Ngữ văn 8 (cả năm)

Truyện ngắn Tôi đi học diễn tả cảm xúc ấy ở nhân vật tôi, gieo vào lòng ta bao nỗi niềm bâng khuâng và biết bao dung cảm nhẹ nhàng trong sáng: “Ngày đầu tiên đi học Giọng đọc dịu hơi buồ

+ GV: Giáo án, SGK, SGV, các t liệu TLTK về ngày đầu đi học.

+ HS: Vở ghi, SGK, vở soạn, kỉ niệm của bản thân

Iii/ Tiến trình bìa dạy

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: Sách, vở của học sinh

3 Bài mới: Giới thiệu bài.

Trong cuộc đời mỗi con ngời những kỉ niệm tuổi học trò thờng đợc lu giữ bền lâu trong trí nhớ Đặc biệt càng đáng nhớ hơn là những kỉ niệm các ấn tợng của ngày tựu trờng đầu tiên Truyện ngắn Tôi đi học diễn tả cảm xúc ấy ở nhân vật tôi, gieo vào lòng ta bao nỗi niềm bâng khuâng và biết bao dung cảm nhẹ nhàng trong sáng: “Ngày đầu tiên đi học

(Giọng đọc dịu hơi buồn, sâu lắng, chú ý

những câu nói của nhân vật Tôi, ngời mẹ &

đều toát lên vẻ đằm thắm, tình cảm

êm dịu trong trẻo

H Cho biết những nét khái quát về tác

phẩm Tôi đi học? b Tác phẩmIn trong tập Quê mẹ (1941) toàn tác

phẩm là những kỷ niệm mơn man củabuổi tựu trờng qua hồi tởng của nhân

-Toàn truyện là cảm xúc tâm trạng của nhân

vật trong buổi tựu trờng đầu tiên

1 Kiểu vb & phơng thức biểu đạt.

- KVB; Biểu cảm

- PTBĐ; Tự sự, Mtả, biểu cảm

H VB đợc chia làm mấy đoạn? nội dung

H Thời gian, không gian cụ thể nào gắn

với kỉ niệm buổi đầu đến trờng của nhân

- Không gian; Trên con dờng làng dài

7 hẹp

H Tại sao thời gian, không gian ấy lại trở

thành kỉ niệm trong tâm trí của “tôi”? => -Thời gian, không gia, nơi chốn quenthuộc gìn giữ , gắn bó với tuổi thơ của

tôi trên quê hơng & cũng là lần đầutiên đợc cắp sách đến trờng

H Hãy tìm những từ ngữ, chi tiết hình ảnh

diễn tả tâm trạng, cảm giác của “tôi” trên

đờng cùng men tới tờng?

- Từ ngữ: Tng bừng, rộn rã, náo nức,mơn man

H Náo nức, mơn man thuộc từ loại gì? - Từ láy

-> đó là những cảm giác trong sángnảy nở trong lòng cảu tôi

- Cảm nhạn cảnh vật chung quanh

đều thay đổi,

- Tôi không lội ra sông và cũngkhoong ra đoòng nô đùa

-Tôi thấy mình trang trọng & đứng

- Cẩn thận nâng niu những quyển vởvừa lúng túng, vừa muốn thử sức,muốn khảng định mình

H Theo em những từ ngữ: Thèm, bặm, ghì,

xệch, chúi, muốn thuộc từ loại gì? & điễ tả

điều gì cảu nhan vật tôi?

HS Thảo luận

- đó là những ĐT đợc dùng khiến ngời đọc

hình dung dễ dàng t thế & cử chỉ ngộ

nghĩnh, ngay thơ đáng yêu cảu chú bé Đó

là tâm trạng rất tự nhiên cảu đứa bé lần đầu

tiên tới trờng

H Qua tânm trạng của “tôi” đã bộc lộ đức

tính gì của tôi? - Là 1 đức tính say mê học, yêu bạnbè & mái trờng cảu quê hơng & đây

cũng thể hiện tình yêu quê hơng thathiết cảu tác giả

4 Củng cố: H Cảm nhận của “tôi” trên đờng tới trờng?

H Theo em nhân vật chính trong tác phẩm đực thể hiện chủ yếu ở phần nào?

Ngày soạn: 20/08/2010

Ngày giảng: 21/ 08/2010 Tiết 2 Văn bản

Tôi đi học (Tiếp theo)

+ HS: Vở ghi, SGK, vở soạn, kỉ niệm của bản thân

Iii/ Tiến trình Bài dạy

1 Tổ chức:

Kiểm tra: - Vở soạn của HS.

H Nhân vật tôi cảm nhận ntn trên đờng tới trờng? không gian, thời gian cụ

thể?

H Những dấu hiệu khác trong tình cảm & nhận thức?

3 Bài mới: Giới thiệu bài.

- ở tiết trớc các em đã phần nào cảm nhận đợc tâm trạng của nhân vật tôi trong bổi đầu tiên đến trờng vậy diễn biến tâm trạng đó diễn ra ntn chúng ta hãy tìm hiểu

HS Đọc đoạn 2 SGK

H Cảnh sân trờng làng Mĩ Lí lu lại trong

tâm trí tác giả có gì nổi bật? * Cảnh sân trờng: - Rất đông ngời (dày đặc ngời, ngời

nào cũng đẹp, quần áo sạch sẽ, gơngmặt vui tơi sáng sủa)

H Cảnh tợng đó có ý nghĩa gì? - ý nghĩa: Phản ánh không khí dặc

biệt của ngày hội khai trờng thờnggặp ở nớc ta thể hiện tinh thần hiếuhọc của nhân dân ta Bộc lộ tình cảmsâu nặng của tác giả đối với ngôi tr-ờng tuổi thơ

GV “Tôi nhận tháy ngôi trờng nay đã khác

nó “vừa xinh xắn, vừa oai nghiêm”, lại vừa

to, rộng nên cảm thấy mình bé nhỏ so với

nó nên “tôi” đâm ra lo sợ vẩn vơ, đó chính

là trạng thái tâm lí của trẻ thơ

H Khi nghe gọi tên mình vào lớp nhân vật * Khi nghe gọi tên:

tôi lúc này ra sao? - Hàng loạt trạng thái cảm xúc xen

lẫn nhau đợc miêu tả rất tinh tế

+ Tiếng trống vang dội cả lòng cậucảm tháy mình chơ vơ

+ Lúc nghe gọi tên từng ngời, tim cậu

nh ngừng đập

+ Khi gọi đến tên, cậu giật mình vàlúng túng

+ Thấy sợ khi phải xa mẹ

H Khi xếp hàng vào lớp “tôi’ ntn? * Khi xếp hàng vào lớp:

- Ngời tôi thấy nặng nề

- Tôi nức nở khóc theo

H Qua một loạt cảm xúc, tâm trạng của

nhân vật tôi em có suy nghĩ gì?

- Giàu cảm xúc với trờng lớp, với ngời thân

- Có những dấu hiệu trởng thành trong nhận

thức & tình cảm ngay từ ngày đầu tiên đi

học

c Cảm nhận của “tôi” trong lớp học;

HS Theo dõi vào phần cuói.

H Trong lớp tôi có tâm trạng ntn? thể hiện

qua những chi tiết nào? - Trông hình gì treo trên tờng cũngthấy lạ và hay

- Nhìn bàn ghế rồi tự nhiên lạm nhận

là vật của riêng mình

- Nhìn ngời bạn tí hon ngồi bên tôi,một ngời bạn tôi cha hề quen biếtnhng cảm thấy không xa lạ

-đa mắt thèm thuồng nhìn theo cánhchim

- Tôi vòng tay lên bàn chăm chỉ nhìnthầy viết & lẩm nhẩm đánh vần đọc

H Em có nhận xét gì về tâm trạng đó? => Tâm trạng đã có sự thay đổi vừa xa

lạ, vừa gần gũi, vừa ngỡ ngàng , tự tinnhân vật tôi săn sàng bớc vào giờ học

d Cảm nhận của em về thái độ cử chỉ của nhữn ngời lớn đối với em bé lần đầu tiên đi học:

H Cảm nhận của em ntn? - Phụ huynh: Chuản bị chu đáo cho

con em, trân trọng tham dự buổi lễ

- Ông đốc: Một ngời thầy, một ngờilãnh đạo từ tốn bao dung

- Thầy giáo trẻ: Vui tính, giàu tìnhyêu thơng con trẻ

H Qua đây em suy nghĩ gì về môi trờng

giáo dục? => Môi trờng giáo dục ấm áp, là nguồn

nuôi dỡng thế hệ tơng lai của đất nớc

e Nghệ thuật:

H Nghệ thuật sử dụng trong văn bản? -Hình ảnh so sánh

H Hãy chỉ ra hình ảnh so sánh? + ”Tôi quên thế nào đợc những cảm

giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng

biệt? tác dụng? => Hình ảnh so sánh thể hiện ở những

thời điểm khác nhau vì thế diễn tả rất

rõ nét sự vận động tâm trạng củanhân vật tôi đồng thời giúp ta hiểu rõhơn tâm lí của cấc em nhỏ lần đầutiênđi học và làm tăng thêm màu sắctrữ tình cho tác phẩm

GV Truện ngắn có bố cục theo dòng hồi

t-ởng, cảm nghĩ của nhân vật tôi theo trình tự

thời gian của buổi tựu trờng

- Sự kết hợp hpj hài hoà giữa kể, tả & bộc

lộ tâm trạng, cảm xúc

- Sức cuấn hút của tác phẩm đợc tạo nên từ

bản thân tình huống truyện, buổi tựu trờng

đầu tiên trong đời chứa đựng bao cảm xúc

từ những tình cảm ấm áp của ngời lớn, từ

thiên nhiên, ngôi trờng & các hình ảnh so

sánh

III Tổng kết:

H Em hãy nêu nội dung chính của truyện ? 1-Nội dung :

Truyện đã diễn đạt khá sâu sắc tâmtrạng hồi hộp và những cảm xúctrong sáng của tuổi thơ ngày đầu đếntrờng Từ đó thể hiện lòng yêu tuổithơ, bạn bè, mái trờng, quê hơng củatác giả

H Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì đặc sắc

Cảm nghĩ của em về dòng cảm xúccủa nhân vật “tôi” trong truyện ngắn

2 Kiểm tra: Vở bài tập của HS

H Cảm xúc của em về nhân vật tôi trong VB “Tôi đi học”?

