SKKN THỂ DỤC- ĐƯỢC

Giới hạn phạm vi, nội dung nghiên cứu Trong phạm vi khả năng và trách nhiệm của mình, vấn đề mà bài viết của tôi đề cập đến là :“ Phỏt huy tớnh tự học, tự rốn của học sinh trong mụn GDTC

PhÇn Thø NhÊt: Më §Çu

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Chúng ta đang sống trong một xã hội hiện đại và phát triển nhất – Đó là thời đại của khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin đang phát triển như vũ

bão.Quê hương đất nước đang từng ngày đổi mới Để đáp ứng được yêu cầu to lớn của một xã hội phát triển thì giáo dục và đào tạo đóng vai trò cực kì quan trọng.Tri thức giảng dạy ở trong nhà trường phải là những kiến thức cơ bản nhất, hiện đại nhất nhưng phải sát thực tiễn bởi tri thức vốn là chìa khóa để mở cánh cửa của khoa học, là cái vốn mà thế hệ trẻ có thể vận dụng vào cuộc sống tiếp tục học lên, tự bồi dưỡng và tiếp thu các quá trình đào tạo tiếp theo trong suốt cuộc đời Vì vậy việc trang bị những kiến thức phổ thông cho HS trường THCS là một việc làm vô cùng quan trọng nhằm góp phần xây dựng đất nước phồn vinh

Giáo dục thể chất (GDTC) là một trong những nội dung giáo dục quan trọng và là yêu cầu bắt buộc trong chương trình giáo dục phổ thông nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú

về tinh thần và trong sáng về đạo đức sẵn sàng xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc theo tinh thần nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII đã đề ra Mục tiêu của giáo dục thể chất là phát triển toàn diện các tố chất thể lực, hình thể, nâng cao sức khỏe, phát triển các thành tích thể thao đồng thời góp phần hình thành nhân cách cho HS các cấp

Việc nâng cao thành tích môn học GDTC trong các trường THCS luôn là yếu

tố cần thiết nhưng để đạt được những thành tích cao đòi hỏi kỹ thuật dạy và học

bộ môn phải không ngừng được hoàn thiện

Trong giảng dạy môn GDTC việc nắm bắt kỹ thuật là quan trọng Muốn làm được điều đó đòi hỏi giáo viên giảng dạy môn GDTC hơn môn học nào phải vừa là người thầy, vừa là nghệ sĩ ; Vừa hướng dẫn học sinh học tập vừa điều khiển học sinh tiếp thu bộ môn một cách tích cực Song một vấn đề quan trọng

mà người giáo viên phải làm đó là hướng dẫn học sinh tích cực tự học , tự rèn bởi thành tích của môn học đòi hỏi học sinh ngoài thời gian học trên lớp phải đầu tư thời gian tự học rất nhiều để có một cơ thể khỏe mạnh và tinh thần tích cực tự giác của mỗi cá nhân

Với kinh nghiệm 4 năm giảng dạy tại trường THCS Lý Tự Trọng – Xã Hát Lừu bản thân tôi nhận thấy : Một số học sinh còn chưa thực sự tích cực tự giác khi tham gia học tập bộ môn , một bộ phận học sinh còn e dè, ngại ngần khi đến tiết GDTC Với nhiệm vụ nhà trường giao cho là giảng dạy môn GDTC từ khối 6-> khối 9 của trường- Bản thân tôi luôn trăn trở: Làm sao để học sinh thực sự yêu

thớch mụn học , học sinh cú động cơ thỏi độ học tập đỳng đắn , tớch cực tự học tự rốn để nõng cao chất lượng giỏo dục núi chung và GDTC núi riờng Xuất phỏt từ

những vấn trờn ,tụi mạnh dạn tỡm hiểu và nghiờn cứu đề tài “Phỏt huy tớnh tự học của học sinh” hy vọng sẽ gúp một phần nhỏ bộ của mỡnh trong cụng tỏc đổi mới phương phỏp dạy học mà ngành đó chỉ đạo, đồng thời đồng hành cựng đồng nghiệp

trờn con đường giỏo dục thế hệ trẻ trở thành những con người phỏt triển về trớ tuệ,

cường trỏng về thể lực, trong sỏng về tõm hồn bởi: “ Cỏi quớ nhất của con người

là sức khỏe và trớ tuệ”.

