Nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp của Hàn Quốc vào Việt Nam

DANH MlC VIET TAT Ngan hang ThU'ang m~;~i c6 ph~n A chau Asia Commercial Bank Ngan hang phat triiln chau A Asian Development Bank Khu Vl'C m~u djch tl' do cua cac nU'&c ASEAN ASEAN's Fre

BO GIAO DUC VA £>AO TAO ~ TRU'CYNG £>~1 HQC KINH TE THANH PHO HO CHf MINH

GIAI PH)\P NHAM TANG CU'ONG THU HOT VON aAU

4 THS PHAN HUY TOAN

5 SHIN KEUN SUB

so GlAo oucaAo :r-Ao l ·

TRUONG D~l HQC KINH rE'rP.HCM 1

I }HY;1 ~If1N I

TP HO CHi MINH NAM 2010

BO GIAO Dl)C v A DAO T~O

TrU'irng D\li hQc Kinh t~ TP.HCM

1 Ten d~ tfti: NGHIEN c(fu THl/C TRP/G VA DE XUA.T MQT SO GW

PHAP NHAM TANG ClfiiNG THU HUT VON DAU TlfTRlfC TLEP CUA

B2007 - 09 - 32

2 Chu nhi~m d~ Uti: THS NGUYEN HOANG LE

4 ThOi gian thgc hi~n d~ tai: Tir thang 6/2007 - 12/2008 (vi chu nhi~m d~ tai di hQc nu6c ngoai 1 narn trong thOi gian thgc hi~n d€ tai nen phai keo dai)

NHUNG DIEM MOI

0 nu6c ngoai da c6 nhi€u de tai nghien c(ru v€ Kinh t~ Han Qu6c, v€ kinh nghi~m

ciia nu6c nay trong phat triBn kinh t~ 0 Vi~t Nam ciing da c6 nhiing d€ tai nghien c(ru v€ rn6i quan h~ kinh t~ giua Vi~t Nam v6i Han Qu6c, nhung chu y~u Ia v€ thuang rn~i, con

v€ quan h~ d~u tu cling chi dirng a nhi'i'ng bai vi~t le te duqc dang tai tren cac t~p chi

chuyen nganh rna chua c6 nhi'i'ng cong trinh nghien c(ru sau va toan di~n D~c bi~t n~u so v6i nhi'i'ng d€ tai da nghien c(ru v€ d~u tu trgc ti~p cua Han Qu6c vao Vi~t Nam rna nh6rn tac gia duqc bi~t thi a d€ tai nay, chting toi da nghien c(ru ca rn<)t qua trinh dai, tir khi 2 nu6c thi~t l~p quan h~ ngo~i giao v6i nhau tir nam 1992 den nay; phan tich nhi€u a khia

c~ van h6a ,trong phat triBn kinh te; (rng ctvng mo hinh J?hfin,tich dinh luqng d~ lam ro

moi truOng dau tu cua Vi~t Nam; va m<)t so giai phap de xuat Ia sat v6i S\I mong moi rieng cua cac nha d~u tu Han Qu6c Di vao c1,1 th~, cac di~m m6i cua d€ tai nay Ia:

1 Nghien c(ru qua trinh v6n d~u tu trgc tiep cua Han Qu6c vao Vi~t Nam trong m<)t

thOi gian dai, tir nam 1992 den nay, d~c bi~t c6 chia ra nhi'i'ng thOi di~m khac nhau, gt\n li€n v6i sv bien d<)ng cua n€n kinh te ddt nu6c, khu vvc va the gi6i;

2 Lam ro d<)ng ca hai nu6c den v6i nhau 0 ph~n nay nh6m tac gia phan tieh kha

toan di~n lqi the va bdt lqi cua m~i nu6c d~ thdy rkg hQ cAn b6 sung cho nhau rna d~u tu trgc tiep cua Han Qufic vao Vi~t Nam Ia m<)t bi~u hi~n

3 Thong qua cac mo hinh phan tich dinh luqng d~ lam ro cac yeu t6 can tra d~u tu

cua Han Qufic vao Vi~t Nam va do lu(mg cac nhan t6 tac d<)ng den quyet dinh rna

r<)ng d~u tu cua cac nha d~u tu Han Qufic vao Vi~t Nam;

4 Nghien c(ru cung each quan tri cua m<)t s6 doanh nghi~p tieu bi~u cua Han Qu6c

dang lam vi~c t~i Vi~t Nam nhu DongJin, Samsung Vina, LG Electronics Vi~t

nghi~m ch~g nhfrng cho doanh nghi~p Vi~t Nam cfin hQc t~p rna ngay ca cac doanh nghi~p khac cua Han Qu6c dang lam vi~c t~;ti Vi~t Nam ciing cAn tham khao vi tren th\l'c t€, trong thm gian qua ciing c6 nhi~u doanh nghi~p Han Qu6c ho!;lt d()ng kern hi~u qua, pha va hgp dbng, b6 tr6n,

5 Lam ro th\l'c tr!;lllg doi s6ng, rn6i quan h~ chu thg va lugng hoa cac nhan t6 anh

huang d€n S\1' hai long trong cu()c s6ng cua nguoi lao d()ng dang lam vi~c trong cac doanh nghi~p cua Han Qufic K€t qua nghien c(ru cua nh6m da gop phdn ly giai them cho nhfrng xung d()t chu thg trong cac doanh nghi~p Han Qu6c thm gian qua va lam ca sa d~ d~ xudt cac bi~n phap kh~c phl,lC;

6 D~ xudt m()t s6 giai phap nhfun thu hut v6n ddu tu cua Han Qu6c, d~c bi~t la cac giai phap nhu: phat tri~n cac nganh cong nghi~p ph\1 trg, cai each cac xi nghi~p

qu6c doanh, phat tri~n m!;lnh cac doanh nghi~p tu nhan, cai thi~n rn6i quan h~ chu thg, nang cao chdt lugng cu()c s6ng cho ngum lao d()ng,

B<) GIAO Dl)C VA DAO TAO

Trtrimg B~i hQc Kinh t~ TP.HCM

THONG TIN KET QUA NGHIEN CUu

(De uti, d\1 an)

Ten de titi: Nghien Clfu thvc tr~ng va d@ xuit mqt sa giai phap nh~m tang CU'Ong thu

h 't u von uau U' rvc 1ep cua an uoc vao J A::l t t t'J ? H' Q J ' V'" I~t N am

Chu nhi~m: ThS Nguy~n Hoang Le

Cac thanh vien nghien c(ru: GS-TS Hoang Thi Chinh, ThS Nguy~n li&u Lqc, ThS

Nguy~n Thu Ha, ThS Phan Huy Toan, Hoc vien cao hoc Shin Keun Sub

Th<'ri gian th\fc hi~n: tir thang 6/2007 d~n thfutg 12/2008 ·

Ca quan chu tri: Truemg D~i h9c Kinh t~ TP.HCM

KET QUAB~T BUQC Cac san phfun cua de tai:

- Bao cao phan tich bao gBm:

+ Bao cao tom t~t de tai NCKH cAp BQ "Nghien c(ru th\fc tr~g vade xuAt mQt sb giai phap nhb tang cuemg thu hut vbn dftu tu tf\Ic ti8p cua Han Qubc vao Vi~t

Nam"

+ Bai bao cao dfry du cua de tai bao gbm:

o Tinh cfrn thi~t va m1,1c tieu nghien c(ru

0 Ca sa ly thuy8t va phuang" phap nghien Clru

0 KBt qua nghien Clru la cac giai phap de xuAt nhfun tang cuemg thu hut vbn dfru tu tf\Ic tiBp cua Han Qubc vao Vi~t Nam

0 KBt lu?n: khfulg djnh nhfrng vAn de da nghien ct'ru trong de tai

2 bai vi~t dang tren t~p chi chuyen nganh va Hqi thao khoa hQc

+ "Quan h~ kinh t~ Vi~t- Han: Th!Jc tr~g va tri~n vQng", HQi thao qubc tB giua

tnremg :E>H Kinh t6 TP.HCM va tnremg :E>H Tfing hgp Changwon Han Qubc, 28/6/2007

+ "Thu hut dfru tu tf\Ic tiBp nu6c ngoai t~i Vi~t Nam nam 2007 - Nhfrng dQng thai tich c!Jc", T~p chi Phat tri~n kinh t6 thang 2/2008

if ng d\mg trong san xuit va hi~u ·qua kinh t~: Cac nha so~ thao chinh sach ve thu hut vbn dfru tu cua nu&c ngoai vao Vi~t Nam chinh la nguOi th1,1 huang k€t qua

nghien cl'ru cua de tai nay :E>bng thOi, k6t qua nghien ct'ru ciia de Uti cling la tai li~u d~ cac nha dfru tu Han Qubc dang lam an t~i Vi~t Nam, nhfrng nguOi lao dQng dang

lam vi~c trong cac doanh nghi~p Han Qubc tham khao

Dao t~o: trong thai gian th\Ic hi~n de tai, mQt lu?n van cao hQc da hoan thanh do ffiQt thanh vien trong nh6m nghien c(ru va da bao v~ thanh cong vao cubi nfun 2008

la Phan Huy Toan v&i de tai: "Thu hut dfru tu tr\fc tiep nu6c ngoai tren dia ban tinh

Dbng Nai theo hu6ng phat triSn b~n viing" Ngoai ra, m()t thanh vien khac cua nh6m la Shin Keun Sub dang thvc hi~n lu~ van cao h<;>c v6i ten d~ tai la: "D~c

trung khach du lich Han Qu6c va triSn VQng thu hut khach du lich Ran Qu6c t~i Vi~t Nam" Ben c~nh d6, k€t qua nghien cliu cua d~ tai con la tai li~u tham khao htlu ich cho nhfrng sinh vien chuyen nganh Kinh t~ d6i ngo~i, Kinh t€ qu6c t~,

Kinh doanh qu6c t~, Dong phuang h<;>c, Chau A h<;>c, Han Qu6c h<;>c,

chi phi cho h()i dbng nghi~m thud~ tai) dS thvc hi~n d~ tai nghien c(ru nay

Xac nh~ cua CO' quan chu tri

(Ky, d6ng dfiu)

PGS- TS Trftn Hoang Ngan

Ngay 15 thang 3 nam 2010

Chu nhi~m d~ tai

(Ky, hQ va ten)

ThS Nguy~n Hoang Le

Ml)C Ll)C

Trang

II/ T6ng quan nhO>ng cong trinh nghien c(ru c6 lien quan va nhO>ng di~m m&i cua de tai 2

1 1 M{>t so vAn de ve Clflu tLP tr~ ti§p nLPiYc ngoai (FDI) 8

1 2 EJ{>ng CO' Clflu tLP tr~ ti§p ctia Han Quae vao Vift Nam 16

1.2.1.1 Ngu6n tai nguyen thien nhien ngheo nan

1.2.1.2 Thi tnrcmg n(>i dia nh6 h~p va gia nhfm cong cab

1.2.1.3 D6i dao v~ v6n

1.2.1.4 Trinh d9 cong ngh~ cao

1.2.1.5 Chu trU'ang da phU'ang h6a cua Chinh phu

1.2.2 V~ phia Vi~t Nam

1.2.2.1 Ngu6n tai nguyen d6i dao va phong phu

1.2.2.2 Ngu6n nhan h,Pc d6i dao, gia nhan cong re va thj trU'ang tieu th1,1 san

ph~m hftp d§n

1.2.2.3 Ngu6n v6n tich luy ban dau thftp

1.2.2.4 Ca s& v~t chat ky thu~t ngheo nan, IG~c h~u; cac nganh cong nghi~p

ho trq chU'a phat tri~n

1.2.2.5 UU'ang 16i d6i ngoGii r(>ng m&

1.2.2.6 Tinh hinh chinh tri - xa h(>i tU'ang d6i 6n djnh

1.2.2.7 Lu~t dau tU' thong thoang, phu hqp v&i thong 1~ qu6c t~

1.2.2.8 T6c d9 tang trU'&ng kinh t~ cao va 6n djnh

1.3 Dau tLP ctia Him Quae sang cac nLP{yc khac trong khu v~

1.4 Mi}t sa bai hgc kinh nghifm rut ra tiP.nghien CLPU qua trinh thu hut van aau tLP

nLP{yc ngoai ctia mi}t sa nLP{yc trong khu v~

ChU'O'ng 2: Phan tich thlfc tr~ng dau tU' nU'ac ngoai cua Han Quae t~i Vi~t Nam 48

2.1 Qua trinh phat tri~n FDI cua Him Qudc vao Vi~t Nam giai do{ln 1992- 2008 48

2.2 EJimh gill chung ve qua trinh phat tri~n FD/ cua Han Qudc vao Vi~t Nam giai do{ln 1992- 2008 va nhiPng kho khan dang d(lt ra trong th&i ky h~u suy thoai kinh te 71

2.4 Phan tich thf:PC tr{mg lao di)ng Vi~t Nam trong cac doanh nghi~p c6 v6n d§u tLP ctia Him Qudc

2.4.1 Phan tich tinh hinh chung

2.4.2 Phan tich qua k~t qua khaa sat

2.4.2.1 v~ nhCI'ng d~c di~m chung

2.4.2.2 v~ tinh tr~ng dai song sinh ha~t

2.4.2.3 v~ moi quan h~ chu the;>'

2.4.2.4 V~ Slf hai long CU8 ngU'CYi laa.d<)ng V&i CUQC song

~.5 Cung each quan trj mi)t s6 doanh nghi~p tieu bi~u ctia Han Qudc dang ho{lt di)ng t{li Vi~t Nam

2.5.2 Cong ty Samsung Vina

2.5.3 Cong ty LG Electronics Vi~t Nam

2.5.4 Kumho Asiana Group a Vi~t Nam

K§t /u~n chiPO'ng 2

ChLP<>'ng 3: Cac giai phap d~ tang cli'C1ng thu hut vOn dAu tll' trl}'c ti6p cua Him QuOc

vao Vi~t Nam

3 1 CO' s& de xuat cac giai phap

3.1.1 Ti~m ll)'c d§u tU' cua Han Qu6c ra nU'&c ngoai Ia rat l&n

3.1.2 Vi~t Nam van til!p tt,Jc Ia dia ban hap dan d6i v&i d§u tU' cua Han Qu6c

3.1.3 M6i quan h~ Vi~t Nam- Han Qu6c ngay cang g~n b6 than thillt

3.1.4 Tll' nhfrng k~t qua phan tich thl)'c trG~ng thu hut v6n d§u tU' tn,rc ti~p cua

3.2 Cac giai phap thu hut vdn aau tLP ciia Him Qudc vao Vi~t Nam 111 3.2.1 Nh6m cac giai phap chung a t§m vi mo 111 3.2.1.1 Hoan thi~n cong tac quy hoG~ch 111 3.2.1.2 Ti~p tt,JC cai thi~n CO' sa hG~ t§ng 112 3.2.1.3 Phat tri~n nganh cong nghi~p ph1,1 trq 113 3.2.1.4 Nang cao ch§t IU'qng ngu6n nhan ll)'c 119 3.2.1.5 Til!p t1,1c cai each cac xi nghi~p qu6c doanh, coi trQng cac doanh nghi~p

tU' nhan 3.2.1.6 Ti~p tt,Jc cai each hanh chinh, lu~t phap, h~ th6ng thu~ va ti~n t~

