skkn thể dục

Trong quá trình giáo dục các tố chất thể lực là nhằm phát triển một cách toàn diện phải dựa trên cơ sở các bài tập phát triển chung.. Muốn đạt đợc hiệu quả cao trong quá trình giáo dục c

Phần A: Những vấn đề chung

I/

Lý do chọn đề tài

Sự nghiệp đổi mới đất nớc đòi hỏi “ phát triển khoa học và công nghệ, nâng cao năng lực nội sinh coi đó là nhân tố quan trọng để thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá” tất nhiên, để phát triển khoa học, nâng cao năng lực nội sinh, thì yếu tố con ngời trở thành cốt lõi,có tính quyết định Khi đó, phát triển sự nghiệp giáo dục toàn diện nói chung và giáo dục thể chất nói riêng có vị trí quan trọng và ý nghĩa xã hội to lớn Bởi vậy, không ít quốc gia đã nhận thức rõ sức khoẻ con ngời là tài sản quốc gia đặc biệt, nhà nớc có trách nhiệm quản lý tài sản này là phát triển vốn dự trữ tiềm ẩn trong mỗi con ng ời,

ở nớc ta có nghị quyết về giáo dục của Trung ơng đợc thực hiện trrong kế hoạch phát triển thể chất trong trờng học các cấp Công tác giáo dục thể chất ở trờng học góp phần vào việc thực hiện mục tiêu xây dựng con nbgời mới, phát triển cao về trí tuệ, cờng tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức

Trong quá trình giáo dục thể chất, nhiệm vụ giáo dục và phát triển toàn diện các tố chất thể lực là hết sức quan trọng Đây chính là một trong những phơng tiện giáo dục thế

hệ trẻ trong nhà trờng Mặt khác các tố chất thể lực bao gồm sức nhanh, sức mạnh, sức bền

và sự khéo léo , là những điều kiện quan trọng đối với mỗi học sinh

Mục tiêu hàng đầu của giáo dục thể chất là ngời tập phải không ngừng phát triển và hoàn thiện các tốp chất thể lực và cũng là một trong những nhiệm vụ chủ yếu Trong quá trình giáo dục các tố chất thể lực là nhằm phát triển một cách toàn diện phải dựa trên cơ sở các bài tập phát triển chung

Muốn đạt đợc hiệu quả cao trong quá trình giáo dục các tố chất thể lực nói chung và giáo dục tố chất sức nhanh nói riêng cần phải chọn các phơng tiện và phơng pháp tập luyện

để tạo nên một lợng vận động hợp lí với trình độ thể lực và tâm lí lứa tuổi ngời tập, chúng

ta biết rằng sức nhanh là một tố chất thể lực , và là năng lực thực hiện một hoạt động vận

động trong điều kiện đã đợc quy định trớc với thời gian ngắn nhất Tố chất thể lực sức nhanh phụ thuộc vào các yếu tố: Tính linh hoạt của quá trình thần kinh , sự phối hợp của

hệ thống thần kinh cơ, sức mạnh nhanh khả năng đàn tính của cơ bắp , khả năng huy động các nguồn năng lợng nhanh và hợp lí, các phẩm chất tâm lí Do đó tố chất thể lực sức nhanh cần phái giáo dục và phát triển ngay trong giai đoạn tập luyện Lứa tuổi 10 đến 12

là thời điểm thuận lợi để phát triển tố chất sức nhanh

Trong quá trình tập luyện phát triển tố chất sức nhanh thờng sử dụng tất cả các bài tập có tác dụng phát triển năng lực phản ứng, có tần số cao Ngoài ra còn sử dụng các môn bóng: Bóng ném, bóng đá …… các trò chơi vận động hoặc các bài tập khác

Bởi vì thông qua các bài tập và trò chơi góp phần thúc đẩy các em học sinh phát triển nhanh chóng , cân đối và hoàn chỉnh Thông qua môn trò chơi, hệ thần kinh của các

em đợc củng cố và phát triển, các phản xạ thần kinh nhậy bén hơn, các quá trình thần kinh diễn ra linh hoạt và mãnh liệt hơn, làm cho các em lanh lợi, tháo vát trong cuộc sống

