnh thoơ vaø

ñịa lí ñòa phöông)

VN laø quoâc gia nhieău dađn toôc.Caùc dađn toôc cuøng laø con chaùu Lác Long

Quađn-AĐu Cô, cuøng môû mang gađy döïng non sođng, cuøng chung soâng lađu ñôøi

tređn moôt ñaât nöôùc.Caùc dađn toôc saùt caùnh beđn nhau trong suoât quaù trình xađy

döïng vaø bạo veô toơ quoâc

Baøi hóc ñaău tieđn cụa mođn ñia lí lôùp 9 hođm nay, chuùng ta cuøng tìm hieơu

nöôùc ta coù bao nhieđu dađn toôc? Dađn toôc naøo giöõ vai troø chụ ñáo trong quaù trình

phaùt trieơn ñaât nöôùc?Ñòa baøn cö truùcụa coông ñoăng caùc dađn toôc Vieôt Nam ñöôïc

phađn boâ nhö theâ naøo tređn ñaẫt nöôùc ta?

Tuaăn 1 Tieât 1 Ngaøy soán : 20/08/10

3 Baứi mụựi:

20'

GV:Duứng taọp aỷnh "VN hỡnh aỷnh 54 daõn

toọc".Giụựi thieọu moọt soỏ daõn toọc tieõu bieồu cho

caực vuứng ủaỏt nửụực

GV:Baống hieồu bieỏt cuỷa baỷn thaõn, em cho

bieỏt :

? Nửụực ta coự bao nhieõu daõn toọc?

?Keồ teõn caực daõn toọc maứ em bieỏt?

?Các dân tộc có sự khác nhau nh thế nào? Ví

dụ?

? Sự khác nhau trên đã tạo cho nền văn hoá

Việt Nam chúng ta có đặc điểm gì?

Ví dụ 2: Trang phục

Một số tranh ảnh về trang phục và bộ tem

GV : Quan saựt hỡnh 1.1 cho bieỏt daõn toọc naứo

chieỏm soỏ daõn ủoõng nhaỏt ? chieỏm tổ leọ bao

nhieõu ?

HS traỷ lụứi.

GV: Dửùa vaứo kieỏn thửực lũch sửỷ lụựp 6 vaứ

hieồu bieỏt thửùc teỏ cho bieỏt :

?Ngửụứi Vieọt coồ coứn coự nhửừng teõn goùi gỡ ?

(AÂu Laùc, Taõy AÂu, Lac Vieọt )

?ẹaởc ủieồm cuỷa daõn toọc Vieọt vaứ caực daõn toọc

ớt ngửụứi ?

Hoùc sinh : Dân tộc Việt coự nhieàu kinh

I/- Caực daõn toọc ụỷ VieọtNam

-Nửụực ta coự 54 daõn toọc

-Mỗi dõn tộc có nét ủaởctrửng riêng theồ hieọn trongngôn ngữ, trang phục,phong tục …

-Daõn toọc Vieọt (Kinh) coựsoỏ daõn ủoõng nhaỏt, coựnhieàu kinh nghieọm trongthaõm canh luựa nửụực.-Caực daõn toọùc ớt ngửụứi coựtrỡnh ủoọ phaựt trieồn kinhteỏ khaực nhau

nghieôm trong thađm canh luùa nöôùc, coù nhieău

ngheă thụ cođng ñát möùc ñoô tinh xạo

+Ngöôøi Vieôt laø löïc löôïng ñođng ñạo trong

caùc neăn kinh teâ vaø khoa hóc - kó thuaôt

-Caùc dađn toôïc ít ngöôøi coù trình ñoô phaùt trieơn

kinh teâ khaùc nhau, moêi dađn toôc coù kinh

nghieôm rieđng trong sạn xuaât vaø ñôøi soâng

GV: Haõy keơ teđn 1 soâ sạn phaơm thụ cođng

tieđu bieơu cụa caùc dađn toôc ít ngöôøi maø em

bieât?

HS : Laøm ñöôøng thoât noât, khạm bác (Khô

-me)

-Deôt thoơ caơm, theđu (Taøy, Thaùi)

-Laøm goâm troăng bođng, deôt vại ( Chaím)

? Quan s¸t H1.2, h·y cho biÕt trong ¶nh lµ

d©n tĩc nµo? M« t¶ vµ nhỊn xÐt?

GV: Cho bieât vai troø cụa ngöôøi Vieôt ñònh cö

ôû nöôùc ngoaøi ñoâi vôùi ñaât nöôùc?

HS döïa SGK trạ lôøi

GV keât luaôn caùc dađn toôc cuøng bình ñaúng,

ñoaøn keât trong quaù trình xađy döïng vaø bạo

veô toơ quoâc:

Chuyeơn yù: VN laø quoâc gia coù nhieău thaønh

phaăn dađn toôc Ñái ña soâ caùc dađn toôc coù

nguoăn goâc bạn ñòa, cuøng chung soâng döôùi

maùi nhaø cụa nöôùc Vieôt Nam thoâng nhaât Ñòa

baøn sinh soâng caùc dađn toôc ñöôïc phađn boâ nhö

theâ naøo, ta cuøng tìm hieơu múc II.

GV: Döïa vaøo bạn ñoă "Phađn boâ dađn toôc VN"

vaø hieơu bieât cụa mình, haõy cho bieât dađn toôc

Vieôt ( Kinh) phađn boâ chụ yeâu ôû ñađu?

HS quan saùt bạn ñoă trạ lôøi

GV: Döïa vaøo voân hieơu bieât cho bieât caùc

dađn toôc ít ngöôøi phađn boâ chụ yeâu ôû ñađu?

HS trạ lôì

GV: Caùc khu vöïc coù ñaịc ñieơm veă ñòa lyù töï

nhieđn vaøkinh teâ xaõ hoôi nhö theẫ naøo?

HS döïa SGK trạ lôøi

Th¶o luỊn nhêm: T×m hiÓu vÒ sù ph©n ho¸

n¬i sinh sỉng cña c¸c d©n tĩc Ýt ngíi

+ Ph©n c«ng: Chia líp lµm 3 nhêm

- ViÖt KiÒu (mĩt bĩ phỊnnhâ)

II/- Phađn boâ caùc dađn toôc1/ Dađn toôc Vieôt (Kinh) -Phađn boâ roông khaĩptrong cạ nöôùc, taôp trungnhieău ôû caùc vuøng ñoăngbaỉng , trung du, ven bieơn2/ Caùc dađn toôc ít ngöôøi

-Mieăn nuùi vaø cao nguyeđnlaø ñòa baøn phađn boâ chínhcụa caùc dađn toôc ít ngöôøi

Nhãm 1: Trung du vµ miỊn nĩi B¾c Bé

Nhãm 2: Khu vùc Trêng S¬n - T©y Nguyªn

+ GV chèt l¹i (sư dơng b¶ng phơ 1) HS lên

bảng xác định địa bàn cư trú của đồng bào

các dân tộc tiêu biểu trên

GV: Hãy cho biết cùng với sự phát triển

của nền kinh tế sự phân bố và đời sống của

đồng bào các dân tộc ít người có những sự

thay đổi lớn như thế nào ?

HS: Định canh, định cư, xóa đói giảm

nghèo, Nhà nước đầu tư xây dựng cơ sở hạ

tầng, đường, trường, trạm, công trình thủy

điện, khai thác tiềm năng du lịch

*Liên hệ: Cho biết em thuộc dân tộc nào,

dân tộc em đứng thứ mấy về số dân trong

cộng đồng các dân tộc Việt nam? Địa bàn

cư trú chủ yếu của dân tộc em? Hãy kể

một số nét văn hóa tiêu biểu của dân tộc

-Học bài và làm bài tập 1, 2, 3 trang 6

- Thu thập thông tin về một dân tộc( số dân, đặc điểm về phong tục, tập quán ,trang phục, nhà ở, kinh nghiệm sản xuất, địa bàn phân bố chủ yếu…)

-Đọc bài "Dân số và gia tăng dân số" trang 7- Tìm số dân Việt Nam năm 2009,dân số đơng cĩ những thuận lợi và khĩ khăn gì?

- Vïng thÊp.

+ Tµy, Nïng: t¶ ng¹n s«ng Hång + Th¸i, Mêng: h÷u ng¹n s«ng Hång -> s«ng C¶ + Dao: sên nĩi 700 - 1000 m

- Vïng cao: M«ng Khu vùc Trêng

BÀI 2:DÂN SỐ VÀ GIA TĂNG DÂN SỐ

I/

MỤC TIÊU:

1 Kiến thức :

Sau bài học ,HS cần:

-Biết số dân của nước ta(ở thời điểm gần nhất)

Tuần 1 Tiết 2 Ngày soạn : 20/08/10

-Hiểu và trình bày được tình hình gia tăng dân số.

-Biết cơ cấu dân số theo tuổi , giới tính và xu hướng thay đổi cơ cấu dân sốcủa nước ta

-Nguyên nhân (kinh tế - xã hội) và hậu quả (sức ép với tài nguyên mơi trường,kinh tế - xã hội)

-Biểu đồ biến đổi dân số của nước ta( phóng to)

-Tranh ảnh về một số hậu quả của dân số tới môi trường,chất lượng cuộcsống( HS sưu tầm)

III/

HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :

1 Ổn định lớp: 1' Kiểm diện, KTSS

2 KT bài cũ: 5' ? Nước ta có bao nhiêu dân tộc? Những nét văn hóa riêng củacác dân tộc thể hiện ở những mặt nào ? VD ?

? Trình bày tình hình phân bố các dân tộc của nước ta?

3 Bài mới:1’ Dân số , tình hình gia tăng dân số và những hậu quả kinh tế ,

chính trị của nó đã trở thành mối quan tâm không chỉ riêng của mỗi quốc giamà của cả cộng đồng quốc tế.Ở mỗi quốc gia,chính sách dân số luôn có vị tríxứng đáng trong các chính sách của nhà nước Sớm nhận rõ vấn đề này, ởnước ta, Đảng và chính phủ đã đề ra mục tiêu dân số và ban hành hàng loạtchính sách để đạt được mục tiêu ấy

Để tìm hiểu vấn đề dân số,sự gia tăng dân số và cơ cấu dân số ở nước ta cóđặc điểm gì, ta nghiên cứu nội dung bài hôm nay:

10' GV: Giới thiệu số liệu của ba lần tổng điều tra

dân số ở nước ta:

Lần 1:(1/4/1979) nước ta có 52,46 triệu người

Lần 2(1/4/1989) có 64,41 tr người

Lần 3(1/4/1999) có 76,34 tr người

Dựa vào hiểu biết và sách giáo khoa em cho

biết số dân nước ta tính đến năm 2009 là bao

nhiêu?