Sang chơng trình ngữ văn 8 bài học này nói về một mối quan hệ khác về nghĩa của

từ ngữ Đó là mối quan hệ bao hàm Nói đến quan hệ bao hàm tức là nói đến phạm vikhái quát của nghĩa từ ngữ

I Từ nghĩa rộng-từ nghĩa hẹp

HS Quan sát sơ đồ trong SGK 1 Bài tập: SGK (10).

H Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của các từ thú, chim, cá? Vì sao?

- Động vật rộng hơn (vì nó bao hàmthú, chim, cá)

H Nghĩa của từ thú, chim, cá rộng hơn hay

hẹp hơn nghĩa của các từ voi, hơu, tu hú,

sáo, cá rô, cá thu? Vì sao?

- Nghĩa của các từ: Thú, chim, cárộng hơn các từ voi, hơu, tu hú, sáo, cá rô, cá thu.

H Nghĩa của các từ: Thú, chim, cá rộng

hơn nghĩa của những từ nào? Hẹp hơn

nghĩa của những từ nào?

- Rộng hơn: Voi, hơu, tu hú, cá rô

- Hẹp hơn: Động vật

H Một từ ngữ nh thế nào thì đợc coi là có

nghĩa rộng, nghĩa hẹp? 2 Kết luận: (Ghi nhớ SGK T10).

H Tìm các từ ngữ có nghĩa rộng & hẹp hơn * Bài tập nhanh;

Động vật

b)

H Tìm các từ có nghĩa bao hàm trong

phạm vi nghĩa của mỗi từ? 3 Bài tập 3.

a xe cộ (xe đạp, xe máy, xe hơi )

b Kim loại (đồng, sắt nhôm, kẽm )

c hoa quả (cam, chan, bòng, mít, na )

d họ hàng (họ nội, họ ngoại, chúthím )

H Chỉ ra những từ ngữ không thuộc phạm

vi nghĩa của mỗi nhóm từ ngữ? 4 bài tập 4.

a thuốc lào c bút điện

b thủ quỹ d hoa tai

- Từ nghĩa rộng: Khóc

- Từ nghĩa hẹp; nức nở, sụt sùi

4 Củng cố: H Thế nào là từ ngữ có nghĩa rộng, nghĩa hẹp? Cho ví dụ?

- Học sinh nắm đợc chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Biết viết 1 văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đốitợng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến,cảm xúc của mình

- Giáo dục ý thức ham học, yêu thích bộ môn

- Tính thống nhất về chủ đề của văn bản đợc thể hiện trên cả 2 bình diện nội dung

và cấu trúc - hình thức

I Chủ đề của văn bản

HS Đọc lại VB “tôi đi học” 1 Bài tập 1 SGK (12).

H Văn bản Tôi đi học“ ” kể về

những việc đang xảy ra (hiện tại)

hay đã xảy ra (hồi tởng, kỉ niệm) ?

- Văn bản kể lại những việc đã xảy ra- đó lànhững hồi tởng của tác giả về ngày đầu tiên

đi học

H Tác giả viết văn bản này nhằm

mục đích gì? - Để phát biểu ý kiến và bộc lộ cảm xúc củamình về một kỉ niệm sâu sắc từ thuở thiếu

thời

H Vậy tác giả đã nhớ lại những kỉ

niệm sâu sắc nào trong thời thơ ấu

của mình?

+ Những kỉ niệm sâu sắc: mẹ dẫn đi đến ờng, ông đốc gọi tên, xếp hàng vào lớp, bàihọc đầu tiên

tr-H Những kỉ niệm đó gợi lên cảm

giác nh thế nào trong lòng tác giả? + Cảm giác: Thấy mình đã lớn lên thành ngờilớn, đến trờng lạ, bỡ ngỡ, rụt rè, sợ hãi, xếp

hàng vào lớp cảm thấy xa mẹ nhng dần dầnlại thấy quen với lớp mới, bạn mới, thầy mới

H Em hãy thử phát biểu chủ đề của

văn bản ấy trong một câu? => + Chủ đề: Nhớ và kể lại buổi tựu trờng đầutiên trong thời thơ ấu, tác giả nêu lên ý nghĩa

và cảm xúc của mình trong buổi tựu trờng đó

H Từ các nhận thức trên, hãy cho

biết : Chủ đề của văn bản là gì? 2 Ghi nhớ SGK (12). Chủ đề của văn bản là đối tợng và vấn đề

chính mà văn bản diễn đạt.

II Tính thống nhất chủ đề của văn bản.

H Căn cứ vào đâu mà em biết văn

bản “Tôi đi học” nói lên những kỉ

niệm của tác giả về buổi tựu trờng

đầu tiên?

1 Bài tập:

- Căn cứ vào nhan đề: Tôi đi học.

- Căn cứ vào các từ ngữ, các câu trong vănbản viết về buổi tựu trờng đầu tiên

H Em hãy tìm các câu nhắc đến kỉ

niệm của buổi tựu trờng đầu tiên

trong đời của tác giả ?

- Các câu nhắc đến kỉ niệm:

+ Hàng năm cứ vào cuối thu… lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng.

+ Tôi quên thế nào đợc những cảm giác trong sáng ấy.

+ Hai quyển vở mới đang ở trong tay tôi đã bắt đầu thấy nặng

+ Tôi bặm tay gì thật chặt, nhng quyển vở cũng xệch ra và chênh đầu chúi xuống đất + Nhng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp d-

ới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trờng…

+ Hôm nay tôi đi học.

GV: Văn bản “Tôi đi học” tập trung

hồi tởng lại tâm trạng hồi hộp, cảm

giác bỡ ngỡ của nhân vật “ ” trongtôi

buổi tựu trờng đầu tiên

H Hãy tìm các từ ngữ chứng tỏ tâm

trạng đó đã in sâu trong lòng nhân

vật suốt cuộc đời?

- Hàng năm cứ vào cuối thu… lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng.

Tôi quên thế nào đợc những cảm giác trong sáng ấy…

Nhng mỗi lần thấy mấy em nhỏ…, lòng tôi lại tng bừng rộn rã.

H Tìm các từ ngữ, chi tiết nêu bật

cảm giác mới lạ xen lẫn bỡ ngỡ của

+ Thay đổi hành vi: không lội qua sông thảdiều, không đi ra đồng nô đùa , đi học cố làm

nh một học trò thực sự

- Trên sân trờng:

+ Cảm nhận về ngôi trờng: nhà trờng caoráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng -> xinhxắn, oai nghiêm nh cái đình làng

+ Cảm giác bỡ ngỡ lúng túng khi xếp hàngvào lớp: đứng nép bên ngời thân, chỉ dámnhìn một nửa, chỉ dám đi từng bớc nhẹ; muốnbay nhng còn ngập ngừng e sợ…

- Trong lớp học: cảm thấy xa mẹ Trớc đây cóthể đi chơi cả ngày cũng không thấy xa nhà,

xa mẹ chút nào hết / giờ đây, mới bớc vào lớp

đã thấy xa mẹ, nhớ nhà

GV: Những điều trên đã làm nên

tính thống nhất về chủ đề của văn

đợc thể hiện trong văn bản

* Tính thống nhất thể hiện ở những phơng diện sau:

H Hãy cho biết VB trên viết về đối

tợng nào và vấn đề gì? a Văn bản trên viết về rừng cọ quê tôi (đối

t-ợng) và sự gắn bó giữa ngời dân sông Thao

với rừng cọ (vấn đề chính)

- Chủ đề của văn bản : Rừng cọ là vẻ đẹp của vùng sông Thao và tình yêu quê hơng của ng-

ời dân

- Chẳng có nơi nào đẹp nh sông Thao

- Ngời sông Thao đi đâu cũng nhớ về rừng cọquê mình

H Các đoạn văn trình bày đối tợng

và vấn đề theo một thứ tự nào?

Thứ tự trình bày:

+ Giới thiệu rừng cọ (đoạn 1)

+ Tả cây cọ (đoạn 2)

+ Tác dụng của cây cọ (đoạn 3,4)

+ Sự gắn bó giữa con ngời với rừng cọ (đoạn5)

H Theo em, có thể thay đổi trật tự

sắp xếp này đợc không ? Vì sao? - Đó là trình tự hợp lí không thể thay đổi đợc.Vì phải biết rừng cọ nh thế nào thì mới thấy

đợc sự gắn bó đó

H Nêu chủ đề của văn bản trên? b Chủ đề: rừng cọ quê tôi (đối tợng) và sự

gắn bó giữa ngời dân sông Thao với rừng cọ(vấn đề chính)

H Chủ đề ấy đợc thể hiện trong

toàn văn bản , từ việc miêu tả rừng

cọ, đến cuộc sống của ngời dân

Hãy chứng minh điều đó?

c Điều đó thấy rõ qua cấu trúc văn bản.