II/ MỤC ĐÍCH NGHIấN CỨU:

Nhằm rốn luyện tớnh tự học, tự rốn của học sinh tạo sức bền cho học sinh trong mụn GDTC của học sinh trường THCS Lý Tự Trọng Huyện Trạm Tấu Hướng cho học sinh cú thúi quen tự rốn luyện sức khỏe ,sức chịu đựng để từ đú nõng cao kĩ năng động tỏc và thành tớch mụn học

III Đối tợng nghiên cứu

Học sinh trường THCS Lý Tự Trọng

IV Giới hạn phạm vi, nội dung nghiên cứu

Trong phạm vi khả năng và trách nhiệm của mình, vấn đề mà bài viết của tôi đề

cập đến là :“ Phỏt huy tớnh tự học, tự rốn của học sinh trong mụn GDTC” Công

việc của ngời GV giảng dạy môn giáo dục thể chất gồm nhiều mặt tuy nhiên ở đề tài này tôi chủ yếu đi sâu vào một số biện pháp mà tôi đã thực hiện để rèn luyện tớnh tự học cho học sinh trong giờ GDTC của trờng THCS Lí Tự Trọng trong những năm vừa qua

V Nhiệm vụ nghiên cứu :

Trong thời đại phát triển và đổi mới đòi hỏi chúng ta phải đổi mới và phát triển trong giáo dục để đào tạo những con ngời mới có tri thức, có đạo đức, có sức khỏe

để đỏp ứng theo yờu cầu sự phát triển của xã hội

Qua nghiên cứu đề tài sẽ giúp ngời GV có cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về nhiệm vụ của mình để có kế hoạch giảng dạy đạt kết quả và sau khi vận dụng đề tài thì chất lợng giáo dục - Đặc biệt là chất lượng mụn GDTC - Dần đi vào ổn

định

VI Phơng pháp nghiên cứu :

Phơng pháp tổng kết kinh nghiệm

Phơng pháp điều tra, khảo sát

Một số phơng pháp khác

VII Thời gian nghiên cứu :

Sau khi khảo sát kết quả học tập của học sinh , tỉm hiểu thực tế tôi đăng ký đề tài, nghiên cứu tài liệu giành cho giỏo viờn GDTC, xây dựng sáng kiến đề cơng sáng kiến, áp dụng trong một số giờ dạy trên lớp.Thời gian cụ thể nh sau:

Thỏng 4/ 2010 > 8/2010: Khảo sỏt học sinh, tỡm hiểu thực tế

Tháng 9/ 2010 : Đăng ký đề tài

Tháng 10/2011 -> 3/11: Thu thập thụng tin, viết đề cơng, áp dụng SK

Tháng 4/ 2011 : Ho n th nh sáng kiến kinh nghiệm à à

Phần thứ hai: Nội dung Chơng I: Cơ sở lý luận của đề tài

Có thể nói: Năng lực và phẩm chất đạo đức của ngời thầy là bài học sống, sinh động đối với học sinh, có tác dụng quan trọng trong việc hình thành và giáo dục nhân cách học sinh Không có thầy giỏi thì khó có thể có trò giỏi, để đào tạo ra những công dân có ích cho xã hội thì ngời thầy lại càng có vai trò quan trọng Vinh quang của nhà giáo hoá thân trong sự thành đạt của học trò !