121

125

3.2.1 7 M& r¢ng ITnh Vl)'c dau tll' 127 3.2.2 Nh6m giai phap rieng d6i v&i cac nha d§u tll' va doanh nghi~p Han Qu6c

3.2.2.1 Tang clJ'crng ho~t d()ng xuc ti~n d§u tll' v&i Han Qu6c 131 3.2.2.2 Tang clJ'ang m6i quan h~ v&i Han Qu6c v~ mQi m~t 133 3.2.2.3 Cai thi~n m6i quan h~ trong cac doanh nghi~p c6 v6n dau tll' cua Han Qu6c 134

DANH Ml)C VIET TAT

Ngan hang ThU'ang m~;~i c6 ph~n A chau (Asia Commercial Bank) Ngan hang phat triiln chau A (Asian Development Bank)

Khu Vl)'C m~u djch tl)' do cua cac nU'&c ASEAN (ASEAN's Free Trade Area)

Di~n dan hqp tac kinh t~ chau A-Thai Blnh DU'ang (Asia - Pacific Economic Cooperation)

Di~n dan khu Vl)'C ASEAN (ASEAN Regional Forum)

Hi~p h¢i cac qu6c gia Bong Nam A (Association of Southeast Asia Nations)

Di~n dan hqp tac A-Au (The Asia - Europe Meeting) Ngan hang Trung U'ang Han Qu6c (Bank of Korea) Xay dl)'ng - kinh doanh - chuy~n giao (Building - Operating -Transfer) Xay dl)'ng - chuyiln giao (Building -Transfer) ·

Cong ngh~ da truy c~p phan chia theo rna trong vi~n thong (Code Division Multiple Access)

Ca quan Tlnh bao Trung U'O'ng Hoa Ky (Central Intelligence Agency)

Cong nghi~p pht,J trQ' Doanh nghi~p nha nU'&c Doanh nghi~p vll'a va nho Quy hqp tac phat tri~n kinh t€! (Economic Development Cooperation Fund) Ct,Jc quan ly thong tin nang IU'Q'ng My (Energy Information Administration) Trung tam phan tfch thong tin kinh t~ (Economist Intelligence Unit)

B~u tU' trl)'c ti~p nU'&c ngoai (Foreign Direct Investment) TOng san ph~m qu6c n¢i (Gross Domestic Product) Chi s6 phat tri~n con ngU'ai (Human Development Index)

T~p doan Ngan hang Hongkong va ThU'Q'ng Hai (Hongkong and Shanghai Banking Corporation)

H~ s6 d~u tU' tang trU'&ng (Incremental Capital- Output Rate) Quy ti€ln t~ qu6c t~ (International Monetary Furid)

Phat hanh lfm d~u ra cong chung (Initial Public Offering)

TO chll'c xuc ti~n thU'ang m~;~i Nh~t Ban (Japan External Trade Organization)

Vi~n phat tri~n Han Qu6c (Korea Development Institute) Phong thU'ang m~;~i va cong nghi~p Han Qu6c (Korean Chamber of Commerce and Industry)

Ca quan hqp tac qu6c t~ Han Qu6c \Korea International Cooperation Agency) Van phong xuc ti~n thU'ang m~;~i va dau tU' Han Qu6c (Korea Trade-Investment Promotion Agency)

8¢ Cong nghi~p (Ministry of Industry) Cac nU'&c cong nghi~p m&i (Newly Industrialized Countries) Nha xuat ban

Ho trq phat tri~n chinh thll'c (Official Development Assistance)

TO chll'c hqp tac va phat tri~n kinh t~ (Organization for Economic Cooperation and Development)

Trach nhi~m hC'fu h~;~n

H¢i nghi cua Liem hi~p qu6c v€l thU'ang m~;~i va phat tri~n (United Nations Conference on Trade and Development)

ChU'ang trinh phat tri~n Lien hi~p qu6c (United Nations Development Programme) H¢i dOng Sao an Lien hi~p qu6c (United Nations Security Council)

Lien minh djch Vl,l d6ng.g6i-v~n chuyiln (United Parcel Service) Bo-la My (United Nations Dollar)·

DANH Ml)C cAc BANG, BIEU VA SO' eO

Trang

Bi~u dO 1.2: Ty trQng phan b6 lao d¢ng trong cac nganh tl;li Han Qu6c nam 2007 18

Bang 1.1: Vi tri va ty I~ cua lao d¢ng ngll'ai Vi~t trong cac doanh nghi~p FDI tl;li

Bang 1.2: M¢t s6 chi tieu kinh t~ cua Vi~t Nam qua cac nam 29

Bang 1.3: T6c d¢ tang trll'ang GOP va GOP binh quan d~u ngll'ai cua Vi~t Nam

giai dol;ln 1986 - 2008

Bang 1.4: M¢t s6 chi tieu cO' ban cua Vi~t Nam va Han Qu6c nam 2007

Bang 1.5: Phan tich nhCYng m~t ml;lnh, m~t y~u, tU'ang dOng va di bi~t giCYa

hai nU'&c

Bi~u dO 1.3: FDI cua Han Qu6c phan theo Ca<? khu VI,J'C tren th~ gi&i 2002-2006

Bi~u dO 1.4: Dong v6n FDI cua Han Qu6c vao khu VI,J'C chau A giai dol;ln

1980-2006

Bang 1.5: MU'Cl'i qu6c gia va vung lanh th6 chau A thu hut FDI l&n nhat

cua Han Qu6c

Bang 2.1: f>~u tU' tri,J'c ti~p cua Han Qu6c vao Vi~t Nam giai do~n 1991-2005

Bang 2.2 f>~u tU' tri,J'c ti~p cua cac d6i tac nU'&c ngoai vao Vi~t Nam

giai dol;ln 1988-2005

Bi~u dO 2.1: Mli'Cl'i nha d~u tll' tri,J'c ti~p nU'&c ngoai l&n nhat tl;li Vi~t Nam

phan theo s6 di,J' an va v6n d~u tU'

Bang 2.3: Mll'ai qu6c gia va vung lanh th6 d~u tU' l&n nhat tl;li Vi~t Nam

Bang 2.5: FDI cua Han Qu6c vaa Vi~t Nam phfm thea dja phU'O'ng nam 2008 59

Bang 2.6: Nam dja phU'O'ng thu hut FDI nhi~u nh~t cua Han Qu6c 61

Bang 2.7: Nam dja phU'O'ng thu hut FDI cua Han Qu6c nhi~u nh~t t~i Vi~t Nam 61

Bang 2.8: flflu tU' tn,l'c ti~p cua Han Qu6c t~i Vi~t Nam phan thea nganh

Bang 2.9: Ty trQng dflu tU' tn,l'c ti~p nU'&c ngaai t~i Vi~t Nam phan thea nganh

Bang 2.10: FDI cua Han Qu6c vaa Vi~t Nam nam 2008 phan thea nganh 65

Bang 2.11: CO' cttu dflu tU' tn,l'c ti~p cua Han Qu6c vaa Vi~t Nam phan theo

Bang 2.12: FDI cua Han Qu6c thea hlnh th(fc dflu tU' giai da~m 1988-2004 68

Bang 2.13: FDI cua Han Qu6c vaa Vi~t Nam phan thea hlnh th(fc dflu tU' nam 2008 69

Bang 2.14: FDI cua Han Qu6c vaa Vi~t Nam phan thea hlnh th(fc dflu tU' tinh d~n

Bang 2.15: Moi trU'cmg dflu tU' cua Vi~t Nam qua danh gia cua cac daanh nghi~p

Han Qu6c

Bang 2.16: X~p h~ng rnoi trU'ang dflu tU' a m(fc trung blnh va kern

Bang 2.17: flanh gia cua cac nha aflu tU' Han Qu6c v~ cac y~u t6 can tra kinh

daanh t~i Vi~t Narn

Bang 2.18: Sl,l' tac dQng cua cac y~u t6 d~n vi~c rna r¢ng dflu tU' cua cac nha

dflu tU' Han Qu6c

75

76

77

87

PHAN MO DAU

1/ v~ tinh cclp thi~t cua d~ tai

V&i nlm kinh t~ l&n thLl' 11 tren th~ gi&i, ngay nay Han Qu6c Ia m()t trong nh[J'ng d6i tac quan trqng nhM cua Vi$t Nam fli~u nay da dU'Q'C Thu tll'&ng Nguy~n Tfln DOng

kh~ng djnh trong CUQC vi~ng tham g§n day cua T6ng th6ng Han Qu6c Lee Myung-bak

tc;~i Ha N()i (21/10/2009) Kim ngc;~ch xuat nh~p kh~u hai chi~u nam 2008 Ia 8,85 tY USD

va Han Qu6c Ia nll'&c dLl'ng thLl' tU' trong cac bc;~n hang m~u dich l&n nhflt cua Vi$t Nam G€tn 10% du khach nU'&c ngoai d~n Vi$t Nam Ia ngU'ai Han Qu6c, hang nam ta cOng dU'a hang ngan lao d()ng di tu nghi$p sinh a Han Qu6c, Va d~c bi$t Han Qu6c da tra

thanh m()t trong 5 nha d€tu· tll' l&n nhat tc;~i Vi$t Nam

Tinh d~n ngay 30 thang 7 nam 2009, Han Qu6c da c6 2201 dl,l' an v&i t6ng s6 v6n

Ia 20,157 ty USD, h€lu h~t nhli'ng t~p doan l&n cua Han Qu6c nhU' Samsung, Huyndai, Daewoo, LG, d~u da c6 m~t tc;~i Vi$t Nam Nhli'ng dl,l' an l&n nhU' Orion-Hanel, Daeha Hotel, Huyndai Vinashin, Xi mang He;~ Long, Kumho SaiGon, v&i quy mo vai ba tram tri$u USD m6i dl,l' an dang b~t d€iu phat huy tac d1,mg 8€lu tU' cua Han Qu6c da g6p ph€ln giai quy~t cong an vi$c lam cho tren 300.000 lao d()ng Vi$t Nam, dong gop hO'n 1

tY USD vao ngan sach cua Chinh phu Vi$t Nam CO' cflu d€tu tU' cua Han Qu6c cOng ngay cang da dc;~ng hO'n va tCmg bU'&c phu hqp v&i ti~n trinh cong nghi$p h6a - hi~m dc;~i

h6a cua Vi$t Nam

Tuy nhien trong vi$c thu hut v6n d€tu tU' trl,l'c ti~p cua Han Qu6c vao Vi$t Nam cOng dang d~t ra nhi~U Van d~ c§n ti~p ti,IC nghien ClrU nhU' quy mo binh quan m6i dl,l' ali COn nho, v~n con d6 nhi~u bat c~p trong vi$c sll' d1,1ng ngu6n v6n nay, Thai gian g§n day,

m~c du Han Qu6c c6 chu y a€tu tU' vao cac linh Vl,l'c khac nhll'ng ph€ln l&n Ia bat d()ng san; trong khi cac dich v1,1 nhU' tai chinh, ngan hang, ki~m toan bao hi~m • chU'a dU'Q'c cac nha d€tu tll' quan tam nhi~u cOng nhll' d€tu tll' cho nang nghi$p con qua it va c6 xu hU'&ng giam Tuy d€iu tll' cua Han Qu6c cOng da trai r()ng tren nhi~u tinh thanh nhll'ng chu y~u V~n t~p trung a nhli'ng thanh ph6 l&n ho~C nhCi'ng dia phU'O'ng CO CO' sa h<;~

tang thu~n lqi nhll' Ha NQi, Thanh ph6 H6 Chi Minh, 86ng Nai, Ba Ria- VOng Tau va Binh OU'O'ng Ben cc;~nh d6, da s6 cac dl,l' an v~n t~p trung vao nh[J'ng nganh tham d1,1ng lao d()ng rna chll'a c6 nhi~u dl,l' an t~p trung vao cac nganh ky thu~t cao va djch v1,1, v6n

Ia hll'&ng di cO' ban, lau dai cua Vi$t Nam Trll'&c cu()c suy thoai kinh t~ th~ gi&i nam

2008, nhi~u doanh nghi$p Han Qu6c da khong tr1,1 lc;~i dli'Q'C a Vi$t Nam, s6 IU'qng cac doanh nghi$p Han Qu6c "bo cu()c" nhi~u hO'n h~n so v&i cac nha d€tu tU' tli cac nll'&c khac (tli vi tri s6 1 nam 2007, d€tu tll' cua Han Qu6c da t1,1t xu6ng vi tri th(r 10 vao nam 2008) Ngoai nh[J'ng kh6 khan chung rna cac nha d€tu tll' nll'&c ngoai dang g~p phai a

Vi$t Nam nhU': CO' sa he;~ t§ng y~u kern, h$ th6ng lu~t phap chU'a hoan chlnh, thu t1,1c hanh chinh con rll'<Ym ra, nhieu khe, tinh trc;~ng tham nhOng hoanh hanh, , cac nha

1

dc!iu tll' Han Qu6c con quan tam nhi~u d~n nhLI'ng v§n d~ nhll': Sl! phat tri~n cua cac nganh cong nghi~p phl,J trq, v§n d~ quy hoc;~ch, ch§t IU'qng ngu6n lao d¢ng, Sl! phat

tri~n cac doanh nghi~p tll' nhan, Va d~c bi~t trong nhi~u nam qua m6i quan h~ chu thq trong cac doanh nghi~p Han Qu6c luon Ia d~ tai n6i c¢m Phai chang chi Ia do b§t d¢ng ngon ngLI' hay con nhLI'ng ly do gi khac nLI'a cc!ln phai dlJ'qc phan tich, m6 xe them, tat ca cling khong ngoai ml,JC dich Ia tang Cll'Crng thu hut v6n dc!iu tlJ' cua Han Qu6c

nhi~u han nCI'a vao Vi~t Nam

II/ T6ng quan nhQlng cong trinh nghien cwu c6 lien quan va nhQlng di~m m&i cua

d~ tai

V~ Sl! ph at tri~n kinh t~ cua Han Qu6c da c6 nhi~u tac gia nghien c(ru nhll': "Kinh t~

8ong A -N~n Umg cua Sl! thanh cong, trong d6 c6 Han Qu6c" - 88 fl(rc fljnh, NXB Th~

gi&i- Ha N¢i (1995); "Han Qu6c- Cau chuy~n kinh t~ v~ m¢t con r6ng"- Hoa HCi'u Lan