- Câu ca dao sau đã trực tiếp nói về tình cảmgắn bó giữa ngời dân sông Thao với rừng cọ:

Dù ai đi ngợc về xuôi Cơm nắm lá cọ là ngời sông Thao.

H Tìm các từ ngữ, các câu tiêu biểu

thể hiện chủ đề của văn bản d Các từ ngữ thể hiện chủ đề nh: cọ (đợc lặp

đi lặp lại nhiều lần: rừng cọ, cây cọ, thân cọ, búp cọ, lá cọ, chổi cọ, nón lá cọ, làn cọ,…), gắn bó, nhớ, cơm nắm lá cọ, ngời sông Thao.

- Các câu thể hiện chủ đề của văn bản : Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ Ngời sông Thao đi đâu về đâu rồi cũng nhớ rừng cọ quê mình

HS Đọc BT2, thảo luận để trả lời 2 Bài tập 2 SGK (14).

+ Nên bỏ hai câu (b) và (d)

HS Đọc thầm, thảo luận nhóm, gọi

đại diện các nhóm trình bày 3 Bài tập 3 (14).

- Có những ý lạc chủ đề: (c), (g)

- Có nhiều ý hợp chủ đề nhng cách diễn đạt chatốt nên thiếu sự tập trung vào chủ đề

- Chỉnh lại:

a Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy các em nhỏ

núp dới nón mẹ lần đầu tiên đến trờng, lònglại nao nức, rộn rã, xốn xang

b Cảm thấy con đờng “đi lại lắm lần” tự nhiên

cũng thấy lạ, nhiều cảnh vật thay đổi

c- Muốn thử cố gắng tự mang sách vở nh mộtcậu học trò thực sự

d Cảm thấy ngôi trờng vốn qua lại nhiều lần

cũng có nhiều biến đổi

e Cảm thấy gần gũi thân thơng đối với lớp

học, với những ngời bạn mới

4 Củng cố: H Thế nào là tình huống về chủ đề của văn bản?

- Phơng pháp: Đọc diễn cảm, nêu và GQVĐ, phân tích, bình giảng.

- Phơng tiện: + GV Giáo án + SGK + SGV, tranh phóng to trong SGK.

+ HS Vở ghi, vở soạn, SGK, các kỉ niệm cá nhân với mẹ mình.

Iii/ Tiến trình bài dạy

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: H1 Văn bản “Tôi đi học” đợc viết theo thể loại nào? Vì sao em biết? H2 Một trong những thành công của việc thể hiện cảm xúc, tâm trạng của

Thanh Tịnh trong bài Tôi đi học là biện pháp so sánh Em hãy nhắc lại ba so sánh

hay trong bài và phân tích hiệu quả của nghệ thuật của nó

3 Bài mới: GTB: Tuổi thơ cay đắng, tuổi thơ ngọt ngào; tuổi thơ dữ dội, tuổi thơ êm

đềm Tuổi thơ của các em, tuổi thơ của tôi Ai chẳng có một tuổi thơ, một thời thơ ấu đã trôi qua và không bao giờ trở lại Những ngày thơ ấu của nhà văn Nguyên Hồng đã đợc

kể, tả, nhớ lại những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại mà thấm đẫm tình yêu- tình yêu mẹ.

I Đọc- tìm hiểu chú thích

GV Hớng dẫn cách đọc, đọc mẫu 1 1 Đọc văn bản

đoạn→ Gọi 1, 2 học sinh đọc tiếp →

H Em hãy cho biết những nét khái

- Hết thời gian để tang

- “Đoạn tang”- mãn tang, hết tang,

xong tang

H Giỗ đầu? Tìm từ trái nghĩa với từ

“giỗ đầu”?

- Giỗ sau ngày chết 1 năm

- “Giỗ đầu” trái nghĩa với từ “giỗ

H Dựa vào mạch truyện, theo em văn

bản này nên chia thành mấy phần? Nội

dung của từng phần?

2 Bố cục: hai phần.

- P1: Từ đầu đến “ngời ta hỏi đến chứ?” : Cuộc

đối thoại giữa ngời cô và bé Hồng

- P2 Còn lại: Niềm hạnh phúc vô bờ khi gặp mẹ

H Từ bố cục này có thể rút ra mấy

vấn đề cơ bản cần phân tích?

- Hai vấn đề

+ Tâm địa độc ác của bà cô

+ Tình yêu mãnh liệt của chú bé

Hồng với ngời mẹ bất hạnh

3 Phân tích:

a Cuộc đối thoại giữa bé Hồng và ngời cô

H Ngời cô xuất hiện trong hoàn cảnh

nào? - Ngời cô xuất hiện trong hoàn cảnh rất thơngtâm của chú bé Hồng

H Chi tiết nào nói nên hoàn cảnh

đó?

- Tôi đã bỏ cái khăn tang bằng vải

màn ở trên đầu rồi Không phải đoạn

tang thầy tôi mà vì tôi mới mua đợc

một cái mũ trắng và quấn băng đen.

Gần đến ngày giỗ đầu thầy tôi, mẹ

tôi ở Thanh Hoá vẫn cha về Trong

đó nghe đâu mẹ tôi đi bán bóng đèn

và những phiên chợ chính còn bán

cả vàng hơng nữa.

H Em có nhận xét gì về hai chi tiết

này? - Chỉ hai chi tiết đã làm rõ hoàn cảnh của chúbé cơ cực: mồ côi cha, mẹ đi tha phơng cầu

GV: Theo dõi vào cuộc đối thoại

giữa ngời cô và bé Hồng, hãy cho

biết:

H Nhân vật ngời cô có mối quan hệ

nh thế nào với bé Hồng? - Quan hệ ruột thịt (là cô ruột của bé Hồng).

H Trong khi hai cô cháu nói chuyện

với nhau, em thấy bà cô có biểu hiện

- Xng hô: mày- tao một cách gần gũi, thân

mật với ngời cháu

H Em có nhận xét gì về những biểu

hiện trên của bà cô? * Thái độ: dịu dàng, thân mật, gần gũi với

ngời cháu

- Hồng, mày có muốn vào Thanh

Hoá chơi với mẹ mày không?

- Sao lại không vào? Mợ mày phát

lắm, có nh dạo trớc đâu!

- Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy

cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày

H Qua những lời lẽ đó đã bộc lộ

tính cách nào của ngời cô? * Tính cách: Hẹp hòi, tàn nhẫn.

H Trong những lời lẽ đó của ngời

cô, lời nào cay độc nhất?

- HS tự bộc lộ

GV: Trong cuộc đối thoại này, bé

Hồng đã bộc lộ những cảm xúc, suy

nghĩ của mình

H Em hãy tìm những chi tiết bộc lộ

cảm nghĩ của bé Hồng đối với ngời

gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài

nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy

mẹ tôi.

- Hai tiếng em bé mà cô tôi ngân dài

ra thật ngọt, thật rõ, quả nhiên đã

xoáy chặt lấy tâm can tôi nh ý cô tôi

muốn.

- Giá những cổ tục đã đầy đoạ mẹ

tôi là một vật nh hòn đá hay cục

thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ

ngay lấy mà cắn mà nhai, mà

nghiến cho kì nát vụn mới thôi.

H ở đây phơng thức biểu đạt nào

đã đợc sử dụng?Tác dụng của phơng

thức biểu đạt này là gì?

- Phơng thức biểu cảm

- Bộc lộ trực tiếp và gợi trạng thái tầm hồn

đau đớn của bé Hồng:

H Qua đây, em hiểu thêm điều gì về

bé Hồng qua trạng thái tâm hồn đó? + Cô độc, bị hắt hủi.+ Tràn ngập tình yêu thơng đối với mẹ

+ Căm hờn cái xấu, cái độc ác

H Cảm xúc của em khi đọc những

tâm sự đó? - Hai tính cách trái ngợc nhau: Tính cách hẹphòi, tàn nhẫn của ngời cô - Tính cách trong sáng,

giàu tình thơng yêu của bé Hồng

- Cậu bé Hồng là kết quả của cuộc hôn nhân không hạnh phúc cha mất sớm, ngời

mẹ vì cùng túng quá, phải tha phơng cầu thực

- Cậu bé phải xa mẹ, sống với họ hàng bên nội, cậu phải sống trong sự ghẻ lạnh caynghiệt của những ngời đợc gọi là ngời thân

- Xa mẹ nhng cậu luôn nhớ mẹ khao khát ngày gặp mẹ & cuối cùng mẹ con gặpnhau mừng mừng tủi tỉu

- Rèn kĩ năng phân tích, cảm nhận

- Giáo dục ý thức yêu thơng mẹ và những ngời thân

Ii/ Chuẩn bị

- Phơng pháp: Nêu và G QVĐ, phân tích, bình giảng.

- Phơng tiện: + GV Giáo án + SGK + SGV, tranh phóng to trong SGK.

+ HS Vở ghi, vở soạn, SGK, các kỉ niệm cá nhân với mẹ mình.

Iii/ Tiến trình bài dạy

H Khi tan buổi học, nhìn thấy một

H Câu văn trên đã sử dụng biện

pháp nghệ thuật gì? Nêu tác dụng

của biện pháp nghệ thuật đó?