Trong tình hình đất nớc đang đổi mới, hội nhập nh hiện nay, khi mà cả

ngành giáo dục đang triển khai thực hiện cuộc vận động “Hai không” của Bộ

GD-ĐT với 4 nội dung “ Nói không với tiêu cực trong thi cử, bệnh thành tích, vi phạm đạo đức nhà giáo và tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp” thì hơn

bao giờ hết ngời thầy càng phải không ngừng rèn luyện, tu dỡng, nâng cao trình

độ, năng lực chuyên môn cũng nh phẩm chất đạo đức nhà giáo trong đú cú giỏo viờn mụn GDTC.Hoàn thành tốt nhiệm vụ của một giờ học Thể Dục là dựa trờn

cơ sở thực hiện và hoàn thiện kĩ thuật động tỏc, một động tỏc phải thực hiện lặp lại nhiều lần.Để hoàn thiện phần then chốt kĩ thuật của mụn học cần phải thực hiện hàng loạt cỏc động tỏc bổ trợ.Cỏc động tỏc được chia nhỏ lẻ để nắm vững

kĩ thuật và hỡnh thành chắc chắn kĩ thuật động tỏc Như vậy, để cú được một động tỏc hoàn chỉnh giỏo viờn cần phải hướng dẫn cho học sinh cú phương phỏp tự luyện tập xen vào từng nội dung của bài tập, từ đú học sinh tự lĩnh hội kiến thức, nắm bắt được cỏc yếu tố liờn kết đến mức độ phỏt triển hoàn thiện từng động tỏc, từ đú học sinh nhớ lõu, hoàn thiện hơn và hỡnh thành kĩ năng, kĩ xảo động tỏc chắc chắn

Để mang lại hiệu quả giờ học cho đa số học sinh, cỏc bài tập phải được phõn theo mức độ nặng, nhẹ từ đú phõn học sinh ra tập luyện theo trỡnh độ và khối lượng bài tập phự hợp với thể lực học sinh, vỡ vậy giỏo viờn cần phải cú phương phỏp hướng dẫn tự tập luyện giỳp cho từng nhúm đối tượng tiếp cận động tỏc một

cỏch thoải mỏi, khụng ràng buột (phõn loại bài tập cho từng nhúm đối tượng luyện

tập), điều mà giỏo viờn lõu nay ớt được chỳ trọng và chỉ hướng dẫn học sinh tự

luyện tập một cỏch đại trà, đồng loạt cho cả lớp dẫn đến một số nhúm học sinh yếu khụng thể thực hiện được bài tập hoặc một số nhúm học sinh cú thể lực tốt thỡ bài tập đú chưa đủ độ khú để rốn luyện kĩ năng và nõng cao thành tớch của mỡnh được

Một trong những yếu tố rất quan trọng để mang lại hiệu quả cao trong giờ Thể Dục núi chung và rốn luyện nõng cao chất lượng động tỏc núi riờng mà hiện nay chưa được quan tõm đỳng mức đú là kiểm tra đỏnh giỏ phần hướng dẫn tự học

ở tiết học trước, cú thể ở đõy là cỏc bài tập bổ trợ, cỏc động tỏc mang tớnh cầu nối

để hoàn thiện kĩ thuật động tỏc chớnh, cỏc bài tập được giao về nhà v.v….nờn học sinh chưa cú động cơ và ý thức luyện tập tốt, tất yếu sẽ dẫn đến hoàn thiện kĩ thuật

động tỏc chớnh khụng cú hiệu quả cao Do vậy cần bố trớ thời gian trong từng nội dung cụ thể trong giờ dạy để kiểm tra đỏnh giỏ tuyờn dương kịp thời hoặc bài tập giỏo viờn đó hướng dẫn tự học, bài tập được giao về nhà để cho học sinh cú động

cơ và ý thức luyện tập tốt chất lượng động tỏc chớnh hoàn thiện tốt hơn, học sinh

cú thúi quen, niềm hứng khởi khi bài tập về nhà mỡnh đó hoàn thành

Chơng II: Thực trạng của đề tài I/SƠ LƯỢC LỊCH SỬ CỦA ĐỀ TÀI:

Xó Hát Lừu là một xã vùng cao , vùng đặc biệt khó khăn của huyện Trạm Tấu, tuy có một số thuận lợi so với các xã trong vùng song vẫn còn nhiều khó khăn.Nền kinh tế của xã chủ yếu là sản xuất nông nghiệp Giao lu văn hoá - xã hội còn hạn chế Trình độ mặt bằng dân trí thấp Việc học tập và "xây dựng một xã hội học tập" trong nhân dân còn hạn chế Vị thế công tác xã hội hoá giáo

dục còn gặp nhiều khó khăn

Trờng THCS Lý Tự Trọng đóng trên điạ bàn xã Hát Lừu, trong nhiều năm qua – Trờng luôn nhận đợc sự quan tâm của Đảng, Nhà nớc , Phòng GD - ĐT

và các cấp chính quyền địa phơng

Qua quỏ trỡnh giảng dạy chương trỡnh Thể Dục tại trường THCS Lý Tự Trọng bản thõn tụi nhận thấy: Muốn hoàn thành nhiệm vụ một giờ học Thể Dục, người giỏo viờn phải quan tõm đỳng mức và linh hoạt trong khõu hướng dẫn

tự học hoặc hướng dẫn học sinh học ở nhà ; khụng quỏ cứng nhắc hay núi cỏch khỏc: Giỏo viờn GDTC phải coi đõy là khõu quan trọng trong quỏ trỡnh dạy học chứ khụng chỉ là một tiến trỡnh phụ, khụng quan trọng

Học sinh của trường THCS Lý Tự Trọng là con em người dõn tộc thiểu số, điều kiện kinh tế của phần lớn gia đỡnh học sinh cũn rất khú khăndo đú cỏc điều kiện phục vụ học tập cũn rất thiếu thốn đặc biệt với mụn GDTC Mặt khỏc, học sinh trường THCS Lý Tự Trọng cũn nhỳt nhỏt chưa dỏm bộc lộ khả năng nờn kết quả học tập bộ mụn núi chung và mụn GDTC núi riờng chưa được như mong muốn Học sinh chưa khắc sõu kĩ thuật động tỏc vừa học, khụng vận dụng được cỏc mối liờn quan cỏc động tỏc, học sinh hoàn thiện động tỏc khụng chắc chắn, một số động tỏc bổ trợ cũn mang tớnh đối phú Một số học sinh cú thể lực kộm lại khụng tớch cực tự luyện tập, do đú khú khăn cho sự phỏt triển cỏc tố chất và chưa vươn tới thành tớch cao trong vận động

Phương phỏp dạy học hiện nay phải đảm bảo : Nội dung bài dạy phong phỳ, đa dạng về nội dung, cấu trỳc linh hoạt trong hỡnh thức ,tổ chức điều khiển đảm bảo cỏc yờu cầu về kiến thức- Kĩ năng- Thỏi độ nhưng vẫn phải đỳng đặc

trưng của giờ GDTC Vì vậy, để mang lại hiệu quả cao giúp cho học sinh hứng thú, tìm tòi, sáng tạo, tiếp cận động tác cho mọi đối tượng, từ đó làm cho học sinh

tự định hình được động tác và nhớ lâu hơn, hoàn thiện động tác chắc chắn trên cơ

sở tự luyện tập, giáo viên phải chú trọng nhiều đến việc bố trí nội dung hướng dẫn cho học sinh tự học một cách khoa học trong từng nội dung và phải được kiểm tra đánh giá nghiêm túc, kịp thời

II/ KHẢO SÁT CHÂT LƯỢNG:

Khối lớp TSHS Chất lượng cuối năm 2009- 2010

6

7

8

9

Cộng

Nhìn chung : Dựa vào kết quả chất lượng hàng năm cho thấy Chất lượng môn

GDTC còn thấp Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến kết quả trên là do học sinh còn lười học , chưa thực sự tích cực trong khi tham gia học tập; điều kiện học tập còn thiếu thốn.Ý thức tự giác chưa cao

.CHƯƠNG III: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I/MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH HỌC TẬP TÍCH CỰC

1.Hướng dẫn học sinh tự học, tự rèn luyện.

