GIÁO dục bảo vệ môi TRƯỜNG TRONG môn SINH học ở PHỔ THÔNG

Để dạy mục 4: Ô nhiễm do chất thải rắn – Bài 54: Ô nhiễm môi trường – SGK Sinh học 9*Chủ đề : Con đường nơi người dân không còn đi ngang qua - Bước 1: Tạo tình huống, nêu vấn đề + Con đ

GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG

MÔN SINH HỌC Ở PHỔ THÔNG

1 Phan Lan Nhi

2 Lê Hà Quý Tâm

3 Hoàng Thị Phương Nhi

1 Mục tiêu

Chứng minh rằng cá sống trong nước sạch tốt hơn trong nước ô nhiễm.

3 Quan sát Sức sống của con cá vàng theo thời

gian

- Nước sạch: không thay đổi

- Nước ô nhiễm: giảm dần đến khi chết

4 Kết quả &

Thảo luận

5 Kết luận Cá sống trong nước sạch tốt hơn

trong nước ô nhiễm Giả thuyết đưa

Thí nghiệm 2: Các điều kiện cần cho sự phát triển của cây

1 M c tiêu ụ Ch ng minh r ng cây s ng đ ứ ằ ố ượ c nh có đ t ờ ấ

Để dạy mục III: bảo vệ hệ sinh thái biển – Bài 60: bảo vệ đa dạng các hệ sinh thái biển

* Giáo viên hướng dẫn

Chủ đề: sự tham gia của cộng đồng trong bảo vệ hệ sinh thái

biển.

Vấn đề: tại bờ biển xã phú thuận (Phú Vang, Thừa

Thiên-Huế) việc thu gom và xử lý rác thải là một vấn đề quan trọng Lượng rác thải ngày một tăng do dân số tăng Dân chúng

được cơ quan môi trường hỏi ý kiến về tìm phương án xử lý rác thải.

2 Phương pháp đóng vai

Các vai:

- Công nhân vệ sinh môi trường

- Kỹ sư quy hoạch

* Phương án giáo viên dự kiến xử lý rác thải:

- Kỹ sư quy hoạch sẽ lập kế hoạch xây dựng nơi để thùng rác, nơi xây dựng nhà máy chế biến rác nhằm tái chế lại những sản phẩm phục vụ cho người dân.

- Kỹ sư xây dựng tiến hành xây dựng nơi chứa rác, nhà máy xử lý rác theo kế hoạch đã đề ra.

- Nhà kinh doanh đóng góp kinh phí để xây dựng.

- Công nhân vệ sinh môi trường tiến hành thu gom rác mỗi ngày rồi chuyển đến nhà máy xử lý rác.

- Người dân có ý thức trong việc bỏ rác đúng nơi quy định, không xả rác bừa bãi.

Để dạy mục 4: Ô nhiễm do chất thải rắn – Bài 54: Ô nhiễm môi trường – SGK Sinh học 9

*Chủ đề : Con đường nơi người dân không còn đi ngang qua

- Bước 1: Tạo tình huống, nêu vấn đề

+ Con đường này trước đây là nơi người dân thường đi ngang

qua, trẻ em đi học thường qua đây Nhưng gần đây người dân, đặc biệt là trẻ em không còn đi qua đây, bởi ruồi muỗi xuất hiện nhiều, xuất hiện mùi hôi thối

Học sinh có thể tự nêu vấn đề: Vì sao người dân và trẻ em không còn đi ngang qua đây?

3 Phương pháp dạy học đặt vấn đề và

giải quyết vấn đề

- Bước 2 : Giải quyết vấn đề

Học sinh nêu ra nguyên nhân người dân không còn đi ngang qua đây có thể là do vứt rác bừa bãi trên đường và mùi hôi thối

do rác để lâu ngày.

GV hướng dẫn HS thảo luận để bảo vệ giả thuyết của mình Tiếp theo, GV cho HS xem hình ảnh về việc vứt rác bừa bãi trên đường.

HS nhận ra nguyên nhân chính dẫn đến người dân không đi qua đây là do vứt rác bừa bãi trên đường gây ra mùi hôi thối

Hình : Con đường khu vực bờ biển xã Phú Thuận (Phú Vang, Thừa Thiên-Huế)

- Bước 3: Kết luận:

Nguyên nhân chính dẫn đến người dân không đi qua đây là

do vứt rác bừa bãi trên đường gây ra mùi hôi thối.