HS:86 triệu người

GV:Em có suy nghĩ gì về thứ hạng diện tích và

dân số của việt nam so với các nước trên thế

giới ?

HS:diện tích lãnh thổ thứ 58

Số dân thứ 14

I/ Số dân

Dieọn tớch : thuoọc loaùi trung bỡnh

Daõn soỏ : thuoọc loaùi nửụực coự soỏ daõn ủoõng treõn

theỏ giụựi

GV: lửu yự HS: naờm 2003 daõn soỏ nửụực ta laứ

80,9trieọu

Trong khu vửùc ẹoõng Nam A,Ù Vieọt Nam ủửựng

thửự 3 sau in-ủoõ-neõ-xi-a(234,9 tr ),

GV:Neõu nhaọn xeựt veà tỡnh hỡnh taờng daõn soỏ qua

chieàu cao caực coọt daõn soỏ?

HS :Daõn soỏ taờng nhanh lieõn tuùc.

HS:Buứng noồ daõn soỏ

GV yeõu caàu HS ủoùc thuaọt ngửừ"buứng noồ daõn soỏ"

SGK trang 152

GV nhaỏn maùnh: -Tửứ cuoỏi nhửừng naờm 50 cuỷa theỏ

kyỷ XX, nửụực ta coự hieọn tửụùng "buứng noồ daõn soỏ"

Đầu năm 1990 đến nay thì chấm dứt Tuy nhiên

hàng năm dân số nớc ta vẫn tăng thêm 1 triệu

ng-ời

GV:Qua hỡnh 2.1 haừy neõu nhaọn xeựt ủửụứng bieồu

dieón tổ leọ gia taờng tửù nhieõn coự sửù thay ủoồi nhử

theỏ naứo?

HS:54-60:Taờng nhanh(cao nhaỏt gaàn 4%)

76-2003:Coự xu hửụựng giaỷm daàn(thaỏp nhaỏt

1,3%(2003)

GV:Giaỷi thớch nguyeõn nhaõn cuỷa sửù thay ủoồi ủoự?

HS:Keỏt quaỷ cuỷa vieọc thửùc hieọn toỏt daõn soỏ vaứ keỏ

hoaùch hoựa gia ủỡnh

GV:Vỡ sao tổ leọ gia taờng cuỷa daõn soỏ giaỷm nhửng

soỏ daõn vaón taờng nhanh?

-Daõn soỏ ủoõng, năm

2009 khoảng 86 triệungười

II/ Gia taờng daõn soỏ

-Gia taờng daõn soỏ nhanh lieõn tục

-Nhụứ thửùc hieọn toỏtchớnh saựch daõn soỏ keỏhoaùch hoựa gia ủỡnhneõn tổ leọ gia taờng tửùnhieõn cuỷa daõn soỏ coự

xu hửụựng giaỷm

HS:Cụ caỏu daõn soỏ VN treỷ,soỏ phuù nửừ ụỷ tuoồi sinh

ủeỷ cao(khoaỷng 45-50 vaùn phuù nửừ bửụực vaứo tuoồi

sinh ủeỷ haứng naờm )

?Daõn ủoõng và tăng nhanh gaõy ra nhửừng haọu quaỷ

gỡ ?

HS :Taùo sửực eựp lụựn ủoỏi vụựi vieọc phaựt trieồn kinh

teỏ - xaừ hoọi,vụựi taứi nguyeõn moõi trửụứng vaứ vieọc

naõng cao chaỏt lửụùng cuoọc soỏng cuỷa ngửụứi daõn

15'

GV:Neõu nhửừng lụùi ớch cuỷa sửù giaỷm tổ leọ gia taờng

tửù nhieõn cuỷa daõn soỏ ụỷ nửụực ta?

HS trả lời, GV bổ sung, chuẩn xác kiến thức: Đa

n-ớc ta thoát khỏi thời kì "Bùng nổ dân số", giảm bớt

gánh nặng đối với kinh tế, giảm sức ép đối với tài

nguyên môi trờng, cải thiện đời sống cho ngời dân

GV: Dửùa vaứo baỷng 2.1 haừy xaực ủũnh caực vuứng coự

tổ leọ gia taờng tử nhieõn cuỷa daõn soỏ cao nhaỏt ,thaỏp

nhaỏt?Caực vuứng coự tổ leọ gia taờng tửù nhieõn cuỷa daõn

soỏ cao hụn trung bỡnh caỷ nửụực?

HS: -Vuứng Taõy Baộc cao nhaỏt(2,19%)

-ẹoõứng baống soõng Hoàng thaỏp nhaỏt(1,11%)

Thảo luận nhóm

- Nhóm 1

? Dựa vào bảng 2.2, hãy nhận xét:

+ Tỉ lệ hai nhóm dân số nam, nữ thời kì 1979

=> giới nữ nhiều hơn giới nam

- Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi

? Vì sao ở nhóm tuổi 0 - 14 giới nam chiếm tỉ lệ

dân số cao hơn nhng khi ở độ tuổi trởng thành giới

nữ tỉ lệ cao hơn, tuổi thọ của nữ cũng cao hơn

- Nhóm 3:

III/ Cụ caỏu daõn soỏ

-Cụ caỏu DS theogiụựi: Giụựi nửừ nhieàuhụn giụựi nam

-Cụ caỏu DS theo

? Dân số tăng nhanh, các nhóm tuổi trẻ chiếm tỉ

lệ cao có ảnh hởng nh thế nào đối với KT - XH?

Các nhóm thảo luận xong cử đại diện trình bày,

các nhóm khác nhận xét, bổ sung; GV chuẩn xác

kiến thức

- GV nhấn mạnh: Tuy nhiên, dân số nớc ta đang

"già đi" thể hiện sự giảm tỉ trọng của dân số nhóm 0

- 14 và tăng tỉ trọng nhóm tuổi trên 60 trong dân số

GVkeỏt luaõn

GV giaỷi thớch :tổ soỏ giụựi tớnh khoõng bao giụứ caõn

baống vaứ thửụứng thay ủoồi theo nhoựm tuoồi, theo

thụứi gian vaứ khoõng gian, nhỡn chung treõn theỏ giụựi

hieọn nay laứ98,6 nam thỡ coự 100 nửừ.Tuy nhieõn luực

mụựi sinh ra soỏ treỷ sụ sinh nam luoõn cao hụn nửừ

(trung bỡnh 103-106 nam /100 nửừ ), ủeỏn tuoồi

trửụỷng thaứnh tổ soỏ naứy gaàn baống nhau.Sang lửựa

tuoồi giaứ , soỏ nửừ cao hụn soỏ nam

GV:Haừy neõu nguyeõn nhaõn cuỷa sửù khaực bieọt veà tổ

soỏ giụựi tớnh ụỷ nửụực ta?

HS:Haọu quaỷ cuỷa chieỏn tranh , nam giụựi hy sinh

-Nam giụựi phaỷi lao ủoọng nhieàu hụn ,laứm nhửừng

coõng vieọc naởng nhoùc hụn neõn tuoồi thoù trung bỡnh

4 Sụ keỏt baứi:3’ Cho hoùc sinh laứm moọt soỏ baứi taọp traộc nghieọm

Hãy khoanh tròn chữ cái đầu ý em cho là đúng.

Câu 1: Tính đến năm 2009 thì dân số của nớc ta đạt

a 77,5 triệu ngời b 80,9 triệu ngời

c 79,7 triệu ngời d 86 triệu ngời

Câu 2 : Daõn soỏ ủoõng vaứ taờng nhanh gaõy ra haọu quaỷ ủoỏi vụựi:

a Taứi nguyeõn moõi trửụứng

b Chaỏt lửụùng cuoọc soỏng

c Sửù phaựt trieồn kinh teỏ

d Taỏt caỷ caực ủaựp aựn treõn

Câu 4: Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi của Việt Nam thời kì 1979-1999 có sự thay

đổi

a Tỉ lệ trẻ em giảm dần

b Tỉ lệ trẻ em chiếm tỉ lệ thấp

c Ngời trong độ tuổi lao động chiếm tỉ lệ cao

d Tỉ lệ ngời trong và trên độ tuổi lao động tăng lên

IV

Phuù luùc:2’

- Hoùc baứi-laứm baứi taọp 2,3/10

- ẹoùc baứi 3-Nghieõn cửựu caực caõu hoỷi trong baứi -Quan saựt lửụùc ủoà hỡnh 3.1

* GVhửụựng daón laứm baứi taọp 3 trang 10:

- ẹoồi % ra %o

- Tớnh tổ leọ gia taờng daõn soỏ tửù nhieõn= tổ suaỏt sinh -tổ suaỏt tửỷ tửứngnaờm(%)

- HSphaỷi veừ hai ủửụứng bieồu dieón treõn cuứng heọ toùa ủoọ , moọt ủửụứng theồ hieọn tổsuaỏt tửỷ, moọt ủửụứng theồ hieọn tổ suaỏt sinh.Khoaỷng caựch giửừa hai ủửụứng ủoự chớnhlaứ tổ leọ gia taờng tửù nhieõn cuỷa daõn soỏ

Baứi 3 : PHAÂN BOÁ DAÂN Cệ VAỉ CAÙC LOAẽI HèNH QUAÀN Cệ

I/ MUẽC TIEÂU:

1 Kieỏn thửực:

Sau baứi hoùc, HS caàn:

-Hieồu vaứ trỡnh baứy ủửụùc ủaởc ủieồm maọt ủoọ daõn soỏ vaứ phaõn boỏ daõn cử ụỷnửụực ta không đều theo lãnh thổ

-Phaõn bieọt ủửụùc caực loaùi hỡnh quaàn cử noõng thoõn, quaàn cử thaứnh thũ

- Nhaọn bieỏt quaự trỡnh ủoõ thũ hoựa ụỷ nửụực ta

II/- THIẾT BỊ :

-Bản đồ phân bố dân cư và đô thị Việt Nam

-Tranh ảnh về nhà ở, một số hình thức quần cư ở Việt nam

-Bảng thống kê mật độ dân số quốc gia và dân đô thị ở Việt Nam

III/- HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định lớp : 1' Kiểm diện, KTSS

2 KT bài cũ:5' ? Hãy cho biết số dân nước ta các năm 2009 ? Và tình hìnhgia tăng dân số của nước ta?

3 Bài mới: Cũng như các nước trên thế giới sự phân bố dân cư ở nước ta

phụ thuộc vào nhân tố tự nhiên, kinh tế xã hội, lịch sử tùy theo thời gian vàlãnh thổ cụ thể, các nhân tố ấy tác động với nhau tạo nên một bức tranh phânbố dân cư như hiện nay

Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu bức tranh đó và biết được nó đãtạo nên sự đa dạng về hình thức quầân cư ở nước ta như thế nào ?

