- Biết được diễn biến cuộc kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì,diễn biến kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kì;thấy được ý chí chiến đấu của nhân dân ta dưới sự
Trang 1PHẦN HAI
LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1858 ĐẾN 1918 CHƯƠNG I
CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP TỪ NĂM 1858 ĐẾN
CUỐI THẾ KỶ XIX
Tiết 36 Ngày soạn: 3/1/2011
BÀI 24
CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873
I/ MỤC TIÊU:
Giúp HS nắm được:
- Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược nước ta và vài nét chính về chiến sự tại Đà Nẵng , trình bày diễn biến chiến sự ở Gia Định và biết được một số nội dung cơ bản của Hiệp ước Nhâm Tuất
- Giáo dục HS lòng căm thù giặc Pháp,thấy được thái độ hèn nhắc của Triều đình Huế;rèn
kỹ năng nhận xét,đánh giá,quan sát,khai thác tranh ảnh
II/ CHUẨN BỊ:
GV: Tài liệu chuẩn KTKN,tranh ảnh
HS: SGK, soạn bài
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1, Ổn định
2, Bài cũ
3, Bài mới:
I/ THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
? Tại sao Pháp xâm lược
Việt Nam ?
GV: Phân tích
? Em hãy nêu những nét
chính diễn biến chiến sự
ở Đà Nẵng ?
- VN có vị trí thuận lợi,giàu tài nguyên thiên nhiên
- Chế độ phong kiến bước khủng hoảng,suy yếu
- 1/9/1858,quân Pháp nổ súng đánh Đà Nẵng
1/ Chiến sự ở Đà Nẵng 1858-1859.
* Nguyên nhân:
- Mở rộng thị trường,vơ vét nguyên liệu
- VN có vị trí thuận lợi,giàu tài nguyên thiên nhiên
- Chế độ phong kiến bước khủng hoảng,suy yếu
* Diễn biến:
- 1/9/1858,quân Pháp nổ súng đánh Đà Nẵng
Trang 2? Bước đầu kế hoạch
đánh nhanh của Pháp đã
thất bại ntn ?
? Trình bày diễn biến
chiến sự ở Gia Định ?
? Nội dung chủ yếu của
hiệp ước Nhâm Tuất
ntn?
? Em có nhậ xét gì về
thái độ chống pháp của
triều đình Huế ?
GV kết luận
-Sau 5 tháng chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà
* Diễn biến:
- 17/2/1859,Pháp tấn công Gia Định=> Quân triều đình chống cự yếu ớt,tan rã
- 24/2/1861,Pháp chiếm Đại đồn Chí Hòa
Dựa vào SGK trả lời
- Triều đình hèn nhác
- Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương nhân dân ta anh dũng chống trả
=> Kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh của Pháp thất bại
2/ Chiến sự ở Gia Định năm 1859.
* Diễn biến:
- 17/2/1859,Pháp tấn công Gia Định=> Quân triều đình chống cự yếu ớt,tan rã
- 24/2/1861,Pháp chiếm Đại đồn Chí Hòa,chiếm ba tỉnh miền Đông và thành Vĩnh Long
=> 5/6/1562 kí hiệp ước Nhâm Tuất với Pháp + Nội dung(SGK)
=> Triều đình hèn nhác, thiếu kiên quyết
4/ Củng cố:
a,Trình bày nguyên nhân Pháp xâm lược VN và những nét chính cùa chiến sự ở Đà Nẵng ?
b, Chiến sự ở Gia Định diễn ra ntn,thái độ chống Pháp của triều đình Huế ra sao ?
5/ Dặn dò: Nắm nội dung bài học, soạn phần tiếp theo.
RÚT KINH NGHIỆM ………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 3Tiết 37 Ngày soạn: 10/1/2011
Bài 24
CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN 1873
( tiếp theo )
I/ MỤC TIÊU:
Giúp Hs nắm được
- Cuộc kháng chiến chống Pháp từ năm 1858-1873
- Biết được diễn biến cuộc kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì,diễn biến kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kì;thấy được ý chí chiến đấu của nhân dân ta dưới sự chỉ huy của Nguyễn Trung Trực;rèn kỹ năng đánh giá,nhận xét,tổng hợp
II/ CHUẨN BỊ:
GV: SGK,tài liêu chuẩn KTKN
HS: SGK,soạn bài
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1, Ổn định lớp
2, Bài cũ
3, Bài mới
II/ CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858-1873.
