Giáo án Ngữ văn 8 HKII

Gv liên hệ với tâm trạng sa cơ của Phan Châu Trinh Hs đọc đoạn 2 Cuộc sống ngày xưa của con hổ được thể hiện qua những chi tiết nào?. TL: nhịp điệu có sự lặp lại cuả 4 câu hỏi tu từ Nó k

Tuần NHỚ RỪNG

I/Mục đích yêu cầu

Gúp học sinh hiểu được : Nhớ rừng là bài thơ hay , tiêu biểu của thế lữ và của phong trào thơ mới Bài thơ qua tâm trạng của con hổ trong vườn bách thú nhớ rừng nói lên khát vọng tự do được sống tung hoành mạnh liệt và nỗi uất hận khi phải sống nô lệ , tầm

thường

Giúp học sinh thấy được những đặc sắc nghệ thuật của bài thơ

II/ Chuẩn bị :

Gv : Sgk , giáo án, tranh ảnh

Hs , Sgk ,vở soạn , vở gi

III/ Tiến trình lên lớp :

1/ ổn định :

2/ Bài mới : giới thiệu bài mới

Học sinh đọc tiểu dẫn :

Em hãy nêu một vài nét về tiểu sử tác giả

( năm sinh , mất , tên thật , sự nghiệp của ông

có gì tiêu biểu )

Ngoài sáng tác thơ ông còn tham gia hoạt động

gì nữa ?

Gv dg : Oâng cắm ngọn cờ chiến thắng cho thơ

mới mà còn là người tiêu biểu đầy đủ nhất cho

thơ mới chẳng ban đầu ( 32-35)

Sỡ dĩ ông chọn bút danh là Thứ Lễ là với mục

đích : Thế : trần the,á lữ : người khách ông tự

nhận “ tôi là người khách trên trần thế , chỉ biết

săn tìm cái đẹp

Tôi là người khách bộ hành phiêu lãng đường

trần gian xuôi ngược để vui chơi

Tôi chỉ là một khách tình si

Ham cái đẹp với muôn loài muôn vẻ ,ông đi tìm

cái đẹp ở thiên nhiên ,cõi trên ,mĩ thuật… thi

nhân Việt Nam đánh giá ông “ Đương thời đệ

nhất thi sĩ”

Bài thơ được sáng tác năm nào ?

Trích từ tập thơ nào ?Bài thơ có giá trị như thế

nào ?

Gv giải thích từ thơ mới

I/ Giới thiệu chung1.Tác giả

Thế Lữ tên thật là Nguyễn Thứ Lễ (1907-1989) Oâng là người có công đầu trong phong trào thơ mới

-Ngoài sáng tác thơ ông còn tham gia phong trào yêu nước ,viết truyện và tham gia hoạt động sân khấu

2.Tác phẩmbài thơ sáng tác năm 1934 in trong tập

“Mấy vần thơ”.Đây là bài thơ tiêu biểu ,đặc sắc nhất của Thế Lữ

Hs đọc văn bản

Bài thơ có mấy khỗ ?có thể chia thành mấy

đoạn ? Mỗi đoạn từ đâu đến đâu ?Nội dung

Gv chú thích một số từ khó

Gv: Hổ là một loài động vật hung dữ, là chúa tể

của muôn loài đáng ra nó phải sống ở đâu ?

Thế nhưng ở đây con hổ lại đang ở trong hoàn

cảnh nào ?

TL: Bị nhốt

Qua câu thơ nào mà em biết ?( Câu 1)

Nhìn bề ngoài vị chúa tể này được miêu tả với

tư thế như thế nào ?( Nằm dài)

Nhưng thực ra nội tâm bên trong của no01 như

thế nào ?

TL: Ngùn ngụt lửa căm hờn uất hận

Mở đầu câu thơ giọng điệu như thế nào ?

TL:gầm gừ, tức giận

Sức mạnh của âm hưởng đo ùđược dồn vào từ

nào trong câu ?

TL: Gậm, căm hờn

Vậy em hiểu gậm ở đây có nghĩa là gì ?