TG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH NỘI DUNG

10' GV : Nêu cách tính mật độ dân số?

HS: Lấy số dân chia cho diện tích

GV : Dựa vào hiểu biết và SGK cho biết đặc

điểm mật độ dân số nước ta ?

HS : dựa SGK trả lời

GV : So sánh mật độ dân số nước ta với mật độ

dân số thế giới ( 2003 )?

HS : Gấp gần 5,2 lần

GV : So sánh với các nước Châu Á, các nước

trong khu vực Đông Nam Á? (GV cung cấp số

liệu năm 2003)

Châu Á : 85 người /km2

Khu vực ĐNA : Lào 25 người/km2

Căm pu chia : 68 người/km2

Malaixia : 75 người/km2

Thái lan : 124 người/km2

GV : Qua so sánh các số liệu trên rút ra đặc

điểm mật độ dân số nước ta?

GV : Qua các số liệu trên em rút ra nhận xét gì

I/- Mật độ dân số và phân bố dân cư.

1/ Mật độ dân số

-Nước ta có mật độdân số cao : 246 người/km2 năm 2003

+ Đồng bằng sôngHồng cao nhất, TâyBắc và Tây Nguyên

veà maọt ủoọ daõn soỏ qua caực naờm?

HS : traỷ lụứi

Chuyeồn yự : Bửực tranh phaõn boỏ daõn cử nhử hieọn

nay bieồu hieọn nhử theỏ naứo ta cuứng tỡm hieồu ủaởc

ủieồm cụ baỷn sửù phaõn boỏ daõn cử nửụực ta ụỷ muùc 2

GV : Quan saựt hỡnh 3.1 cho bieỏt daõn cử nửụực ta

taọp trung ủoõng ủuực ụỷ vuứng naứo ? ẹoõng nhaỏt ụỷ

ủaõu ?

HS : -ẹoàng baống chieỏm 1/4 dieọn tớch tửù nhieõn,

taọp trung 3/4 soỏ daõn

2 ủoàng baống soõng Hoàng vaứ soõng Cửỷu Long,

ẹoõng Nam Boọ laứ ủoõng nhaỏt

GV : Daõn cử thửa thụựt ụỷ vuứng naứo? Thửa thụựt

nhaỏt ụỷ ủaõu ?

HS : Mieàn nuựi vaứ cao nguyeõn : chieỏm 3/4 dieọn

tớch tửù nhieõn coự 1/4 daõn soỏ

+ Taõy Baộc : 67 ngửụứi/km2

+Taõy Nguyeõn : 82 ngửụứi/km2

GV keỏt luaọn

GV : Dửùa vaứo hieồu bieỏt thửùc teỏ vaứ SGK cho bieỏt

sửù phaõn boỏ daõn cử giửừa noõng thoõn vaứ thaứnh thũ ụỷ

nửụực ta coự ủaởc ủieồm gỡ ?

HS : Dửùa SGK traỷ lụứi

GV : Daõn cử soỏng ụỷ noõng thoõn nhieàu chửựng toỷ

neàn kinh teỏ coự trỡnh ủoọ nhử theỏ naứo ?

HS : Thaỏp, chaọm phaựt trieồn

GV : Haừy cho bieỏt nguyeõn nhaõn cuỷa ủaởc ủieồm

phaõn boỏ daõn cử noựi treõn ?

HS : ẹoàng baống ven bieồn caực ủoõ thũ coự ủieàu

kieọn tửù nhieõn thuaọn lụùi, caực hoaùt ủoọng saỷn xuaỏt

coự ủieàu kieọn phaựt trieồn hụn, coự trỡnh ủoọ phaựt

trieồn lửùc lửụùng saỷn xuaỏt, laứ khu vửùc khai thaực

laõu ủụứi

GV : Nhaứ nửụực ta coự chớnh saựch bieọn phaựp gỡ ủeồ

phaõn boỏ laùi daõn cử ?

HS : Toồ chửực di daõn ủeỏn caực vuứng kinh teỏ mụựi ụỷ

mieàn nuựi, cao nguyeõn

Chuyeồn yự : Nửụực ta laứ nửụực noõng nghieọp ủaùi ủa

soỏ daõn cử soỏng ụỷ vuứng noõng thoõn Tuy nhieõn

ủieàu kieọn tửù nhieõn taọp quaựn saỷn xuaỏt, sinh hoaùt

thaỏp nhaỏt

-Maọt ủoọ daõn soỏ cuỷanửụực ta ngaứy moọt taờng

2/ Phaõn boỏ daõn cử

Phaõn boỏ daõn cử khoõngủeàu theo lónh thổ:

+ Đông đúc: đồngbằng, trung du, duyênhải

+ Tha thớt: miền núi

- Phõn bố dõn cư giữathành thị và nụng thụnchờnh lệch nhau :

+ Thành thị: 26% dân

số + Nông thôn: 74% dân

số

II/- Caực loaùi hỡnh

15' mỗi vùng có các kiểu quần cư khác nhau.

GV : Giới thiệu tập ảnh hoặc mô tả về các kiểu

quần cư nông thôn

GV : Dựa trên thực tế địa phương và vốn hiểu

biết hãy cho biết sự khác nhau giữa các kiểu

quần cư nông thôn các vùng ? ( Qui mô tên gọi )

HS : Làng Việt cổ có lũy tre bao bọc, đình làng,

cây đa, bến nước có trên 100 hộ dân, trồng lúa

nước

-Bản buôn ( dân tộc ít người ) nơi gần nguồn

nước có đất canh tác sản xuất nông lâm kết hợp

có dưới 100 hộ dân, làm nhà sàn, tránh thú dữ,

tránh ẩm

GV : Vì sao các làng bản cách xa nhau ?

HS : Là nơi ở, nơi sản xuất chăn nuôi, kho chứa,

sân phơi

GV : Có thể cho HS phân tích loại hình quần cư

ở Đồng bằng Sông Cửu Long hoặc Sóc Trăng

GV : Cho biết sự giống nhau của quần cư nông

thôn ?

HS : Hoạt động kinh tế chính là nông nghiệp.

GV : Kết luận

GV : Hãy nêu những thay đổi hiện nay của

quần cư nông thôn mà em biết ?

HS : Đường, trường, trạm, điện thay đổi

-Nhà cửa lối sống, số người không tham gia sản

xuất nông nghiệp

HS : Thảo luận nhóm 3’

1- Dựa vào vốn hiểu biết và SGK nêu đặc điểm

của quần cư thành thị nước ta ? ( quy mô )

2- Cho biết sự khác nhau về hoạt động kinh tế

và cách thức bố trí nhà ở giữa thành thị và nông

thôn ?

3- Quan sát hình 3.1 hãy nêu nhận xét về sự

phân bố các đô thị của nước ta ? giải thích ?

Đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận

Nhóm khác nhận xét bổ sung

GV : Chuẩn xác kiến thức

quần cư.

1/ Quần cư nông thôn

-Là các điểm dân cư ởnông thôn với qui môdân số tên gọi khácnhau Hoạt động kinhtế chủ yếu là nôngnghiệp

2/ Quần cư thành thị.

-Các đô thị của nước

ta phần lớn có qui môvừa và nhỏ, phân bốtập trung ở vùng đồngbằng và ven biển.-Hoạt động côngnghiệp, dịch vụ

-Là trung tâm kinh tế,chính trị, văn hóaKHKT

III/- Đô thị hóa

- Số dân đô thị tăng,

GV : Dửùa vaứo baỷng 3.1 haừy nhaọn xeựt veà soỏ daõn

thaứnh thũ vaứ tổ leọ daõn thaứnh thũ ụỷ nửụực ta?

HS : Soỏ daõn thaứnh thũ vaứ tổ leọ daõn ủoõ thũ taờng

lieõn tuùc nhửng khoõng ủeàu giửừa caực giai ủoaùn

Giai ủoùan coự toỏc ủoọ taờng nhanh nhaỏt laứ 1995

ủeỏn 2003

GV : Cho bieỏt sửù thay ủoồi tổ leọ daõn thaứnh thũ ủaừ

phaỷn aựnh quaự trỡnh ủoõ thũ hoựa cuỷa nửụực ta nhử

theỏ naứo?

HS : Kinh teỏ noõng nghieọp coự vũ trớ khaự cao, trỡnh

ủoọ ủoõ thũ hoựa thaỏp

GV : Quan saựt hỡnh 3.1 nhaọn xeựt veà sửù phaõn boỏ

caực thaứnh phoỏ lụựn ?

HS : ẹoàng baống ven bieồn.

Thaỷo luaọn lụựp:

?Vaỏn ủeà bửực xuực caàn giaỷi quyeỏt cho daõn cử taọp

trung quaự ủoõng ụỷ caực thaứnh phoỏ lụựn ?

( Haứ noọi, TP Hoà Chớ Minh )

HS thảo luận, kết quả cần đạt:

+ Dẫn tới quá tải về quỹ đất

+ Sức ép lớn đối với cơ sở hạ tầng, môi trờng đô

thị

+ Sức ép đối vối các vấn đề xã hội nh giải quyết

việc làm, tệ nạn xã hội…

GV : Laỏy vớ duù minh hoùa veà vieọc mụỷ roọng qui

moõ caực thaứnh phoỏ ?

HS : Caàn thụ, Soực Traờng.

quy moõ ủoõ thũ ủửụùcmụỷ roọng , phoồ bieỏn loỏisoỏng thaứnh thũ

-Trỡnh ủoọ ủoõ thũ hoựathaỏp.Phaàn lụựn caực ủoõthũ nửụực ta thuoọc loaùivửứa vaứ nhoỷ

4 Sụ keỏt baứi: 3’

? Trỡnh baứy ủaởc ủieồm phaõn boỏ daõn cử cuỷa nửụực ta ?

?Phaõn biệt quần cư nụng thụn và quần cư đụ thị?