Biện pháp: Cần có biện pháp thu gom và xử lý rác hợp lí

"Nếu cho tôi những chiếc túi nilon, chúng tôi sẽ đựng được cả trái đất" Chữ nếu

ấy đang trở thành hiện thực, từng giờ, từng phút mỗi khi người ta ra chợ, vào shop

mua sắm “Nếu người ta không phát minh ra túi nilon thì cục diện thế giới đã

thay đổi”

http://m.thethaovanhoa.vn/biem-hoa/phia-sau-nu-cuoi-la-niem-dau-n20120325083912188.htm

4 Phương pháp gạn lọc giá trị

Giao hưởng "Dòng sông đen"

http://thethaovanhoa.vn/cac-giai-tt-vh-to-chuc/giai-biem-hoa-bao-chi-lan-thu-iii-mieng-ghep-nguoc -gianh-giai-nhat-n20120328175439809.htm

Trong bài hát " Dòng sông xanh" của nhạc sĩ Pham duy có câu "Một dòng xanh xanh, một dòng tràn mông mênh" Nhưng bây giờ dòng sông chỉ còn "Một dòng đen đen, một dòng tràn mông mênh"

HÁT TRONG MƯA của Margaret Thomas: Hát trong mưa đề cập một ý nghĩa mới trong mối tương quan với biến đổi khí hậu Điều trước đây là một dịp vui vẻ, hạnh phúc, ngày nay có thể là một thảm họa Một thế giới bị lũ lụt tràn về là điều tôi muốn

mô tả trong bức tranh này, biến đổi khí hậu không chỉ ảnh hưởng đến những cộng đồng nông nghiệp mà còn đến những thành phố lớn và các cư dân ở đó.

Nguồn:

http://thethaovanhoa.vn/cac-giai-tt-vh-to-chuc/giai-biem-hoa-bao-chi-lan-thu-iii-mieng-ghep-nguoc-gianh -giai-nhat-n20120328175439809.htm

B1: QUAN SÁT & XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

B2: ĐẶT CÂU HỎI NÊU VẤN ĐỀ B3: NÊU GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU

B4: NGHIÊN CỨU TÀI LiỆU B5: THIẾT KẾ THÍ NGHIỆM

B6: KẾT LUẬN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

B7: VIẾT BÁO CÁO & THUYẾT TRÌNH

5 PP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

5 PP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

B1: QUAN SÁT & XÁC ĐỊNH VẤN NGHIÊN CỨU

 Quan sát sv,ht để phát hiện bản chất của sv,ht

Học sinh quan sát thực trạng ở chính địa phương em sống, nhận thấy, Việt Nam với khoảng 73% dân số sống ở vùng nông thôn, phát triển kinh tế nông nghiệp, chất thải từ động vật thường được ủ để bón ruộng Nhà nào không làm ruộng thì chất thải, nước thải bị đổ trực tiếp ra đường, mương máng, gây mùi, ruồi muỗi, ô nhiễm trầm trọng

 Huy động vốn kiến thức đã biết về sv,ht đó.Tư duy để tìm ra mối quan hệ giữa các sv,ht đó

Biogas là một loại khí được sinh ra khi phân động vật và các chất hữu cơ lên men trong điều kiện không có không khí (quá trình hiếm khí) Vi sinh vật phân huỷ các chất tổng hợp và khí được sinh ra gồm metan (CH4), nitơ (N2), cacbon dioxit (CO2) và hydro sulphate (H2S) Trong đó, các khí CH4 và CO2 có thể cháy được

- Học sinh nghiên cứu quy trình làm hầm khí biogas để biết các bước cơ bản

Nguồn:

http://practicalaction.org/biogas-fuel

B2: ĐẶT CÂU HỎI NÊU VẤN ĐỀ

- Cơ sở khoa học của việc xử lý phân hữu cơ là gì?

- Có phải do hoạt động của các vi sinh đã làm cho phân được phân hủy hoàn toàn và khí được sinh ra gồm metan (CH4), nitơ (N2), cacbon dioxit (CO2) và hydro sulphate (H2S)?

- Hãy làm thí nghiệm chứng minh cách tạo ra khí đốt từ các chất khí mà VSV tạo ra?

- Quá trình làm thí nghiệm bao gồm những giai đoạn nào?

B3: NÊU GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU

Phân động vật và các chất hữu cơ lên men trong điều kiện không có không khí (quá trình hiếm khí) Vi sinh vật phân huỷ các chất tổng hợp và khí được sinh ra gồm metan (CH4), nitơ (N2), cacbon dioxit (CO2) và hydro sulphate (H2S) Trong

đó, các khí CH4 và CO2 có thể cháy được

Nguồn:

http://sokhcn.binhduong.gov.vn/?s=AV&CateID=xW6dQEYZfEon8oK9MknGlA%3D%3D&ArtID=%2BqRo HJYC0h%2BwApYN%2BpLTNA%3D%3D

B4: NGHIÊN CỨU TÀI LIỆU

- Nghiên cứu SGK, tài liệu tham khảo

+ HS xem video https://www.youtube.com/watch?v=fDw2IoPxY9k+HS đọc các tài liệu có liên quan