- NXB Chinh tri Qu6c gia (2002), V~ m6i quan h~ kinh t~ Vi~t Nam - Han Qu6c thi cling c6 nhi~u d~ tai nghien c(ru nhll'ng chi m&i dll'ng & m(rc phan tich t6ng quan dU'&i

d~ng nhli'ng bai vi~t ngan dang tai tren cac tc;~p chi chuyen nganh ho~c h9i thao khoa hQc nhll': "Thl,l'c trc;~ng quan h~ thll'ang mc;~i Vi~t Nam - Han Qu6c" - TS Nguyen H6ng Nhung va Chu Thang Trung (2005), "Quan h~ kinh t~ Vi~t Nam -Han Qu6c" - Hoa HCI'u Lan, Trc!ln Lan HU'ang, "Quan h~ thll'ang mc;~i giLI'a Vi~t Nam - Han Qu6c- Thl,l'c trc;~ng

va cac giai phap ph at tri~n" - PGS - TS 8oan Thi H6ng Van (2005), "Nhin lc;~l 1 o nam (1992-2002) quan he Vi~t Nam- Han Qu6c"- Nguyen Cue Hu~ (2003), "Chi~n lll'Q'C cua cac cong ty Han Qu6c dc!iu tll' vao Vi~t Nam" - Byoung Gon Kim va Jeong Taek Shim,

fJc;~i hQc T6ng hqp Changwon, "Chi~n IU'qc m& r¢ng thll'ang mc;~i giCI'a Han Qu6c va Vi~t

Nam"- Jo Jong Ju, 8c;~i hQc T6ng hgp Changwon,

NhLI'ng tai li~u tren trang bi ki~n th(rc ca ban v~ n~n kinh t~ Han Qu6c, kinh nghi~m

phat tri~n kinh t~ cua Han Qu6c cling nhU' m6i quan h~ kinh t~ giCI'a Han Qu6c v&i m¢t s6 nU'&c khac, trong d6 c6 Vi~t Nam (chu y~u Ia quan h~ thll'ang mc;~i) Tuy nhien, cho

d~n nay chU'a c6 d~ tai nao nghien c(ru sau va toan di~n han v~ m6i quan h~ dc!iu tll' trl,l'c ti~p cua Han Qu6c vao Vi~t Nam

TLI' d6, nhLI'ng ClifJm m&i cua d~ tai nay Ia:

1 Nghien c(ru qua trinh thu hut v6n dc!iu tll' trl,l'c ti~p cua Han Qu6c vao Vi~t Nam trong m¢t thai gian dai, tll' nam 1992 d~n nay;

2 Lam ro d¢ng ca hai nU'&c d~n v&i nhau;

3 Nh~n bi~t cac y~u t6 can tr& dc!iu tll' cua Han Qu6c vao Vi~t Nam va do IU'erng cac nhan t6 tac d¢ng d~n quy~t djnh m& r¢ng dc!iu tU' cua cac nha dc!iu tll' Han Qu6c vao Vi~t Nam;

4 Nghien CLPU cung each qufm tri "cua mot s6 doanh nghi~p tieu bi~u cua Han Qu6c dang ho~t dong t~i Vi~t Nam;

5 Lam ro thl)'c tr~ng dai s6ng, m6i· quan h~ chu thg va IU'Q'ng hoa cac nhan t6 anh hU'&ng d~n Slf hai long trong CUOC s6ng cua ngU'Oi lao dong dang lam Vi~c

trong cac doanh nghi~p Han Qu6c;

6 f)~ xu~t mot s6 giai phap thu hut v6n dau tU' cua Han Qu6c, d~c bi~t Ia cac giai phap nhU': phat tri~n cac nganh cong nghi~p ph1,1 trQ', cai each cac xi nghi~p

qu6c doanh, phat tri~n m~nh cac doanh nghi~p tU' nhan, cai thien m6i quan h~

chu thQ', nang cao ch~t IU'Q'ng cuoc s6ng cho ngU'ai lao dong,

Ill/ Ml)c tieu nghien cCPu cua d~ tili

Thong qua vi~c ph an tich thl)'c tr~ng dau tU' trl)'c ti~p cua Han Qu6c vao Vi~t Nam trong nhQ>ng nam qua, nh~n d~ng moi trU'O>ng dau tU' cua Vi~t Nam va ho~t dong cua cac doanh nghi~p Han Qu6c t~i Vi~t Nam d~ d~ xu~t cac giai phap nh~m tang cU'O>ng thu hut v6n dau tU' ter Han Qu6c vao Vi~t Nam

IV/ cau hoi nghien cCPu

f)~ d~t dU'Q'C ml,IC tieu tren, noi dung d~ tai can phai tra IQ>i cac CaU hoi sau:

1) Bau tU' trl)'c ti~p nU'&c ngoai Ia gi? Moi trU'ang dau tU' bao g6m nhung y~u t6 nao? Tac dong hai m~t cua dau tU' trl)'c ti~p nU'&c ngoai ra sao? Kinh nghi~m

cua cac nU'cYC trong khu Vl)'C trong vi~c t~o moi trU'O>ng thu~n IQ'i cho cac nha dau tU' nU'&c ngoai nhU' th~ nao?

2) T~i sao Han Qu6c l~i dau tU' vao Vi~t Nam? Lgi th~ va b~t lgi cua m6i nU'&c Ia gi? flau Ia nhQ>ng m~t c6 th~ b6 sung cho nhau giQ>a hai nU'&c?

3) Moi trU'O>ng cua Vi~t Nam hi~n nay nhU' th~ nao dU'&i con m~t cac nha dau tU' Han Qu6c? Y~u t6 nao can tr& d~n dau tU' cua Han Qu6c vao Vi~t Nam? M(rc

do tac dong cua m6i nhan t6 d6 ·nhU' th~ nao trong quy~t dinh cua nha dau tU' Han Qu6c?

4) T~i sao trong b6i canh khung hoang vera qua,cac doanh nghi~p Han Qu6c l~i

ph a vcr hgp d6ng nhi~u nh~t? Bi~n phap nao thao gcr?

5) Cung each quan tri trong cac doanh nghi~p cua Han Qu6c mang nhung d~c

trU'ng gi? fli~u gi c6 th~ rut ra cho cac doanh nghi~p Vi~t Nam?

3

6) flai s6ng cua ngli'<Yi lao d¢ng Vi~t Nam trong cac doanh nghi~p Han Qu6c nhll' th~ nao? M6i quan h~ chu thQ'? M(fc d¢ hai long cua he;> dl,l'a vao nhO>ng nhan t6 nao? ·

7) Lam th~ nao d~ ti~p tl,JC thu hut dU'Q'C v6n d€lu tll' cua Han Qu6c? V~ phia Chinh phu vi~t Nam? V~ phia cac doanh nghi~p Han Qu6c?

V/ PhU'O'ng phap nghien cll'u

Nam Va khi da d€lu tll' vao Vi~t Nam thi moi trli'<Yng d€lu tll' (k~ ca vi mo va vi mo) &

Vi~t Nam nhll' th~ nao, dau Ia nhO>ng can ·tr& d6i v&i nha d€lu tll' Han Qu6c? Va nhO>ng giai phap nao c€ln thl,l'c hi~n d~ thu hut dli'Q'C nhi~u han v6n d€lu tll' cua Han Qu6c?

Tu each ti~p c~n tren day, chung toi hinh thanh khung phan tich nhll' sau:

I Moi trU'cmg vi mo I

I Han Qu6c I

[_

I fl¢ng CO' I ~ Qu6c v$o f)~u tU' cua Han Vi~t Nam J Cac tr& ng:;Ii J

I Vi~t Nam I Thu hut FDI cua Han

Qu6c vao Vi~t Nam 1 cac giai phap J

2 Cac phLPO'ng phap nghien c{pu aa siP dvng

D~ thl)'c hiE;m d~ tai nay, nh6m tac gia da sll' dt,mg cac phuang phap cl,J th~ sau:

a) PhU'ang phap thong ke phan tich: Dl)'a vi10 so li~u thll' c~p nh6m tac gia da sll' dt,mg phU'ang phap nay d~ phan tich tinh hinh thu hut FDI Him Quae cua Vi~t Nam tll' nam

1992 d~n nay

b) PhU'ang phap phan tich dinh luang: Chung toi ti~n himh khao sat 94 doanh nghi~p

(so phieu phat ra Ia 150, thu v~ 120, loc;Ii nhCI'ng phi~u tra lai khong dfly du cac cau hoi, con lc;Ii duqc 94 phi~u dua vao xll' ly) va 222 lao dong (so phi~u phat ra Ia 300, thu v~

250, loc;Ii nhfrng phi~u khong phu hqp, con lc;1i 222 phi~u dl!a vao xll' ly) V&i vi~c sll' dl,Jng phfln m~m Excel va SPSS, chung toi da phan tich moi truang dflu tU', nhfrng nhan

to can tr& dflu tu cua Han Quae vao Vi~t Nam, tinh trc;tng dai s6ng sinh hoc;tt, moi quan

h~ chu thq, D~c bi~t v&i phU'ang phap phan tich h6i quy, nh6m tac gia da xac dinh sl,l' tac d(>ng cua cac y~u t6 d~n vi~c m& r(>ng dflu tu cua cac nha dflu tu Han Qu6c vao

Vi~t Nam va nhfrng nhan t6 tac d(>ng d~n mll'c d9 hai long d6i v&i cuoc s6ng cua ngU'ai lao d(>ng dang lam vi~c trong cac doanh righi~p Han Qu6c

c) Phuang phap so sanh: Trang d~ tai chung toi da dung phuang phap nay d~ so sanh lqi th~ b~t IQ'i cua Han Qu6c v&i Vi~t Nam, tll' d6 hinh thanh d(>ng CO' d~ Han Qu6c dflu tU' vao Vi$t Nam; phuang phap so sanh cung duqc dung r(>ng rai trong d~ tai khi phan tich, so sanh cac giai doc;tn phat tri~n FDI cua Han Qu6c vao Vi~t Nam, r6i so sanh Han Qu6c v&i cac d6i tac nu&c ngoai khac dang hoc;It d(>ng tc;Ii Vi~t Nam,

d) Phuang phap nghien cll'u di~n hinh: Chung toi da dung phuang phap nay d~ nghien cll'u cung each quan trj mot s6 cong ty Han Qu6c tieu bi~u dang hoc;tt d(>ng c6 hi~u qua tc;ti Vi$t Nam d~ tll' d6 rut ra nhfrng bai hoc b6 ich, c6 y nghTa cho cac doanh nghi~p

Han Qu6c khac va ca doahh nghi~p Vi~t Nam

3 Nguon s6 li~u

Ngoai s6 li$u SO' c~p ma chung toi da khao sat dU'Q'C nhU' da n6i a tren, d~ thl,I'C

hi~n d~ tai nay, chung toi con sll' dl,Jng cac s6 li$u thll' c~p cua 89 K~ hoc;tch va Dflu tu, cua Nien giam Thong ke, cua ca quan xuc ti~n Thuang mc;ti va £>flu tu cua Han Quae (KOTRA), cua cac tc;1p chi kinh t~ chuyen nganh va cac thong tin, websites tren m<;lng Internet,

5

VII Ph~m vi nghien cwu cua d6 tai

£>6i tU'Q'ng nghien cll'u cua d~ tai Ia cac doanh nghi$p c6 v6n d€iu tLr cua Han Qu6c

dang hofilt dong tfiti Vi$t Nam

s6 li$u thll' ccf.p cua d~ tai se dU'Q'c thu thcflp tll' nam 1992 d~n nay Tuy nhien do

kh6 khan trong vi$c thu thcflp dO' li$u nen chung toi phan tich tinh hinh thu hut FDI cua

Han Qu6c theo cac nam va c6 g~ng g~n v&i bi~n dong cua ki.nh t~ Vi$t Nam va khu Vl,I'C

· (vi dl,l cuoc khung hoang tai chinh ti~n t$ Dong NamA nam 1997, suy thoai kinh t~ toan

c€lu nam 2007, 2008, )

Nghien cll'u v~ FDI thU'6'ng c6 2 noi dung ca ban Ia thu hut va sll' dl,lng thi phfitm vi

nghien cll'u cua d~ tai nay nghieng v~ thu hut Ia chinh

C6 refit nhi~u nhan t6 tac dong d~n d€iu tU' cua Han Qu6c vao Vi$t Nam va do d6

cOng c6 refit nhi~u giai phap d~ tang cU'6'ng thu hut ngu6n v6n nay Tuy nhien vi kha

nang c6 h~n chung toi chitcflp trung phan tich sau han vao nhCI'ng giai phap dU'Q'C coi Ia

quan trong nheflt (theo k~t qua khao sat va mang tinh chcf.t rierig cho cac doanh nghi~p

Han Qu6c), d6 Ia cong tac quy hofitch, phat tri~n nganh cong nghi~p phl,l trq, coi trong

doanh nghi~p tU' nhan, cai thi$n di~u ki~n.lao dong trong cac doanh nghi~p, Ngoai ra,

nhCI'ng giai phap chi mang tinh cheflt Ia cac gqi y chinh sach rna thai

VII/ NQi dung nghien cwu cua d~ tai

£>~ dCilt dU'Q'C ml,lc tieu d~ ra, noi dung ca ban cua d~ tai bao g6m 3 chU'ang sau

day:

Chwang1:Nh&ngv~nd~chung

Noi dung chU'ang nay nhclm xem xet ICili mot s6 vefln d~ c6 tinh cheflt v~ ly lu~n cua

d§u tU' trl,l'c ti~p nU'&c ngoai bao g6m cac khai ni$m, cac ly thuy~t cac tac dong va cac

nhan t6 anh hU'&ng Mot noi dung quan trQng cua chU'ang nay chinh Ia phan tich dong

CO' d§u tU' cua Han Qu6c vao Vi~t Nam va due k~t mot s6 bai hQc kinh nghi~m tll'

nghien cll'u qua trinh thu hut FDI cua cac nU'&c trong khu vl,l'c Noi dung nghien cll'u

chU'ang nay d~t n~n tang ly thuy~t d~ nghien cll'u & cac ph§n sau

Chwang 2: Phan tich thlfc tr~ng dAu tw trlfc ti~p nw&c ngoai cua Him Quae q.i

Vi~t Nam

Noi dung chU'O'ng nay giai quy~t 4 vgm d~ l&n, d6 Ia: Phan tich qua trinh phat tri~n

FDI cua Han Qu6c vao Vi~t Nam giai dofiln 1992 - 2008; Phan tich moi trU'6'ng d§u tU'

cua Vi$t Nam dU'&i con m~t cac nha d§u tU' Han Qu6c; Phan tich thl,l'c trfilng lao d<)ng

\

Vi~t Nam trong cac doanh nghi~p Han Qu6c; va Phan tfch cung each quan tri m()t s6 doanh nghi~p Han Qu6c tieu biE§u dang ho~t d()ng t~i Vi~t Nam Nhll'ng nh~n xet, k~t lu~n tll' chli'O'ng nay Ia nhll'ng cO' s& quan trQng dE§ nghien cll'u ti~p & chli'O'ng 3