- Maọt ủoọ: thửa

- Kieỏn truực nhaứ ụỷ: Nhaứ thaỏp , ủụn

giaỷn, phaõn taựn

- Chửực naờng: ớt

- Maọt ủoọ daõn soỏ cao

- Kieỏn truực nhaứ ụỷ: Nhaứ cao taàng,nhieàu kieồu bieọt thửù, taọp trung

- Chửực naờng nhieàu: trung taõm kinh teỏ ,chớnh trũ, vaờn hoựa…

IV.Phụ lục:2’

-Học bài theo câu hỏi 1, 2 SGK

-Làm bài tập 3 trang 14

-Đọc bài 4 :" Lao động và việc làm Chất lượng cuộc sống" - Nghiên cứu

các câu hỏi và các biểu đồ tròn trong bài

Bài 4: LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM.

CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG.

I/

MỤC TIÊU :

1 Kiến thức:

Sau bài học HS cần:

- Trình bày được đặc điểm của nguồn lao động và việc sử dụng lao

động ở nước ta

- Biết được sức ép của dân số đối với việc giải quyết việc làm

- Trình bày được hiện trạng chất lượng cuộc sống ở nước ta

- Hiểu MT sống cũng là một trong những tiêu chuẩn của chất lượng cuộc

sống Chất lượng cuộc sống của người dân Việt Nam chưa cao một phần cũng do

MT sống cịn nhiều hạn chế

- Biết MT nhiều nơi đang bị ơ nhiễm, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của

người dân

2 Kỹ năng:

-Phân tích các biểu đồ, bảng số liệu về cơ cấu lao động phân theo thành

thị, nơng thơn, theo đào tạo, cơ cấu sử dụng lao động theo ngành, cơ cấu sử dụng

lao động phân theo thành phần kinh tế ở nước ta

- Phân tích mối quan hệ giữa MT sống và chất lượng cuộc sống

Tuần 2 Tiết 4 Ngày soạn:23/08/10

-Các biểu đồ cơ cấu lao động (phóng to theo SGK )

-Các bảng thống kê và sử dụng lao động

-Tranh ảnh thể hiện sự tiến bộ về nâng cao chất lượng cuộc sống

III/

HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định lớp:1' Kiểm diện, KTSS

2.KT bài cũ:5'

? Trình bày đặc điểm phân bố dân cư của nước ta?

?Nêu đặc điểm các loại hình quần cư ở nước ta?

3 Bài mới: Nguồn lao động là nhân tố quan trọng hàng đầu của sự phát

triển kinh tế xã hội, có ảnh hưởng quyết định đến việc sử dụng các nguồn lựckhác.Tất cả của cải vật chất và các giá trị tinh thần để thỏa mãn nhu cầu củaxã hội do con người sản xuất ra.Song không phải bất cứ ai cũng tham gia sảnxuất mà chỉ một bộ phận dân số có đủ sức khỏe và trí tuệ ở vào độ tuổi nhấtđịnh Để rõ hơn vấn đề lao động, việc làm và chất lượng cuộc sống ở nước ta,chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài hôm nay:

TG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH NỘI DUNG

15' GV:Cho biết số tuổi của nhóm trong độ tuổi

lao động?

HS nhắc lại:15-59.Những người thuộc nhóm

tuổi trên chính là nguồn lao động của nước ta

HS thảo luận nhóm :3'

1)Dựa vào vốn hiểu biết và SGK hãy cho

biết:nguồn lao động nước ta có những mặt

mạnh và hạn chế nào?

2) Dựa vào hình 4.1 hãy nhận xét cơ cấu lực

lượng lao động giữa thành thị và nông thôn,

giải thích nhuyên nhân?

3) Nhận xét chất lượng lao động của nước ta

Để nâng cao chất lượng lao động cần có

-Có kế hoạch giáo dục đào tạo hợp lý và có

chiến lược đầu tư mở rộng, đào tạo, dạy nghề

I/ Nguồn lao động và sử dụng lao động

1 Nguồn lao động

- Mặt mạnh: Nguồn laođộng nước ta dồi dào vàtăng nhanh, lao động cĩnhiều kinh nghiệm trongnơng lâm - ngư - nghiệp,

cĩ khả năng tiếp thu KH

- KT

- Hạn chế về thể lực vàtrình độ chuyên mơn

GV : Mở rộng kiến thức cho HS về chất lượng

lao động hiện nay:

-Chất lượng lao động với thang điểm 10 VN

được quốc tế chấm : 3,79 điểm về nguồn nhân

lực

-Thanh niên VN theo thang điểm 10 của khu

vực thì trí tuệ đạt : 2,3 điểm, ngoại ngữ : 2,5

điểm, khả năng thích ứng KHKT đạt 2 điểm

GV : Dựa vào hình 4.2 hãy nhận xét về cơ cấu

và sự thay đổi cơ cấu lao động theo ngành ở

nước ta ?

HS : Quan sát hình 4.2 trả lời.

GV : Diễn giải và phân tích qua biểu đồ nhìn

chung cơ cấu lao động có sự chuyển dịch

mạnh theo hướng CNH-HĐH trong thời gian

qua biểu hiện ở tỉ lệ lao động trong các ngành

công nghiệp xây dựng, dịch vụ tăng, số lao

động làm việc trong ngành nông lâm, ngư

nghiệp ngày càng giảm

Tuy vậy phần lớn lao động vẫn tập trung trong

nhóm ngành nông lâm, ngư nghiệp (59,6 %)

Sự gia tăng lao động trong nhóm ngành công

nghiệp xây dựng và dịch vụ vẫn còn chậm,

chưa đáp ứng được yêu cầu sự nghiệp CNH

-HĐH

Chuyển ý : Chính sách khuyến khích sản xuất

cùng với quá trình đổi mới làm cho nền kinh tế

nước ta phát triển và có thêm nhiều chỗ làm

mới Nhưng do tốc độ tăng trưởng lực lượng

lao động cao nên vấn đề việc làm đang là

thách thức lớn đối với nước ta Ta cùng tìm

hiểu vẫn đề này trong mục II.

GV : ? Tại sao nói việc làm đang là vấn đề

gay gắt ở nước ta ?

HS:-Tình trạng thiếu việc làm ở nông thôn rất

phổ biến Tỉ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị

cao

-Kinh tế chưa phát triển

-Chất lượng lao độâng thấp

GV: Tại sao tỉ lệ thất nghiệp và thiếu việc

làm rất cao nhưng lại thiếu lao động có tay

nghề ở các khu vực cơ sở kinh doanh, khu dự

2 Sử dụng lao động

-Phần lớn lao động còntập trung trong ngànhnông lâm ,ngư nghiệp.-Cơ cấu sử dụng laođộng của nước ta đangđược thay đổi theohướng tích cực

II/ Vấn đề việc làm

- Nguồn lao động dồidào trong điều kiệnnền kinh tế chưa pháttriển đã tạo ra sức éplớn đối với vấn đềgiải quyết việc làm

- Nơng thơn : Thiếuviệc làm

- Thành thị:Tỉ lệ thấtnghiệp tương đốicao( 6%)

án công nghệ cao?

HS: Chất lượng lao động thấp, thiếu lao động

có kỹ năng, trình độ đáp ứng của nền công

nghiệp, dịch vụ hiện đại

GV: Để giải quyết việc làm theo em phải có

những giải pháp nào?

HS : Hướng giải quyết vấn đề việc làm ở nước

ta là:

- Phân bố lại lao động và dân cư

-Đa dạng hóa các hoạt động kinh tế ở nông

thôn

-Phát triển hoạt động công nghiệp dịch vụ ở

thành thị

-Đa dạng hóa các loại hình đào tạo,hướng

nghiệp , dạy nghề

Chuyển ý : Căn cứ vào chỉ số phát triển con

người ( HDI) để phản ánh chất lượng dân số

chương trình phát triển LHQ xếp Việt Nam vào

hàng thứ 109 trong tổng số 175 nước năm

2003 Chất lượng cuộc sống của người dân VN

hiện nay đã được cải thiện như thế nào ta cùng

tìm hiểu mục III.

GV: Chất lượng cuộc sống của người dân được

đo bằng nhiều chỉ tiêu về khả năng đáp ứng các

nhu cầu vật chất và tinh thần, trong đĩ cĩ chỉ số

phát triển con người( HDI) là chỉ tiêu cĩ tính

tổng hợp MT sống cũng là một trong những

tiêu chuẩn của chất lượng cuộc sống

Vậy em hãy cho biết chất lượng cuộc sống của

người dân Việt Nam cịn chưa cao là do đâu?

HS: Một phần do MT sống cịn nhiều hạn chế.

GV: Hãy lấy ví dụ chứng minh?

HS: Tình trạng ơ nhiễm MT gây ảnh hưởng đến

sức khỏe của người dân: Ơ nhiễm nguồn nước,

khĩi bụi trong khơng khí…

GV: Vậy chúng ta cần làm gì để MT sống tốt

hơn?

HS: Cĩ ý thức giữ gìn vệ sinh MT nơi đang

sống và nơi cơng cộng khác: Khơng vứt rác bừa

bãi…

GV : HS đọc SGK và nêu những dẫn chứng

nói nên chất lượng cuộc sống của nhân dân ta

đang được cải thiện

III/ Chất lượng cuộc sống

-Chất lượng cuộc sốngcủa nhân dân ta cònthấp , chênh lệch giữacác vùng, giữa nơngthơng và thành thị

-Chất lượng cuộc sốngcủa nhân dân đang đượccải thiện

HS trả lời

GV mở rộng:

-Nhịp độ tăng trưởng kinh tế khá cao trung

bình GDP mỗi năm tăng 7 %

-Xóa đói giảm nghèo từ 16,1 % năm 2001

xuống 14,5 % 2002, xuống 12,2 % 2003 10%

năm 2005

-Cải thiện về giáo dục y tế và chăm sóc sức

khỏe, nhà ở, nước sạch, điện sinh hoạt

GV liên hệ thực tế lấy dẫn chứng cụ thểû

chương trình 135

4 Sơ kết bài: 3'

? Trình bày đặc điểm của nguồn lao động nước ta ?

? Tại sao giải quyết việc làm đang là vấn đề xã hội gay gắt ở nước ta ?

? Chúng ta đã đạt được những thành tựu gì trong việc nâng cao chấtlượng cuộc sống của người dân?