- Nghệ thuật so sánh

- Td: để diễn tả khát vọng mong muốn đợc gặp mẹ Và diễn tả nỗi thất vọng, đau khổ của Hồng nếu không gặp đợc mẹ thì sẽ gục ngã

H Tiếng gọi bối rối cùng với hành

động đuổi theo, một lần nữa khảng

- Đùi áp đùi, đầu ngả vào cánh tay.

- Cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi

bỗng lại mơn man khắp da thịt.

- Hơi quần áo…hơi thở… thơm tho lạ

thờng.

- Phải bé lại và lăn vào lòng một ngời

mẹ… mới thấy ngời mẹ có một êm dịu

vô cùng.

H Em thấy tâm trạng của bé Hồng

lúc này nh thế nào? => * Sung sớng, hạnh phúc khi ở bên mẹ.

H Chúng ta thấy rằng, nhân vật

ng-ời mẹ đợc kể qua cái nhìn và cảm

xúc tràn ngập yêu thơng của ngời

con Điều đó có tác dụng gì? =>

- Hình ảnh ngời mẹ hiện lên cụ thể, sinh

động, gần gũi, hoàn hảo

- Bộc lộ tình cảm yêu thơng kính trọng ngờimẹ

H Từ đó Hồng đã có một ngời mẹ

nh thế nào? - Ngời mẹ yêu con, đẹp đẽ, cao cả, can đảm,kiêu hãnh vợt lên mọi lời mỉa mai cay độc

của ngời cô

H Em có nhận xét gì về phơng thức

biểu đạt của đoạn văn trên? Nêu tác

dụng của PTBĐ trong đoạn văn đó?

bị họ hàng ghẻ lạnh Đây là thủ pháp quenthuộc trong văn Nguyên Hồng; Nhân vậtchính trong các tác phẩm của ông thờng lànhững ngời chịu nhiều khổ đau, bất hạnh nh-

ng từ trong bất hạn họ hiện lên với nhữngphẩm chất thật đẹp đẽ

- Tình yêu thơng của chú bé với ngời mẹ,

ng-ời mẹ bao giờ cũng gần gũi & cao cả

- Câu chuyện đợc kể thông qua hồi tởngcủachú bé Hồng với nhiều cung bậc tình cảm

khác nhau: đau xót, tủi nhục, căm giận thơngyêu, hạnh phúc vô bờ

H Qua đoạn trích trên, em hãy nêu

- Lời văn tha thiết, cảm động

H Nêu nội dung chính của văn

hạnh phúc vô bờ khi ở trong lòng mẹ

- Nhà văn chân trọng vẻ đẹp tâm hồn, đứctính cao quý của ngời phụ nữ và trẻ em

4 Củng cố: GV Hệ thống lại nội dung bài học.

5 Hớng dẫn về nhà:

- Viết một đoạn văn ghi lại những ấn tợng, cảm giác rõ nhất, nổi bật nhất của bản

thân về ngời mẹ của mình

- Học thuộc nội dung bài và Ghi nhớ/ SGK

- Soạn bài tiếp theo (Trờng từ vựng)

- Bớc đầu hiểu đợc mối quan hệ giữa trờng từ vựng với các hiện tợng ngôn ngữ

đã học nh: Đồng nghĩa, trái nghĩa, ẩn dụ, hoán dụ, nhân hoá… giúp ích cho việc họcvăn và làm văn

Ii/ phơng pháp, phơng tiện:

từ trogn cùng 1 trờng từ vựng mà không thể so sánh mức độ rộng hẹp về nghĩa của chúng Tại sao lại nh vậy? Đề giải đáp điều đó chúng ta vào bài hôm nay.

I Thế nào là trờng từ vựng?

HS Đọc bài tập trong SGK chú ý

H Vậy nét chung về nghĩa của

nhóm từ trên là gì? - Chỉ các bộ phận của cơ thể con ngời.

GV Ghi bài tập nhanh ra bảng * Bài tập 1:

H Cho nhóm từ: cao, thấp, lùn, lêu

nghêu, gầy, béo, xác ve, bị thịt, cá rô

+ Đặc điểm của mắt: mù, loà, lờ đờ,

+ Cảm giác của mắt: chói, quáng, hoa,

+ DT chỉ sự vật: con ngơi, lông mày,

+ ĐT chỉ hoạt động: ngó, liếc,…

+ TT chỉ tính chất: lờ đờ, tinh anh,…

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều trờng

tr-H Tác dụng của cách chuyển trờng

từ vựng trong thơ văn và trong cuộc

sống hàng ngày? Cho ví dụ - Tăng sức gợi cảm.

H Từ đó em rút ra những kết luận

- Thờng có hai bậc TTV là lớn và nhỏ

+ Các từ trong một TTV có thể klhác nhau về

từ loại.

+ Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều TTVkhác nhau

+ Cách chuyển TTV có tác dụng làm tăng sứcgợi cảm

* Phân biệt trờng từ vựng với cấp độ khái quat của nghĩa từ ngữ.

H Trờng từ vựng và cấp độ khái

quát của nghĩa từ ngữ khác nhau ở

điểm nào? Cho ví dụ

a.Trờng từ vựng là một tập hợp những từ có ítnhất một nét chung về nghĩa, trong đó các từ cóthể khác nhau về từ loại

VD: Trờng từ vựng về cây:

+ Bộ phận của cây: thân, rễ, cành

+ Hình dáng của cây: cao, thấp, to, bé

-> Các từ cành và thấp khác nhau về từ loại.

b Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ là một tậphợp các từ có quan hệ so sánh về phạm vi nghĩa

rộng hay hẹp, trong đó các từ phải cùng từ loại.VD: bàn (nghĩa rộng) – bàn gỗ (nghĩa hẹp)

bé, anh em, con, bà họ, cậu.

H Đặt tên trờng từ vựng cho mỗi

dãy từ đã cho

GV Gợi ý: Trớc hết phải tìm hiểu

nghĩa của từng từ trong mỗi tập hợp

+ Chú ý đọc kĩ điều lu ý ở trong dấu

ngoặc đơn của đề bài

+ Cần hiểu nghĩa của từ thính

Trờng khứu giác Trờng thính giác

mũi, thơm, điếc, thính tai, nghe, điếc, thính, rõ.

H Tìm trờng từ vựng của từ đã cho.

GV Gợi ý:

+Trớc hết phải tìm hiểu nghĩa của

các từ

+ Các từ trên đều là từ nhiều nghiã

Có thể lấy nghĩa gốc và mỗi nghĩa

chuyển của mỗi từ này làm cơ sở để

- Các từ chiến trờng, vũ khí, chiến sĩ vốn dĩ

thuộc lĩnh vực quân sự- trờng từ vựng quân sự.

Trong đoạn thơ của Bác Hồ, các từ này đợcchuyễn nghĩa, dùng để nói về lình vực nông

vực quân sự nhng ở đây đợc dùng để

nói về lĩnh vực nào? nghiệp, thuộc trờng từ vựng nông nghiệp.

4 Củng cố: H Trờng từ vựng là gì? cho ví dụ?

5 Hớng dẫn về nhà:

- Học bài, làm bài tập hoàn chỉnh vào vở bài tập

- Chuẩn bị “Bố cục của văn bản”

- Rèn kĩ năng xây dựng bố cục văn bản trong khi nói và viết

- Giáo dục ý thức tự giác trong học tập

2 Kiểm tra: H Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản?

H Nội dung của bài bố cục văn bản gồm mấy phần?

3 Bài mới:

Các em đã đợc học bố cục và mạch lạc trong văn bản đã nắm đợc văn bản thờng phải có 3 phần (mở bài, thân bài, kết bài) và chức năng nhiệm vụ của chúng bởi vậy trong bài học này ngoài ôn lại kiến thức đã học còn đi sâu vào tìm hiểu cách sắp xếp,

tổ chức nội dung phần thân bài (phần chính của văn bản)

H Phân tích mối quan hệ giữa các

phần trong văn bản - Phần đầu (MB) giới thiệu nhân vật; nhân vậtsẽ đợc làm rõ ở phần hai (TB) và tôn cao, nhấn

mạnh thêm ở phần ba (KB)

GV: Các phần luôn gắn bó chặt chẽ

với nhau, phần trớc làm tiền đề cho

phần sau, còn phần sau là sự tiếp nối

phần trớc

Các phần đều tập trung làm rõ cho

chủ đề của văn bản là Ngời thầy đạo

+ MB: Nêu ra chủ đề sẽ nói trong văn bản + TB: Trình bày các ý liên quan đến chủ đề + KB: Tổng kết, khái quát chủ đề của vănbản

H Các phần của văn bản có mối quan

hệ với nhau nh thế nào? - Các phần của văn bản luôn có mối quan hệchặt chẽ với nhau để tập trung làm rõ chủ đề

H Phần thân bài Tôi đi học của

- Liên tởng đối lập: Những suy nghĩ trong hồi

ức và hiện tại

H Hãy chỉ ra diễn biến của tâm trạng

cậu bé Hồng trong phần thân bài?

trong lòng

* Diễn biến tân trạng:

- Đ1: Tình cảm và thái độ:

+ Tình cảm: thơng mẹ sâu sắc

+ Thái độ: Căm ghét những kẻ nói xấu mẹ

- Đ2: Những cảm giác sung sớng cực điểm khi

đột nhiên chú gặp lại mẹ và đợc yêu thơng, ôm

- Biết can ngăn vua tránh điều xấu;

- Can gián không đợc, từ quan về làng;

- Học trò đều giữ lễ với ông và ông cũngnghiêm khắc với học trò

H Từ các bài tập trên và bằng những

hiếu biết của mình, hãy cho biết cách

sắp xếp nội dung phần thân bài của

văn bản ?