ChLPO'ng 3: Cac giai phap d~ tang cU'ang thu hut v6n dAu tU' triJ'c ti~p cua Him

Qu6c vao Vi~t Nam

Tren CO' s& phan tfch ti~m ll,l'C d~u tll' ra nll'cYC ngoai cua Han Qu&c, Vi~t Nam van

ti~p t1,1c Ia dja ban h~p dan thu hut v6n d~u tll' cua Han Qu6c K~t hQ'p v&i nhll'ng k~t lu~n da dli'Q'c due k~t tll' chli'O'ng 2 khi phan tich thl,l'c tr~ng va nghien cll'u ly thuy~t & chli'O'ng 1, nh6m tac gia da d~ xu~t m()t s6 giai phap nh~m tang cU'ang thu hut v6n d~u

tll' trl,l'c ti~p cua Han Qu6c vao Vi~t Nam Cac giai phap dli'Q'C chia lam 2 nh6m: Nh6m chung cho cac nha d~u tll' nll'&c ngoai t~i Vi~t Nam, trong d6 c6 Han Qu6c, va nh6m rieng d6i v&i cac nha d~u tll' Han Qu6c, d~c bi~t Ia cac doanh nghi~p

7

CHU'O'NG 1

NHO'NG VAN£>~ CHUNG

1.1 M{lt s6 v§n d~ ly thuy~t v~ dAu tU' trl}'c ti~p nU'&c ngoai (FDI)

1.1.1 NhiPng khai ni~m

8~u tU' nU'&c ngaai Ia hi~n tU'<;mg kinh t~ mang tinh quy lu~t Luc d~u hi~n tU'gng nay thea Le Nin Ia "xuM kh~u tU' ban", sau d6 cung v&i sl,l' ti~n b¢ m~nh me cua khaa hQc ky thu~t Sl! bi~n d(>ng chinh tri th~ gi&i rna xu§t kh~u tU' ban c6 xu hU'&ng thay d6i

ca v€J quy mo, ph~m vi v&i c<k chieu hU'&ng khac nhau Can elf vaa mlfc d(> tham gia quan ly cua cac nha d~u tU' vaa d6i tU'gng bo v6n d~u tU' thl d~u tU' nU'&c ngaai dU'Q'C thl,I'C hi~n chu y~u dU'&i hai hlnh thlfc: d~u tU' tn,I'C ti~p va d~u tU' gifm ti~p Trang gi&i

h~n ph~m vi nghien clfu cua de tai nay chi xem xet d~n d~u tU' trl,l'c ti~p

C6 nhieu khai ni~m kh<k nhau ve d~u tU' trl,I'C ti~p nU'&C ngaai:

The<:> Ngan hang th~ gi&i (WB), 8~u tU' trl,l'c ti~p nU'&c ngaai Ia vi~c cong dan cua m9t nU'&c thanh l~p ha~c mua l~i m(>t ph~n dang k~ sa hll'u va quan ly it nh§t Ia 10% v&i chu sa hCJ'u cua daanh nghi~p a m(>t nU'cYC khac

- Thea Quy tien t~ qu6c t~ (IMF) thi "d~u tU' trl,l'c ti~p nU'&c ngaai Ia d~u tU' c6 lgi ich lau dai cua m(>t daanh nghi~p t~i m(>t nU'&c khac v&i mvc dich quan ly m()t each c6 hi~u qua daanh nghi~p"

- Thea lu~t dinh a My thi 8~u tU' trl,l'c ti~p nU'&c ngaai Ia nha d~u tU' s& hll'u ha~c

ki~m saat dU'Q'C it nh§t 10% c6 ph an thU'ang cua cong ty hay n~m gill' m¢t mlfc ngang bang (50/50) trang m(>t ha~t d()ng kinh doanh khong chinh thCrc

- Thea Lu~t d~u tU' nU'&c ngaai t~i Vi~t Nam thi 8~u tU' trl,l'c ti~p nU'&c ngaai Ia vi~c

nha d~u tU' nU'&c ngaai dU'a vaa Vi~t Nam v6n bang tien ha~c b§t ky tai san naa

d~ ti~n hanh d~u tU' thea quy dinh cua lu~t nay

TCr nhll'ng khai ni~m tren day c6 th~ rut ra m(>t s6 di~m trong dinh nghTa nhU' sau:

EJ~u tU' trlfc tiep nU'&c ngaai Ia hinh th&c a~u tU' qu6c te ma chu a~u tU' nU'&c ngoai ci6ng g6p m()t s6 v6n au fan (tuy thea lu~t djnh cua m6i nU'&c) a6 tien hanh san xu§t, kinh doanh va ciiflu hanh a6i tU'Q'ng ma h9 bo v6n ra v&i ml)c cJich thu IQ'i nhu~n

1.1.2 NhiPng ly thuy~t

8~u tU' trl,l'c ti~p ra nU'&c ngaai dU'Q'C hinh thanh dl,l'a tren cac hQc thuy~t sau:

- H9c thuy~t kinh t~ cua chu nghTa Mac Le nin Theo hQc thuy€lt nay thi khi rna tU' ban tai chinh cia phat tri~n & mll'c ao cao thi xu~t hi~n cai gQi Ia "tU' ban thtia" N€lu aU'a ngu6n "tU' ban thtia" nay ra nU'&c ngoai thi se thu aU'Q'C IQ'i nhu~n cao han, a~c bi~t Ia vao nhCrng nU'&c kern phat tri~n vi nhCrng nU'&c nay dang r~t thi€lu v6n trong khi hQ l~i

can phai phat tri~n kinh t€l, phai d6i m&i ky thu~t ap dl,mg kinh nghi~m quan ly ti13n

ti~n • , Chinh vi v~y rna c6 Slf g~p ga giCra nU'&c xu~t kh§u tU' ban va nU'&c ti€lp nh~n

tU' ban Theo Le Nin thi xu~t kh§u tU' ban di~n ra theo hai hinh thll'c: xu~t kh§u tU' ban cho vay va xu§t kh§u tU' ban ho~t dong Trong a6 xu~t kh§u tU' ban ho~t dong chinh·la d§u tU' tnyc ti€lp nU'&c ngoai hi~n nay bai vi xu~t kh§u tU' ban ho~t dong Ia hinh th&c dem tU' ban ra nU'&c ngoai tham gia ho~t dong san xu~t kinh doanh & nU'&c s& t~i san

xu~t ra gia tri hang hoa nh~m thu OU'Q'C IQ'i nhu~n nhi~u han

- H9c thuy~t cua Keynes l~i cho r~ng ag.u tU' Ia a~i IU'Q'ng quan trQng a~ giai quy€lt vi~c

lam, khi ag.u tU' tang len thi thu nh~p cung tang len Nha nU'&c cg.n phai sll' d1,1ng cac cong c1,1 tai chinh a~ ai~u ti€lt n~n kinh t€l, a~c bi~t Ia phai c6 cac cong trinh ag.u tU' l&n dt§ sll' d1,1ng lao dong th~t nghi~p va tU' ban nhan r6i

- Nha kinh t~ hQc ngu&i My Paul Saml)e/son cia dU'a ra ly thuy€lt" vong lu§n qu§n" va" cu hich tti ben ngoai" lam n~n tang cho Slf hinh thanh ag.u tU' nU'&c ngoai Theo ong thi c6

4 nhan t6 anh hU'&ng quy~t dinh a€ln Slf tang trU'&ng kinh t~, d6 Ia ngu6n nhan ll)'c, tai nguyen thien nhien, C~U thanh tU' ban va ky thu~t 0 cac nU'cYC dang phat tri~n thi r~t thi~u v6n ag.u tU' nen khong th~ khai thac OU'Q'C cac nhan t6 kia Thi€lu v6n d§n d€ln nang su~t lao dong th~p thu nh~p th~p va ti€lt ki~m th~p ti€lt ki~m va cJ§u tU' th~p d§n dE§n tich luy th~p tich luy th~p l~i d§n a€ln thi€lu v6n Lam th~ nao a~ thoat ra cai vong luan qu§n a6, phai cg.n cu hich tti ben ngoai, a6 chinh Ia ngu6n v6n a§u tU' trl)'c ti€lp tti ben ngoai VaO CclC nU'cYC nay

- LQ'i nhu~n cua cac chu aau tU' nU'&c ngoai thu OU'Q'C ph1,1 thu¢c vao k€lt qua hoc;tt d¢ng san xuc1t kinh doanh cua xi nghi~p Lai 16 aU'Q'c chia theo ty I~ g6p v6n trong v6n phap djnh sau khi da n¢p thu€llqi tt:rc cho nU'&c chu nha

- £>au tU' tnyc ti€lp nU'&c ngoai thl,l'c hi~n dU'&i cac hinh tht:rc:

+ 86ng g6p v6n a~ xay dl,l'ng xi nghi~p m&i;

+ Mua lc;ti toan b¢ hay tung ph§n xi nghi~p <lang hoc;tt a¢ng;

+ Mua c6 phi€lu a~ than tinh ho~c sat nh~p

1.1.4 Nhii'ng tac ai)ng

1.1.4.1 Phan tich tac <long va hieu qua cua SU' di chuy~n tU' ban qu6c t€!

Lqi ich cua crau tU' tri,I'C ti€lp dU'Q'C th~ hi~n qua phan tich bi~u a6 sau (gia thi€lt th€! gi&i c6 2 qu6c gia va 2 y~u t6 san xuc1t Ia tU' ban va lao a¢ng)

Qu6c gia 2

VMPK1 VMPK2

Bi~u d6 1.1: 81,1' di chuy~n tU' ban qu6c t~

Khi chU'a c6 Sl,l' di chuy~n tU' ban: ·oo'-t6ng IU'qng tU' ban cua 2 qu6c gia, trong a6 IU'qng tU' ban cua qu6c gia 1 Ia OA, IU'qng tU' ban cua qu6c gia 2 Ia o'A; OC-gia tU' ban & qu6c gia 1 va o'H -gia tU' ban & qu6c gia 2

- Toan bo gia trj san phlim cua qu6c gia 1 Ia di~n tich OFGA, trong d6 d6ng g6p tll' tU' ban Ia di~n tich OCGA, tll' lao dong Ia di~n tich tam giac CGF Toan bo gia tri san phlim cua qu6c gia 2 Ia di~n tich o'JMA, trong d6 d6ng g6p tll' tU' ban Ia di~n

tich o'HMA, tll' lao dong Ia di~n tich tam giac HMJ

Sau khi c6 sl,J' di chuyE~m tU' ban tll' qu6c gia 1 vao qu6c gia 2: ON = BE = o"r Ia gia tU' ban can b~ng

Tc;ti qu6c gia 1, do c~t giam m(>t ILPQ'ng v6n AB nen t6ng san phlim noi dja giam di

b~ng di~n tich ABEG, gia tU' ban tang lem tll' OC d~n ON, qu6c gia 1 nti~n dU'Q'C

· nguOn IQ'i d~u tU' tll' qu6c gia 2 Ia di~n tich ABER NhU' v~y, so v&i t6ng san phlim qu6c n(>i giam thi IU'Q'ng tang thu§n cua t6ng san phlim qu6c noi a qu6c gia 1 Ia di~n tich tam giac GER, d6 chinh Ia bi~u hi~n GNP cua qu6c gia 1 tang len phan anh IQ'i ich kinh t~ cua vi~c di chuy~n tU' ban tll' qu6c gia 1 sang qu6c gia 2

- Tc;ti qu6c gia 2, do ti~p nh~n mot IU'Q'ng v6n d~u tU' tll' qu6c gia 1 Ia AB da lam cho t6ng san phlim qu6c noi tang b~ng di~n tich ABEM, nhLPng gia v6n giam xu6ng con O'T Do slf d1.,1ng mot ph§n tU' ban cua qu6c gia 1 nen qu6c gia 2 phai

c~t tra qu6c gia mot ph§n IQ'i tlfc cua tU' ban Ia di~n tich ABER Vi th~ IQ'i ich kinh

t~ rna qu6c gia 2 nh~n dU'Q'C Ia ph§n tang thu§n t6ng san phlim qu6c noi Ia di~n

tich tam giac REM

- Tll' Sl,J' phan tich bi~u dO tren day cho ta th§y khi c6 Sl,J' di chuy~n tU' ban hay n6i mot each khac Ia c6 Sl,J' d§u tlf ra nU'&C ngoai thi ca 2 qu6c gia Ia nU'&C d~u tU' va nU'&c ti~p nh~n d~u tU' d~u c6 IQ'i

1.1.4.2 NhCI'ng mat tich CU'C cua d~u tU' tmc ti~p nU'&C ngoai

Ngoai IQ'i ich phan tich b~ng djnh IU'gng tren day, xet v~ m~t djnh tinh, d~u tU' tr~c ti~p nU'&c ngoai con mang d~n nhCI'ng IQ'i ich sau:

£J6i v&i mr&c chu nha

+ La nguOn v6n b6 sung quan trQng giup tang cU'ang khai thac ti~m nang cua qu6c gia

d~ phat tri~n kinh t~ Tren thl,J'C t~ nhi~u r:lU'CYC rat thi~u v6n, nh§t Ia nhCI'ng nU'&C dang phat tri~n Do d~c di~m cua d§u tU' trl,J'c ti~p nU'&c ngoai Ia khong quy djnh mlfc dong g6p t6i da cua moi chu d§u tU', th~m chi dong g6p cang nhi~U thi cang nh~n dU'Q'C nhCI'ng chinh sach U'U dai v~ thu~ cua nLP&c chu nha fli~u d6 lam cho nLP&c ti~p nh~n

cang c6 di~u ki~n d~ ti~p nh~n v6n cua chu d~u tU' nU'&c ngoai trong khi khong phai di vay va hoan tra v6n, ch~ng nhCI'ng khong lam tang nQ' n~n cua nU'&c ti~p nh~n ma con

tG~o di~u ki~n d~ phat huy dU'Q'C ti~m nang kinh t~ cua min h

+ G6p ph§n chuy~n djch ca c§u kinh t~.va ca c§u lao dong, nang cao nang ll,J'c san xu§t cong nghi~p

11

+ Giup tiE§p thu cong ngh$ tien tiE§n, ky thu~t hi$n dQi va kinh nghi$m quan ly khoa hQc cua cac nU'OC di trU'OC

+ G6p phtm giai quyE§t vi$c lam, tang ngan sach nha nU'&c

- £J6i v&i mf&c dflu tu:

+ Giup cac doanh nghi$p, d~c bi$t Ia cac cong ty xuyen qu6c gia khttc pht,~c xu hU'&ng lqi nhu~n binh quan giam d§n, tang hi$u qua san xu~t

+ Keo dai chu ky s6ng cua san ph~m khi a thi tmang trong nU'&c da chuylm sang giai doQn suy thoai, do d6 giup cho cac nU'&c d§u tU' tang doanh s6 san xu~t a nU'&c ngoai, phat huy cac lqi thE§ so sanh cua minh

+ Pha va hang rao thuE§ quan cua cac nU'&c c6 xu hU'&ng bao h(>, tranh dU'Q'C hang rao bao h9 m~u djch vi thong qua d§u tU' tn.rc tiE§p, cac chu d§u tU' da chuy~n cac hang rao

m~u djch tll' minh sang cac nU'&c tiE§p nh~n

+ Giup cho cac chu d§u tU' nU'&c ngoai d~ chiE§m ITnh thi trU'ang tieu tht,J va ngu6n cung

c~p nguyen li$u chu yE§u cu1;1 nU'&c chu nha

+ Banh trU'&ng anh hU'ang kinh tE§ va chinh tri

1.1.4.3 Nhfrng tac dong tieu cU'c cua d§u tU' tmc tiE§p nU'&c ngoai

- £J6i v&i nu&c dflu tu:

+ V6n d§u tU' chay ra nU'&c ngoai c6 kha nang lam giam tang trU'ang GOP va m(>t s6 vi$c lam cua qu6c gia, d6i d§u v&i nhfrng cu(>c ch6ng d6i cua cac to chlJ'c Gong doan khi bao v$ quy~n IQ'i cho ngU'ai lao d(>ng, ·

+ Khi cac cong ty l&n d§u tU' ra nU'&c ngoai nhfrng m~t hang cung loQi se tQo nen kha nang CQnh tranh m&i gifra cac doanh nghi$p ngoai nU'&c v&i doanh nghi$p trong nU'&c

+ NE§u d§u tU' vao moi trU'ang b~t On v~ kinh tE§ va chinh tri, chu d§u tU' nU'&c ngoai d~ bi

m~t v6n

- £J6i v&i ni.J'&c tifJp nh(m:

+ Nha d§utU' nU'&c ngoai c6 thE§ ki~m soat thi trU'ang dia phU'O'ng, lam m~t tinh d(>c l~p

tl,l' chu v~ kinh tE§, phl,l thu(>c ngay cang nhi~u vao nU'&c ngoai

+ NE§u nU'&c chu nha khong c6 quy hoQch khoa hQc, khong c6 chiE§n IU'Q'C phat tri~n dai

h~n thi sau m(>t thai gian thu hut v6n d§u tU' tn.rc tiE§p nU'&c ngoai c6 th~ rO'i vao tinh

tr~ng m~t can d6i gifra cac nganh, gifra cac vung, gifra cac t§ng l&p dan cU'

+ Tt;~o ra sl,l' ct;~nh tranh giCra cac doanh nghi~p c6 v6n d§u tU' nU'&c ngoai v&i cac doanh

nghi~p ban dia,ma ph§n thi~t ht;~i ph§n l&n thuoc v~ cac doanh nghi~p ban dja, c6 th~

d§n d€ln suy giam san xuM cua cac doanh nghi~p ban dja

+ C6 th~ dan d€ln tieu cl,l'c v~ m~t xa hoi nhLP tham nhOng, h6i lo, chay mau chat xam, phan hoa doi ngo can bo,

+ 0 nhiem m6i trLPcmg cOng Ia mot trong nhCrng tac dong tieu Cl,I'C cua FDI, vl hi~n nay

a cac nLP&c tU' ban phat tri~n ki~m tra g~t gao nhCrng dl! an gay 6 nhiem m6i trLPcmg, cac nha d§u tU' c6 th~ chuy~n giao cong ngh~ doc ht;~i sang cac nLP&c dang phat tri~n M~t khac, vl· cht;~y theo lqi nhu~n cac doanh nghi~p c6 v6n d§u tLP nLP&c ngoai san sang gay 6 nhiem moi trLPang cho nLP&c chu nha thong qua vi~c thai chat doc ht;~i ra moi trLPang xung quanh

+ C6 hi~n tLPQ'ng chuy~n gia, lai th~t 16 gia d~ tr6n thu€l cua cac nha d§u tU'

+ Lam anh hLP&ng d€ln can can thanh to an thong qua vi~c nh~p sieu lien t1.1c,

1.1.5 Cac nhfm to imh hLP&ng

1.1.5.1 Moi trLPang a§u tLP

Moi tmang d§u tLP bao g6m nhCrng y€lu t6 c6 lien quan trl,l'c ti€lp d€ln vi~c thu hut v6n d§u tU' cua nLP&c ngoai N€lu m6i trLPang t6t, thong thoang, cac nha d§u tU' se yen tam d§u tU' hO'n Va ngLPQ'c lt;~i, n€lu moi trLPang khong thu~n lqi se lam nan long cac nha

d~u tU' Thuoc v~ moitrLPang d§u tU' phai k~ d€ln m6i trLPang lu~t phap, moi trU'ang kinh

t~ I moi trlJ'cJng xa hQi va moi trlJ'cJng tl,l' nhien

V~ moi trU'&ng phap ly: Mu6n dam·bao an toan trong qua trlnh d§u tU', trLP&c h€lt cac nha d§u tU' phai tlm hi~u th~t ky h~ th6ng lu~t phap cua nLP&c chu nha, nhat

Ia nhCrng quy ch€l, quy djnh, cac van ban dLP&i lu~t c6 lien quan trl,l'c ti~p d€ln linh vl,l'c kinh doanh cua doanh nghi~p Chinh vl th€l ma nLP&c chu nha phai h~t s(rc quan tam d~n van d~ nay, coi d6 nhLP Ia mot trong nhCrng di~u ki~n tien quy~t d~

thu hut v6n a§u tU' nLP&c ngoai H~ th6ng lu~t phap cang ro rang, cang chi ti~t

cang day du bao nhieu thl cang t;;~o ra nhCrng di~u ki~n thu~n lqi bay nhieu cho nha dau tU' f)~c bi~t lu~t phap phai mang tinh 6n djnh can thi€lt, kip thai va phai nhat quan, h~t sCrc tranh trLPang hqp cac quy djnh "da nhau" ho~c "thay d6i lien t1,1c", ho~c lu~t da c6 nhLPng van ban dLP&i lu~t con phai cha dqi "ca nam", On dlnh m6i trLPang phap ly va nhat quan nham t;;~o ra nhCrng chinh sach khuy~n

khich dau tU' trl,I'C ti~p nU'6'C ngoai nhU' U'U dai thu~, h0 trq dau tU', n&i long cac quy t~c d6i v&i ho;;~t dong FDI,

'13

H§u h~t cac qu6c gia tren th·~ gi&i d~u thl,l'c hi~n nhll'ng chinh sach kha thong thoang d~ t~o mQi di~u ki~n thu~n IQ'i cho cac nha d§u tU' trl,l'c ti~p nU'&c ngoai thong qua vi~c U'u dai v~ thu~ each th(rc c§p v6n va cho phep cac nha d§u tU' tham gia vao tM ca cac nganh, cac ITnh vl,l'c kinh t~ rna lu~t phap khong

h~n ch~ ho~c c§m Tuy nhien, n~u xet trong dai h~n thl xuyen su6t van Ia m¢t h~

th6ng lu§t phap phai ro rang, d6ng b¢ m&i Ia nhll'ng nhan t6 tich cl,l'c d~ thu hut v6n d§u tU' cua nU'&c ngoai Tren thl,l'c t~ s6 IU'Q'ng cac doanh nghi~p quan tam

d~n sl,l' U'U dai hay mi~n giam thu~ thU'cYng it han h~n so v&i s6 IU'Q'ng cac doanh

nghi~p quan tam d~n cac b¢ lu~t va cac van ban dU'&i lu~t hQ mong mu6n lu~t 1~

chinh sach phai dU'Q'C minh b~ch va hoEm thi~n han

v~ moi tnP&ng kinh ffl: Nha d§u tU' nU'&c ngoai r§t quan tam d~n cac chi s6 ph at tri~n kinh t~ cua nU'&c chu nha, d6 Ia t6c d¢ tang trU'ang ·kinh t~ ty 1$ l~m phat, ty gia h6i doai, r6i tlnh tr~ng ella can can thanh toan, h~ th6ng ngan hang va kha nang quan ly vT mo cua nha nU'&c, d~c bi~t Ia k~t c§u h~ t§ng ca sa cua m¢t qu6c gia dong m<)t vai tro Cl,I'C ky quan trQng trong Vi~C thu hut v6n dau tU' nU'QoC ngoai Thu¢c v~ k~t c§u h~ tang bao g6m: h~ th6ng giao thong v~n tai, thong tin lien l~c bU'u chinh vi~n thong, cac cong trlnh, h~ th6ng di~n nU'&c, Nhll'ng y~u

t6 nay tac d¢ng m¢t each thU'(Yng xuyen va lau dai d6i v&i t§t ca cac nganh, cac ITnh vl,l'c khac nhau cua n~n kinh t~ nen dU'Q'C cac nha d§u tU' r§t quan tam M9t qu6c gia c6 kM c§u h~ t§ng t6t se t~o di~u ki$n thu~n IQ'i cho vi~c di chuy~n cac

y~u t6 san xu§t, khi~n mQi ho~t d¢ng dU'Q'C thong su6t, ti~t ki~m dU'Q'C chi phi san xu§t, h~ gia thanh san ph~m • NgU'Q'C l~i CO' sa h~ tang, l~c h~u thU'ang can

tra Vi~C thu hut dau tU' nU'&C ngoai Vi n6 lam phat sinh them chi phi, thai gian V~n chuy~n di l~i t6n kern va mll'c d¢ rui ro cao han

Chi phi san xuat thu¢c v~ cac y~u t6 dau vao cOng lam cac nha dau tU' quan

· tam bao g6m: chi phi nguyen nhien v~t li$u, chi phi nhan cong va chi phi cac djch Vl,l h6 trQ' san xu§t CUa doanh nghi~p fl~C bi$t, a cac nU'&C dang phat tri~n,

gia nhan cong re Ia m¢t trong nhll'ng y~u t6 h§p dan d~ cac nha d§u tU' nU'&c ngoai tim d~n Trong b6i canh d6, nhll'ng nganh nhU' d$t may, giay da, l~p rap o

to, xe may , hang di$n tll', cac nganh cong nghi~p ch~ bi~n se Ia IQ'i th~ cua cac nU'&c dang phat tri~n

- V~ moi tnf&ng xa hQi, moi truoang nay bao g6m cac v§n d~ nhU' ll,I'C IU'Q'ng lao d¢ng, m6i quan h~ gill'a con ngU'ai v&i nhau, 6n dinh chinh tri, an ninh xa h(>i

N~u m¢t nU'&c c6 moi trU'ang xa h(>i t6t se khi~n cac nha d§u tU' r§t an tam khi

bo v6n vao lam an N~u moi trU'ang xa h9i - chinh tri khong 6n dinh thi c6 th~

lam dao ngU'Q'C cac k~t qua v~ m~t kinh t~ cua cac khoan dau tU' Chinh tri khong 6n dinh cOng c6 nghTa Ia m1,1c tieu c6 th~ bi thay d6i, rna m1,1c tieu thay d6i thi cOng dan t&i phai thay d6i ca phU'ang t(rc d~ thl,l'c hi~n m1,1c tieu d6 Sl,l' thay d6i nhU' v~y ch~c ch~n lam phat sinh nhll'ng chi phi, lam anh hU'ang t&i hi$u qua cua

· d§u tU' Do v~y 6n dinh v~ chinh tri, dam bao an ninh xa h¢i, van hoa lanh m~nh

Ia y~u t6 h§p d~n hang d~u d6i v&i cac nha d~u tU' nU'&c ngoai Vi c6 6n djnh v~

chinh tri thi cac cam k~t cua chinh phu nU'&c chu nha d6i v&i cac nha d~u tU' nhU' s& hll'u v6n d~u tU', cac chinh sach U'u ti€m, djnh hU'&ng phat tri~n m&i dU'Q'C dam bao, m&i tranh dU'Q'C nhll'ng rui ro trong d~u tU' Sl;l' mat 6n djnh chinh trj - an ninh xa hoi thU'<Yng bi~u hiE;m dU'&i nhi~u g6c do khac nhau lam thi~t h~i t&i lqi ich cua nha d~u tU' C1,1 thE§ xung dot gill'a cac dang phai chinh tri c6 th~ lam t6n

h~i t&i cong trinh d~u tU', anh hU'&ng t&i thj tru<Yng gia ca lao dong, anh hU'&ng t&i tinh m~ng, tai san cua cac nha d~u tU',

- V~ moi trt.f&ng flf nhif!m: Mot qu6c gia c6 vi tri dja ly thu~n lqi, giau tai nguyen thien nhien se c6 nhi~u ca hoi thu hut v6n d~u tU' nU'&c ngoai vi d6 Ia nhan t6

d~u tien rna cac nha d~u tU' d~ y d~n fla s6 cac cong ty da qu6c gia d~t tn,1 s& chinh t~i cac nU'&c phat tri~n & d6, ngu6n tai nguyen da dU'Q'C khai thac c~n ki~t;

m~t khac, n~u mua nguyen v~t li~u mang v~ chinh qu6c d~ san xuat thi gla thanh cao, hi~u qua thap Chinh vi th~ rna d~u tU' ra nU'&c ngoai, khai thac tai nguyen s~n c6 cua chinh nU'&c chu nha d~ ti~n hanh san xu§t kinh doanh thi

hi~u qua se cao han han Vi v~y, ri~u nU'&c nao c6 ngu6n tai nguyen phong phu

(qu~ng m6, d~u khi, tai nguyen rling, tai nguyen bi~n ), dja hinh da d~ng, c6 vi tri thu~n lqi cho vi~c kinh doanh thU'ang m~i qu6c t~ ho~c n~m trong vung kinh

t~ thu~n lqi cho IU'u thong dU'cmg bi~n v&i cac nU'&c tren th~ gi&i thi cang hap

d~n d6i v&i cac nha d~u tU' nU'&c ngoai

1.1.5.2 Nhan t6 cung c~u v~ v6n d~u tU'

Hi~n nay nhu c~u v~ v6n d~u tU' tren th~ gi&i Ia r§t l&n f)E§ tang trU'&ng kinh t~ c~n thi~t phai d~u tU' C6 m6i quan h~ m~t thi~t gill'a d~u tU' va tang trU'&ng kinh t~ Khong chi cac nU'&c dang phat tri~n kern phat tri~n m&i c~n v6n rna ca cac nU'&c phat tri~n

cOng rat c~n v6n d~ d~u tU' Trang khi d6 v6n d~u tU' tn,rc ti~p nU'&c ngoai cua th~ gi&i

Ia c6 gi&i h~n nen m6i quan h~ cung c~u v~ v6n d~u tU' tren th~ gi&i cang cang thang, chinh n6 chi ph6i muc do c~nh tranh gll'a cac nU'&c trong vi~c thu hut FDI Nhll'ng nU'&c nao c6 moi trU'cmg d~u tU' thu~n lqi, hap ·d~n han va c6 kha nang sll' dt,mg v6n d~u tU' c6 hi~u qua han khi nU'&c d6 c6 th~ gianh dU'Q'C nhll'ng lqi th~ han trong cuoc c~nh

tranh thu hut ngu6n v6n nay

1.1.5.3 Quy mo va tinh chM thi trU'cmg noi dia

Quy m6 thj tru<Yng noi dja CUa nU'&C SO t~i CO anh hU'ang m~nh me d~n quy~t djnh cua nha d~u tU' Thj trU'<Yng noi dja Ia nai san xu§t va tieu th1,1 nhll'ng san ph~m va djch v1,1 do cac nha d~u tU' t~o ra nen cac nha d~u tU' rM quan tam d~n thi trU'ang nay San

ph~m san xuat ra t6t nhat Ia dU'Q'C tieu thl,l ngay t~i cho, vll'a giam dU'Q'C chi phi v~n chuy~n l~i d~ dap ung dU'qc s& thich, thi hi~u ngU'ai tieu dung Chinh vi le d6 rna nU'&c nao CO dan sf> dong, SUC mua l~i dang len do thu nh~p ngay mot kha len thi nU'OC d6 rat