IV Phụ lục :2’

- Học bài , làm bài tập 3 trang 17

- Xem bài 5- ôn tập kiến thức : Cấu tạo tháp tuổi, cách phân tích tháptuổi, dân số chuẩn bị cho giờ thực hành sau

BÀI 5: THỰC HÀNH:PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH THÁP DÂN SỐ

NĂM 1989 VÀ NĂM 1999

I/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

Sau bài học, HS cần:

-Biết cách phân tích so sánh tháp dân số

-Tìm được sự thay đổi và xu hướng thay đổi cơ cấu dân số theo tuổi ởnước ta

-Xác lập được mối quan hệ giữa gia tăng dân số với cơ cấu dân số theođộ tuổi, giữa dân số và phát triển kinh tế xã hội của đất nước

2 Kỹ năng:

Rèn luyện , củng cố và hình thành ở mức độ cao kĩ năng đọc và phântích so sánh tháp tuổi để giải thích các xu hướng thay đổi cơ cấu theo tuổi.Các thuận lợi và khó khăn, giải pháp trong chính sách dân số

II/ THIẾT BỊ:

-Tháp dân số VN1989 và 1999(phóng to)

-Tài liệu về cơ cấu dân số theo tuổi ở nước ta

Tuần 3 Tiết 5 Ngày soạn: 26/08/10

III/ HOAẽT ẹOÄNG DAẽY VAỉ HOẽC:

1 OÅn ủũnh: 1' Kieồm dieọn, KTSS

2 KT baứi cuừ: 5'? Taùi sao giaỷi quyeỏt vieọc laứm ủang laứ vaỏn ủeà xaừ hoọi gaygaột ụỷ nửụực ta?

? Chuựng ta ủaừ ủaùt ủửụùc nhửừng thaứnh tửùu gỡ trong vieọc naõng cao chaỏtlửụùng cuoọc soỏng cuỷa ngửụứi daõn?

3 Baứi mụựi: Keỏt caỏu daõn soỏ theo tuoồi treõn phaùm vi caỷ nửụực vaứ trong tửứng

vuứng coự yự nghúa quan troùng , noự theồ hieọn toồng hụùp tỡnh hỡnh sinh tửỷ, tuoồi thoù,khaỷ naờng phaựt trieồn daõn soỏ vaứ nguoàn lao ủoọng Keỏt caỏu daõn soỏ theo ủoọ tuoồi vaứtheo giụựi ủửụùc bieồu hieọn trửùc quan baống thaựp daõn soỏ

ẹeồ hieồu roừ hụn ủaởc ủieồm cụ caỏu daõn soỏ theo tuoồi ụỷ nửụực ta coự chuyeồnbieỏn gỡ trong nhửừng naờm qua, aỷnh hửụỷng cuỷa noự tụựi sửù phaựt trieồn daõn soỏ nhửtheỏ naứo? Ta cuứng phaõn tớch thaựp daõn soỏ naờm 1989 vaứ naờm 1999

TG HOAẽT ẹOÄNG CUÛA GIAÙO VIEÂN VAỉ HOẽC SINH NOÂẽI DUNG

15' - GV treo biểu đồ tháp dân số Việt Nam năm

1989 và năm 1999

- GV yêu cầu 1 HS xác định yêu cầu bài thực

hành (chính là 3 câu hỏi trong SGK)

GVgiụựi thieọu khaựi nieọm "Tổ leọ daõn soỏ phuù

thuoọc":laứ tổ soỏ giửừa ngửụứi chửa ủeỏn tuoồi lao

ủoọng, soỏ ngửụứi quaự tuoồi lao ủoọng vụựi nhửừng

ngửụứi ủang trong tuoồi lao ủoọng cuỷa daõn cử moọt

vuứng , moọt nửụực( hoaởc tửụng quan giửừa toồng

soỏ ngửụứi dửụựi ủoọ tuoồi lao ủoọng vaứ treõn tuoồi lao

ủoọng ,so vụựi soỏ ngửứụi ụỷ tuoồi lao ủoõùng,taùo neõn

moỏi quan heọ trong daõn soỏ goùi laứ tổ leọ phuù

thuoọc)

HS thaỷo luaọn nhoựm:2’

Moói nhoựm thaỷo luaọn moọt yeõu caàu cuỷa baứi

taọp.Caực nhoựm trỡnh baứy boồ sung vaứ chuaồn xaực

kieỏn thửực theo baỷng

1.Baứi taọp 1

Hỡnh daùng cuỷa thaựp ẹổnh nhoùn, ủaựy roọng

ẹổnh nhoùn , ủaựy roọng ,chaõn ủaựy thu heùp hụn

60 trụỷ leõn

20,125,63,0

18,928,24,2

17,428,43,4

16,130,04,7

Tổ soỏ phuù thuoọc 86 72,1

10'

10'

GVgiaỷi thớch:Tổ soỏ phuù thuoọc cuỷa

nửụực ta naờm 1989 laứ 86 nghúa laứ cửự

100 ngửụứi trong ủoọ tuoồi lao ủoọng

phaỷi nuoõi 86 ngửụứi ụỷ 2 nhoựm tuoồi

kia

GV : Neõu nhaọn xeựt veà sửù thay ủoồi

cuỷa cụ caỏu daõn soỏ theo ủoọ tuoồi cuỷa

nửụực ta?giaỷi thớch nguyeõn nhaõn?

HS trỡnh baứy

GV chuaồn xaực laùi kieỏn thửực:

GVmụỷ roọng:Tổ soỏ phuù thuoọc ụỷ nửụực

ta dửù ủoaựn naờm 2004 giaỷm 52,7 %

Trong khi ủoự,tổ soỏ phuù thuoọc hieọn taùi

cuỷa Phaựp laứ 53,8 %;Nhaọt Baỷn laứ44,9

%;Singapo 42,9 %;Thaựilan 47%.Nhử

vaọy hieọn taùi tổ soỏ phuù thuoọc ụỷ VN

coứn coự khaỷ naờng cao hụn so vụựi caực

nửụực phaựt trieồn treõn theỏ giụựi vaứ moọt

soỏ nửụực trong khu vửùc

HS thaỷo luaọn nhoựm:3'

1)Cụ caỏu daõn soỏ theo tuoồi nửụực ta coự

thuaọn lụùi nhử theỏ naứo cho phaựt trieồn

kinh teỏ xaừ hoọi?

2)Cụ caỏu daõn soỏ theo tuoồi coự khoự

khaờn nhử theỏ naứo cho phaựt trieồn kinh

teỏ xaừ hoọi ụỷ nửụực ta?

3)Bieọn phaựp naứo tửứng bửựục khaộc

phuùc khoự khaờn treõn?

ẹaùi dieọn hs trỡnh baứy

GV chuaồn xaực kieỏn thửực

+ Cả 2 tháp đều có đáy rộng, đỉnhnhọn => kết cấu dân số trẻ

+ Nhng chân đáy ở nhóm 0 - 4 tuổicủa tháp 2 (1999) đã thu hẹp hơn sovới tháp 1 (năm 1989) đỉnh tháp 2cũng rộng hơn => tháp 2 đang có

xu hớng kết cấu "dân số già"

2.Baứi taọp 2

Sau 10 naờm(1989-1999), tổ leọnhoựm tuoồi 0-14 giaỷm; nhoựm tuoồitreõn tuoồi lao ủoọng vaứ trong tuoồilao ủoọng taờng

-Do chaỏt lửụùng cuoọc soỏng cuỷanhaõn daõn ngaứy caứng ủửụùc caỷithieọn: cheỏ ủoọ dinh dửụừng cao hụn,ủieàu kieọn y teỏ, chaờm soực sửực khoỷetoỏt; yự thửực veà keỏ hoaùch hoựa giaủỡnh trong nhaõn daõn cao hụn

3.Baứi taọp 3

-Thuaọn lụùi:

+Cung caỏp nguoàn lao ủoọng lụựn+Thũ trửụứng tieõu thuù maùnh+Trụù lửùc lụựn cho vieọc phaựt trieồnvaứ naõng cao mửực soỏng

+ Tỉ lệ dân số phụ thuộc cao làgánh nặng cho lực lợng lao động + Chất lợng cuộc sống chậm cảithiện

-Giaỷi phaựp:

+Coự keỏ hoaùch giaựo duùc ủaứo taùohụùp lyự, toồ chửực hửụựng nghieọp daùyngheà

+Phaõn boỏ laùi lửùc lửụùng lao ủoọngtheo ngaứnh vaứ theo laừnh thoồ.+Chuyeồn ủoồi cụ caỏu kinh teỏ theohửụựng coõng nghieọp hoựa, hieọn ủaùihoựa

4 Sụ keỏt baứi: 3’

? Cụ caỏu daõn soỏ theo tuoồi ụỷ nửụực ta coự nhửừng thuaọn lụùi vaứ khoự khaờn gỡ?Neõu caực bieọn phaựp ủeồ khaộc phuùc khoự khaờn?

IV Phuù luùc: 2’

ẹoùc baứi 6"Sửù phaựt trieồn neàn kinh teỏ Vieọt Nam" trang 19-Tỡm hieồu nềnkinh tế nước ta trước thời kớ đổi mới và từ khi đổi mới đạt được những thành tựu

và thỏch thức gỡ?

ƠN TẬP I./ MỤC TIÊU :

-Bản đồ phân bố dân cư

III./ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1.Ổn định lớp: KTSS, Kiểm diện 1’

2.Bài m i:ới:

GV đặt câu hỏi, HS trả lời

Tuần 3 Tiết 6 Ngày soạn:5/9/2010

? Cho biết tình hình gia tăng dân số

ở nước ta và hậu quả Cơ cấu dân

số:

?Mật độ dân số , phân bố dân cư và

các loại hình quần cư?

HS trình bày sự phân bố dân cư trên

bản đồ

*Sự phân bố các dân tộc:

- Người Việt phân bố rộng khắp cả nước , tập trung nhiều ở đồng bằng, trung du, ven biển

- Các dân tộc ít người phân bố chủ yếu ở trung du

* Hậu quả : gây khó khăn về nhiều

mặt như : lương thực, nhà ở, việclàm, giáo dục, y tế, môi trường

* Cơ cấu dân số :

Nước ta có cơ cấu dân số trẻ

Cơ cấu dân số nước ta có xuhướng thay đổi rõ rệt :

- Cơ cấu dân số theo giới tính : Tỉ lệ

nữ cao hơn tỉ lệ nam nhưng tỉ lệ nam

có xu hướng tăng dần, kết cấu giớitính đang tiến tới cân bằng

- Cơ cấu theo độ tuổi : cũng có thayđổi : tỉ lệ dưới độ tuổi lao động giảm,

tỉ lệ trong và trên độ tuổi lao độngtăng lên

3.Mật độ dân số và phân bố dân cư

và các loại hình quần cư

- Nước ta nằm trong số các nước cómật độ dân số cao trên thế giới Mật

độ dân số ở nước ta cũng ngày mộttăng Năm 1989 là 195 người/km2.Đến năm 2003 là 246 người/km2

- Sự phân bố dân cư không đồng đều:tập trung đông ở đồng bằng, venbiển, đô thị, thưa thớt ở miền núi vàtrung du; phân bố dân cư có sự chênhlệch giữa thành thị và nông thôn.Khoảng 74% dân số sống ở nôngthôn, 26% dân số sống ở thành thị

? Nêu mặt mạnh và những hạn chế

của nguồn lao động nước ta?