Đặc biệt là trò chơi góp phần khá lớn vào việc phát triển các tố chất thể lực của các

em học sinh Qua các trò chơi, tuy là nhẹ nhàng thoả mái, ngắn ngủi, nhng cũng giúp cho

các em nâng cao đợc thể lực khá nhiều Thí dụ các em thờng xuyên chơi C“ ớp cờ” , “ Thi

phối hợp”, một thời gian sau đó cho kiểm tra chạy 30 m , 60 m tốc độ của các em sẽ tăng lên so với lúc cha tập Vì thế trong các buổi tập ngời ta thờng xuyên dùng các trò chơi để phát triển các tố chất thể lực Nó làm cho học sinh ham thích tập luyện , thoải mái, quên mệt mỏi

Chính vì những lí do trên và tầm quan trọng của nó trong sự nghiệp giáo dục toàn

diện nên tôi chọn đề tài: Hệ thống một số bài tập và trò chơi nhằm giáo dục tố chất sức“

nhanh cuả học sinh THCS ”

II- Mục đích nghiên cứu

Với đề tài này, mục đích của việc nghiên cứu là hệ thống một số bài tập và trò chơi nhằm giáo dục tố chất sức nhanh của học sinh THCS

III- Nhiệm vụ nghiên cứu:

Đối với đề tài: Hệ thống một số bài tập và trò chơi nhằm giaó dục tố chất sức“

nhanh của học sinh THCS “ cần phải giải quyết hai nhiệm vụ chính sau đây:

+ Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu lựa chọn hệ thống các bài tập và trò chơi nhằm gioá dục

tố chất sức nhanh của học sinh THCS

+ Nhiệm vụ 2: Tiến hành thực nghiệm một số bài tập và trò chơi vào quá trình

giảng dạy

IV/ Ph ơng pháp nghiên cứu.

Đề tài hệ thống một số bài tập và trò chơi nhằm giáo dục tố chất sức nhanh cùa học sinh trung học cơ sở đợc sử dụng các phơng pháp sau:

1/ phơng pháp thu nhận phân tích và tổng hợp t liệu thông tin qua đọc sách và tài liệu tham khảo có liên quan đến đề tài

2/ Tham khảo các ý kiến của giáo viên dạy thể dục tại trờng

3/ Phơng pháp thống kê

4/ Phơng pháp thực nghiệm: Thử áp dung vào việc giảng dạy ở trờng bằng cách: Tiến hành dạy một lớp có sử dụng một số bài tập và trò chơi để so sánh với kết quả một lớp học bình thờng

A/ Lý luận chung

Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của học sinh trung học cơ sở Lúc này, chức năng của hệ thần kinh chịu ảnh hởng của hoạt động nội tiết trong tuổi dạy thì Các hóc môn sinh học và hóc môn của tuyến giáp tăng lên, làm cho khả năng hng phấn của hệ thần kinh trung ơng tăng lên và còn làm rối loạn thăng bằng giữa các quá trình hng phấn và ức chế Hoạt đông của tuyến yên cũng tăng lên và lại có tác dụng kích thích tuyến sinh dục Quá trình ức chế tăng lên nhng hng phấn vẫn chiếm u thế Hệ thống tín hiệu thứ hai phát triển

hơn nữa Do sự phát triển rất mạnh mẽ của cơ và xơng ở tuổi dạy thì nên sự phối hợp động tác cha tốt, động tác vụng về, lóng ngóng Khả năng hoạt đông của các tế bào thần kinh giảm nên nhanh chóng mệt mỏi Từ 15 tuổi trở lên, ức chế có điều kiện phát triển, mối quan hệ giữa hng phấn và ức chế đợc hoàn thiện hơn Động tác tiết kiệm hơn và phối hợp tốt hơn

Về chức năng thực vật, tim phát triển mạnh Tuy vậy, sự phát triển của tim không theo kịp sự tăng khối lơng của cơ thể