15

hc\p ·d~n cac nha d~u tll' nll'&c ngoai Quy mo va tfnh chc\t cua thi trll'ang nqi dja quy~t

dinh quy mo va trnh chfit cua qua trinh san xucftt va hll'&ng IuOng d~u tll' vao cac san

ph~m ho~c nhCrng ITnh Vl,l'C rna thi tmang n9i dia yeu c~u Ro rang quy mo thi tmang

quy~t djnh quy mo d~u tll' va t6ng lqi nhu~n cua nha d~u tll' Chinh vi le d6, muon thu hut dli'Q'C VOn d~U tll' trl,l'C ti~p nU'&C ngoai, ngoai ti~m nang V~ dong dan san CO, cac nll'&c phai chu y nang cao m(rc song cua ngll'ai lao·dqng, dOng thai gia nh~p cac t6 chCrc lien k~t kinh t~ qu6c t~ dE§ tc;3o ra nhCrng thi tmang tieu th1,1 to l&n d6i v&i san ph~m

djch Vl,J san xuat ra CUa nha d~U tll'

1.2 DQng CO' dau tU' triJ'C ti~p cua Han QuOc vao Vi~t Nam

1.2 1 Ve phia Him Quae

1.2.1.1 NguOn tai nguyen thien nhien nghem nan

Befit nll'&c Han Qu6c c6 vi tri dia ly n~m & phia Nam ban dao Tri~u Tien - m9t ban dao trai dai 1.000 km ter B~c d~n Nam, ti~p giap v&i vung biE§n Chau A- Thai Binh DLI'ang & phia Tay, dOng thai ti~p giap v&i Nga va Trung Quoc & phia B~c Quoc gia nay c6 di$n tich 99,538 km2 t(rc Ia b~ng chll'a d~n 1/3 di$n tich cua Vi$t Nam, trong d6 khoang 67,2% di$n tich tl,l' nhien Ia rCrng nui va 10,1% di$n tich Ia song hO Tren thl,l'c t~

dcfit canh tac chi chi~m khoang 22,7% t6ng di$n tich cua dcfit nll'&c nay1

Nhll' v~y c6 thE§ n6i Han Qu6c Ia m9t dat nll'&c ngheo v~ khoang san, thE§ hi$n & trer ILI'qng than chi~m 0,2%, qu~ng chi~m 0,05%, dOng chi~m 0,26%, thi~c chi~m 3,4% tn3n t6ng di$n tich V&i nguOn tai nguyen htiin ch~ nhll' v~y Han Qu6c g~n nhll' pht.J thu()c hoan toan vao vi$c 'nh~p kh~u cac nguOn nguyen li$u oE§ phl,IC Vl,l cho qua trinh san xucftt trong nll'&c Trang nam 2006, Han Quoc Ia nll'&c nh~p kh~u d~u tho l&n thll' nam tren th~ gi&i (sau My, Nh~t Trung Quoc va fl(rc) (EIA, 2007) Ben Ctilnh d6, trCr ILI'qng than da & Han Qu6c chi du cung (rng 24% tieu dung trong nll'&c, m~c du day Ia nguOn nguyen li$u c6 ti~m nang khai thac l&n thCr hai cua dcfit nll'&c Tuy nhien, kha nang khai thac nguOn tai nguyen nay dang c6 xu hll'&ng giam d~n tCr nll'a cu6i th~p nien

80 Ngoai ra, nhCrng nguOn nguyen li$u c~n thi~t cho phat triE§n cong nghi$p g~n nhll' phai dl,l'a vao nh~p kh~u Ia chinh, ch~ng h9n nhll' d~u lll'a, ba sera, bong, duang, v.v Nguyen li$u h6a chcftt va go cung phai nh~p khoang 90% d~n 100% ter nll'&c ngoai

1

Thea Wikipedia

http://vi wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A 1 ch_qu%E 1 %88%91 c_gia_theo_di%E1 %88%87n_t%C3%AD

ch

Ro rang, ngoai vi tri dja ly tU'ang d6i thu~n lqi khi n~m tren tuy€m dU'ang giao thong qu6c t~ va c6 di~u ki~n de phat trien nganh du ljch thi ti~m nang nong nghi~p cua H~n

Qu6c khong c6 gi d~c bi~t trong khi ngu6n nguyen nhien li~u c§n thi~t cho cong nghi~p lc;~i r~t thi~u th6n V&i b~t lqi ke tren, de phat trien n~n kinh t~ cua minh, Han au6c phai chQn m9t trong hai con dU'6'ng, thti nh~t Ia nh~p khliu nguyen li~u ph1,1c v1,1 cho qua trinh san xu~t; va thti hai d6 Ia khuy~n khich d§u tU', chuyen cac nha may san xu~t cua minh ra nU'&c ngoai (d~c bi~t Ia cac nu&c dang phat trien) de c6 the t~n d1,1ng dU'qc ngu6n nguyen li~u t~i cho cua nU'&c s& t~i", d6ng thai sll' d1,1ng dU'qc ngu6n nhan ll,l'c v&i gia nhan cong re & cac nU'&c nay - nhCrng nU'&c dU' thCra tU'ang d6i v~ lao d¢ng - de

ti~t ki~m chi phi san xu~t tCr d6 t~o di~u ki~n gia tang lqi nhu~n flay cOng chinh Ia m9t trong nhCrng ly do Han Qu6c chQn Vi~t Nam - d~t nU'&c h9i du cac di~u ki~n c§n ke tren

- lam diem d~n cho dong v6n d~u tU' cua minh

Han nfra, khi Han Qu6c da thl)'c hi~n thanh cong ti~n trinh cong nghi~p h6a - hi~n

dc;ii h6a d~t nU'&c, khi rna ngu6n tich lOy tU' ban trong nU'&c ngay cang tang cung v&i

vi~c xu~t khliu hang h6a tr& nen kh6 khan han do nhi~u y~u t6· tac dqng cua thi trU'ang, Han Qu6c da ll)'a chQn phU'ang an d§y mc;inh d§u tU' ra nU'&c ngoai nh~m tim ki~m lqi

nhu~n Cung v&i xu th~ toan c~u h6a va h9i nh~p n~n kinh t~ th~ gi&i, chinh sach da phU'ang h6a m~u djch cua Han Qu6c da mang l~i nhi~u hi~u qua kinh t~ to l&n va chLl'ng to r~ng day Ia xu hU'&ng phat trien dung d~n cua hQ trong hi~n tc;li va tU'ang lai 1.2.1.2 Thi trU'ang noi dia nho hep va gia nhan cong cao

Han Qu6c Ia m9t trong nhfrng qu6c gia c6 d9 thu~n nh~t v~ m~t dan t9c thu9c loc;ii l&n nh~t tren th~ gi&i Ngo~i trll' khoang 20.000 ngU'ai Hoa hi~n dang sinh s6ng tc;li thu

do Seoul va thanh ph6 lncheon (m9t thanh ph6 n~m sat thu do) thi ngU'ai Han Ia m9t dan t9c duy nh~t va sll' d1,1ng m9t ngon ngfr chung: Dl,l'a tren nhCrng tai li~u v~ ngon ngCr

va khao c6, t6 tien ngU'ai Han Qu6c hi~n nay c6 ngu6n g6c tCr vung Trung A, hQ di cU' tll' phia B~c Siberia d~n Mong C6, Man Chau, B~c Trung Qu6c r6i d~n ban dao Tri~u

Tien khoang 5.000 nam tri.P&c cong nguyen Chinh vi v~y, the9 cac nha ngon ngfr hQc

thi ti~hgHan Qu6c dU'Q'C x~p vao lo~i ngon ngfr An-tai, bao g6m ca ti~ng Th6 Nhi Ky, Mong C6 va ti~ng Tunus- Man Chau Sau d6, vao th~ ky thti 7, tren ban dao t6n t~i nhi~u qu6c gia nho, cac qu6c gia nay dU'qc th6ng nh~t vao nam 668 dU'&i thai VU'ang qu6c Silla Chinh sl)' th6ng nh~t nay da hoan chinh qua trinh hinh thanh dan t9c Han, dU'qc coi Ia m9t y~u t6 quy~t dinh trong vi~c tc;~o nen mot ban s~c dan t9c m~nh me cua ngU'ai Han Qu6c (Han Qu6c ngay nay, 2007)

Tinh d~n thang 7 nam 2008, dan s6 Han Qu6c Ia 48.379.392 ngU'ai, ty I~ tang trU'&ng dan s6 Ia 0,269%, ty I~ sinh 0,909%, ty I~ tll' 0,573% Ben c~nh d6, dan s6 trong d9 tu6i tll' 15 d~n 64 tu6i chi~m 72% (cao han so v&i Vi~t Nam Ia 68,6%)

17

Hi~m nay, Han Qu6c c6 m(>t h,Pc ILI'qng lao d(>ng g6m 24,22 tri~u ngll'ai (khong k~

ngll'ai nll'&c ngoai), chi~m 50% dan s6 ca nll'&c va dang hoc;1t d(>ng trong cac ITnh vl,l'c nong nghi~p, cong nghi~p va djch VI) v&i ty trc;mg phan b6 nhU' sau:

7.50%

11 Nong nghi~p

111 Cong nghi~p

im Djch VI,!

Bi~u d6 1.2: Ty trQng phan b6 lao d(>ng trong cac nganh tc;1i Han Qu6c nam 2007

(Ngudn: The World Factbook, 2008)

Ty I~ bi~t chll' a Han Qu6c Ia 97,7% dan s6 (trong khi con s6 nay a Vi~t Nam Ia 90,3%) cung v&i Sl,l' l&n mc;1nh cua n~n kinh t~ chLI'ng to Han Qu6c Ia m(>t nll'&c c6 ngu6n nhan ll,l'c phat tri~n cao Ben cc;1nh d6, vi tri trong bang x~p hc;1ng v~ chi s6 phat

tri~n con ngll'ai (HOI) cua qu6c gia nay lien ti~p tang trong nhll'ng nam g~n day Thea baa cao cua ChU'ang trinh Phat tri~n Lien Hi~p Qu6c (UNOP) thi trong nam 2008 Han Qu6c x~p thLI' 25th~ gi&i v~ chi s6 HOI, tang 1 b~c so v&i nam 2007 (Vi~t Nam x~p thLI'

114 trong bang x~p hc;1ng nay) Giao dl)c Han Qu6c dang dc;1t dU'Q'C s6 di~m cao, m(>t s6 trU'ang dc;1i hQc c6 ten trong bang x~p hc;1ng cac trU'ang dc;1i hQc hang d~u th~ gi&i, va ngay cang c6 nhi~u sinh vien a khap nai tren th~ gi&i chQn Han Qu6c lam di~m d~n cho ml)c tieu du hQc cua minh

N6i t6m lc;1i, Han Qu6c c6 m(>t thi tmang tieu thl) n(>i dia kha l&n v&i khoang 49 tri~u

dan, m(>t h,rc ILI'Q'ng lao d(>ng c6 trinh d¢ tao va ph~n l&n dan s6 n~m trong d¢ tu6i lao d(>ng Tuy nhien, van c6 m(>t s6 v§n d~ dang dU'Q'C d~t ra v&i Han Qu6c nhU' sau:

- Thi trll'ang tieu thl) trong nll'&c· bat d§u c6 xu hU'&ng tra nen nh6 hf;lp khi trinh d¢ san xu§t da phat tri~n a mLI'c cao, cac nha kinh doanh (d~c bi~t Ia nhll'ng nha kinh doanh m&i va tre) d§n cam th§y kh6 chen chan vao thi trU'ang dang c6 d§u

hi~u baa hoa nay Chinh vi th~ hQ mu6n tim ki~m nhll'ng thi trll'ang tieu thl) m&i

d~ ma r()ng quy mo san xu~t phat tri~n nganh ngh~ m&i va tim ki~m lgi nhuc;in cho minh

- Theo dl,l' bao trong bao cao cua Vit;!n phat tri~n Han Qu6c (KDI) v~ tinh hinh d~n

· s6 thi dan s6 nU'&c nay dang bi gia h6a, n~u a ty I~ ngl.J'ai ter 65 tu6i tr& lem chi

chi~m 9,1% dan s6 trong nam 2005 thi d~n nam 2020 va 2050, con s6 nay se

lc~n IU'Q't Ia 15,6% va 38,2% Ly do Ia vi ty I$ sinh th~p2, r~t nhi~u ngll'ai Han hi~n

nay quan nit;!m m6i gia dinh chi cc1n c6 m()t con Ia du, d~ hQ c6 th~ t~p trung SI.J' cham s6c t6i da cho d(ra con cua minh f)i~u nays~ gay ra tinh trc;mg thi~u lao d()ng va tich lOy v6n th~p trong tli'O'ng lai Ben c~nh d6, dan s6 gia di se lam suy

y~u n~n kinh t~ qu6c gia va lam giam mCrc tang trU'ang, chU'a k~ se t~o ganh n$ng d6i v&i quy IU'O'ng hU'u va bao hi~m y t~ (KBS, 2007a)

Han Qu6c da tra thanh nU'&c c6 trinh d9 phat tri~n m~nh v&i thu nhc;lp binh quan d<1u ngll'ai cao (GOP binh quan d§u ngU'ai theo gia so sanh Ia tren 25.000 USD), chi phi lao d()ng dang c6 xu hU'&ng gia tang da lam giam dc1n lgi th~ so sanh cua hang h6a dU'Q'C san xuM t~i Han Qu6c so v&i thi trU'ang th~ gi&i

Chinh vi nhll'ng nguyen nhan tren, Han Qu6c da va dang ti~n hanh vit;!c chuy~n

giao cong ngh~, d§y m~nh d<1u tll' ra cac nU'&c dang phat tri~n d$c bi~t Ia a khu VI.J'C chau A, trong d6 c6 Vi~t Nam - nO'i c6 IQ'i th~ v~ ngu6n lao d()ng d6i dao, gia nhan cong

re, va d$c bi~t xa hO'n, d6 Ia mot thi tma·ng tieu dung r()ng l&n nhll'ng chU'a dU'Q'C khai thac dung mCrc Bai hQc kinh nghi~m cua cac qu6c gia cong nghi~p phat tri~n tren th~

gi&i v~ di~u nay cOng da dU'Q'c Han Qu6c nghien eCru r~t ky

1.2.1.3 Obi dao v~ v6n

K~ tll' nam 1996 khi dU'Q'C k~t n~p vao TO chCrc Hgp tac va phat tri~n kinh t~

(OECO), Han Qu6c da d~t m1,1c tieu ph~n d~u cho minh Ia VU'O'n len x~p thCr 15 tren th~

gi&i v~ ch~t IU'gng cu()c s6ng Sau d6, d~n nam 2001, Han Qu6c da tra thanh n~n kinh

t~ dCrng thCr 11 tren th~ gi&i M~c du trong khoang thai gian vera qua, do chju anh hU'ang cua cu()c khung hoang kinh t~ toan c§u cOng nhll' nhll'ng ly do khach quan va chu quan khac, nhll'ng Han Qu6c van luon ph~n d~u duy tri vi tri cua minh va luon n~m

trong top 15 n~n kinh t~ l&n nh~t th~ gi&i Theo s6 li~u cua N·gan hang th~ gi&i, trong nam 2007 vera qua, vi tri trong bang x~p h~ng nay cua Han Qu6c Ia 13 v&i GOP d~t