H Việc sắp xếp nội dung phần thân

bài tuỳ thuộc vào những yếu tố nào? - Tuỳ thuộc vào những yếu tố nh: kiểu văn bản, chủ đề, ý đồ giao tiếp của tác giả

H Các ý trong phần thân bài thờng

đợc sắp xếp theo những trình tự nào? - Đợc sắp xếp theo trình tự không gian, thờigian, theo sự phát triển của sự việc hay theo

mạch suy luận sao cho phù hợp với sự triểnkhai của chủ đề và sự tiếp nhận của ngời đọc.

đẹp của Ba Vì theo thời điểm buổi chiều, buổitối khi có trăng ( trình tự thời gian)

c) Chứng minh luận điểm: (đoạn trích có ba

đoạn nhỏ)

- Đ1: Nêu luận điểm: “Những khi ấy, trí tởngtợng dân chúng tìm cách chữa lại sự thật, đểphải khỏi công nhận những tình thế đáng uuất”

- Đ2+3: Đa dẫn chứng (truyện Hai Bà Trng và

truyện Phù Đổng Thiên Vơng ) để chứng minh

cho luận điểm đó

GV nhận xét: Cách trình bày trong

ba đoạn trích đều phù hợp với từng

kiểu văn bản, tạo điều kiện để ngời

GV Gợi ý: Cách sắp xếp trên cha hợp

lí Trớc hết cần phải giải thích nghĩa

đen và nghĩa bóng của câu tục ngữ

Từ đó mới lấy ví dụ để chứng minh

Trong các ví dụ thì nói khái quát về

những ngời chịu đi, chịu học trớc, sau

đó mới nói tới các vị lãnh tụ, rồi nói

đến thời kì đổi mới (theo trình tự thời

gian)

3 Bài tập 3: SGK (27).

4 Củng cố: H Bố cục của văn bản gồm mấy phần, nhiệm vụ của từng phần?

H Cách bố trí sắp xếp nội dung của phần thân bài ntn?

- Thấy đợc những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả.

- Rèn kĩ năng Đọc sáng tạo, phân tích nhân vật qua đối thoại, cử chỉ, hành

động

B Phơng pháp, phơng tiện:

- Phơng pháp: Đọc sáng tạo, đọc diễn cảm, phân tích, bình giảng.

- Phơng tiện: + GV Giáo án + SGK + SGV + TL TK về cuộc sống của ngời

Tắt đèn lấy đề tài từ một vụ thuế ở một làng quê đồng bằng Bắc Bộ- ở đây là thuế thân.

Chính trong vụ thuế, bộ mặt tàn ác, bất nhân của chế độ thực dân phong kiến và tìnhtrạng thống khổ của ngời nông dân đợc bộc lộ Có thể nói tác phẩm là bức tranh thu nhỏcủa nông thôn Việt Nam trớc cách mạng, đồng thời cũng là bản án đanh thép đối với trật

tự xã hội tàn bạo - xã hội ngời ăn thịt ngời.

* Tác phẩm:

H Em hãy nêu suất xứ của đoạn trích

Tức nớc vỡ bờ ? - Đoạn trích 18 của tác phẩm Tức nớc vỡ bờ nằm trong chơng Tắt đèn.

HS Giải nghĩa các chú thích:

II Tìm hiểu văn bản

H Văn bản này thuộc thể loại gì? * Thể loại: Tiểu thuyết

H Vậy phơng thức biểu đạt của văn

H Văn bản tự sự này có mấy sự việc

chính? Đó là những sự việc nào? - Có hai sự việc chính:+ Chi Dậu ân cần chăm sóc ngời chồng ốm yếu

giữa vụ su thuế

+ Chị Dậu khôn ngoan và can đảm đơng đầuvới bọn tay sai phong kiến, nh: cai lệ, ngời nhà

lí trởng.

H Tơng ứng với hai sự việc chính

trên đó là các đoạn văn bản nào? - Đ1: Từ đầu đến có ngon miệng hay không.

- Đ2: còn lại

H Theo em, hình ảnh chị Dậu đợc

khắc hoạ rõ nhất ở sự việc nào? Vì

sao em khẳng định nh thế?

- Hình ảnh chị Dậu đợc khắc hoạ rõ nét nhấtkhi chị Dậu đơng đầu với cai lệ và ngời nhà lítrởng

- Vì: khi đơng đầu với áp bức tính cách ngoancờng của chị đợc bộc lộ

Trong hoàn cảnh bị áp bức đến cùng cực, tinhthần phản kháng của chị Dậu mới có dịp đợcbộc lộ rõ ràng

1 Chị Dậu chăm sóc chồng.

GV Yêu cầu HS theo dõi vào phần

tóm tắt cốt truyện trong SGK và nội

dung đoạn trích Tức nớc vỡ bờ và cho

biết:

H Chị Dậu chăm sóc anh Dậu trong

hoàn cảnh nào?

- Giữa vụ su thuế căng thẳng

- Nhà nghèo chị phải bán cả đàn con,

cả đần chó mới đẻ và gánh khoai cuối

cùng mới đủ suất tiền cho anh Dậu

-Để cứu anh Dậu đang ốm yếu, bị

đánh đập từ đình về

- Còn có nguy cơ anh Dậu lại bị bắt

nữa vì cha có tiền nộp su cho ngời em

ruột đã chết từ năm ngoái

- Lúc này, bà cụ hàng xóm cho bát

gạo để chị nấu cho chồng chị ăn.

chỉ và lời nói nào thể hiện sự chăm

sóc ngời chồng ốm yếu của mình?)

- Cháo chín, chị Dậu bắc mang ra

hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ

xót ruột” Rồi chị đón lấy cái Tỉu vào

ngồi xuống đó nh có ý chờ xem chồng

chị ăn có ngon miệng hay không.

H Qua những lời nói và cử chỉ trên

của chị Dậu , em thấy chị Dậu là một

ngời nh thế nào?

* Chị Dậu là một ngời phụ nữ đảm đang, tínhtình hiền dịu, hết lòng yêu thơng chồng

H Qua sự việc: chị Dậu chỉ có bát

cháo gạo mà bà cụ hàng xóm cho để

chăm sóc anh Dậu lúc ốm yếu, bị

hành hạ giữa vụ su thuế gợi cho em

những cảm nghĩ gì về tình cảm của

ngời nông dân nghèo trong xã hội cũ

và phẩm chất tốt đẹp của họ?

- Họ cực kì nghèo khổ và trong cuộc

sống của họ không có lối thoát

- Sức chịu đựng dẻo dai, không gục

ngã trớc hoàn cảnh khốn khó

- Họ sống với nhau thật giàu tình

thẳng đầy đe doạ của tiếng trống,

tiếng tù và thúc thuế ở đầu làng

- Làm nổi bật tình cảnh túng quẫn của ngờinông dân nghèo dới ách bóc lột của chế độphong kiến tàn nhẫn

Làm nổi bật phẩm chất tốt đẹp của chị Dậunh: bình tĩnh , đảm đang, tình nghĩa

2 Chi Dậu đơng đầu với cai lệ và ngời nhà lí trởng.

GV:Trong phần thứ hai của văn bản

Tức nớc vỡ bờ đã xuất hiện các nhân

vật đối diện với chị Dậu ? Trong đó

nửa phong kiến Đây là cấp chỉ huy

thấp nhất, thờng đứng đầu mời tên

lính ở phủ, huyện

H Trong đoạn trích này cai lệ có vai

trò gì?

- Thực chất cai lệ chỉ là tên tay sai

đ-ợc lệnh của tên tay sai tri phủ cho về

làng Đông Xá thúc những ngời thiếu

su Vì thế, hắn có quyền đánh, chửi,

trói họ bất cứ lúc nào

H Trong phần truyện này, cai lệ cùng

với ngời nhà lí trởng kéo đến nhà chị

Dậu để trốc thuế su Dựa vào chú

thích (3), em hiểu thứ thuế su là thứ

thuế gì?

- Thứ thuế nộp bằng tiền mà ngời đàn

ông thờng từ 18 đến 60 tuổi (gọi là

dân đinh) hàng năm phải nộp cho xã

hội phong kiến thực dân

- Xã hội lúc đó tàn nhẫn, bất công,

không có tình ngời

H Tìm các chi tiết thể hiện thái độ,

cử chỉ, hành động, lời nói của cai lệ?

- Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét

bằng giọng khàn khàn của ngời hút

nhiều xái cũ: - Thằng kia! Ông tởng

mày chết đem qua, còn sống đấy à?

Nộp tiền su! Mau!

- Cai lệ trợn ngợc hai mắt, hắn

quát: Mày định nói cho cha mày

nghe đấy à?Su của nhà nớc mà dám

mở mồm ra khất!

H Qua các chi tiết trên, em có nhận

xét gì về nghệ thuật khắc hoạ nhân

vật của tác giả ?

