Thuyết trình VẬN DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG DẠY HỌC SINH HỌC

Phương pháp thí nghiệmTN1: Chứng minh ảnh hưởng của túi nilon đến sự tăng trưởng của cây TN 2: Chứng minh tác hại của mưa axit đối với cây trồng... Phương pháp gạn lọc giá trịCàng hiện

CÁC PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC

BVMT

Phương pháp thí nghiệm Phương pháp gạn lọc giá trị

5 Phương pháp nghiên cứu khoa học

Phương pháp giải quyết vấn đề

1 Phương pháp thí nghiệm

TN1: Chứng minh ảnh hưởng của túi nilon đến sự

tăng trưởng của cây

TN 2: Chứng minh tác hại của mưa axit đối với cây

trồng

• GV hướng dẫn HS làm TN trước 1 tuần

TN1: Chứng minh ảnh hưởng của túi nilon đến sự tăng trưởng của cây (Dùng để dạy, củng cố bài “Những điều kiện cần cho hạt nảy mầm” – Sinh học 6)

1 Mục đích - Chứng minh ảnh hưởng của túi

nilon đến sự nảy mầm và tăng trưởng của cây.

2 Phương pháp - 2 ly thủy tinh đất Cho vào mỗi ly

20 hạt đậu xanh (đậu đen) tốt.

- Ly 1: Phủ trên 1 tờ giấy báo, ly 2: Phủ trên một lớp nilon.

- Đặt 2 ly ở chỗ có ánh sáng và tưới nước hằng ngày.

- Sau một tuần quan sát sự phát triển của cây ở 2 ly

3 Quan sát - Sau một tuần quan sát sự nảy mầm và

tăng trưởng của cây ở 2 ly.

4 Kết quả và

thảo luận

- Hạt giống trong ly đậy tờ báo đã bắt đầu phát triển Giấy vẫn còn nguyên vẹn nhưng những hạt giống có thể trao đổi khí qua tờ báo.

- Tất cả các hạt giống trong ly đậy nắp với túi nilon không phát triển

5 Kết luận - Túi nilon đã ảnh hưởng đến sự tăng

trưởng của cây.

- Một trong những mối đe dọa lớn đối với Trái Đất là sự ô nhiễm túi nilon.

Sau một

tuần

TN 2: Chứng minh tác hại của mưa axit đối với cây trồng.

Dùng để dạy, củng cố các bài:

“Bảo vệ sự đa dạng của thực vật”, Sinh học 6

“Ô nhiễm môi trường”, Sinh học 9

“Bảo vệ đa dạng sinh học”, Sinh học 9

GV hướng dẫn HS làm trước TN ở nhà, sau đó báo cáo theo nội dung sau:

1 Mục đích - Chứng minh tác hại của mưa axit.

2 Phương pháp * Trồng 2 chậu cây cỏ 3 lá trong 20

ngày:

- Chậu A: Tưới với nước bình thường

- Chậu B: Chậu B tưới với nước có tính axit (pH = 2,0)

3 Quan sát - Quan sát sự sinh trưởng của cây sau

20 ngày

4 Kết quả &

Thảo luận

- Chậu A: Cây phát triển bình thường

- Chậu B: Cây cằn cỗi, lá cây bị phá hủy

5 Kết luận - Mưa axit ảnh hưởng đến sinh trưởng của

thực vật.

- Ô nhiễm không khí gây ra mưa axít, thực

vật sử dụng nước đó để phát triển có nguy

cơ tuyệt chủng

http://www.windows2universe.org/earth/Atmosphere/wildlife_forests.html

Thí nghiệm chứng minh tác hại của mưa axit

2 Phương pháp gạn lọc giá trị

Càng hiện đại, thải càng nhiều

Dùng để dạy mục “Tác động của con người đến môi trường

qua các thời kỳ”, Bài sinh học 9.

Khoa học công nghệ phát triển: Khối lượng rác thải

=> Tỉ lệ thuận

2 Phương pháp gạn lọc giá trị

Liều thuốc nào để cứu trái đất?

Dùng để dạy các bài: “Ô nhiễm môi trường”, SH9;

“Khôi phục môi trường và bảo vệ thiên nhiên hoang dã”, SH9; “Bảo vệ đa dạng hệ sinh thái”, SH9

3 Phương pháp dạy học đặt và

giải quyết vấn đề

Ví dụ 1:

3 Phương pháp dạy học đặt và giải

quyết vấn đề

Ví dụ 1: Khi dạy bài “Vệ sinh hệ hô hấp”, Sinh học 8

Tình huống: Trên đường đi học về, bạn Mai ghé vào một quán cóc bên đường để uống nước Mai bắt gặp một nhóm thanh niên đang tụm 3, tụm 5 phì phèo điếu thuốc

Mai vội khuyên: “Các anh không nên hút thuốc lá Bởi vì hút thuốc không những bị các bệnh về hô hấp mà còn gây ô nhiễm môi trường”

Nhóm thanh niên đáp lại: “Ôi dào! Hút thuốc chẳng qua là một thú vui thôi mà Em thấy nó có ảnh hưởng đến ai đâu nào?”