Hoạt động của tim còn gặp khó khăn là đờng kính của động mạnh tơng đối nhỏ Nhịp phát triển của tim trong tuổi dạy thì cao hơn nhịp phát triển của mạch Nhịp tim chậm hơn Tim rất dễ hng phấn do ảnh hởng của thần kinh giao cảm, vì thế, ngời ta hay gặp loạn nhịp tim do thở, tim đập mạnh ngoại tâm thu, tiếng thổi tâm thu cơ năng ở những trẻ em trong tuổi dạy thì

Tần số hô hấp thấp hơn:19-20 lần trong một phút Dung tích sống tăng lên

Chiều cao của trẻ em ở lúa tuổi này phát triển rất mạnh Xơng phát triển theo chiều dày và tiếp tục quá trình cốt hoá Khung chậu, lồng ngực và cột sống tiếp tục hình thành Cần phát triển đồng đều tất cả các cơ Khối lợng cơ ở các chi trên, lng, đai vai, chân phải phát triển mạnh

*Tóm lại:

ở lứa tuổi học cấp hai hệ thống cơ đang phát triển, sức mạnh của các cơ tăng, khả năng hoạt động của các chức năng thực vật cao hơn và ức chế có điều kiện cũng phát triển tơng đối mạnh

Vì thế nội dung tập luyện của các em phải gây đợc hứng thú, hào hứng, phấn khởi Nhng bài tập phải có tác dụng hoàn thiện sự phối hợp động tác và phát triển các tố chất,

đặc biệt là các tố chất sức nhanh là một trong 4 tố chất cơ bản của đời sống

Sức nhanh là năng lực bột phát và vận động với tốc độ cao nhất Sức nhanh có đợc

là do:

- Do tốc độ của các xung động thần kinh gây ra sự co cơ trong thời gian phản ứng ngắn nhất có ý nghĩa quyết định đến tốc độ vận động

- Bởi trong hệ thống thần kinh luân xuất hiện những xung đột thần kinh nối tiếp nhau để tạo điều kiện cho một tần số vận động cao Trong quá trình thực hiện động tác, các cơ luân phiên nhau hoạt động đối lập: Một nhóm cơ naỳ co trong khi một nhóm cơ khác duỗi và ngợc lại Nếu duỗi càng lớn thì lực đối kháng càng ít, động tác càng nhanh

và biên độ càng lớn, do vậy thả lỏng trong khi chạy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nó giúp cho ngời chạy duy trì đợc hoạt động với tốc độ cao trong một thời gian dài Để nâng

sự phối hợp giữa các cơ đợc tốt, các trung tâm thần kinh phối hợp đợc mau lẹ, chính xác thì cần phải thực hiện các động tác khởi động cho tốt

*Sức nhanh gồm có:

+ Phản ứng nhanh, là năng lực phản ứng rất nhanh của cơ thể bằng một động tác

nh xuất phát sai khi nghe thấy tiếng súng phát lệnh hoặc trong các động tác phản ứng lại

động tác của đối phơng

+ Sức nhanh tối đa: là năng lực thực hiện đông tác với tốc độ cao nhất

+ Sức nhanh mạnh: Là khả năng Thắng lực cản bằng tốc độ cao nhất.

+ Sức mạnh bền: là khả năng thực hiện động tác một cách liên tục, ổn định với tốc

độ cao trên một quãng đờng dài hoặc trong một khoảng thời gian qui định

Chính vì những lý do trên, không nên dùng những bài tập tĩnh và khéo léo dài vì

dễ gây mệt mỏi Thỉnh thoảng lại cho nghỉ vài phút Không nên dùng những bài tập có những động tác phối hợp quá phức tạp, đôi khi phải tổ chức dới dạng trò chơi để phát huy

đợc tính tự giác, tích cực của học sinh Do đó, trong quá trình tìm tòi, nghiên cứu tôi đã chọn lọc đợc một số bài tập và trò chơi sau, nhằm giáo dục tố chất sức nhanh của học sinh trung học cơ sở

Sáng kiến kinh nghiệm

Số

thứ

tự

thời gian

1 Chạy tăng tốc Phát triển tốc độ, gây hứng thú

kích thích tập luyện.