? Trình bày vấn đề sử dụng nguồn

lao động?

? Tại sao nói việc làm là vấn đề xã

hội gay gắt ở nước ta?

? Hướng giải quyết vấn đề việc

* Nguồn lao động : nước ta có

nguồn lao động dồi dào và tăngnhanh, mỗi năm tăng khoang 1 triệulao động

- Lực lượng lao động nông thôn gấp

3 lần lực lượng lao động thành thị

- Tỉ lệ lao động qua đào tạo còn thấp

Để nâng cao chất lượng lao động cần

có kế hoạch đào tạo hợp lý và cóchiến lược đầu tư mở rộng đào tạodạy nghề

- Bên cạnh là những mặt mạnh vềkinh nghiệm sản xuất và khả năngtiếp thu khoa học kĩ thuật, nguồn laođộng nước ta còn hạn chế về thể lực

và trình độ chuyên môn

*Vấn đề sử dụng lao động : Cơ cấu

sử dụng lao động nước ta có nhiềuthay đổi theo hướng tích cực nhưngcòn chậm, giảm số ngươì làm trongnông nghiệp tăng số người làm trongcông nghiệp và dịch vụ Khu vựcnông- lâm- ngư vẫn chiếm nhiều lựclượng lao động

*Vấn đề việc làm : nguồn lao động

dồi dào, tăng nhanh, thuận lợi để pháttriển kinh tế đồng thời gây sức ép rấtlớn đối với vấn đề giải quyết việc làm

ở nước ta hiện nay Năm 2003, tỉ lệthời gian làm việc được sử dụng củalao động ở nông thôn nước ta là77,7% , tỉ lệ thất nghiệp của khu vựcthành thị khoảng 6%

*Biện pháp : - Phân bố lại dân

cư và lao động giữa các vùng

- Đa dạng hóa các hoạt động kinh tế

* Chất lượng cuộc sống: Chất lượng

cuộc sống đang được cải thiện về thunhập, giáo dục, y tế, nhà ở Chất

? Chất lượng cuộc sống đã đạt được

ĐỊA LÍ KINH TẾ

BÀI 6: SỰ PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM

I/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

Sau bài học , hs cần:

- Trình bày sơ lược về quá trình phát triển kinh tế nước ta

-Hiểu được xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế là nét đặc trưng của quátrình đổi mới Những thành tựu và thách thức trong quá trình phát triển

Tuần 4 Tiết 7 Ngày soạn:6/9/2010

-Biết việc khai thác tài nguyên quá mức , mơi trường bị ơ nhiễm là một khĩkhăn trong quá trình phát triển kinh tế đất nước.

- Hiểu được để phát triển bền vững thì phát triển kinh tế phải đi đơi vớiBVMT

-Bản đồ hành chính Việt Nam

-Biểu đồ về sự chuyển dịch cơ cấu GDP1991-2002(vẽ trên giấy khổ lớn)-Một số hình ảnh phản ánh thành tựu về phát triển kinh tế của nước tatrong quá trình đổi mới

III/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

1.Ổn định lớp: 1' Kiểm diện, KTSS

2 Bài mới:Nền kinh tế nước ta đã trải qua quá trình phát triển lâu dài và

nhiều khó khăn.Từ năm 1986 nước ta bắt đầøu công cuộc đổi mới.Cơ cấu kinhtế đang chuyển dịch ngày càng rõ nét theo hướng công nghiệp ,hiện đạihóa.Nền kinh tế đạt được nhiều thành tựu nhưng cũng đứng trước nhiều tháchthức.Vậy đó là những thành tựu và thách thức nào?

TG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH NỘI DUNG

10' GV:Bằng kiến thức lịch sử và vốn hiểu biết

hãy cho biết : Cùng với quá trình dựng nước

và giữ nước,nền kinh tế nước ta đã trải qua

những giai đoạn phát triển như thế nào?

HS: - Nền kinh tế nước ta đã trải qua nhiều giai

đoạn phát triển gắn liền với quá trình dựng nước

và giữ nước

-1945:Thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng

hoà

-1945-1954 Kháng chiến chống Pháp

- 1954-1975 Kháng chiến chống Mĩ

- Trong chiến tranh nền kinh tế chỉ phát triển ở

một số thành phố lớn

- Đất nước thống nhất, cả nước đi lên XHCN từ

năm 1976-1986 nền kinh tế rơi vào khủng

khoảng, sản xuất đình trệ lạc hậu.

GV minh họa:Vào những năm 1986-1988 nền

kinh tế tăng trưởng thấp, tình trạng lạm

I/Nền kinh tế nước tatrước thời kì đổi mới-Nền kinh tế nước ta trảiqua nhiều giai đoạn phấttriển lâu dài

-Sau thống nhất nềnkinh tế gặp nhiều khókhăn, nền kinh tếkhủng hoảng kéo dài ,tình trạng lạm phát cao,mức tăng trưởng kinh tếthấp, sản xuất đình trệ

phát tăng vọt, không kiểm soát được, 1986

tăng trưởng kinh tế 4 % lạm phát 774,7

%,năm 1987 tăng trưởng kinh tế3,4% -223,1

% ;năm 1988 tăng trưởng 5,1 % lạm phát

343,8 %

Chuyển ý:Trong hoàn cảnh nền kinh tế còn

bộc lộ nhiều tồn tại và yếu kém, ảnh hưởng

đến toàn bộ hoạt động kinh tế và đời sống

nhân dân.Đại hội IV(12/1986) của Đảng là

mốc lịch sử quan trọng trên con đường đổi mới

toàn diện sâu sắc ở nước ta trong đó có sự đổi

mới về kinh tế.Nền kinh tế nước ta trong thời kì

đổi mới như thế nào? Ta tìm hiểu mục II

GV cho hs đọc thuật ngữ"chuyển dịch cơ cấu

kinh tế" trang 153 SGK

HS đọc SGK cho biết:sự chuyển dịch cơ cấu

kinh tế thể hiện ở những mặt chủ yếu nào?

-Cơ cấu ngành

-Cơ cấu lãnh thổ

-Cơ cấu thành phần kinh tế

GV:Dựa vào hình 6.1 hãy phân tích xu hướng

chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế.Xu hướng

này thể hiện rõ ở những khu vực nào?

HS:-Nông -lâm-ngư nghiệp

-Công nghiệp -xây dựng

- Dịch vụ

HS thảo luận nhóm:3'

1)Nhận xét xu hướng thay đổi tỉ trọng của

từng khu vực trong GDP?

2)Sự quan hệ giữa các khu vực kinh tế?

3)Nguyên nhân của sự chuyển dịch các khu

-Chuyển dịch cơ cấungành

Nền kinh tế chuỷên từ bao cấpsang kinh tế thị trường - xuhướng mở rộng nền kinh tế nôngnghiệp hàng hóa

(1994) Còn hơn 20 %(2002) Nước ta đang chuyển từ nướcnông nghiệp sang nước công

nghiệpCông

Dịch vụ Tỉ trọng tăng nhanh

(1991-1996 )cao nhất gần 40 %; saugiảm rõ rệt dưới 40 % (2002)

Do ảnh hưởâng của cuộc khủnghoảng tài chính khu vực cuốinăm 1997.Các hoạt động kinh tếđối ngoại tăng trưởng chậm

HS đọc thuật ngữ "vùng kinh tế trọng điểm"

SGK trang 156

GV lưu ý hs :Các vùng kinh tế trọng điểm là

các vùng được nhà nước phê duyệt quy hoạch

tổng thể nhằm tạo ra các động lực phát triển

cho toàn bộ nền kinh tế

GV: Dựa vào hình 6.2 cho biết nước ta có mấy

vùng kinh tế? Xác định đọc tên các vùng ấy

trên bản đồ?

HS quan sát hình 6.2 trả lời

GV:Hãy xác định phạm vi lãnh thổ của các

vùng kinh tế trọng điểm? Nêu ảnh hưởng của

các vùng kinh tế trọng điểm đến sự phát triển

kinh tế xã hội?

HS:Các vùng kinh tế trọng điểm có tác động

mạnh đến sự phát triển kinh tế-xã hội và các

vùng kinh tế lân can

GV:Dựa vào hình 6.2 kể tên các vùng kinh tế

giáp biển, vùng kinh tế không giáp biển?

HS: Tây Nguyên không giáp biển

GV:Với đặc điểm tự nhiên của các vùng kinh

tế giáp biển có ý nghĩa gì trong phát triển kinh

tế?

HS:Kết hợp kinh tế đất liền với kinh tế biển

đảo

Chuyển ý:Trong quá trình phát triển kinh tế,

các thành tựu càng to lớn, cơ hội phát triển

càng lớn thì các thách thức phải vượt qua cũng

càng lớn.Ta cùng tìm hiểu công cuộc đổi mới

nền kinh tế nước ta đã đem lại những thành tựu

-Chuyển dịch cơ cấulãnh thổ:

Nước ta có 7 vùng kinhtế , 3 vùng kinh tế trọngđiểm( Bắc bộ , MiềnTrung, Phía Nam)

-Chuyển dịch cơ cấutheo thành phần kinh tế

to lớn và cũng gặp những thách thức như thế

nào?

GV:Bằng vốn hiểu biết và qua các phương

tiện thông tin em cho biết nền kinh tế nước ta

đã đạt được những thành tựu to lớn như thế

nào?

HS:nêu

Liên hệ thực tế gia nhập WTO ngày 7/11/2006

GV:Những khó khăn nước ta cần vượt qua để

phát triển kinh tế hiện nay là gì?