- Tác giả kết hợp các chi tiết điển

hình về thái độ, bộ dạng, lời nói, hành

động để khắc hoạ nhân vật

H Em có nhận gì về bản chất của tên

cai lệ? * Tính cách dã thú, hung bạo là bản chất củacai lệ GV: Tính cách dã thú, hung bạo là

bản chất của cai lệ Hắn là tên tay sai

chuyên nghiệp, Hắn sẵn sàng gây tội

ác mà không ghê tay Hắn chỉ biết

quát, thét, lẩm nhẩm, hằm hè, Đây

là ngôn ngữ của loài thú vật Hắn đáp

lại những lời van xin, trình bày của

chị Dậu bằng những lời thô tục và

hành động thô bạo, đểu cáng Hắn

không hề có một chút tình ngời, cứ

nhằm vào anh Dậu mà không hề nghĩ

anh Dậu đang ốm nặng

H Qua hình ảnh tên cai lệ, em có thể

hiểu gì về bản chất của xã hội đơng

thời?

- Một xã hội đầy rẫy bất công

- Một xã hội có thể gieo tại hoạ xuống ngờidân lơng thiện bất kì lúc nào

- Một xã hội tồn tại trên cơ sở cái lí lẽ và hành

động bạo ngợc

GV: Cai lệ là hiện thân của trật tự xã

hội thực dân nửa phong kiến Cấp chỉ

huy thấp nhất mà còn nh thế thì bọn

quan các cấp cao hơn còn độc ác, tàn

bạo đến đâu

H Cai lệ và ngời nhà lí trởng tiến vào

với roi song, tay thớc, dây thừng và

những lời quát mắng, mỉa mai tâm

trạng chị Dậu lúc này nh thế nào?

- Khi cai lệ và lí trởng tiến vào: chị

run run

b Nhân vật chị Dậu

H Qua những lời van xin ấy ta hiểu

tâm trạng và thái độ của chị Dậu lúc

H.Theo em, trong những nguyên

nhân ấy, nguyên nhân nào là cơ bản

khiến chị phải nhẫn nhục?

- Thơng chồng

H Trớc những lời van xin trên, cai lệ

có nghe hay không? Cai lệ đã có

những hành động gì? Chị Dậu đã ứng

xử nh thế nào?

- Giật phắt cái dây thừng trong tay

anh này và chạy sầm sập đến chổ

anh Dậu.

* Xám mặt, đặt con xuống, van xin:

Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh

đợc một lúc, ông tha cho!

H Trớc những lời van xin tiếp theo

của chị Dậu, cai lệ có hành động gì?

* Lao vào đánh chị Dậu, lại xông tới

trói anh Dậu

GV: Hình nh tức quá không thể chịu

đợc, chị Dậu đã liều mạng cự lại.

H Thoạt tiên chị cự lại nh thế nào?

(Cự lại bằng lí hay bằng tình? ) Tìm

chi tiết nói nên điều đó

* Thoạt đầu chị cự lại bằng lí

Chồng tôi đau ốm, ông không đợc

phép hành hạ.

* Chị thách thức: Mày trói ngay

chồng bà đi, bà cho mày xem!

H Động cơ phản kháng quyết liệt rất

quyết liệt của chị Dậu nhầm mục đích

gì?

à Bảo vệ chồng khi tính mạng bị đe

doạ

H Em có nhận xét gì về cách xng hô

của chị với bè lũ tay sai ở trên?

- Cách xng hô của chị có thay đổi

theo quá trình phản kháng của chị:

Ông- cháu à tôi- ông à mày- bà

H Hành động và lời nói mạnh mẽ, quyết

liệt của chị Dậu giúp em hiểu thêm gì về

- Kết hợp các chi tiết điển hình về cử

chỉ với lời nói và hành động

- Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu

cảm

H Qua các chi tiết trên ta thấy phơng

thức biểu đạt nào đã đợc sử dụng?

Từ nhũn nhặn -> thiết tha van xin ->

với bọn cai lệ và ngời nhà lí trởng

H Tác dụng của phép tơng phản này?

- Tạo đợc nhân vật chị dậu giống thật,

* Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm

* Khắc hoạ nhân vật bằng kết hợp các chi tiết

điển hình về cử chỉ, lời nói và hành động, tơngphản đối lập

* Thể hiện chính xác quá trình tâm lí nhân vật

- Có thái độ rõ ràng đối với nhân vật

H Sau khi học xong văn bản , em

- Những ngời nông dân nh chị Dậu muốn sống

đợc, không có cách nào khác phải vùng lên đấutranh chống áp bức bóc lột

- Lòng tin vào phẩn chất tốt đẹp của họ

H Nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng:

nào của nhà văn NTT đôí với thực

trạng xã hội và đối với phẩm chất của

ngời nông dân trong xã hội cũ?

-

4 Củng cố.

H Học xong văn bản này, em cảm nhận đợc những gì sâu sắc nhất?

GV Yêu cầu học sinh đọc nội dung ghi nhớ trong SGK.

5 Hớng dẫn về nhà:

- Đọc + tóm tắt tác phẩm

- Học thuộc nội dung bài học

- Soạn bài tiếp theo

- Viết đợc các đoạn văn mạch lạc đủ sức làm sáng tỏ một nội dung nhất định

- Rèn kĩ năng viết đoạn văn hoàn chỉnh theo yêu cầu về cấu trúc ngữ nghĩa

- Giáo dục ý thức học, say mê bộ môn

B Phơng pháp, phơng tiện:

- Phơng pháp: Quy nạp, Nêu VĐ, GQVĐ

- Phơng tiện: + GV Giáo án + SGK + SGV + Bài văn mẫu

+ HS Vở ghi, vở soạn, SGK, bài làm dàn ý

C tiến trình bài dạy.

H Văn bản gồm mấy ý? Mỗi ý đợc viết

thành mấy đoạn văn? - Gồm 2 ý: Mỗi ý viết thành một đoạn

H Dấu hiệu hình thức nào có thể giúp em

nhận biết đoạn văn? - Chữ đầu đoạn văn viết hoa lùi đầudòng và hết đoạn chấm xuống dòng

H Dấu hiệu nội dung nào có thể giúp em

nhận biết đoạn văn? - Mỗi đoạn văn đợc triển khai một ý t-ơng đối trọn vẹn: đoạn đầu nói về Ngô

Tất Tố, đoạn hai nói về tác phẩm “Tắt

đèn ”

H Qua tìm hiểu đoạn văn trên, em hãy khái

quát những đặc điểm cơ bản của đoạn văn

=>

.* Các đặc điểm cơ bản của đoạn văn:

- Đặc điểm nội dung: mỗi đoạn văntriển khai một ý tơng đối trọn vẹn

- Đăc điểm hình thức:

+ Thờng thì đoạn văn từ hai câu trởlên Cũng có khi đoạn văn chỉ gồm mộtcâu

+ Đầu đoạn viết lùi vào đầu dòng,hết đoạn ngắt xuống dòng

HS Quan sát vào đoạn văn thứ hai trong văn

bản trên và trả lời câu hỏi:

H ý khái quát bao trùm cả đoạn văn là gì? - Đoạn văn đánh giá những thành công

suất sắc của NTT trong việc tái hiện thựctrạng nông thôn VN trớc CMT8 vàkhảng định phẩm chất tốt đẹp của nhữngngời lao động chân chính

H Câu nào trong đoạn văn chứa đựng ý khái

của Ngô Tất Tố.

- GV: Câu này là câu then chốt của cả đoạn

vì nó khái quát nội dung của cả đoạn: chủ

ngữ nêu đối tợng (Tắt đèn), vị ngữ nêu hớng

triển khai nội dung của đối tợng (là tác

phẩm tiêu biểu nhất của Ngô Tất Tố)

TĐ” và đoạn văn ở mục II.2/b SGK, sau đó

trả lời các câu hỏi:

H Tìm hiểu câu chủ đề trong các đoạn văn

trên Nếu có hãy xác định vị trí của câu chủ

đề

- Đoạn 1, mục I, không có câu chủ đề

- Đoạn 2, mục I: câu chủ đề đặt ở vị trí mở

đầu đoạn văn: Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu

nhất của Ngô Tất Tố.

- Đoạn văn ở mục II: Câu chủ đề đặt ở vị trí

cuối đoạn văn: “Nh vậy, lá cây có màu xanh

là do chất diệp lục chứa trong thành phần tế

bào ”

H Nội dung của từng đoạn đợc trình bày

theo trình tự nào? - Đoạn 1, mục I: đợc triển khai theotrình tự giới thiệu một tác giả : quê

h-ơng- gia đình- con ngời- nghề tác phẩm và đợc trình bày theo cách song hành

nghiệp Đoạn 2, mục I: ý đợc triển khai theotrình tự từ khái quát đến cụ thể, từchung đến riêng- trình bày theo cách diễn dịch.

- Đoạn văn ở mục II: đợc trình bày theotrình tự từ cụ thể đến khái quát, từ riêng

đến chung- trình bày theo cách quy nạp.

H Trình bày nội dung đoạn văn có mấy

kiểu? Đó là những kiểu nào?