T: nhâm nhi, nhấm nháp từng chút một

Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì để

miêu tả ?(từ gậm thu6ọc loại từ nào ?)ĐT

Động từ gậm diễn tả điều gì ?

TL: nhâm nhi ,nhấm nháp khối căm hờn

Tại sao tác giả không dùng mẩu, mảnh, nỗi căm

hờn mà lại dùng khối căm hờn ?

Từ khối nghĩa là gì ?

T: Có trọng lượng ,khối lượng ,rắnchắc,nhiều,

dày, dồn lại chồng chất

1.Tâm trạng của con hổ khi ở vườn bách thú

Gv: Mối căm hờn của con hổ đã được vật chất

hoá thành một vật cụ thể ,thành một khối khó

mà tan được, để rồi tự nó phải nhấm nháp

Trước nỗi buồn đó, tác giả đã vẽ lên hình ảnh

con hổ với một tư thế nằm dài

Vậy theo em hiểu nằm dài nghĩa là nằm như

thế nào ?(thượt ra, dài ra)

Khi chúng ta mệt mỏi hay buồn bực chuyện gì

đó chúng ta có hay nằm dài ra không ?

Vậy tư thế thực thụ của một con hổ là tư thế như

thế nào ?(qua tranh ảnh sách báo,tv )

Hs thảo luận ,trả lời

Tư thế nằm dài diễn tả tâm trạng gì của con

hổ ?

TL: Chán ngán đầy bất lực đến mức con hổ

muốn buông xuôi tất cả,không muốn hoạt động

gì nữa

Gv: Bị giam torng cũi sắt, bị tước đi tư thế oai

phong của một vị chúa tể, nó chán gnán bất lực

nhưng thực ra nội tâm nên trong của con hổ có

chấp nhận điều đó không ?

Nó tỏ thái độ như thế nào ?(khinh ghét hết thảy)

Lũ người ngạo mạn ngẩn ngơ là lũ người nào?

TL: những người đi xem vườn bách thú chế giẫu

nó với cặp mắt bé,nó gọi những người đó là lũ

người, tỏ thái độ tức giận

Ơû đây tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?(

nhân hoá)

Gv diễn giảng

Vì sao con hổ bị nhốt ?(sa cơ)

Vì sao con hổ đau xót khi phải chịu ngang bầy

cùng với lũ gấu báo?( chúng là hàng xóm của

nhau cơ mà ?)

Tl : vì nó là chúa tể muôn loài

GV: Con hổ đau xót vì lũ vật kia không nhận

thấy, không biết nỗi nhục nhằn tù hãm nên

hkông hpản ứng gì, còn nó, nó không can tâm

chấp nhận ,nỗi bi kịch của một kẻ thân ở tù hồn

Con hổ tự gặm nhấm để thấm thía nỗi căm hờn chồng chất của mình

ở giang sơn

Hs ghi

Qua phân tích 8 câu thơ đầu, em có nhận xét gì

về tâm trạng của con hổ khi bị nhốt troang vườn

bách thú ?

Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ?

Tâm trạng của con hổ cũng chính là tâm trạng

của ai?

Đoạn thơ khơi dậy điều gì ?

Gv liên hệ với tâm trạng sa cơ của Phan Châu

Trinh

Hs đọc đoạn 2

Cuộc sống ngày xưa của con hổ được thể hiện

qua những chi tiết nào ?

TL; bóng cả, cây già, gió , giọng

Những hình ảnh trên cho ta thấy con hổđang ở

trong tâm trạng như thế nào ?

Gv: chi tiết nào trong cảnh rừng ấy cũng hào

hùng, âm thanh dữ dội…

Trên cái nền thiên nhiên hùng vĩ ấy con hổ hiện

ra như thế nào ?

TL:tiếng gầm :thét khúc trường ca

Vươn mình như sóng cuộn, ánh mắt :mắt thần

Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì để

miêu tả tư thế con hổ ?(so sánh )

Con hổ nhớ lại những kỉ niệm gì về chốn rừng

ngày xưa(qua những thời gian nào ?)

TL: đêm trăng ,ngày mưa, bình minh, chiều

Em có nhận xét gì về cảnh vật trong những thời

điểm khác nhau đó ?