Gọi HS đọc
? Trình bày diễn biến
kháng chiến ở Đà Nẵng
và ba tỉnh miền Đông
Nam kì ?
? Kết quả của các cuộc
KN ntn ?
? Sau khi trao ba tỉnh
miền Đông cho thực dân
Pháp.Thái độ và hành
động của triều đình Huế
ntn ?
HS: trả lời
- Nhiều toán nghĩa binh nổi dậy
- 12/1861 Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu hi vọng của Pháp
=> Các cuộc khởi nghĩa thất bại
- Ngăn cản phong trào chống Pháp của nhân dân Nam Kì
- Ra lệnh bãi binh
1/ Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì.
* Diễn biến :
- Nhiều toán nghĩa binh nổi dậy
- 12/1861 Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu hi vọng của Pháp
- Khởi nghĩa Trương Định làm cho quân Pháp khốn đốn
* Kết quẩ: Các cuộc khởi nghĩa thất bại
2/Kháng chiến lan rộng ra
ba tỉnh miền Tây Nam Kì.
* Thái độ và hành động của triều đình Huế
- Ngăn cản phong trào
Trang 4? Trước thái độ nhân
nhượng của triều đình đã
đưa đến hệ quả gì ?
? Trước thái độ đó của
triều đình.Phong trào đấu
tranh của nhân dân đã
diễn ra ntn ?
GV: Dùng lược đồ KN ở
Nam Kì để trình bày diễn
biến chính của các phong
trào đấu tranh của nhân
dân
- Cầu hòa với Pháp
=> Ba tỉnh miền Tây Nam Kì
bị Pháp chiếm( 6/1867)
- Bất hợp tác với giặc,kiên quyết đấu tranh vũ trang
- Một bộ phận dùng văn thơ lên án thực dân Pháp : Nguyễn Đình Chiểu,Phan văn Trị…
chống Pháp của nhân dân Nam Kì
- Ra lệnh bãi binh
- Cầu hòa với Pháp => Ba tỉnh miền Tây Nam Kì bị Pháp chiếm( 6/1867)
* Phong trào đấu tranh của nhân dân
- Bất hợp tác với giặc,kiên quyết đấu tranh vũ trang
- Một bộ phận dùng văn thơ lên án thực dân Pháp : Nguyễn Đình Chiểu,Phan văn Trị…
4/ Củng cố:
a, Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì ?
b, Thái đôi và hành động của triều đình sau khi mất ba tỉnh miền Đông ntn ?
c, Nêu các phong trào đấu tranh của nhân dân Nam Kì ?
5/ Dặn dò: Học bài cũ,soạn bài mới,trả lời các câu hỏi cuối bài.
RÚT KINH NGHIỆM ………
………
………
………
………
………
Ý KIẾN THẨM ĐỊNH ………
………
………
………
………
………
Trang 5Tiết 40 Ngày soạn: 10/2/2011
Bài 26
PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX
I/ MỤC TIÊU:
Giúp Hs:
- Trình bày bằng lược đồ diễn biến cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở kinh thành Huế
- Hiểu được khái niệm “phong trào cần vương”,biết được các giai đoạn của phong trào cần vương
- Giáo dục Hs thấy được ý chí đấu tranh chống Pháp của nhân dân ta,truyền thống yêu nước của dân tộc ta
- Rèn kỹ năng sử dụng lược đồ,phân tích ,nhận xét,đánh giá,
II/ CHUẨN BỊ:
GV: - SGK,tài liêu chuẩn KTKN
- Lược đồ: Cuộc phản công của phái chủ chiến
HS: - SGK,soạn bài
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1, Ổn định lớp
2, Bài cũ: ? Nêu nội dung hiệp ước Pa-tơ-nốt ?
3, Bài mới:
I/ CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN TẠI KINH THÀNH HUẾ.VUA
HÀM NGHI RA “CHIẾU CẦN VƯƠNG”
Gọi Hs đọc bài
? Nguyên nhân dẫn đến
cuộc phản công của phái
chủ chiến ở kinh thành ?
GV: Sử dụng lược đồ
? Dựa vào lược đồ.Hãy
trình bày diễn biến cuộc
phản công trên ?
* Nguyên nhân:
- phái chủ chiến trong triều đình nuôi hi vọng giành lại chủ quyền từ tay Pháp
- Pháp lo sợ,tìm cách bắt cóc những người cầm đầu
* Diễn biến:
- Đêm mồng 4 rạng sáng mống 5/7/1885,Tôn Thất Thuyết hạ lệnh tấn công quân Pháp ở đồn Mang Cá
và Tòa Khâm Sứ
- Nhờ ưu thế về vũ
1/ Cuộc phản công của phái chủ chiến ở Huế (7/1885).