Yêu cầu chạy nhanhhết sức.

2+30m

2 Chạy tiếp sức:

trao gậy tại chỗ, đi

bộ chạy

Nhằm phát triển phản xạ nhanh

và tốc độ nhanh.

Yêu cầu trao và nhận gậy đúng hiệu lệnh, đúng khoảng cách qui

10 phút

3 Xuất phát theo tín

hiệu từ các t thế

khác nhau

nhằm phát triển phản ứng nhanh.

Yêu cầu thực hiện đúng tuần tự của kỹ thuật.

5-6 lần

4

a

Một số bài tập với

dây chun

Nằm sấp, gập cẳng

chân phải, trái

Nhằm phát triển khả năng linh

b T thế cơ bản gập

đùi phải, trái, Yêu cầu chân ở khớp gối thẳng 5-6 lần 5-6

lần Hai chân rộng hơn vai, hai tay thả

lỏng đùi đa sang

ngang đa vào phải,

trái

Yêu cầu thực hiện bài tập với biên độ lớn

Sáng kiến kinh nghiệm

Số

thứ

tự

động thời gian

d T thế cơ bản, đa đùi ra

sau( phải, trái) _ Yêu cầu thực hiện với biênđộ lớn, Chân ở khớp gối

thẳng

5-6 lần

e Chân rộng bằng vai , Đùi

nâng song song với mặt đất,

gập cẳng chân (phải, trái)

5-6 lần

5

a

Một số bài tập phát triển

chung về đặc tính chạy

Ngồi 1/2 bật bằng hai chân Chú ý hoạt động của bàn

c Chạy đạp sau Yêu cầu giữ vai thẳng, các

khớp hông, gối, cổ chân duỗi hết

15m

d Chaỵ nâng cao đùi _ Xây dựng cảm giác nâng

cao đùi trong khi chạy.

_ Tăng cờng độ linh hoạt của thần kinh

_ Yêu cầu đùi nâng cao vuông góc với thân ngời, cẳng chân thả lỏng, thân

ng-ời thẳng, cao trọng tâm, tần

số nhanh Khi di chuyển bớc ngắn

15m

g Đứng lên ngồi xuống trên

Sáng kiến kinh nghiệm

Số

thứ tự

vận động thời gian

j Đứng t thế bớc xoạc, bật

k Chạy bớc nhỏ Cổ chân linh hoạt, cao trọng

tâm thân trên thả lỏng, khi chân tiếp xúc đất bằng nửa bàn chân trên rồi xuống cả bàn và có độ miết Bàn chân tiếp xúc đất cần thẳng hớng chạy Khi di chuyển gối không nhấc cao, bớc ngắn

15m

M Chạy gót chạm mông - Nhằm tăng tần số bớc, xây

dựng cảm giác thả lỏng chân lăng sau, phát triển cơ

sau đùi

- Yêu cầu thực hiện động tác rất nhanh, tiếp xúc đất trên nửa bàn chân trên, gót lăng cao chạm mông, thân ngời hơi đổ về trớc

-15m

N Nằm sấp, hai tay nâng

6

a

Một số bài tập với bóng

Chân rộng bằng vai, bóng

trớc ngực, ném bóng từ

- Nhằm phát triển khả năng linh

hoạt của các khớp

3-4 lần

ngực lên trớc.