Theo em, ý kiến nào đúng? Giải thích?

• - Giải quyết vấn đề:

• + Trong khói thuốc lá có chất gì? Những chất

đó có gây hại không?

• + Chất nicotin trong khói thuốc lá gây tác hại

gì đối với cơ thể? (Gợi ý: Đối với người hít chủ động và người hít bị động)

• + Môi trường không khí sẽ ra sao nếu khói

thuốc lá thải ra ngày càng nhiều?

• + Em cần làm gì để bảo vệ hệ hô hấp khỏe

mạnh?

• Kết luận vấn đề

• Hút thuốc lá gây các bệnh về hô hấp Không chỉ với người hút thuốc, ảnh hưởng đến những người xung quanh mà còn gây ô nhiễm môi trường Vì vậy, không hút nên hút thuốc lá và tuyên truyền mọi người từ bỏ thuốc lá.

• Ví dụ 2: Dùng để dạy bài “Bảo vệ sự đa dạng của thực vật”, SH6.

• Tình huống:

Việt Nam là một trong 10 nước có tính đa dạng sinh học cao trên thế giới với 13766 loài (11373 loài thực vật bậc cao và 2393 loài thực vật bậc thấp) trong đó 10% số loài cây bản địa là loài đặc trưng Nhưng hiện nay một số loài gỗ quý đang có nguy cơ tuyệt chủng như: Thủy tùng, Hoàng đàn, Bách xanh, Cẩm lai… và nhiều loài dược liệu quý Sự đa dạng của thực vật ở nước ta ngày càng bị suy giảm, trong đó tài nguyên rừng bị suy thoái mạnh nhất

• Vậy chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ sự đa dạng của thực vật?

• - Giải quyết vấn đề:

• + Nguyên nhân dẫn đến tài nguyên rừng bị suy thoái?

• + Đa dạng sinh học giảm gây nên hậu quả gì?

• + Vì sao phải bảo vệ đa dạng sinh học?

• + Biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học?

• + Bản thân đã làm gì để góp phần bảo vệ thực vật?

• - Kết luận vấn đề

• Bảo tồn tài nguyên đa dạng sinh học gắn bó chặt chẽ với sự phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia cũng như hạn chế các tác động của sự thay đổi khí hậu

• Cần có chính sách cụ thể làm cơ sở cho công tác bảo tồn và thu hút nhiều thành phần xã hội cùng tham gia công tác bảo tồn đa dạng sinh học

• Cần tuân theo các biện pháp và tuyên truyền các biện pháp để bảo vệ đa đạng sinh học thực vật của địa

phương Tham gia bảo vệ, chăm sóc và trồng cây

xanh ở địa phương, tham gia các hoạt động trồng cây gây rừng.

• + Cán bộ đại diện cho pháp luật: Khai thác rừng không

có giấy phép là vi phạm luật, phải được xử lý nghiêm khắc.

• Nhóm đi đến nhà dân thì họ bảo đó là trách nhiệm của nhà nước, họ không quan tâm Các bạn học sinh phân tích tác hại của việc phá rừng ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống của người dân Sau một hồi phân tích thì họ đến tìm các cán bộ kiểm lâm để cùng đi bắt lâm tặc Khi vừa ra khỏi nhà một đoạn thì họ gặp các chú kiểm lâm, và cùng nhanh chóng bắt những người lâm tặc, gặp cán bộ đại diện pháp luật để xử lý nghiệm khắc

• - Cả lớp theo dõi tình huống và lí lẽ của mỗi nhân vật Nhận xét cách giải quyết của mỗi nhân vật.

• - Tổng kết: Mọi người cần chung tay phòng chống phá rừng, bảo vệ môi trường

• Ví dụ 2 (Dạy bài: Bảo vệ đa dạng các HST

• - Kịch bản (tham khảo):

• Thấy rác trong nhà cũng đã nhiều Dượng bảo dì đi đổ rác Dì bảo: “Hôm nay rác nhiều lắm tôi không chở hết được, ông đi đổ rác với tôi”

• Dượng: “ Ừ, đợi tôi 1 tí”

• Mai đến chơi gặp vậy liền hỏi: “ Có chuyện gì vậy ạ Dì với dượng đi đâu vậy?”