* Nguyên nhân:
- Sau hai hiệp ước 1883 và 1884,phái chủ chiến trong triều đình nuôi hi vọng giành lại chủ quyền từ tay Pháp
- Pháp lo sợ,tìm cách bắt cóc những người cầm đầu
* Diễn biến:
- Đêm mồng 4 rạng sáng mống 5/7/1885,Tôn Thất Thuyết hạ lệnh tấn công quân Pháp ở đồn Mang Cá và Tòa Khâm Sứ
Trang 6? Phong trào cần vương
diễn ra trong hoàn cảnh
nào ?
GV: Giải thích “ cần
vương”
? Phong trào cần vương
phát triển qua những giai
đoạn nào ? Nêu tóm tắt
nội dung chính của từng
giai đoạn đó ?
GV: phân tích thêm
Kết luận
khí,quân Pháp phản công,chiếm kinh thành
* Hoàn cảnh:
- Tôn Thất thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở (Quảng Trị)
- Ngày 13/7/1885,nhân danh nhà vua ra “chiếu cần vương”
*Diễn biến: chia 2 giai đoạn
- Giai đoạn 1: Từ 1885-1888:
Phong trào bùng nổ trên khắp cả nước
- Giai đoạn 2: Từ 1888-1896:
Phong trào quy tụ những cuộc khởi nghĩa lớn
- Nhờ ưu thế về vũ khí,quân Pháp phản công,chiếm kinh thành
2/ Phong trào cần vương bùng nổ và lan rộng.
* Hoàn cảnh:
- Tôn Thất thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở (Quảng Trị)
- Ngày 13/7/1885,nhân danh nhà vua ra “chiếu cần vương”
*Diễn biến: chia 2 giai đoạn
- Giai đoạn 1: Từ 1885-1888: Phong trào bùng nổ trên khắp
cả nước
- Giai đoạn 2: Từ 1888-1896: Phong trào quy tụ những cuộc khởi nghĩa lớn
4/ Củng cố:
a, Trình bày diễn biến cuộc phản công của phái chủ chiến ở kinh thành Huế ?
b, Nêu các giai đoạn chính của phong trào cần vương ?
5/ Dặn dò: Học bài cũ,soạn phần tiếp theo.
RÚT KINH NGHIỆM ………
………
………
………
………
………
Trang 7Tiết 41 Ngày soạn: 18/2/2011
Bài 26
PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ XIX
( Tiếp theo )
I/ MỤC TIÊU:
Giúp Hs :
- Trình bày bằng lược đồ diễn biến,kết quả của các cuộc KN: Ba Đình,Bãi Sậy,Hương Khê
- Giáo dục Hs thấy được ý chí đấu tranh chống Pháp của nhân dân ta,truyền thống yêu nước của dân tộc ta
- Rèn kỹ năng sử dụng lược đồ,phân tích ,nhận xét,đánh giá,
II/ CHUẨN BỊ:
GV: - SGK,tài liêu chuẩn KTKN
- Lược đồ: ( Cuộc KN Ba Đình,Bãi Sậy,Hương Khê)
HS: - SGK,soạn bài
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1, Ổn định lớp
2, Bài cũ: ? Nêu hoàn cảnh dẫn đến cuộc phản công của phái chủ chiến ?
3, Bài mới:
II/ NH NG CU C KH I NGH A LỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG ỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG ỞI NGHĨA LỚN TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG ĨA LỚN TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG ỚN TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNGN TRONG PHONG TRÀO C N VẦN VƯƠNG ƯƠNGNG
Hoạt động 1:
? Cuộc Kn Ba Đình diễn
ra ở đâu ?
? Lãnh đạo cuộc Kn là ai?
? Dựa vào lược đồ.Em
hãy trình bày diễn biến và
kết quả của cuộc KN Ba
Đình ?