Đặc thù môn Thể Dục là thực hiện động tác và để hoàn thiện một động tác đó phải được lặp đi lặp lại nhiều lần Trong quỹ thời gian 45 phút cho một buổi tập giáo viên chỉ trang bị cho học sinh hình thành động tác ở mức độ tạm thời, chưa sâu

Vì vậy, qua từng nội dung giáo án giáo viên cần bố trí nội dung hướng dẫn bài tập về nhà cho thực sự thiết thực, bài tập về nhà phải phù hợp với từng nhóm đối tượng, và được tập đi tập lại nhiều lần (động tác được lặp đi lặp lại) Học sinh hình thành động tác bền vững hơn, chính xác hơn Từng nhóm đối tượng đều có

những bài tập phù hợp cho mình  làm kích thích được sự ham mê, hăng say, thích thú cho tất cả các đối tượng dẫn đến hiệu quả việc giảng dạy kĩ thuật động tác được nâng cao hơn

Môn Thể Dục được giảng dạy theo chuỗi chương trình, kĩ thuật động tác được bố trí theo mức độ tăng tiến từng tiết, nếu giáo viên hướng dẫn cho học sinh

tự luyện tập ở nhà mà không chú trọng các mối quan hệ bài vừa học và bài sắp học thì hiệu quả tiết học này sẽ không hỗ trợ để giải quyết nhiệm vụ tiết học sau, từng tiết học sẽ có mối quan hệ mắc xích với nhau về mức độ phát triển kĩ thuật động tác Do vậy, giáo viên phải nghiên cứu nghiêm túc, chính xác thời lượng tiết dạy để cho khâu hướng dẫn học ở nhà hiệu quả cả bài vừa học lẫn bài sắp học

Từ đó chúng ta sẽ giải quyết một cách có hiệu quả các nhiệm vụ cụ thể mà nội

dung chương trình đề ra

Trong quá trình phân nhóm giảng dạy kĩ thuật động tác giáo viên phải có sự sắp xếp định trước phần hướng dẫn học sinh tự học trong từng động tác của mỗi nội dung (ở đây có thể là hướng dẫn tự tập luyện một động tác hoàn chỉnh hoặc một bài tập bỗ trợ để hình thành một then chốt kĩ thuật động tác chính) Sau quá trình học sinh luyện tập giáo viên có kế hoạch kiểm tra đánh giá, từ đó học sinh có được động cơ tự luyện tập để hoàn thiện động tác, và động tác được hình thành một cách chắc chắn

Ví dụ: Ở 2 nội dung: Thể Dục 9

* Tiết 22: Nhảy xa:Ôn chạy đà 5-7 bước giậm nhảy - bước bộ trên không và

tiếp đất bằng 2 chân

chạy nhanh: Ôn xuất phát thấp - chạy lao - chạy giữa quảng - chạy về đích(60m)

* Tiết 23: Nhảy xa )Ôn chạy đà giậm nhảy - bước bộ trên không và tiếp đất bằng 2 chân, một số bài tập phát triển sức mạnh chân.

Ôn xuất phát thấp - chạy lao - chạy giữa quảng - chạy về đích(60m) tập một

số bài tập phát triển sức nhanh.

- Nhảy xa T 22:(Giáo viên hướng dẫn về nhà tự học cách đo và điều chỉnh

đà cho hợp lí, chạy đà - giậm nhay - bước bộ trên không và tiếp đất)

- chạy nhanh: Ôn xuất phát thấp - chạy lao - chạy giữa quảng - chạy về đích(60m)

Từ đó giáo viên cần xác định nhiệm vụ về nhà tiết 22 cho học sinh là :Luyện tập các động tác ở 2 nội dung cơ bản của bài học đã được củng cố kiến thức và hình thành động tác tốt cho tiết vừa học lại mặt khác sẽ là cầu nối bổ trợ kiến thức kĩ thuật động tác cho tiết 23 được hình thành dễ dàng , nhanh chóng, chuẩn xác và chắc chắn

Để hướng dẫn tự học ở nhà có hiệu quả cao giáo viên cần chú ý:

 Nghiên cứu kĩ phân phối chương trình để nắm bắt được chuỗi chương trình  có bài tập hợp lí