HS Đọc ghi nhớ SGK =>

- Có ba kiểu trình bày nội dung trong

đoạn văn: song hành, diễn dịch, quynạp

b Ghi nhớ SGK GV: Nhìn chung, đoạn văn thờng đợc triển

khai theo ba kiểu cấu trúc: diễn dịch, quy

nạp, song hành Đoạn văn theo kiểu song

hành không có câu chủ đề nhng vẫn phải

đảm bảo có chủ đề; chủ đề đợc khái quát từ ý

nghĩa của tất cả các câu trong đoạn

GV Chỉ định học sinh đọc nd Ghi nhớ/SGK * Tổng kết ghi nhớ - SGK

1 BT1SGK(36)

HS Đọc BT và trả lời các câu hỏi:

H Văn bản trên đợc chia thành mấy ý? Mỗi

ý đợc diễn đạt bằng mấy đoạn văn? - Văn bản trên đợc chia thành hai ý.Mỗi ý đợc diễn đạt bằng một đoạn văn

H Các ý chính của hai đoạn văn trên là gì? - ý1 (Đ1): Thầy đồ chép bài văn tế ông

thân sinh mình để tế bà chủ nhà chết

- ý2 (Đ2): Chủ nhà trách thầy viếtnhầm, thầy cãi là do ngời chết nhầm

H Nêu ý nghĩa của truyện trên? - Truyện chế diễu ông thầy đồ lời dốt,

làm liều lại hay lí sự- loại ngời “vụngchèo khéo chống” mà dân ta thờng nóitới

2 BT2SGK(36)

H Phân tích cách trình bày nội dung trong

diễn dịch Câu chủ đề nằm ở đầu đoạn

(Trần Đăng Khoa rất biết yêu thơng)

Tình yêu thơng của Trần Đăng Khoa

đ-ợc cụ thể hoá ở hai câu tiếp theo

- Đoạn (b): Trình bày theo kiểu song

hành, không có câu chủ đề Khái quát

ý nghĩa của các câu ta đợc chủ đề của

đoạn: Cảnh vật khi ma sắp tạnh và sau

cơn ma.

- Đoạn (c): Trình bày theo kiểu song

hành, không có câu chủ đề Khái quát

ý nghĩa của các câu ta đợc chủ đề của

đoạn là: Giới thiệu khái quát về nhàvăn Nguyên Hồng

GV Gợi ý: BT3SGK(37)

- Câu chủ đề: Lịch sử ta đã có nhiều cuộc

kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu

n-ớc của nhân dân ta

- Các câu triển khai:

C1: Khởi nghĩa Hai Bà Trng

C2: Chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền

- Theo trình tự thời gian, không gian

- Theo diễn biến của sự việc

- Theo diễn biến tâm trạng

II Yêu cầu cần đạt

1 HS xác định ngôi kể: thứ nhất, thứ ba

2 Xác định trình tự kể:

- Theo trình tự thời gian, không gian

- Theo diễn biến của sự việc

- Theo diễn biến tâm trạng

III Đáp án , biểu điểm

- Điểm 9 -10 : Đạt nh yêu cầu, ngôn ngữ linh hoạt trong sáng

- Điểm 7 - 8 : Đạt nh yêu cầu

- Điểm 5 - 6: Đạt nh yêu cầu, ngôn ngữ cha linh hoạt trong sáng

- Điểm 3 - 4: Cha đạt yêu cầu, ngôn ngữ chua trong sáng , mắc nhiều lỗi chính tả

- Điểm 0 - 2: Còn lại

4 Củng cố.

5 Dặn dò.

- GV thu bài về nhà chấm

- Xem lại các đề kiểm tra

- Soạn bài tiếp theo

- Thấy đợc lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao

- Rèn kí năng: Tìm hiểu và phân tích nhân vật qu ngôn ngữ độc thoại, qua hình dáng,

cử chỉ, hành động, kĩ năng đọc diễn cảm, thay đổi dọng điệu

B PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG TIỆN;

Nam Cao, chân dung Nam Cao

HS: Vở ghi, vở soạn, SGk, t liệu về ngời nông dân Việt Nam trớc Cách mạng tháng

Tám

C Tiến trình bài dạy.

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: H Phân tích diễn biến tâm lí của chị Dậu khi bọn tay sai xông vào

nhà? H Nêu nhận xét của em về nhân vật chị Dậu?

3 Bài mới:

Nam Cao là nhà văn hiện thực xuất sắc của nền văn học Việt Nam Các tác phẩmchủ yếu đề cập đến cuộc sống khổ cực của ngời nông dân Việt Nam trớc cách mạng vàngời tri thức nghèo tiểu t sản.

Về cuộc sống của ngời nông dân dới ngòi bút Nam Cao ngời ta thấy những số phận

bi thảm đáng thơng Lão Hạc là một trong những tác phẩm tiêu biểu cho mảng đề tàinày

+ Bán chó, sang kể cho ông giáo và nhờ cậy

ông giáo giữ hộ 30 đồng cùng 3 sào vờn

+ Lão Hạc xin bả chó tự tử

H Chia đoạn theo từng nội dung?

H Trong các sự việc đó có mặt của những

nhân vật nào? Nhân vật nào là trung tâm.?

- Lão Hạc & ông giáo

- Nvật LH là trung tâm vì câu chuyện xoay

quanh quãng đời khốn khó & cái chết của

H Theo dõi câu truyện, em thấy lão có tình

cảm gì đối với cậu vàng ?Tại sao?

Phân tích để thấy đợc tình cảm của lão?

H Lí do gì lão phải bán cậu vàng?

H Cuộc bán cậu vàng đã lu lại trong tâm trí

Lão nh thế nào?

“ Nó có biết gì đâu thế mà lão xử với tôi

nh thế này a?”

H Bộ dạng của lão khi nhớ về sự việc này.

- Lão rất yêu quý cậu Vàng - nó là phần máu thịt của lão :

+ Gọi bằng từ Cậu vàng+ Hành động : chăm chút

=>Tình cảm nh cha con, ông cháu, ruột thịt

=> Lão phải bán cậu vàng vì cuộc sốngquá khó khăn

- Bộ dạng :+ Cời nh mếu

+ Mắt ầng ậc nớc+ Mặt co rúm

H Nhận xét cách dùng từ Tác dụng?

H Việc lão sang gửi tiền và vờn cho con nói

lên đợc phẩm chất gì của lão?

H Qua cách kể em thấy lão là ngời nh thế

=>Lão Hạc gửi tiền và mảnh đất cho con

đó là lòng tự trọng, coi trọng bổn phận làm cha và danh giá làm ngời

=>Lão Hạc là ngời cô đơn, nghèo khổ nhng rất trong sạch

- Đọc và kể tóm tắt lại truyện “lão Hạc”

- Soạn tiếp phần bài còn lại của truyện theo câu hỏi Đọc –Hiểu văn bản SGK

- Thấy đợc lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao :thơng cảm , trân trọng

- Bớc đầu hiểu về đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn Nam Cao

- Rèn kĩ năng tìm hiểu, phân tích nhân vật qua ngôn ngữ đối thoại, độc thoại , hìnhdáng, cử chỉ ,hành động;kĩ năng đọc diễn cảm

- Giáo dục lòng yêu thơng con ngời

B PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG TIỆN;

- Phương phỏp: Đọc diễn cảm, phõn tớch nhõn vật, bỡnh giảng.

HS Tóm tắt truyện ngắn ''Lão Hạc'', soạn trớc bài ở nhà.

C Tiến trình bài dạy.

b Cái chết của lão Hạc.

H Qua việc lão Hạc nhờ vả ông giáo, em

có nhận xét gì về nguyên nhân và mục đích

của việc này

H Có ý kiến cho rằng lão Hạc làm thế là

gàn dở, lại có ngời cho thế là đúng ;ý kiến

+Vợ ông giáo: Có tiền mà khổ ai làm.Nhìn một phía thì quả là gàn dở, là dại.Nhng ngẫm kĩ thì đó là cách xử sự củalòng thơng con và lòng tự trọng cao Lão

đã âm thầm và quyết liệt chuẩn bị chomình cái chết theo cách nghĩ và làm củamình

- Vật vã trên giờng, đầu tóc rũ rợi , giậtmạnh, nảy lên,

H Nhận xét về cách tả ? Tác dụng?

H Tại sao lão Hạc lại chọn cách chết nh

vậy?

H Nguyên nhân cái chết của lão Hạc?

- Nếu lão Hạc tham sống lão có thể sống

lâu đợc vì lão còn 30 đồng, 3 sào vờn nhng

lão làm thế thì ăn vào tiền , vốn liếng cuối

cùng để cho con

H Qua những điều lão nhờ cậy ông giáo và

hành động sau đó ta thấy lão là ngời nh thế

nào?

H Cái chết của lão Hạc có ý nghĩa gì?

H So với ''Tắt đèn'' cách kể chuyện của

Nam Cao trong chuyện ngắn này có gì

Ông giáo đồng cảm với lão Hạc

H Thái độ của ông giáo đối với lão Hạc

nh thế nào?

- Đoạn văn '' Chao ôi! Đối với những ngời ở

quanh ta đáng buồn'' và '' Không! cuộc đời

cha hẳn đã đáng buòn, hay vẫn đáng buồn

nhng lại đáng buồn theo một nghĩa khác''

H Tại sao ông giáo lại suy nghĩ nh vậy?