- Địa bàn: thuộc ba làng Mậu Thịnh,Thượng Thọ,Mĩ Khê
( Nga Sơn-Thanh Hóa)
- Lãnh đạo: Phạm Bành,Đinh Công Tráng
- Diễn biến:
+ Cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt từ tháng 12/1886 đến 1/1887,nghĩa quân đẩy lùi nhiều cuộc tấn công của quân Pháp
+ Sau đó,nghĩa quân rút lên
Mã Cao,tiếp tục chiến đấu
- Kết quả: Cuộc Kn thất bại
1/ Khởi nghĩa Ba Đình ( 1886-1887 )
- Địa bàn: thuộc ba làng Mậu Thịnh,Thượng Thọ,Mĩ Khê ( Nga Sơn-Thanh Hóa)
- Lãnh đạo: Phạm Bành,Đinh Công Tráng
- Diễn biến:
+ Cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt từ tháng 12/1886 đến 1/1887,nghĩa quân đẩy lùi nhiều cuộc tấn công của quân Pháp
+ Sau đó,nghĩa quân rút lên
Mã Cao,tiếp tục chiến đấu
Trang 8Hoạt động 2 :
? Cuộc Kn Bãi Sậy diễn
ra ở đâu ?
? Lãnh đạo cuộc Kn là ai?
? Dựa vào lược đồ.Em
hãy trình bày diễn biến và
kết quả của cuộc KN Bãi
Sậy ?
Gv : Hướng dẫn Hs quan
sát chân dung Nguyễn
Thiện Thuật
Hoạt động 3 :
? Cuộc Kn Hương Khê
diễn ra ở đâu ?
? Lãnh đạo cuộc Kn là ai?
? Dựa vào lược đồ.Em
hãy trình bày diễn biến và
kết quả của cuộc KN
Hương Khê ?
Gv cho Hs quan sát chân
dung Phan Đình Phùng
- Địa bàn: Thuộc các huyện Văn Lâm,Văn Giang,Khoái Châu ( Hưng Yên ),phát triển ra các tỉnh xung quanh
- Lãnh đạo: Nguyễn Thiện Thuật
- Diễn biến:
+ Trong những năm 1885-1889: Nhiều trận đánh ác liệt diễn ra giữa nghĩa quân và quân pháp
+ Sau những trận chống càn,
LL nghĩa quân bị suy giảm,bị bao vây
- Kết quả: Cuối 1889 nghĩa quân dần tan rã
- Địa bàn: Huyện Hương Khê và Hương Sơn(Hà Tĩnh)
- Lãnh đạo: Phan Đình Phùng và Cao Thắng
- Diễn biến:
+ Từ 1885-1889: Nghĩa quân xây dựng LL,luyện tập,rèn đúc vũ khí
+ Từ 1889-1895: KN bước vào giai đoạn quyết liệt,đẩy lùi nhiều cuộc càn quét của địch
- Kết quả: Sau khi Phan Đình Phùng hi sinh=>Cuộc
Kn dần tan rã
- Kết quả: Cuộc Kn thất bại
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883-1892 )
- Địa bàn: Thuộc các huyện Văn Lâm,Văn Giang,Khoái Châu ( Hưng Yên ),phát triển
ra các tỉnh xung quanh
- Lãnh đạo: Nguyễn Thiện Thuật
- Diễn biến:
+ Trong những năm 1885-1889: Nhiều trận đánh ác liệt diễn ra giữa nghĩa quân và quân pháp
+ Sau những trận chống càn,
LL nghĩa quân bị suy giảm,bị bao vây
- Kết quả: Cuối 1889 nghĩa quân dần tan rã
3/ Khởi nghĩa Hương Khê ( 1885-1896 )
- Địa bàn: Huyện Hương Khê
và Hương Sơn(Hà Tĩnh)
- Lãnh đạo: Phan Đình Phùng
và Cao Thắng
- Diễn biến:
+ Từ 1885-1889: Nghĩa quân xây dựng LL,luyện tập,rèn đúc vũ khí
+ Từ 1889-1895: KN bước vào giai đoạn quyết liệt,đẩy lùi nhiều cuộc càn quét của địch
- Kết quả: Sau khi Phan Đình Phùng hi sinh=>Cuộc Kn dần tan rã
Trang 9GV : Kết luận => Tuy thất bại nhưng cuộc
KN Hương Khê là cuộc KN tiêu biểu,có quy mô,trình độ
tổ chức cao
=> Tuy thất bại nhưng cuộc
KN Hương Khê là cuộc KN tiêu biểu,có quy mô,trình độ
tổ chức cao
4/ Củng cố:
a, Trình bày diễn biến,kết quả cuộc: KN Ba Đình,Bãi Sậy,Hương Khê ?
b, Trong ba cuộc KN trên,cuộc Kn nào là tiêu biểu nhất ,vì sao ?
5/ Dặn dò: Học bài cũ,soạn bài tiếp theo.