• Dì bảo: “ Đi đổ rác”

• Mai: Ủa! Ở chỗ mình đâu có bãi rác nào đâu mà đổ hả dì? Sao dì dượng không để xe lấy rác chở đi?

• Dì: “ Xe chở thì phải đóng tiền Hễ mà đụng đến tiền thì đừng hòng.”

• Mai: Vậy dì dượng đi đổ rác ở đâu?

• Dì: Đổ trong rừng chứ đâu, chỗ đoạn rừng Sến nè, trước giờ dì với mọi người thường đổ ở đó à.

• Mai: Nhưng con thấy ở đó biển cấm đổ rác mà.

• Dì: “Biển ai cứ cấm nhưng rác ta cứ vào”

• Mai khuyên dì: Đổ rác như vậy là không đúng nơi quy định, sẽ ảnh hưởng nhiều đến môi trường và cuộc sống quanh ta lắm dì à Dì

dượng hãy để xe chở rác lấy rác đi chứ đừng tự ý đi đổ rác như vậy nữa

• Đang nói thì thàng cu Tý đi vào vừa gãi, vừa nói với mẹ: Sao người con nổi cái gì mà ngứa lắm mẹ à Dì đến thấy người nó nóng bừng, liền chở nó đến trạm ý tế để khám

• Sau khi khám bác sĩ kết luận: “ Cháu bị dị ứng, sốt do sử dụng nước

bị ô nhiễm, nhưng chưa đến giai đoạn nguy hiểm

• Bác sĩ hỏi: Gia đình anh chị sử dụng nước ở đâu?

• Dượng: “Nhà tôi xài nước giếng khoan”

• Bác sĩ quay ra sau: Mời các anh chị vào đây! Xin giới thiệu với gia đình, đây là các thành viên trong đoàn khảo sát và kiểm định chất

lượng nguồn nước và đã kiểm tra nguồn nước trong khu vực Kết quả như thế nào rồi ạ?

• Kiểm định viên 1 nói rằng: Kết quả kiểm tra là nguồn nước ngầm ở khu vực đã bị ô nhiễm nghiêm trọng Một trong những nguyên nhân chính là do rác thải xử lý không đúng quy định

• Dượng: “ Vậy là vô tình tôi đã hại con tôi ra thế này”

• Dượng nói với dì:”Bà này từ đây mình đừng đổ rác trong khu Bảo tồn nữa, hãy để cho xe rác chở đi thôi.”

• Dì: “Tôi biết rồi”

• Kiểm định viên 2: Chúng tôi rất mừng khi nghe anh chị nói như vậy

Và không những rác làm hại nguồn nước mà còn làm cho hạt cây không nảy mầm được, làm mất mỹ quan du lịch, đặc biệt có nguy cơ gây cháy rất cao như các loại hóa chất, thủy tinh Cho nên ngay từ bây giờ chúng ta hãy cùng nhau bảo vệ môi trường, bảo vệ môi

trường cũng chính là bảo vệ sự sống còn của chúng ta và tương lai con em chúng ta

• Đồng thanh các nhân vật cùng nói: Hãy vì mục tiêu: “Một khu bảo tồn thiên nhiên không rác thải”

• - Cả lớp theo dõi tình huống và lí lẽ của mỗi nhân vật Nhận xét cách giải quyết của mỗi

PP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

B1: QUAN SÁT & XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

B2: ĐẶT CÂU HỎI NÊU VẤN ĐỀ

B3: NÊU GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU

B4: NGHIÊN CỨU TÀI LIỆU B5: THIẾT KẾ THÍ NGHIỆM

B6: KẾT LUẬN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

B7: VIẾT BÁO CÁO & THUYẾT TRÌNH

SƠ ĐỒ VỀ QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

TRONG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG

• Ví dụ 1: Tạo chế phẩm thuốc trừ sâu sinh học

từ hạt thàn mát

 Quan sát sv,ht để phát hiện bản chất của sv,ht

- HS quan sát thực trạng sử dụng thuốc trừ sâu tại gia đình, địa phương

- HS quan sát cách tạo thuốc trừ sâu sinh học ở nông thôn

 Huy động vốn kiến thức đã biết về sv,ht đó.Tư duy để tìm ra mối quan hệ giữa các sv,ht đó

-Nhiều loài thực vật có chứa các chất có khả năng diệt khuẩn, diệt trừ sâu bọ

-Hạt thàn mát có thể dùng để duốc cá, diệt tạp và trừ sâu-Các chất hữu cơ trong hạt thàn mát ít gây độc hại cho con người, dễ phân hủy trong môi trường, không gây ô nhiễm môi trường

Đặt vấn đề NC:

Tạo chế phẩm thuốc trừ sâu sinh học từ hạt thàn mát

Các bước Nội dung

B2: ĐẶT

CÂU HỎI

NÊU

VẤN ĐỀ

- Cơ sở khoa học của việc sử dụng thực vật để tạo

thuốc trừ sâu sinh học là gì?