HS nêu

Liên hệ thực tế:Nguồn nước ở ĐBSCL bị ô

nhiễm do rác thải sinh hoạt và thuốc trừ sâu

-Nhiều tỉnh ở Bắc bộ nguồn nước bị nhiễm

thạch tín

- Khai thác cát ở sơng Hậu và sơng Hồng làm

cạn kiệt tài nguyên và ơ nhiễm MT

GV: Muốn phát triển bền vững thì phát triển

kinh tế phải đi đơi với BVMT

Từ đó giáo dục hs bảo vệ môi trường, GD hs

khơng ủng hộ những hoạt động kinh tế cĩ tác

-Nước ta đang hội nhậpvào nền kinh tế khu vựcvà toàn cầu

b)Những khó khăn-Còn nhiều xã nghèo ởvùng sâu , vùng xa -Môi trường ô nhiễm ,tài nguyên cạn kiệt.-Vấn đề việc làm cònbức xúc

-Nhiều bất cập trongphát triển y tế ,văn hóa ,giáo dục

-Những khó khăn trongquá trình hội nhập kinhtế thế giới

4 Sơ kết bài:3’

?Trước giai đoạn đổi mới nền kinh tế nước ta như thế nào?

? Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước ta thể hiện ở những mặt nào?

? Dựa vào hình 6.2 xác định các vùng kinh tế trọng điểm trên bản đồ?

? Nêu một số thành tựu và thách thức trong phát triển kinh tế xã hội củanước ta?

IV./ PHỤ LỤC:2’

-Học bài , làm bài tập 2 trang 23 GV hướng dẫn HS vẽ biểu đồ tròn-Đọc bài 7"Tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phânbố nông nghiệp"

-Ôn tập kiến thức địa lý 8:

+Đặc điểm khí hậu Việt Nam ,đất Việt Nam

+Đặc điểm chung của tự nhiên Việt Nam

Bài 7: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ

Tuần 4 Tiết 8 Ngày soạn:5/9/10

-Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam

-Bản đồ khí hậu Việt Nam

III/HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định : 1' Kiểm diện, KTSS

2 KT bài cũ:5' ? Tình hình kinh tế trước thời kỳ đổi mới?

? Nêu một số thành tựu và thách thức trong phát triển kinh tế của nước ta?

3 Bài mới: Cách đây hơn 4000 năm ở lưu vực sông Hồng, tổ tiên ta đã chọn cây lúa làm nguồn sản xuất chính,đặt nền móng cho nông nghiệp nước nhàphát triển như ngày nay.Nông nghiệp có những đặc điểm,đặc thù khác

so với các ngành kinh tế khác là phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên.Điều kiện kinh tế xã hội được cải thiện đã tạo điều kiện thúc đẩûy nông nghiệp phát triển mạnh mẽ.Để hiểu rõ các nhân tố trên ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp ở nước ta như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài hôm nay:

20' GV:Hãy cho biết sự phát triển và phân bố

nông nghiệp phụ thuộc vào những tài nguyên

nào của tự nhiên?

HS:Đất , nước , khí hậu, sinh vật

GV:Vì sao nói nông nghiệp phụ thuộc rất

nhiều vào đất đai và khí hậu?

HS:Đôùi tượng của sản xuất nông nghiệp là

các sinh vật-Cơ thể sốâng cần đủ 5 yếu tố cơ

bản:Nhiệt, nước, không khí , ánh sáng, chất

Dựa vào kiến thức đã học và vốn hiểu biết

hãy cho biết:

? Nước ta có mấy nhóm đất chính? Nêu tên ?

Diện tích mỗi nhóm? Phân bố chủ yếu của

mỗi nhóm đất chính?

Mỗi nhóm đất phù hợp nhất với loại cây trồng

I/ Các nhân tố tự nhiên

-Tài nguyên thiên nhiênlà tiền đềø cơ bản

1/Tài nguyên đất

- Đa dạng

HS hoàn thiện bảng tóm tắt sau:

tích lãnh thổ

3 triệu ha- 24 % diệntích lãnh thổ

Phân bố chính - Miền núi và trung du

- Tập trung chủ yếu ởTây Nguyên và ĐôngNam Bộ

- Hai đồng bằng châuthổ sông Hồng và sôngCửu Long

Cây trồng thích hợp

GV hướng dẫn hs tham khảo lược đồ hình 20.1,

28.1, 31.1 , 35.1 để nhấn mạnh thêm sự phân

bố tài nguyên đất ở hai đồng bằng châu thổ,

Tây Nguyên và Đông Nam Bộ

GV mở rộng kiến thức cho hs Lưu ý:

+Tài nguyên đất nước ta rất hạn chế do ơ

nhiễm , hoang hĩa, bạc màu

+Xu hướng diện tích bình quân trên đầu người

ngày một giảm do gia tăng dân số

+Cần sử dụng hợp lý, duy trì nâng cao độ phì

cho đất

Liên hệ thực tế: đất ở Sóc Trăng thuộc loại

đất nào? thích hợp trồng cây gì?

GV giáo dục HS khai thác , sử dụng nguồn đất

hợp lý

GV:Dựa vào kiến thức đã học ở lớp 8, hãy

trình bày đặc điểm khí hậu ở nước ta?

HS trình bày

Chia nhóm thảo luận

HS hoàn thiện sơ đồ sau

2/ Tài nguyên khí hậu

KHÍ HẬU VIỆT NAM

Đặc điểm 3: Các tai biến thiên nhiên

Thuận lợi:cây trồng

sinh trưởng phát triển

quanh năm và năng

suất cao nhiều vụ trong

năm

Khó khăn :Sâu bệnh ,

Thuận lợi:Nuôi trồng gồm cả giống cây và con ôn đới và nhiệt đới Khó khăn:Miền Bắc : vùng núi cao, có mùa đông rét đậm, rét hại ,

Bão, lũ lụt , hạn hán gây tổn thương lớnvề người của cải

HS khaùc nhaôn xeùt

GV chuaơn xaùc kieân thöùc vaø keât luaôn:

GV: Haõy keơ teđn moôt soâ loái rau, quạ ñaịc tröng

theo muøa hoaịc tieđu bieơu cụa ñòa phöông?

HS keơ

Chuyeơn yù:Hieôn nay löôïng nöôùc söû dúng trong

nođng nghieôp ôû nöôùc ta chieâm tređn 90 % toơng soâ

nöôùc söû dúng.Nöôùc ñoâi vôùi sạn xuaât nođng

nghieôp laø raât caăn thieât nhö ođng cha ta khaúng

ñònh:"Nhaât nöôùc nhì phađn".Vaôy taøi nguyeđn

nöôùc cụa Vieôt Nam coù ñaịc ñieơm gì?

GV:Neđu ñaịc ñieơm cụa taøi nguyeđn nöôùc?

HS: phong phuù, phađn boâ khođng ñeău

GVKL:

GV:Tái sao thụy lôïi laø bieôn phaùp haøng ñaău

trong thađm canh nođng nghieôp ôû nöôùc ta?

HS:- Choâng uùng lút muøa möa baõo

-Cung caẫp nöôùc töôùi muøa khođ

-Cại táo ñaât môû roông dieôn tích canh taùc

-Taíng vú thay ñoơi cô caâu muøa vú , cô caâu cađy

troăng

-Táo ra naíng suaât cađy troăng cao vaø taíng sạn

- Khí haôu nhieôt ñôùi aơm gioù muøa; phađn hoùa ña dáng , nhieău thieđn tai: baõo , luõ , hán haùn…

3)Taøi nguyeđn nöôùc

-Nguoăn nöôùc phongphuù, phađn boâ khođng ñeăutrong naím

lượng cây trồng

GV: Tài nguyên nước hiện nay bị ơ nhiễm nặng

do chất thải chưa qua xử lý từ các nhà máy,

thuốc sâu , phân hĩa học,…

GV: Trong môi trường nhiệt đới gió mùa ẩm,

tài nguyên sinh vật nước ta có đặc điểm gì?

HS: Đa dạng về hệ sinh thái

-Giàu có về thành phần loài sinh vật

GV:Tài nguyên sinh vật nước ta tạo ra những

cơ sở gì cho sự phát triển và phân bố nông

nghiệp?

HS dựa SGK trả lời

GV: Tài nguyên sinh vật đang cạn kiệt dần Một

số lồi sinh vật quí hiện nay cĩ nguy cơ bị tuyệt

chủng Nguyên nhân do đâu?

HS: Do ơ nhiễm MT, đánh bắt quá mức.

GV: Như vậy các tài nguyên đang ngày càng bị

ơ nhiễm , suy thối và suy giảm Bản thân các

em cần cĩ thái độ như thế nào với những hoạt

động làm ơ nhiễm MT , suy thối tài nguyên?

HS: Khơng ủng hộ

Chuyển ý:Nhờ thực hiện công cuộc đổi mới,

nền nông nghiệp của nước ta đã phát triển

tương đối ổn định và vững chắc, sản xuất nông

nghiệp tăng lên rõ rệt Đó là thắng lợi của

chính sách phát triển nông nghiệp của Đảng và

nhà nước.Ta cùng tìm hiểu vai trò lớn lao của

các nhân tố kinh tế xã hội trong mục II

HS thảo luận nhóm: 5’

Nhóm 1: Dân cư và lao động.

? Nhận xét về dân cư và lao động ở nước ta ?

Nhóm 2: Cơ sở vật chất- kỹ thuật.

? Kể tên các loại cơ sở vật chất kĩ thuật trong

nông nghiệp để minh họa rõ hơn sơ đồ trên (sơ

đồ hình 7.2)

Nhóm 3: Chính sách phát triển nông nghiệp.

4)Tài nguyên sinh vật:

phong phú, là cơ sởthuần dưỡng tạo nêncác cây trồng , vật nuôicó chất lượng tốt, thíchnghi cao với điều kiệnsinh thái ở nước ta

II / Các nhân tố kinh tế - xã hội

- Điều kiện kinh tế - xã hội là yếu tố quyết địnhđến sự phát triển

+ Dân cư và lao động nông thôn: chiếm tỉ lệ cao, nhiều kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp.+ Cơ sở vật chất- kỹ thuật: ngày càng hoàn thiện

+ Chính sách phát triển

? Nhaø nöôùc ñaõ coù nhöõng chính saùch gì ñeơ phaùt

trieơn nođng nghieôp ?

Nhoùm 4: Thò tröôøng trong vaø ngoaøi nöôùc.

? Vai troø cụa thò tröôøng ñoẫi vôùi phaùt trieơn nođng

nghieôp?

Ñái dieôn caùc nhoùm leđn bạng trình baøy HS

nhaôn xeùt

GV: Chuaơn xaùc kieân thöùc vaø keât luaôn.