RÚT KINH NGHIỆM ………
………
………
………
………
………
Ý KIẾN THẨM ĐỊNH ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 10Tiết 42 Ngày soạn: 24/2/2011
Bài 27
KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA
ĐỒNG BÀO MIỀN NÚI CUỐI THẾ KỶ XIX
I/ MỤC TIÊU:
Giúp Hs nắm được:
- Nguyên nhân, diễn biến,kết quả, ý nghĩa của cuộc KN Yên Thế
- Biết được phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của đồng bào các dân tộc ở miền núi
- Giáo dục Hs thấy được ý chí đấu tranh chống Pháp của nhân dân ta,truyền thống yêu nước của dân tộc ta
- Rèn kỹ năng sử dụng lược đồ,phân tích ,nhận xét,đánh giá,
II/ CHUẨN BỊ:
GV: - SGK,tài liêu chuẩn KTKN
- Lược đồ: Cuộc KN Yên Thế
HS: - SGK,soạn bài
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1, Ổn định lớp
2, Bài cũ: Nêu diễn biến,kết quả,ý nghĩa của cuộc KN Hương Khê ?
3, Bài mới:
Hoạt động 1:
? Nguyên nhân dẫn đến
phong trào KN Yên
Thế?
? Nêu diễn biến chính
của phong trào KN Yên
Thế ?
? Phong trào Yên Thế có
* Nguyên nhân:
- Nền kinh tế suy sụp,đời sống nhân dân khó khăn=>
một bộ phận phiêu tán lên Yên Thế
- Pháp thi hành chính sách bình định đã xâm phạm đến cuộc sống của họ
* Diễn biến:
- Giai đoạn 1884-1892:
Nhiều toán quân hoạt động riêng rẽ
- Giai đoạn 1893-1908:
Nghĩa quân vừa xây dựng vừa chiến đấu do Đề Thám chỉ huy
- Giai đoạn 1909-1913:
Pháp tập trung lực lượng tấn công nghĩa quân=> LL hao mòn
I/ Khởi nghĩa Yên Thế
( 1884-1913 )
* Nguyên nhân:
- Nền kinh tế suy sụp,đời sống nhân dân khó khăn=> một bộ phận phiêu tán lên Yên Thế
- Pháp thi hành chính sách bình định đã xâm phạm đến cuộc sống của họ
* Diễn biến:
- Giai đoạn 1884-1892: Nhiều toán quân hoạt động riêng rẽ
- Giai đoạn 1893-1908: Nghĩa quân vừa xây dựng vừa chiến đấu do Đề Thám chỉ huy
- Giai đoạn 1909-1913: Pháp tập trung lực lượng tấn công nghĩa quân=> LL hao mòn
Trang 11kết quả và ý nghĩa ntn ?
Gv phân tích,liên hệ
Hoạt động 2:
? Trinh bày diễn biến và
đặc điểm của phong trào
đồng bào miền núi ?
? Phong trào của đồng
bào miền núi có ý nghĩa
ntn ?
Gv kết luận
* Kết quả: 10/2/1913,Đề Thám bị sát hại => Phong trào tan rã
* Ý nghĩa:
- Thể hiện tinh thần yêu nước chống pháp của nông dân
* Diễn biến:
- Phong trào diễn ra ở vùng trung du và miền núi diễn ra muộn nhưng lại kéo dài
- Phong trào diễn ra rộng khắp ở Nam Kì,Trung Kì,Tây Nguyên,Tây Bắc
* Ý nghĩa: Góp phần làm chậm quá trình bình định và xâm lược của pháp
* Kết quả: 10/2/1913,Đề Thám bị sát hại => Phong trào tan rã
* Ý nghĩa:
- Thể hiện tinh thần yêu nước chống pháp của nông dân
- Góp phần làm chậm quá trình bình định của Pháp
II/ Phong trào đấu tranh của đồng bào miền núi.
* Diễn biến:
- Phong trào diễn ra ở vùng trung du và miền núi diễn ra muộn nhưng lại kéo dài
- Phong trào diễn ra rộng khắp
ở Nam Kì,Trung Kì,Tây Nguyên,Tây Bắc
* Ý nghĩa: Góp phần làm chậm quá trình bình định và xâm lược của pháp
4/ Củng cố:
a, Trình bày nguyên nhân,diễn biến,kết quả,ý nghĩa của phong trào KN Yên Thế ?
b, Trình bày diễn biến và ý nghĩa của phong trào của đồng bào miền núi ?
5/ Dặn dò: Học bài cũ,soạn bài tiếp theo.
RÚT KINH NGHIỆM ………
………
………
………
………
………