Sáng kiến kinh nghiệm

b Chân rộng hơn vai, gập ngời

về trớc, bóng ở giữa hai

chân, ném bóng bằng hai tay

từ dới lên trớc

Yêu cầu hai chân không gập

3-4 lần

c hai chân rộng bằng vai bóng

ở dới ném bóng bằng hai tay

qua đầu ra sau

Yêu cầu duỗi ở hông, hai

d Chân rộng bằng vai, bóng

thả xuống gần tới đùi,

chuyển động tích cực đùi

đẩy bóng đi

Chú ý t thế bàn chân khi

7

a Một số bài tập kéo căng.Bật lên cao Yêu cầu hai chân co tới

b Bật hai chân liên tục tại chỗ Yêu cầu bật bằng nửa bàn

d Nằm sấp, nắm hai bàn chân,

e Đứng lên ngồi xuống Yêu cầu gót không rời đất 4-5 lần

g Chân rộng hơn vai, hai tay

giang ngang, quay hông

sang trái, phải

Yêu cầu vai giữ nguyên 4-5 lần

Sáng kiến kinh nghiệm

thứ tự Tên bài tập Mục đích – yêu cầu động – thờiLợng vận

gian

h Ngồi chống tựa về sau, thả lỏng

mạnh, nhanh sức bật

mà học sinh rất cần

Yêu cầu thực hiện nhanh, tiếp xúc bằng nửa bàn chân Phải thực hiện tích cực, tự giác đủ số lợng đề ra

100 lần

Sáng kiến kinh nghiệm

II/ Trò chơi:” Cớp cờ”

a/ Mục đích:

Luyện cho các em phát triển tính nhanh nhẹn và tháo vát, bớc đầu giáp dục cho các em ý thức chơi tập thể giành phần thắng về cho đội mình

b/ Chuẩn bị:

Trên sân trờng hoặc một bãi rộng, các em tham gia chơI chia làm hai đội với số ngời bằng nhau Hai đội điểm số từ một đến hết Các em nhớ số của mình, hai đội xếp

hàng ngang, mặt hớng vào nhau cách nhau 10-15m Giữa hai đội cắm một lá cờ.

c/ Cách chơi:

Ngời điều khiển gọi bất kỳ số nào, thì hai em ở hai đội mang số hiệu đó nhanh chóng chạy lên và tìm cách chiếm lấy cờ mang về cho đội mình mà không bị đối ph ơng bắt đợc, thì coi nh thắng và đội đó đợc một điểm Ngợc lại nếu bị bắt thì đội bạn đợc một

điểm Sau đó cờ lại đợc đa về giữa sân và ngời điều khiển lại gọi các số khác Qua một thời gian nhất định, đội nào đợc nhiều điểm là đội đó thắng

d/ Yêu cầu:

- Các em phải nhanh nhẹn, tháo vát, khéo léo lừa cho đối phơng không phán đoán

đợc ý định của mình

- Chỉ đợc chạy trong khu vực sân chơi

2/ Trò chơi : “cắm cờ chiến thắng”

a/ mục đích:

Nhằm rèn luyện kỹ năng chạy, khả năng phối hợp nhanh nhẹn, khéo léo, phát triển sức nhanh, giáo dục tính tập thể, tác phong nhanh nheng khẩn trơng

b/ Chuẩn bị:

Trên sân trờng chọn nơi bằng phẳng sạch sẽ, kẻ hai vạch giới hạn song song cách nhau 10-15m Khoảng cách giữa hai vạch lệch sang hai bên một chút so với đờng chạy, kẻ hai vòng tròn, mỗi vòng tròn có đờng kính 0,50m, bên trong để một miếng xốp làm đích cắm cờ Chuẩn bị cho mỗi đội một cờ nhỏ Chia học sinh trong lớp làm hai đội A và B, số ngời bằng nhau tỷ lệ nam, nữ tơng đơng

c/ Cách chơi:

Khi có lệnh các em số 1 chạy nhanh sang vạch giới hạn thứ hai trao cờ cho bạn

đứng đầu của hàng đối diện, em này nhận cờ lại nhanh chóng chạy sang vạch giới hạn đối diện trao cho bạn thứ hai Trò chơi cứ tiếp tục nh vậy đến em cuối khi tiếp nhận đợc cờ chạy nhanh chóng lên cắm vào miếng xốp, đội nào cắm cờ xong trớc đội đó thắng

d/ Yêu cầu:

_ Không đợc chạy lên trớc vạch giới hạn khi cha nhận đợc cờ của bạn chạy trớc trao cho