Do đó, muốn xây dựng hầm biogas đòi hỏi gia đình phải có kiến thức về hệ thống hầm biogas trước khi bắt đầu xây dựng hầm Đồng thời, phải có chuồng trại chăn nuôi cố định, có đủ khả năng kinh tế, nguyên vật liệu, thời gian và nhân công để chăm sóc và bảo dưỡng hầm trong một thời gian dài

Thiết kế một hầm biogas gồm có ba phần chính nối tiếp nhau như sau:

1 Ngăn trộn: là nơi phân động vật được trộn với nước trước khi đổ vào hầm phân hủy

2 Hầm phân hủy: là nơi phân và nước bị phân hủy lên men Khí CH4

và các loại khí khác sẽ sinh ra trong hầm này và những khí này sẽ đẩy phân và bùn cặn ở đáy bể lên bể áp lực

3 Bể áp lực: dùng để thu nhận phân và bùn cặn Khi khí được sử dụng, phân và bùn cặn sẽ chảy ngược vào hầm phân hủy để đẩy khí ra Khi lượng phân quá nhiều lớn hơn cả thể tích của hầm thì phân sẽ bị đẩy ra ngoài Phân dư thừa từ bể áp lực phải được chảy vào bể chứa hoặc đổ ra các cánh đồng để bón cải tạo cho đất, nếu để chảy vào nguồn nước tự nhiên thì nó sẽ gây ô nhiễm nguồn nước này

Có 6 yếu tố chính ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sinh khí sinh học:

1) Môi trường kị khí

2) Nhiệt độ: nhiệt độ tối ưu là 30-35 0 C

3) Độ pH: thích hợp nhất là môi trường hơi kiềm 6,8-7

4) Hàm lượng chất khô: với phân động vật thì để có hàm lượng chất khô thích hợp nhất cần pha loãng 1 phân và 1-3 nước

5) Thời gian lưu: nguyên liệu cần nằm trong bể từ 30-50 ngày 6) Các độc tố: tuyệt đối không cho vào bể các chất như thuốc kháng sinh, diệt cỏ, trừ sâu, xà phòng

Nguồn: http://www.tuyenquangkhcn.org.vn/Tint%E1%BB

hanh-he-thong-xu-ly-chat-thai-chan-nuoi-bang-ham-khi-bioga.aspx

%A9c/Tint%E1%BB%95ngh%E1%BB%A3p/Xay-dung-va-van-B5: THIẾT KẾ THÍ NGHIỆM, THU THẬP DỮ LIỆU & PHÂN TÍCH KẾT QUẢ

Các nhóm HS lên kế hoạch:

 Chuẩn bị: Phân công nhiệm vụ trong nhóm, chuẩn bị dụng cụ: Bình nước 20l, 1 đoạn dây ống dài khoảng 50cm tiết diện ngang khoảng 2cm, 1 ống nhựa dài tiết diện ngang khoảng 4cm, 2 nắp ống nhựa, 1 van chữ t, 1 van gas, 1 cái phiểu, 1 ống lốp lớn

Học sinh xem video để biết được phải chuẩn bị những dụng cụ cần thiết

https://www.youtube.com/watch?v=fDw2IoPxY9k

 Tiến hành thí nghiệm: Tiến hành làm theo mô hình đã thiết kế sẵn

Xem video https://www.youtube.com/watch?v=fDw2IoPxY9k

Đường link video

- Dùng sơn đen sơn đen bình nước 20l.

- Tiến hành hòa phân và nước theo tỉ lệ 1:3 sau đó cho phân vào bình nước 20l, đậy kín các nắp

- Sau đó đặt chổ tối, quan sát mỗi ngày đến khi lốp xe căng phồng

- Trong đó, các khí CH4 và CO2 có thể cháy được

Nguồn:

http://paksc.org/pk/photo-gallery/item/732-mini-biogas-digester-project-photo-gallery.html

B6: KẾT LUẬN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

HS đối chiếu kết quả thực nghiệm với gỉa thuyết ban đầu để xác nhận giả thuyết Đưa ra kết luận

Vi sinh vật có vai trò quan trọng trong sự phân giải các chất thải hữu cơ.

Tận dụng “phân hữu cơ” của động vật làm tạo ra khí đốt dùng sinh hoạt tại nhà vừa giảm thải ô nhiễm MT vừa kinh tế.

B7: VIẾT BÁO CÁO & THUYẾT TRÌNH

- HS viết báo cáo (ảnh chụp các giai đoạn trong quá trình làm thí nghiệm)

- HS thuyết trình trước lớp

- Trao đổi, thảo luận, nhận xét

- GV tổng kết chung