969,8 ty USD (trong khi d6 Vi~t Nam c6 thCr h~ng 58 v&i GOP d~t 71 ty USD) Ben c~nh

d6, thu nhc;lp binh quan dau ngll'ai cOng c6 nhll'ng bll'&c tang trll'ang kha, vi th~ ch~t

2

M(fc sinh & phl,l nU> Han QuOc th~p th(f tU' tren th~ gi&i va th~p nh~t trong khOi cac nU'&c OECD (a~t

1,19 tre/phv nU> trong nam 2006)

19

IU'Q'ng cu()c s6ng cua ngLPai dan Him dU'Q'C nang cao, tU' ban tich luy cung thea d6 tang

I em

T6c d9 tang trLP&ng kinh t~ cua Han Qu6c da c6 nhCrng bU'&c phat tri~n kha tll' sau CUQC suy thoai kinh t~ nam 2003, va d~t 5% vao nam 2007 Vlra qua sau nhCrng no h,J'C tang trLP&ng xuat kh§u va kich thich ti€w dung (AOB, 2008) Sang d~n nam 2008, GOP cua Han Qu6c d~t 953,489 ty uso, xE§p thLI' 15 thE§ gi&i, tuy c6 thap han so v&i nam

2007 Ia 1,67%3 nhLPng day cung Ia xu hU'&ng chung cua n~n kinh tE§ thE§ gi&i trong giai

do~n khung hoang va suy thoai Thea dl,l' doan cua Vi$n nghiem cLI'u kinh tE§ LG (Han Qu6c), GOP nU'&c nay trong nam 2016 se Ia 2.000 ty uso va VU'Q't ngU'ang 3.000 tY

USO vao nam 2020 86ng thai, cac m~t hang xuat kh§u hang nam dl,l' kiE§n cQng VU'Q't

500 ty uso vao nam 2012 va d~t mll'c trem 1.000 ty uso vao nam 2023 m~c· du n~n

kinh t~ th~ gi&i hi$n nay dang g~p nhi~u kh6 khan Nguyen nhan chinh Ia vi cac nLP&c dang phat trien dang c6 xu hU'&ng m& r()ng dau tU', do d6 nhu cau nh~p kh§u trang thiE§t

bi, nguyen li$u va may m6c tang m~nh, va Han Qu6c dap Ll'ng dU'Q'C cac nhu cau nay T6m l~i nE§u nhCrng dl,l' baa nay tr& thanh sl,l' th~t Han Qu6c se vLPan len dung thLI' 9

tren th~ gi&i v~ sLI'c m~nh kinh t~ vao nam 2020

Han Qu6c dU'Q'c xem Ia qu6c gia c6 IU'Q'ng dl,l' trCr ngo~i t$ l&n thLI' 6 tren th~ gi&i4

M~c du vao thang 11/2008, dl,l' trCr ngo~i t$ cua nU'&c nay rai xu6ng mLI'c 200,5 ty USO (thap nhat k~ tll' thang 1/2005) do Chinh phu phai s(r d1,.1ng ngu6n ngo~i t$ nay d~ ngan ch~n Sl,l' Sl,.lt gia cua d6ng won5 tuy nhien Ngan hang Trung U'ang Han Qu6c (BOK) van tuyen b6 ho c6 du ngo~i t$ de d6i ph6 v&i moi tinh hu6ng ·xau nhat c6 the xay ra Va gan day nhat, BOK cung cong b6 ILPqng dl,l' trCr ngo~i t$ cua nLP&c nay trong thang 12/2008 da d~t mLI'c 201,2 ty uso, tLI'c Ia tang han 700 tri$u uso so v&i thang trU'&c d6 (KBS World, 2009) 01,1' trCr ngo~i t$ l&n khong chi giup cho Chinh phu kip thai Ll'ng ph6 v&i nhCrng bi~n d()ng v~ kinh t~ d~c bi$t trong giai do~n n~n kinh t~ thE§ gi&i rai vao khung hoang nhU' hi$n nay; ma con g6p phan t~o di~u ki$n va ho trq cho cac nha dau tU' rna r()ng san xuat kinh doanh ra nU'cYC ngoai, tim kiE§m nhCrng thj trLPang m&i

N6i chung, Han Qu6c hi$n da tr& thanh m()t qu6c gia c6 n~n kinh t~ phat tri~n dai s6ng ngU'ai dan ngay dLPQ'C nang cao, v6n tich lOy ngay cang nhi~u va quy mo san xuat khong ngCmg m& r()ng Trang khi d6 thj trLPang trong nU'cYC nho h~p, xuat kh§u g~p kh6 khan do suy thoai kinh tE§ toan cau da thuc d§y cac nha dau tLP ra nU'cYC ngoai d~ tim kiE§m IQ'i nhu~n, tang gia trj CUa tLP ban

3 so lieu l~y tCY website Economy Watch

1.2.1.4 Trinh do cong nghe cao

V&i vai tr6 Ia mot nU'&c di tru>&c, Ia qu6c gia da thi,I'C hi$n thanh cong qua trinh cong nghi$p h6a - hi$n d~i h6a d§t nU'&c tieu bi~u cua khu vl,l'c chau A, tl:rng dU'Q'C vi von Ia "ky tich song Han", Han Qu6c da tr& thanh mot qu6c gia c6 n~n cong nghi$p tien tien va phat tri~n tren the gi&i Han Qu6c c6 the m~nh v~ cac nganh san xuat linh ki$n o

to, m~y moe trong xay dl,l'ng va san xu§t nang nghi$p, che bien nang san, dong tau, ky

thu~t di$n tti, tin hQc,

Nganh san xu§t 6 to cua Han Qu6c dU'Q'C xem Ia mot trong nhCI'ng nganh mOi nhc;m trong ITnh VI,I'C xuat khllu va t~o vi$c lam, th~m chi con dU'Q'C coi Ia nganh cong nghi$p qu6c gia va Ia dong ll,l'c phat tri~n kinh te cua Han Qu6c Thea s6 li$u th6ng ke, trong nam 2006 nganh san xuat o to cua Han Qu6c dU'Q'C xep thu 5 tren the gi&i, sau Nh~t,

My, Trung Qu6c va Due v&i san IU'Q'ng 3,94 tri$u chiec (Khoi, 2007) Mc;ic du hi$n nay,

n~n kinh te the gi&i dang di xu6ng nhU'ng thea nh~n dinh cua cac nha chuyen gia thi cuoc khung hoang tai chinh nay l~i Ia cO' hoi cho nganh cong nghi$p o to cua Han Qu6c

d~ c6 th~ t~o ra bU'&c dot pha tren thi trU'cmg qu6c te 86 cung Ia ly do rna Chinh phu

va nganh cong nghi$p 6 to trong nU'&c dang ra sue phat tri~n cac cong ngh$ chu ch6t

d~ tang cU'ang sue c~nh tranh trong tU'O'ng lai (KBS World, 2008)

Ngoai ra, Han Qu6c con dung d§u the gi&i v~ nganh cong_nghi$p dong tau v&i cac cong ty ho~t aong da qu6c gia nhU' Hyundai Heavy Industries hay Samsung Heavy Industries luon th6ng tri thi trU'ang nganh c16ng tau toan c§u Thea 89 Kinh te Tri thuc Han Qu6c, chi tinh trong 6 thang d~u nam 2008, nganh cong nghi$p nay & Han Qu6c

da nh~n khoang 50,6% t6ng s6 dO'n ac;it hang cua toan the gi&i v&i t6ng tri gia 12,4 ty USD 86ng tau cOng Ia m<}t trong nam nganh xuat khllu hang a~u cua Han Qu6c v6'i doanh thu 27,68 ty USD trong nam 2007 (H~nh, 2008)

86i v&i mang cong ngh$ thong tin, Han Qu6c cung dung d~u the gi&i v~ trinh a¢ internet va di d<}ng, v6'i ty I$ 92% gia clinh c6 may vi tinh va 80% gia ainh OU'Q'C ket n6i v&i internet t6c a¢ cao Trang nam 2006, aa c6 hO'n 11 tri~u ngU'ai Han sti dt,mg thue baa cac dich v1,1 the h$ ba (3G) cho phep ai$n tho~i truy~n hinh, tai phim, nh~c, tro chO'i trl,l'c tuyen, xem tivi, tren chiec di$n tho~i di a¢ng cua minh Cac nganh cong ngh$ m&i nay cua Han Qu6c dU'Q'c phat tri~n dl,l'a tren nhCrng t~p aoan kh6ng 10 nhU' Samsung, LG hay Pantech Trang s6 nay, v6'i doanh s6 57 ty USD vao nam 2005, Samst.mg da chiem 17,5% t6ng kim ng~ch xuat khllu cua Han Qu6c (Korea Herald, 2006)

Ben c~nh d6, Han Qu6c con Ia Ia m9t trong nhCrng nU'&c d~n cr§u the gi&i v~ nganh san xuat chat ban d~n (xep thu 3), nganh c1i$n tti (xep thu 4), s~t thep, cong ngh$ h6a

d~u (xep thu 5) trong nam 2005 Va dc;ic bi$t, m¢t l~n nCI'a t~p doan Samsung l~i ghi ten

11

minh trong bang x~p h<;mg th~ gi&i khi Ia nha san xuM man hinh s6 m(>t th~ gi&i va nha san xu§! cac san phlim ban dan l&n thlf 2 th~ gi&i (sau t~p doan Intel cua My) trong nam 2006 vll'a qua

Chinh vl nhCrng thanh t~,ru v§ cong ngh~ kt§ trem rna Chinh phu nU'&c nay da miiinh

d<i~n cam k~t danh khoan ngan sach 1 ,8 ty uso cho nghiem clfu va phat trit§n khoa hQc cong ngh~ trong nam 2008 flay Ia mlfc d~u tU' c6 quy mo l&n, chi x~p sau My, Nh~t

Phap, fllfc, Anh, Y va Trung Quoc Hi~n tii!i, d~u tU' cho nghien clfu khoa hQc va cong

ngh~ cua Han Quoc dang & mlfc 2,5% GOP nhU'ng con so nay se tang len 5% trong vong 5 nam t&i Trang s6 nay, ngan sach d~u tU' cua Chinh phu se chi~m 1 ,25% va

3, 75%; con liiti se do cac doanh nghi~p tU' nhan dong gop Chinh phu da quy~t dinh tang ngan sach d~u tU' cho nghien clfu khoa hQc va phat trit§n len 66,5 ty USD trong vong 5 nam t&i, cao han 26 ty USD so v&i mlfc d~u tU' trU'&c d6 Mt,Jc tieu cua chi~n

IU'Q'C nay Ia dU'a Han Quoc vao trong top 7 CU'cmg quoc khoa hQc va cong ngh~ cua th~

gi&i trong tU'ang lai (Trung, 2008)

V&i th~ miitnh v§ cong ngh~ ke tren, Han Quoc da va dang co gang dlty mii!nh d~u

tU' ra nU'&c ngoai de chuyen giao cong ngh~ hqp tac trong cac ITnh v~,r9 nh~m phat huy t6i aa lqi th~ so sanh cua m6i ben, d6ng thai b6 sung cho nhau de cung phat trien 1.2.1.5 Chu trU'ang da phU'ang h6a cua Chinh phu

Nh<'Y s~,r phat trien kinh t~ VU'Q't b~c trong hai th~p nien 70 va 80, cho d~n th~p nien

90 thi Han Quoc da tr& thanh m(>t nU'&c cong nghi~p m&i, m(>t con r6ng kinh t~ chau A

Him Quoc da t~n dt,Jng dU'Q'c xu th~ cua khu v~,rc va th~ gi&i de phat trien n§n kinh t~ va nang cao vi th~ cua minh tren trU'<'Yng qu6c t~ V&i chinh sach doi ngoii!i m~m deo, linh hoiitt, da phU'ang va da diitng h6a quan h~, Han Quoc da thi~t l~p va thuc dlty quan h~

ngoc;1i giao v&i Lien Xo (vao nam 1990), Trung Quoc (vao nam 1992), cac nU'&c xa h(>i chu nghTa khac, ke ca Tri~u Tien6 Ben Ciiinh d6, moi quan h~ giCra Han Quoc v&i My,

Nh~t va lien minh chau Au cOng di~n ra kha tot d~p Han Quoc da thu dU'Q'c nhi~u thanh cong thong qua chinh sach tren, tll' m(>t nU'&c pht.J thu(>c kha nhi~u vao My va Nh~t Ban

v~ m~t kinh t~ gi<'Y day Han Quoc da tr& thanh m(>t cU'<'Yng quoc cong nghi~p va m& r()ng quan h~ tren mQi ITnh v~,rc v&i cac quoc gia khac tren th~ gi&i, trong d6 c6 Vi~t

Nam

Ke tll' nam 2006, Chinh phu Han Quoc da c6 chinh sach tang cU'<'Yng d~u tU' ra nU'&c ngoai N(>i dung l&n nh~t cua chinh sach tren Ia chinh phu n&i long cac quy dinh, t<ilo ai~u ki~n thong thoang han cho cac nha d~u tU' Ct.J the, chinh phu da tang gi&i hiiin

6 Hoi nghi thll'~mg dlnh lien Tri€lu lfin dfiu tien dli'Q'C t6 chll'c t~i Blnh Nhll'&ng tMng 6-2000 va mang l~i

Tuyen bo chung Nam - B~c vao ngay 15/6/2000

ti~n d§u tLP ra nLP&c ngoai tti 1 triE;m USD l€m 3 tri~u USD; dO' bo h<;m ch~ d~u tLP tn,rc

ti~p nLP&c ngoai cua cac cong ty d§u tLP; h6 trg thanh l~p cac doanh nghi~p vtia va nho cOng nhLP cac c6ng ty tai chfnh

Ben c~nh d6, chfnh sach thuE§ cua Chinh phu Han Qu6c cOng da c6 sl)' thay d6i l&n Chinh phu quy~t djnh mien thuE§ trong thai gian 3 nam cho cac quy d~u tLP a nLP&c ngoai d~ thuc d~y cac cO' quan tai chinh trong nLP&c tang cLPang hoc;1t d(>ng cua cac quy d§u tLP nLP&c ngoai Day Ia phLPO'ng an nh~m n&i long quy ch~ d6i v&i vi~c d~u tLP ch(rng khoan va bM d(>ng san a nLP&c ngoai, thuc d~y qua trinh toan c~u h6a va h(>i nh~p cua cac doanh nghi~p Vao ngay 15/1/2007, chinh phu Han Qu6c da tuyen b6 "PhLPO'ng an tang cLPcmg d§u tLP a nLP&c ngoai" Bi~n phap l~n nay v&i cac n(>i dung: da d<;mg h6a danh m1,1c d~u tLP a nLP&c ngoai, m& r(>ng d~u tLP b~t d(>ng san a hai ngoc;1i, h6 trg cbo cac cO' quan tai chinh VU'O'n ra nLP&c ngoai, (KBS, 2007b) Va nhLP v~y, v&i nhO'ng d(>ng thai cua chinh phu Han Qu6c nhLP tren se tc;1o ra m(>t lan song d~u tLP ra nU'&c ngoai m~nh me cua cac doanh nghi~p, cac cong ty, tc;1o di~u ki~n thu~n lqi cho vi~c

phat tri~n kinh tE§ a cac nU'&c tiE§p nh~n lubng v6n d§u tLP nay, trong d6 c6 Vi~t Nam