+Có phải do các chất có trong cơ thể thực vật có tác dụng diệt sâu bọ?

+Các chất đó diệt được những loại sâu hại nào?

Có gây ô nhiễm môi trường không?

- Quy trình tạo chế phẩm TTSSH? Công thức pha chế? Liều lượng, thời gian phun? Diệt loại sâu hại nào?

Các bước Nội dung

Các bước Nội dung

Bước 2: Xay, trộn nguyên liệu, pha với nước.

Giai đoạn 3: Thử nghiệm.

Bước 1: Trồng 4 chậu cải ở cùng điều kiện, có sức sống ngang nhau Thả sâu xanh vào mỗi chậu 20 con Một chậu dùng để đối chứng, 3 chậu còn lại phun thuốc theo 3 công thức khác nhau.

Bước 2: Phun thuốc Chậu 1: 25g hạt thàn mát + 1 lít nước.

Chậu 2: 25g hạt thàn mát + 12,5 g ớt + 1 lít nước.

Chậu 3: 25g hạt thàn mát + 12,5 g ớt + 1 ít bồ hóng + 1 lít nước

Bước 3: Kiểm tra, theo dõi, đếm số lượng sâu hàng ngày (cho đến ngày thứ 7 sau khi phun).

Các bước Nội dung

HS đối chiếu kết quả thực nghiệm với gỉa thuyết ban đầu

để xác nhận giả thuyết Đưa ra kết luận

Hạt thàn mát có thể dùng để diệt trừ sâu hại rau màu (cải) vừa an toàn, vùa không gây ô nhiễm môi trường với giá thành thấp

HS nhận xét đánh giá thành viên trong nhóm

Các bước Nội dung

Ví dụ 2: Nghiên cứu lọc nước sinh

hoạt bằng than và bã mía

 Quan sát sv,ht để phát hiện bản chất của sv,ht

- HS quan sát tình hình ô nhiễm nguồn nước và việc sử dụng nước sinh hoạt ở địa phương

- HS quan sát phương pháp lọc nước và việc sử dụng các loại bình lọc nước ở nông thôn

 Huy động vốn kiến thức đã biết về sv,ht đó.Tư duy để tìm ra mối quan hệ giữa các sv,ht đó

-Nước giếng khoan thường có lẫn các tạp chất không tốt cho sức khỏe con người

-Nhiều hợp chất hữu cơ có khả năng hấp phụ, diệt khuẩn, khử mùi

-Than (đặc biệt là than hoạt tính) có khả năng hấp phụ, khử mùi, không gây độc

Đặt vấn đề NC:

Lọc nước giếng khoan bằng than và bã mía.

Các bước Nội dung

B2: ĐẶT

CÂU HỎI

NÊU

VẤN ĐỀ

- Cơ sở khoa học của việc lọc nước là gì?

+Có phải do hoạt động của than và bã mía đã giữ lại các chất bẩn trong nước?

+Các vi khuẩn gây bệnh có bị hủy diệt không?

- Quá trình lọc nước bằng than và bã mía gồm những giai đoạn nào?

Các bước Nội dung

http://tanvietxanh.com/tin-tuc-Huong-dan-loc-nuoc-bang-than Xác định cơ sở lý thuyết của vấn đề NCThan hoạt tính có khả năng hấp phụ các chất bẩn Bã mía xốp giúp giữ lại các bụi bẩn.

Giai đoạn 3: Quan sát, theo dõi quá trình lọc nước.

1.Kiểm tra độ trong của nước

- Cho nước lọc vào ly thủy tinh trong suốt, để lắng khoảng 30 phút – 1 giờ đồng hồ Đổ hết nước trong ly Nếu không có váng thì đảm bảo yêu cầu Nếu còn có váng bám thì kiểm tra lại thứ tự sắp xếp và độ dày của các lớp lọc

-Dùng giấy đo pH để kiểm tra tính kiềm của nước

2 Vệ sinh thùng lọc, thay than và bã mía (định kỳ mỗi tháng 1 lần)

3 Dùng thử nước:

Các bước Nội dung

HS đối chiếu kết quả thực nghiệm với gỉa thuyết ban đầu

để xác nhận giả thuyết Đưa ra kết luận

Than và bã mía có tác dụng lọc sạch nước

HS nhận xét đánh giá thành viên trong nhóm

Các bước Nội dung