Gv: bốn thời điểm như một bộ tranh tứ bình về

cảnh giang sơn của vị chúa sơn lâm

Khổ thơ này về giọng điệu, nhịp điệu có gì đặc

biệt ?

TL: nhịp điệu có sự lặp lại cuả 4 câu hỏi tu từ

Nó không can tâm chấp cảnh ngô tủi nhục của mình ,nó tỏ thái độ khinh ghét

“lũ người”, “lũ bạn”

⇒Với biện pháp nghệ thuật nhân hoá, đoạn thơ đã diễn tả tâm trạng buồn chán, uất hận của con hổ, một vị chúa sơn lâm Tâm trạng của con hổ cũng chính là tâm trạng của người dân Việt Nam trong cảnh mất nước

2.Con hổ nhớ lại quá khứ

Câu hỏi tu từ thể hiện tâm, trạng của con hổ

như thế nào ?(tâm trạng nuối tiếc)

GV: Các câu hỏi nối tiếp nhau một cách dồn

dập, sự nuối tiếc như được phát triển thêm ,tình

cảm da diết để cuối cùng con hổ bật lên một lời

than và trở lại cuộc sống hiện tại

Con hổ nhớ lại cuộc sống ngày xưa như thế

nào?

Chi tiết chứng minh con hổ miêu tả cảnh vườn

bách thú ?

TL: tầm thường giả dối , thấp kém? Vì sao ?

Tl: đó la những cảnh nhân tạo do con người tỉa

tốt nên không có vẻ tự nhiên

Gv sự tỉa tốt làm cho cảnh vật trở nên tẻ nhạt ,

mất đi cái lớn lao phi thường đầy bí mật của

rừng thiêng đại ngàn

Trở lại với cảnh sống hiện tại của con hổ thái

độ nó bộc lộ như thế nào ?

( uất hận , chán ghét những gì nhỏ bé , tầm

thường , )

Qua phân tích con tâm trạng của con hổ , ấn

tượng sâu sắc nhất của em đối với con hổ đó là

gì ?

Tl : vẻ đẹp lộng lẩy của thiên nhiên và vẻ đẹp

của con hổ

Khát vọng tự do của con hổ

Tóm lại , Tâm trạng của con hổ ở đoạn 3 như

thế nào ?

Từ tâm trạng ,cuộc sống hiện tại con hổ lại

càng khao khát điều gì ?

TL: khao khát môït cuộc sống tự do mãnh liệt

trong lòng con hổ

Nghệ thuật bài thơ có gì đặc sắc ?

Nội dung bài thơ ?

Có phải tác giả chỉ nói đến con hổ không ?Ta

nghĩ đến tâm trạng của ai ?

Tâm trạng ấy có gì tích cực,hạn chế ?

Cuộc sống ngày xưa tự do, thơ mộng, hùng tráng của con hổ giữa chốn sơn lâm hùng vĩ nhưng giờ đây đã khép lại trong tiếng than u uất “ Than ôi ! thời oanh liệt nay còn đâu ?”

3.Cảnh vườn bách thú qua cái nhìn của con hổ

Đó là những cảnh tầm thường giả dối ,thấp kém Càng ngao ngán cuộc sống hiện tại ,tình thương nỗi nhớ cuộc sống tự do càng tha thiết, mãnh liệt

IV/ Tổng kết Nhớ rừng là một bài thơ có nhiều đổi mới về hình thức nghệ thuật, số câu, số chữ, hình thức tự do.Kết hợp nghệ thuật so sánh đối lập ,ẩn dụ,câu hỏi tu từ, nhà thơ đã mượn hình ảnh con hổ bị

nhốt trong vườn bách thú nhớ rừng và thái độ của nó với cảnh vườn bách thú, căm ghét cuộc sống tầm thường và khao khát cuộc sống tự do.Qua nhớ rừng nhà thơ đã gửi gắm tình cảm yêu nước của mình

4.Củng cố :

Theo em, nội dung bài học hôm nay cần ghi nhớ những gì ?

Câu I:Bài thơ nhớ rừng thuộc phương thức biểu đạt chính nào ?