 Định luợng hợp lí thời gian trên lớp

 Nghiên cứu thêm nhiều động tác bổ trợ để có thể áp dụng cho từng nhóm học sinh theo trình độ thể lực

 Hướng dẫn học sinh tự học phải được bố trí theo từng nội dung

 Có kế hoạch kiểm tra tuyên dương kịp thời phần hướng dẫn tự học của học sinh

 Biên soạn và định lượng hợp lí cho khâu hướng dẫn tự học theo từng nội dung, cần nghiên cứu hướng dẫn tự học ở những động tác nào (động tác bổ trợ hay động tác chính…) cho từng nhóm đối tượng

 Phân nhóm học sinh theo trình độ thể lực, để áp dụng bài tập cho phù hợp với từng đối tượng học sinh

Kiểm tra đánh giá nghiêm túc nội dung hướng dẫn tự học của tiết học trước để có giải pháp điều chỉnh kịp thời

2.Sử dụng một số trò chơi gây hứng thú học tập cho học sinh:

Trong bộ môn thể dục, để có một tiết học đạt kết quả cao, ngoài việc giảng dạy kiến thức mới – Giáo viên cần tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, tập luyện để nắm vững được nội dung bài học, hưng phấn trong tiết học và đảm bảo tốt chất lượng môn học Để đạt được những yêu cầu của môn học, tôi đã

sử dụng một số phương pháp nhằm kích thích gây nhiều hứng thú học tập, giúp các em ham thích và say mê học tập bộ môn

Ví dụ:

+ Bài : Luyện tập chạy nhanh: Có thể cho học sinh chơt trò chơi “ Chạy tiếp sức”.

+ Bài: Luyện tập Bật nhảy: có thể tổ chức trò chơi “Nhảy ô tiếp sức”.

+ Bài : Luyện tập chạy bền : Có thể cho chơi trò chơi “ Thừa người thứ 3”.

+ Trò chơi: “ Tìm người chỉ huy” áp dụng cho cuối giờ học.

+ Bài: Luyện tập môn bóng chuyền: Chơi trò chơi “ Đệm bóng vào ô”.

Với các hình thức thay đổi trên sẽ làm cho học sinh không cảm thấy nhàm chán, gây kích thích hưng phấn cho các em.Trong quá trình học, nếu các em có dấu hiệu mệt mỏi tôi thay đổi nội dung để tạo lại sự hứng thú, lấy lại tâm lý trạng thái vui tươi, có thể cho chơi một số trò chơi nhỏ hay kể một câu chuyện ngắn gọn về tinh thần luyện tập thể thao gây cảm giác mới lạ cho các em học để các em luyện tập tốt hơn

Việc đưa các trò chơi vào trong tiết học là rất cần thiết vì nó vừa có tác dụng bổ trợ cho nội dung tập luyện vừa để các em được thoải mái vui chơi tránh cảm giác mệt mỏi, nhàm chán

Do đặc điểm tâm sinh lý của học sinh lứa tuổi THCS tính hiếu động, ít tập trung, ít chú ý, nhất là khi vào lớp các em thường bị các yếu tố bên ngoài làm tác động, nên các em thường lơ là trong giờ học vì vậy người giáo viên phải linh hoạt trong các tiết dạy , bài dạy đảm bảo mỗi giờ GDTC thực sự mang lại niềm vui, niềm phấn khởi cho mỗi học sinh

Tóm lại : Trong tiết học thể dục không nhất thiết phải tuân theo qui định

khuôn khổ mà nên thay đổi thêm vào một số tình tiết mới dễ gây hứng thú cho học sinh Cần hướng dẫn các em tận tình , chu đáo , giúp các em có phương pháp học tập tốt nhất đồng thời cần động viên khích lệ, khuyến khích động viên kịp thời để học sinh tích cực tự học, tự rèn từ đó có thái độ học tập tích cực, say mê, yêu thích môn học hơn

II KẾT QUẢ:

Sau một thời gian nghiên cứu và áp dụng sáng kiến – Kết quả đạt được như sau: Khối lớp TSHS Chất lượng cuối năm 2010- 2011

6

7

8

9

Cộng