GV nhaân mánh ñeân vai troø trung tađm cụa caùc

chính saùch kinh teâ xaõ hoôi taùc ñoông ñeân söï phaùt

trieơn vaø phađn boâ nođng nghieôp vai troø ngaøy

caøng taíng cụa cođng nghieôp ñoâi vôùi nođng

nghieôp vaø taùc ñoông yeâu toâ thò tröôøng

nođng nghieôp: nhieău chính saùch nhaỉm thuùc ñaơûy nođng nghieôp phaùt trieơn

+Thò tröôøng trong vaø ngoaøi nöôùc ngaøy caøng ñöôïc môû roông

4 Sô keât baøi: 3’

? Phađn tích nhöõng thuaôn lôïi cụa taøi nguyeđn thieđn nhieđn ñeơ phaùt trieơn nođng nghieôp ôû nöôùc ta?

? Phađn tích vai troø cụa nhađn toâ chính saùch phaùt trieơn nođng nghieôp trong söï phaùt trieơn vaø phađn boâ nođng nghieôp?

IV/ PHÚ LÚC:2’

-Hóc baøi- laøm baøi taôp 1,2,3,/27 SGK

-Söu taăm taøi lieôu tranh ạnh veă thaønh töïu trong sạn xuaât löông thöïc(luùa gáo) cụa nöôùc ta töø thôøi kyø 1980 ñeân nay(2009)

-Ñóc baøi 8"Söï phaùt trieơn vaø phađn boâ nođng nghieôp"

Bài 8: SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP

I/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Trình bày được tình hình phát triển và phân bố của sản xuất nông nghiệp

- Biết ảnh hưởng của việc phát triển nơng nghiệp tới MT, trồng cây cơng nghiệp,phá thế độc canh là một trong những biện pháp BVMT

-Bản đồ nông nghiệp Việt Nam

-Lược đồ nông nghiệp phóng to theo SGK

-Một số hình ảnh về các thành tựu trong sản xuất nông nghiệp

III/HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định lớp: 1' Kiểm diện, KTSS

2 KT bài cũ: 5'?

? Phân tích những thuận lợi của tài nguyên thiên nhiên để phát triển nôngnghiệp ở nước ta?

? Phân tích những nhân tố kinh tế -xã hội?

3 Bài mới: VN là một nước nông nghiệp - một trong những trung tâm xuất

hiện sớm nghề trồng lúa ở Đông Nam Á.Vì thế , đã từ lâu, nông nghiệp nước

ta được đẩy mạnh và được nhà nước coi là mặt trận hàng đầu.Từ sau đổi mới ,

Tuần 4 Tiết 9 Ngày soạ: 10/9/10

nông nghiệp trở thành ngành sản xuất hàng hóa lớn Để có được những bướctiến nhảy vọt trong lĩnh vực nông nghiệp.Sự phát triển và phân bố của ngànhđã có những chuyển biến gì khác trước, ta cùng tìm hiểu nội dung bài hômnay.

20' GV:Dựa vào bảng 8.1 hãy nhận xét về sự thay

đổi tỉ trọng cây lương thực và cây công nghiệp

trong cơ cấu giá trị sản xuất ngành trồng trọt?

HS:-Cây lương thực giảm 6,3 % (1990-2002)

-Cây công nghiệp tăng 9,2 % (1990-2002)

GV:Sự thay đổi này nói lên điều gì?

HS:-phá thế độc canh cây lúa

-Phát huy thế mạnh nền nông nghiệp nhiệt

đới: chuyển mạnh sang trồng các cây công

nghiệp hàng hóa để làm nguyên liệu cho

công nghiệp chế biến và xuất khẩu

GV: Em nhận xét gì về cơ cấu ngành trồng trọt?

HS nhận xét GV kết luận:

GV:Dựa vào bảng 8.2 hãy trình bày các thành

tựu chủ yếu trong sản xuất lúa thời kì

1980-2002

GVhướng dẫn hs đọc bảng 8.2

HS thảo luận nhóm về các chỉ tiêu trong bảng

8.2.Mỗi nhóm phân tích một chỉ tiêu

-Diện tích tăng 1904 nghìn ha gấp 1,34 lần

-Năng suất lúa cả năm tăng 24,1 tạ /ha gấp 2,2

lần

-Sản lượng lúa cả năm tăng 22,8 triệu tấn gấp

gần 3 lần

-Sản lượng bình quân đầu người tăng 215 kg

gấp gần 2 lần

GV mở rộng:thành tựu nổi bật của ngành

trồng lúa đã đưa nước ta chuyển từ một nước

phải nhập lương thực sang một trong những

nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.Năm

1986 phải nhập phải nhập 351 nghìn tấn gạo,

rất nhanh chóng năm 1989 nước ta có gạo để

xuất khẩu.Từ 1991 trở lại đây lượng gạo xuất

khẩu tăng dần từ 1 triệu tấn, 2 triệu tấn

(1995); đỉnh cao 1999 xuất 4,5 triệu tấn, 2003

xuất 4 triệu tấn, 2004 xuất 3,8 triệu tấn

GV:Dựa vào hình 8.2 và vốn hiểu biết hãy cho

I/Ngành trồng trọt

- Cơ cấu đa dạng

biết đặc điểm phân bố nghề trồng lúa ở nước

ta?

HS trả lời

Chuyển ý:Các nước đang phát triển thuộc

vùng nhiệt đới và cận nhiệt, sản phẩm cây

công nghiệp đã trở thành mặt hàng xuất khẩu

quan trọng, mang lại nguồn thu lớn về ngoại

tệ.Ở nước ta các cây công nghiệp được phân

bố và phát triển trên 7 vùng sinh thái nông

nghiệp.

GV:Dựa vào SGK và hiểu biết của bản thân

hãy cho biết lợi ích kinh tế của việc phát triển

cây công nghiệp?

HS:Xuất khẩu, nguyên liệu chế biến tận dụng

tài nguyên đất, phá thế độc canh, khắc phục

tính mùa vụ, bảo vệ môi trường

GV:Dựa vào bảng 8.3 cho biết nhóm cây công

nghiệp hàng năm và nhóm cây công nghiệp

lâu năm ở nước ta bao gồm những loại cây

nào, nêu sự phân bố chủ yếu?

HS dựa vào bảng 8.3 trả lời

GV hướng dẫn:-Đọc theo cột dọc thì biết được

vùng có cây công nghiệp chính được trồng

-Đọc theo hàng ngang biết được vùng phân bố

chính của một cây công nghiệp

GV:Xác định trên bảng 8.3 các cây công

nghiệp chủ yếu được trồng ở Tây Nguyên và

Đông Nam Bộ

HS: cao su ,cà phê

GV:Em hãy cho biết tiềm năng của nước ta

cho việc phát triển và phân bố cây ăn quả?

HS:Khí hậu, tài nguyên, chất lượng, thị

trường

GV:Kể tên một số cây ăn quả đặc trưng của

Nam bộ.Tại sao Nam bộ lại trồng được nhiều

cây ăn quả có giá trị?

HS kể: Đặc điểm khí hậu, diện tích đất

đai,giống cây trồng nổi tiếng, vùng nhiệt đới

điển hình

GV:Ngành cây ăn quả nước ta còn những hạn

chế gì cần giải quyết để phát triển thành

ngành có giá trị xuất khẩu?

-Lúa được trồng ở khắpnơi, tập trung chủ yếu ởhai đồng bằng châu thổsông Hồng và sông CửuLong

2.Cây công nghiệp

-Cây công nghiệp phânbố hầu hết ở 7 vùng cảnước

-Tập trung nhiều ở TâyNguyên và Đông NamBộ

3)Cây ăn quả

Nước ta có nhiều tiềmnăng để phát triển câyăn quả

-ĐôngNam Bộ, ĐBSCLlà vùng cây ăn quả lớnnhất nước ta

HS:-Phát triển chậm thiếu ổn định

Chú trọng đầu tư thành vùng sản xuất có tính

chất hàng hóa lớn

-Chú ý khu chế biến và thị trương tiêu thụ

GV: Kể tên các sản phẩm xuất khẩu của

ngành trồng trọt?

HS kể

Chuyển ý: Ở các nước phát triển phần lớn tỉ

trọng của ngành chăn nuôi trong tổng giá trị

sản xuất nông nghiệp thường cao hơn ngành

trồng trọt.Nhưng ở các nước đang phát triển

như nước ta thì chăn nuôi chiếm tỉ trọng như

thế nào trong nông nghiệp?Tình hình phát

triển ngành này ra sao,ta cùng tìm hiểu mục II

GV:Nhận xét vềø ngành chăn nuôi nước ta?

HS trả lời

GV:Dựa vào hình 8.2 xác định vùng chăn nuôi

trâu bò chính?Thực tế hiện nay trâu bò nước ta

được nuôi chủ yếu để đáp ứng nhu cầu gì?

HS :sức kéo

GV:Tại sao hiện nay bò sữa đang được phát

triển ven các thành phố lớn?

HS:gần thị trường tiêu thụ

GV:Xác định trên hình 8.2 các vùng chăn nuôi

lợn chính.Vì sao lợn được nuôi nhiều nhất ở

ĐBSH?

HS:gần vùng sản xuất lương thực, cung cấp

thịt, sử dụng lao động phụ tăng thu nhập, giải

quyết phân hữu cơ

GV:Hiện nay, chăn nuôi lợn nước ta phải đối

mặt với nạn dịch gì?

HS:lở mồm long móng,tai xanh

HS đọc phần 3 SGK

GV:Hãy cho biết trong những năm gần đây

chăn nuôi gia cầm nước ta và trong khu vực

đang phải đối mặt với nạn dịch gì?

HS:H5N1

GV mở rộng kiến thức cho hs:

-VN đứng thứ 7/40 nước nuôi trâu

- " 5 trên thế giới về nuôi lợn; 230

triệu con năm 2002

-Ngành trồng trọt cónhiều sản phẩm xuấtkhẩu như gạo, cà phê,cao su, trái cây

II/ Ngành chăn nuôi

-Chiếm tỉ trọng thấptrong nông nghiệp

1)Chăn nuôi trâu bò

-Đàn trâu , bò tăngnhanh

-Trâu bò được nuôinhiều ở trung du vàmiền núi chủ yếu lấysức kéo

2)Chăn nuôi lợn

- Đàn lơnï tăng khánhanh

-Lợn được nuôi tậptrung ở hai đồng bằngsông Hồng và sông CửuLong là nơi có nhiềulương thực và đông dân

3)Chăn nuôi gia cầm

-Gia cầm phát triểnnhanh ở đồng bằng