1.2.2 Ve phia Vi~t Nam

1.2.2.1 Ngubn tai nguyen dbi dao va phong phu

NE§u nhLP Han Qu6c Ia m(>t qu6c gia ngheo tai nguyen thi ngLPqc lc;1i, Vi~t Nam lc;1i Ia m(>t nLP&c dLPqc nhi~u LPU dai tti thiem nhien Vi tri dia ly cua Vi~t Nam cOng dLPQ'C xem

Ia m¢t ngubn tai nguyen kha d~c bi~t khi n~m tren tuy~n dLPang giao thong hang hai, hang khong cung nhLP dLPang b¢ qu6c t~ Ben cc;1nh d6, ngu6n tai nguyen v~ nguyen

li~u nang ILPqng, khoang san cung rM phong phu Ngoai ra, khi h~u d~t dai, rting, bi~n

cung gop ph§n tc;1o nen sl)' da dc;1ng v~ ngubn tai nguyen sinh v~t Ia ti~n d~ d~ phat

tri~n nuoi tr6ng, chan nuoi cac nganh non9, lam, ngLP nghi~p

V&i di~n tich lanh th6 331.690 km2 Vi~t Nam x~p th(r 65 tren th~ gi&i v~ di~n tich

va x~p th(r tl.r trong khu vl)'c Dong Nam A Tuy di~n tich Vi~t Nam khong phai Ia l&n nhLPng lanh th6 lc;1i n~m trai dai su6t sLPan Dong va Nam cua ban dao Dong DLPO'ng Vi$t Nam cOng dLPQ'c xem Ia trung tam cua ban dao nay khi phi a B~c giap Trung Qu6c, phia Tay giap Lao va Campuchia, phia £>ong va Nam thi giap v&i bi~n £>ong Vi~t Nam cung thu(>c khu Vl)'c chau A- Thai Binh DLPO'ng - khu Vl)'C kinh t~ nang d(>ng nh~t th~ gi&i, nen c6 r~t nhi~u thu~n lqi trong vi~c ma r¢ng, giao ILPu, ti~p c~n kinh t~ van h6a v&i cac nLP&C trong Va ngoai khu Vl)'C

23

Ngu6n Uti nguyen v~ nguyen li~u - nang luqng cua Vi~t Nam cOng rat da d~ng va phong phu, trong d6 dc\u khi, than da va thuy nang Ia nhfrng ngubn nang luqng chu y~u,

d6ng th<Yi c6 vai tr6 quan trQng trong vi~c thuc d~y san xuat va gia tang xuat kh~u

Vi~t Nam b~t dc\u san xuat dc\u tll' th~p nien 80 va phc\n l&n Ia duqc khai thac a

ngoai khO'i Cac vl,l'a dc\u chinh Ia song H6ng & mi~n vinh B~c 89; Phu Khanh & vung duyen hai mi~n Trung va Nam Con SO'n; CLI'u Long va Malay-Th6 Chu & mi~n Nam M6i ngay Vi~t Nam san xuat trung binh khoang 350.000 d~n 400.000 thung a flong Nam A, Vi~t Nam dLI'ng hang thlf ba sau Indonesia va Malaysia v~ trfr luqng dc\u, con trong bang x~p h~ng th~ gi&i thi vi tri cua Vi~t Nam Ia thLI' 30 Dc\u tho cOng Ia m9t trong nhfrng m~t hang xu at kh~u chu ll,l'c cua Vi~t Nam trong nhi~u nam nay N~u nhll' nam

1995 san luqng xuat kh~u dc\u tho d~t 7,6 tri~u tan thi nam 2000 con sO nay da tang len gap doi7 Trong nam 2008 vll'a qua, sal"! luqng dc\u tho xuat kh~u cua Vi~t Nam d~t

14,66 tri~u tan, tuy c6 giam so v&i cac nam tru&c nhung di~u nay cOng hqp ly nh~m

dam bao ngu6n dl,l' trfr dc\u tho cho qu6c gia (nhat Ia khi nha may IQc dc\u Dung Quat chinh thlfc di vao ho~t d9ng va cho ra me dc\u dc\u tien vao ngay 22/2/2009) Ngoai ra, theo PetroViet Nam, trfr luqng dc\u & Vi~t Nam Ia 6,5 ty thung d~n 8,5 ty thung va khi dOt Ia 2,1 ngan ty m3 d~n 2,86 ng.an ty m3; con theo s6 li~u cua My thi con s6 nay thap hO'n (chi khoang tll' 600 tri~u thung d~n 1,4 ty thung) Sl! danh gia trfr luqng gifra hai con sO each nhau gc\n 8 lc\n N~u con sO cua My rna dung thi v&i san xuat hi~n thai,

Vi~t Nam se h~t dc\u trong vong 8 nam (Dao, 2008) Vi v~y, d6 cOng c6 th~ xem nhu Ia m9t lai canh bao cho chung ta trong vi~c khai thac va gin gifr ngubn tai nguyen rat quan trQng nay

Vi~t Nam cOng c6 m9t trfr luqng than l&n b~t ngu6n tll' lau dai Than Vi~t Nam duqc hinh thanh & 8 thai ky khac nhau: Devon gifra va mu9n; Carbon s&m va gifra; Permi mu9n; Triasic gifra; Triasic mu9n; ~ura s&m; Neogen va f)~ tlf Tuy nhien, chi c6 than duqc hinh thanh & Trias mu9n va Neogen Ia c6 gia tri kinh t~ cao nhat

Than c6 gia tri kinh t~ duqc t~p trung & Triasic mu9n va duqc t~p trung chu y~u &

b~ than Quang Ninh thanh cac vung nhu: C~m Pha, DuD'ng Huy, Hon Gai, Uong Bi, Bao Bai chi~m 90% trfr luqng, b~ than Song fla & mi~n B~c va b~ than Nang SO'n &

mi~n Trung Vi~t Nam T6ng trfr luqng u&c tinh cua than Triasic mu9n Ia 6,6 tY tan Ngoai ra, ngu6n tai nguyen than nau & vung chau th6 B~c 89 v&i trfr luqng dl,l' bao gc\n

200 ty t§n, nhung rat kh6 khan cho tham do va khai thac vi & du&i d9 sau tll' 200 d~n

hO'n 4.000m du&i dbng b~ng (MOl, 2004)

7 s6 li$u Illy tCY Tong c1,1c Thong ke

(http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=393&idmid=3&1temiD=7636)

HiEim nay, san IU'Q'ng than khai thac d~t khoang 15 tri~u tcfm Ngimh khai thac thana

Vi~t Nam dU'Q'C xep th(r 18 the gi&i v~ san IU'Q'ng trong nam 2005 (EIA, 2008) Than

Vi~t Nam da dU'Q'c xuM kh~u di nhi~u nU'&c trem the gi&i

V~ thuy nang, do dia hinh c6 nhi~u d6i nui, IU'Q'ng mU'a trung binh hang nam l&n (tll' 1.400 den 3.000 mm/nam), Vi~t Nam dU'Q'C xem Ia nU'&c c6 ti~m nang v~ thuy di~n, v&i cong suM tren 30 tri~u Kw va kha nang cung (rng hang nam dc;it khoang 270 ty Kwh

V~ nang IU'Q'ng dia nhi~t, c6 hang tram di~m nU'&c khoang n6ng da dU'Q'C phat hi~n

& Vi~t Nam Han m(>t nll'a Ia nhCI'ng su6i nU'&c n6ng Chung dU'Q'c t~p trung a Tay Bflc 8¢ va Nam Trung 89 v&i han 72 ngu6n c6 nhi~t d(> tU'ang d6i cao (41-600 C), 36 ngu6n c6 nhi~t d(> r~t cao (61-1.000C) va 64 ngu6n nU'&c ~m (30-400 C)

Ben c~nh ngu6n tai nguyen v~ nang IU'qng thi Vi~t Nam cOng r~t phong phu v~ cac tai nguyen khoang san Sflt, nhom, crom, apatit, da voi, d~t set, cat trflng, Ia nhCrng ngu6n khoang san c6 trer IU'Q'ng va ti~m nang khai thac l&n cua Vi~t Nam Hi~n nay nU'&c ta da phat hi~n tren 3.500 mo va di~m qu~ng cua tren 80 lo~i khoang san khac nhau flay Ia m(>t thu~n lqi cua Vi~t Nam d~ xay dl,l'ng va phat tri~n cac nganh cong

nghi~p c6 lien quan, d6ng thai dap (rng nhu cc1u trong nU'&c cOng nhU' d~y m~nh xu~t kh~u Them vao d6, v&i khl h~u nhi~t d&i gi6 mua, d(> ~m trung binh cao, Vi~t Nam dU'Q'C thien nhien U'u ai ban cho m(>t h~ sinh thai va thl,l'c v~t da d~ng Chinh Sl,l' da d~ng

sinh hQc nay da giup t~o ra nhi~u san ph~m nong - ngU' nghi~p cOng nhU' cac lo~i

nguyen v~t li~u d~c trU'ng va phong phu cho cac nganh cong nghi~p nh~

Nhin chung, Vi~t Nam Ia qu6c gia c6 ngu6n tai nguyen thien nhien d6i dao, m~c du

di~u ki~n khai thac con chU'a l&n Chlnh vi v~y, ti~m nang v~ nhCrng ngu6n tai nguyen chU'a dU'Q'C khai thac se Ia m(>t trong nhCI'ng ngu6n ll,l'c quan trc;>"ng xet v~ lau dai d~ phat

tri~n kinh te d~t nU'&c Cac lo~i nguyen nhien li~u va nang IU'qng c6 kha nang b6 sung cho nhau, t~o nen m~ng IU'&i cung c~p rQ.ng khflp cac lanh th6, ma dU'ang cho sl,l' phat

tri~n cac nganh san xu~t trong ca nU'&c GOng chinh nha ngu6n tai nguyen phong phu nay ma cac nha dc1u tU' nU'&c ngoai - trong d6 c6 ca Han Qu6c - dang r~t chu y d~u tU' vao thj trU'ang Vi~t Nam d~ c6 th~ t~n dt,mg dU'Q'C ngu6n nguyen-nhien-v~t li~u t~i ch6, tCr d6 ph1,1c v1,1 cho nhu cc1u san xuM, giam chi phi san ph~m, tang s(rc c~nh tranh tren thj trU'ang va d~t dU'Q'C lqi nhu~n cao nh~t c6 th~

1.2.2.2 Ngu6n nhan IU'c d6i dao, gia nhan cong re va thi trU'ang tieu thu san ph~m h~p d~n

Vi~t Nam Ia qu6c gia c6 dan s6 dong va tre Theo s6 li~u dl,l' bao cua CIA - The World Factbook, tlnh den thang 7 nam 2009 dan s6 nU'&c ta se d~t khoang 86,97 tri~u

ngU'ai (xep th(r 15 the gi&i va th(r 3 khu vl,l'c ASEAN) v&i ty 1~ gia tang dan s6 khoang 0,98%, ty I~ sinh 16,47%o, ty I~ tll' 6,18%o (Th6ng ke dan s6 thang 4 nam 2009 vll'a qua

25

cua T6ng cl)c Th6ng ke cong b6 Ia g§n 86 tri~u· ngU'6'i) Ben c~nh d6, s6 con binh quan cua m¢t phl,l nll' Ia 1,83- m¢t con s6 tU'ang d6i th~p so v&i cac nU'&c trong khu vl,l'c va tren th~ gi&i Thanh 'ph§n dan s6 tinh thea nh6m tu6i cua Vi~t Nam nhU' sau:

Ia tuy khu VI,I'C nay c6 dan s6 dong nhU' v~y nhU'ng sll'c mua con kem do thu nh~p binh quan d~u ngU'6'i chU'a cao, chinh vi IE3 nay, vi~c thuc dg.y thU'ang m~i d§u tU' cang can dU'Q'C dg.y m~nh han nll'a, d;;ic bi~t Ia vai tro cua ngo~i ll,l'c (bao gam FDI va ODA) Trang s6 cac qu6c gia dang nh~m d~n thi tfU'6'ng nay, Han Qu6c cOng da cho th~y Sl,l' quan tam CUa minh VOi Sl,l' gia tang v6n d~U tU' trong nhll'ng nam qua

M¢t d;;ic tinh quan trc;>ng va n6i b~t cua ngU'6'i lao d¢ng Vi~t Nam Ia c~n cu, chju kh6, ham hc;>c hoi Thai dQ va d(lng CO' lao d(lng cua ngU'6'i Vi~t Nam dU'Q'C danh gia kha t6t Cong nhan Vi~t Nam lam vi~c cho cac doanh nghi~p c6 v6n dau tU' nU'ac ngoai luon

nh~n dU'Q'C nhll'ng IQ>i khen nggi vi Sl,l' san sang lam vi~c, tinh than cau ti~n va chju dU'Q'C cU'6'ng d¢ cong vi~c cao M;;it khac, vai k~t c~u dan s6 tre se dem l~i thu~n IQ'i khi nhCi'ng ngU'ai tre Ia nhll'ng ngU'ai c6 kha nang ti~p c~n nhanh vai nhCi'ng thanh tl,l'u khoa hc;>c ky thu~t hi~n d~i kha nang ap dl,lng chung trong b6i canh n~n kinh t~ d~t nU'&c cOng nhU' kha nang thich ll'ng nhanh nh~y vai Sl,l' thay d&i cua cac di~u ki~n v~ m·oi trU'6'ng lao d¢ng Nam 2002, n~u chi s6 phat tri~n con ngU'ai (HOI) cua Vi~t Nam Ia 0,688 thi d~n nam 2005, chi s6 nay da Ia 0,704 va d~n nam 2008 d~t 0,733 (x~p h~ng

105 tren th~ giai) (Human Development Report 2007-2008) Thea danh gia cua ChU'ang trinh phat tri~n Lien Hi~p Qu6c (UNDP), HOI cua Vi~t Nam da d~t cao han mll'c trung binh (0,694) cua nh6m nU'&c dang phat tri~n

COng theo danh gia nay, v~ GOP, Vi~t Nam d(J'ng dU'&i 17 nU'&c, nhU'ng v~ HOI

Morocco, Papua New Guinea, Egypt, Indonesia, An 8¢, South Africa, Chinh vi th~, Vi~t Nam da dU'Q'C qu6c t~ danh gia cao, dU'Q'C coi Ia m¢t vi dl,l thanh cong tieu bi~u cho