HS Theo dõi đoạn văn: '' Không! cuộc đời

cha hẳn đã đáng buòn, hay vẫn đáng buồn

nhng lại đáng buồn theo một nghĩa khác''

- Sử dụng nhiều từ láy :vật vã, rũ rợi,xộc xệch, long sòng sọc, tru tréo

=>Tạo hình ảnh cụ thể, sinh động về cáichết dữ dội,thê thảm, bất ngờ

- Cái chết đau đớn về thể xác nhng chắcchắn lão lại thanh thản về tâm hồn vì đãhoàn thành nốt công việc đối với con và

bà con hàng xóm về đám tang của mình

- Lão chọn cái chết để đảm bảo cho

t-ơng lai của con: bảo toàn căn nhà vàmảnh vờn

=> Cái chết xuất phát từ lòng thơng con

âm thầm và lớn lao

- Gửi vờn, nhà cho con

- Tiền lo ma

- Từ chối thẳng thừng sự giúp đỡ, thànhịn ăn

=> Tính cẩn thận, chu đáo, lòng tự trọngcao của lão

''Chết trong còn hơn sống đục''

- Cái chết của lão Hạc giúp mọi ngờihiểu lão hơn, quý trọng và tin tởng ởphẩm chất con ngời , căm ghét xã hội cũthối nát, đẩy con ngời đến bớc đờngcùng.''đói cho sạch ''

c Nhân vật ông giáo

- ''Tắt đèn'' tác giả kể chuyện ở ngôi thứ

ba, giấu mặt, còn ở đây Nam Cao kểchuyện ở ngôi thứ nhất, nhân vật ônggiáo vừa dẫn dắt vừa trực tiếp bày tỏ thái

độ

=> Ông giáo là trí thức nghèo sống ởnông thôn, giàu tình thơng, lòng tự trọngthân thiết, là ngời lão Hạc tâm sự để tìmnguồn an ủi; giúp đỡ lão Hạc

- Khi nghe Binh T nói lão Hạc xin bảchó, ông giáo ngỡ ngàng thấy cuộc đời

đáng buồn nhng khi chứng kiến cái chếtcủa lão Hạc, ông giáo lại có cảm nhậnkhác

=> Có lúc ông đã hiểu lầm nhng rồi hiểu

ra và càng trân trọng nhân cách lão Hạc

H Em hiểu ý nghĩ đó của ông giáo ntn?

H Tại sao lão Hạc không chọn cái chết

lặng lẽ êm dịu?

-Lão trung thực và tự trọng biết bao Cái

chết đã gây ấn tợng mạnh đối với ngời đọc

H Hãy nhận xét về giá trị nghệ thuật của

truyện?

- Cách kể chuyện linh hoạt, hấp dẫn

- Kết hợp kể, tả, biểu cảm

- Miêu tả tâm lý nhân vật sâu sắc, tinh tế

H Truyện phản ánh điều gì? Thái độ của

tác giả?

+ Là nhà văn của những ngời lao động

nghèo khổ mà lơng thiện

+ Giàu lòng thơng ngời nghèo

+ Có lòng tin mãnh liệt vào những phẩm

chất tốt đẹp của ngời lao động.)

-Cho hoc sinh đọc ghi nhớ

G/v Nhấn mạnh ghi nhớ.

H Em còn biết tác phẩm nào của Nam Cao

viết về cuộc đời đau thơng của ngời nghèo

với lòng đồng cảm và tin yêu nhà văn

H Qua đoạn trích ''Tức nớc vỡ bờ'' và

truyện ngắn “Lão Hạc” em hiểu nh thế nào

về cuộc đời và tính cách ngời nông dân

=> Cuộc đời đáng buồn: đói nghèo làm

đổi trắng thay đen

- Cái nghĩa khác: lão Hạc chết vì khôngcòn tìm đợc miếng ăn tối thiểu đànhphải chết

- Cuộc đời cha hằn đáng buồn: Khôngthể huỷ hoại nhân phẩm của ngời lơngthiện

- Ông lão cha từng lừa ai, lần đầu tiên làlừa con chó nên giờ đây lão cũng chọncách chết của một con chó bị lừa

+ Cốt truyện linh hoạt dịch chuyểnkhông gian, thời gian, kết hợp kể và tảvới hồi tởng bộc lộ trữ tình

+ Tác phẩm có nhiều giọng điệu: vừa tự

sự vừa trữ tình, vừa triết lý sâu sắc →

kết hợp nhuần nhuyễn giữa tự sự và trữtình

- Khắc hoạ nhân vật tài tình: bộ dạng,cửchỉ của lão Hạc khi kể chuyện với ônggiáo , miêu tả cái chết lão Hạc ; suy nghĩcủa ông giáo → tâm lí nhân vật rấtthành công

2 Nội dung

- Số phận đau thơng của nhân dân trongxã hội cũ, phẩm chất cao quý tiềm tàngcủa họ

- Lòng yêu thơng, trân trọng của nhà văn

đối với ngời nhân dân

* Ghi nhớ: (SGK)

IV Luyện tập

của tiềm năng phản kháng ''Lão Hạc'': ý

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: Giáo án + SGK + SGV + Các ví dụ minh hoạ

2 Học sinh: Vở ghi + SGK + Vở soạn

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

1 Tổ chức:1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: H Thế nào là trờng từ vựng?

H Khi sử dụng trờng từ vựng cần lu ý điều gì?

3 Bài mới:

* Giụựi thieọu baứi : Tieỏng Vieọt phong phuự vaứ giaứu ủeùp Bụỷi leừ tieỏng Vieọt coự moọt voỏn

tửứ giaứu khaỷ naờng gụùi hỡnh, gụùi caỷm à ẹoự laứ tửứ tửụùng hỡnh, tửụùng thanh Theỏ naứolaứ tửứ tửụùng hỡnh, tửụùng thanh?

HS Đọc ví dụ trong SGK

H Trong các từ in đậm trên, những từ ngữ

nào gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, hành động,

trạng thái của SV?

H Từ nào mô phỏng âm thanh của tự

nhiên, con ngời?

H Tác dụng của những từ đó trong văn

- Gợi tả hình ảnh, âm thanh cụ thể, sinh

động có giá trị biểu cảm cao

+ Đoạn văn: Anh Dậu uốn vai ngáp dài

một tiếng Uể oải, chống tay xuống phản,

H Phân biệt ý nghĩa của các từ tợng thanh

tả tiếng cời: cời ha hả, cời hì hì, cời hô hố,

- Giáo viên đánh giá, cho điểm

anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩycất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng,cai lệ và ngời nhà lý trởng đã sầm sậptiến vào với những roi song, tay thớc vàdây thừng

+ Cời hơ hớ: to, hơi vô duyên

4 Bài tập 4:

4 Củng cố: (3’)

H Nêu khái niệm từ tợng hình, tợng thanh

H Tác dụng của từ tợng hình , tợng thanh.

5 Hớng dẫn học ở nhà: (1’)

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm bài tập 5: Ví dụ: ''Động Hơng Tích'' - Hồ Xuân Hơng

Bày đặt kìa ai khéo khéo phòm

Nứt ra một lỗ hỏm hòm hom

Ngời quen cõi Phật chen chân xọc

Kẻ lạ bầu tiên mỏi mắt dòm

Giọt nớc hữu tình rơi thánh thótCon đờng vô trạo cúi lom khomLâm tuyền quyến cả phồn hoa lại

Rõ khéo trời già đến dở dom

- Chuẩn bị bài: ''Liên kết các đoạn văn trong văn bản”

+ HS Vở soạn, vở ghi, SGK

C Tiến trình tổ chức

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: H Thế nào là đoạn văn? Từ ngữ chủ đề? Câu chủ đề?

H Có mấy cách trình bày nội dung trong một đoạn văn ? Nêu đặc

điểm từng cách?

3 Bài mới:

* Giụựi thieọu baứi : ẹeồ baứi vaờn maùch laùc vaứ theồ hieọn sửù thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà, ta

phaỷi bieỏt caựch lieõn keỏt caực ủoùan vaờn Baứi hoùc hoõm nay seừ giuựp caực em kú naờngnaứy

I Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản:

+ Đoạn 1: tả cảnh sân trờng trong

ngày tựu trờng

+ Đoạn 2:nêu cảm giác của nhân vật

tôi 1 lần ghé lại thăm trờng trớc đây

=>

HS Theo dõi vào 2 đoạn văn trong

phần 2

H Cụm từ “ Trớc đó mấy hôm” bổ

xung ý nghĩa gì cho đoạn văn thứ 2?

H Theo em với cụm từ trên 2 đoạn

văn đã liên hệ gì với nhau? =>

H Vậy việc lk các đoạn văn trong

văn bản có tác dụng gì?

HS Đọc hai đoạn văn sau và thực

hiện yêu cầu bên dới

H Hai đoạn văn trên liệt kê 2 khâu

của quá trình lĩnh hội và cảm thụ văn

- Hai đoạn văn trên cùng viết về ngôi trờng

- Cùng viết về một ngôi trờng nhng 2 đoạn văngiữa tả cảnh hiện tại với cảm giác về ngôi tr-ờng ấy không có sự gắn bó với nhau Sự liên kết của 2 đoạn văn còn lỏng lẻo do đó ngời

đọc cảm giác hụt hững

=> - “ Trớc đó mấy hôm” bổ xung ý nghĩa về

thời gian phát biểu cảm nghĩ cho đoạn văn haycòn là phơng tiện liên kết

- Tạo ra sự liên kết về hình thức và nội dung với đoạn văn thứ nhất do đó 2 đoạn văn trở nên gắn bó chặt chẽ với nhau làm cho 2 đoạn văn liền mạch

kết có ý nghĩa đối lập?

H Đọc hai đoạn văn ở mục I.2 (51,

52) cho biết từ “ đó” thuộc loại từ

nào? Trớc đó là khi nào?

H Em hãy kể tiếp các phơng tiện

mang ý nghĩa tổng kết khái quát? =>

H Qua phân tích VD trên hãy cho

biết để liên kết các đoạn văn với

nhau ta thờng dùng những loại từ

giữa hai đoạn văn ?

H Tại sao câu đó lại có tính liên

tr Đó , này, kia, đấy …

- Quan hệ tổng quát, khái quát

- Học bài, hoàn thiện bài tập 3

- Chuẩn bị bài “ Từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội”

Soạn: 24/09/2009