_ Không đợc ném cờ trong lúc chuyền, mà phải đa tận tay cho đồng đội

_ Trong quá trình chơi phải thực hiện nghiêm túc, tự giác, tích cực, thực hiện đúng nội qui của trò chơi đề ra

3/ Trò chơi: “Ngời cuối cùng”

a/ Mục đích:

Nhằm rèn luyện kỹ năng chạy, phát triển sức nhanh, khéo léo linh hoạt, tinh thần tập thể

b/ Chuẩn bị:

Tập hợp lớp thành 2- 4 hàng dọc hàng nọ cách hàng kia 2m, em nọ cách em kia 1-1,5m các hàng đều nhau về số nam và nữ

c/ Cách chơi:

Khi có lệnh của chỉ huy cho bắt đầu cuộc chơi em cuối cùng chạy về phía tr ớc,

len lỏi qua khoảng cách giữa các bạn đứng trớc mình, khi chạy qua bạn đứng trên cùng thì

đứng nối tiếp vào đầu hàng và trở thành ngời đứng trên cùng Khi emcuoois cùng chạy đi rồi thì em thứ hai từ cuối hàng lên trở thành ngời cuối cùng, em này chạy nối tiếp bạn vừa chạy Trò chơi cứ nh vậy khi ngời trên cùng theo đội hình ban đầu, em chạy đầu tiên thành ngời cuối cùng thì dừng lại

d/ Yêu cầu:

-Lần lợt nhanh chopngs len lỏi qua tất cả các bạn đứng trong hàng, không đợc bỏ quãng

-Thực hiện nghiêm túc, tự giác và hàng nghũ ngay ngắn

4/ Trò chơi: “Ngời thừa thứ ba”

a/ Mục đích:

Nhằm rèn luyện sức nhanh và tinh thần tập trung chú ý

b/ Chuẩn bị:

Học sinh xếp thành hai vòng tròn đồng tâm, cách nhau một sải tay, hai em đứng ngoài vòng cách nhau 3m

c/ Cách chơi:

Khi có lệnh( tiếng còi) hai em đứng ngoài chạy đuổi nhau ngợc chiều kim đồng

hồ Em chạy sau đuổi kịp em chạy trớc và vỗ nhẹ vào lng là thắng Em chạy trớc muốn tránh em chạy sau thì phải tìm cách đứng đằng trớc bất kỳ em nào ở vòng trong Nh vậy,

em đứng ở vòng ngoài có bạn đứng ở trớc mặt thành hàng ba phải chạy Nếu em sau đuổi kịp và vỗ nhẹ vào lng em chạy trớc và lập tức chạy ngợc lại Em bị vỗ quay lại đuổi

d/ Yêu cầu:

Các em phải nghiêm túc chấp hàng đầy đủ qui ớc của trò chơi, tự giác khi mắc lỗi

5/ Trò chơi: “Chạy tiếp sức ”

a/ Mục đích:

Rèn luyện sức nhanh và ý thức tinh thần tập thể

b/ Chuẩn bị:

Tập hợp lớp thàn 2- 4 hàng dọc sau vạch xuất phát (số ngời các hàng bằng nhau cả nam và nữ) thẳng hớng với cờ

c/ Cách chơi

Khi có lệnh, em số 1 của từng đội nhanh chóng chạy đến vòng tròn rồi chạy về vạch xuất phát thì đa tay chạm vào em số 2 Em số 2 sau khi chạm tay em số 1 thì chạy qua vạch xuất phát lên phía vòng tròn rồi vòng về chạm tay em số 3 Trò chơi cứ tiếp tục

nh vậy cho đến hết Đội nào hết trớc đội đó thắng, đội nào thua phải hô:”học tập đội bạn”

3 lần

d/ Yêu cầu:

-Không đợc chạy ra ngoài vạch xuất phát trớc khi có lệnh hoặc chạm tay bạn chạy trớc mình

-Hàng ngũ phải ngay ngắn

-Các bạn trong hàng phải lần lợt chạy hết, không đợc bỏ xót

6/ Trò chơi: “Hoàng Anh – Hoàng Yến”