Câu 2: Nội dung của bài thơ nhớ rừng là gì ?

a.Diễn tả sâu sắc niềm khát khao tự do mãnh liệt

b.Diễn tả nỗi chán ghét cảnh sống tù túng ,tầm thường, giả dối

c.Thể hiện lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước thuở ấy

d.Tất cả đều đúng

Câu 3: Giá trị nghệ thuật của bài thơ được tạo nên từ những điểm nào ?

a.Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình, đầy ấn tượng

b.Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú, giàu sức biểu cảm, thể hiện “Đắt ý thơ”

c.Giọng thơ khi thì u uất ,bực dọc, dằn vặt, khi thì say sưa, tha thiết, hùng tráng, song tất cả vẫn nhất quán, lìên mạch và đều tràn đầy cảm xúc

d.Tất cả đều đúng

Câu 4: Tại sao tác giả lấy “Nhớ rừng” làm đầu đề cho bài thơ ?Nó gắn với tư tưởng chung Của bài thơ như thế nào ?

a.Vì bài thơ thể hiện tâm trạng của con hổ bị tù hãm ở vườn bách thú ,nhớ về những tháng ngày oanh liệt của một vị chúa tể sơn lâm

b.Vì bài thơ thể hiện tâm trạng của người dân Việt Nam mất nước phải sống trong cảnh nô lệ, tiếc nhớ thời oanh liệt với những chiến công chống giặc ngoại xâm

c.Tất cả đều đúïng

5.Dặn dò :

học bài, làm bài tập vào vở, chuẩn bị bài “Oâng đồ”

Rút kinh nghiệm :Cho hs viết đoạn văn

Yêu cầu hs đọc thuộc từng đoạn

Tuần ÔNG ĐỒ

I/Mục đích yêu cầu

Cảm nhận được tình cảnh tàn tạ của nhân vật ông đồ, qua đó thấy được niềm cảm thương và nỗi nhớ tiếc ngậm ngùi của tác giả đối với cảnh cũ người xưa gắn liền với một nét đẹp văn hoá cổ truyền

-Thấy được sức truyền cảm nghệ thuật đặc sắc của bài thơ

II/ Chuẩn bị

Giáo án, tranh tác giảIII/ Tiến trình lên lớp

1.Oån định

2.Kiểm tra bài cũ

Đọc thuộc bài thơ nhớ rừng Nêu nội dung bài thơ3.Bài mới

Hs đọc phần chú thích

Hãy nêu vài nét về tác giả ?

Gv: Oâng đồ là nhân vật thường gặp trong xã

hội Việt Nam xưa

Nhà nho là nghề dạy học gọi là ông đồ.Vào

dịp tết thường viết câu đối bán trên vỉa hè

Hãy nêu vài nét về tác phẩm ?

Gvhướng dẫn đọc, thể hiện tâm trạng ,cảm

xúc xót thương chân thành của nhà thơ

Gv đọc-hs đọc

Bài thơ này làm theo thể thơ gì ?

Bài thơ có mấy khổ ?Chia làm mấy phần ?

Giới hạn từng phần ?

Bài thơ nói về ai ?

Oâng đồ là ai ?

I/Giới thiệu1.Tác giảVũ Đình Liên (1913-1996) tại hà Nội.Oâng tham gia phong trào thơ mới ngày từ những ngày đầu

-Thơ ông giàu tình thương người và mang nặng niềm hoài cổ

-Ngoài ra ông còn nghiên cứu văn học và dạy học

chia làm 3 phần : 2 khổ thơ đầu

2 khổ thơ 3,4 khổ thơ cuốiIII/Phân tích

Hình ảnh ông đồ xuất hiện trong hoàn cảnh

nào ?

TL: Xuân về, tết sắp đền

Oâng làm việc gì ?bày hàng của mình ở đâu?

(phố đông )

Gv: Mỗi năm thời gian tự nhiên chảy trôi

theo chu kì xuân về Vì thế với mực tàu

giấy đỏ, những câu đối tết, những bài thơ

xuân ,ông đồ là hình ảnh quen thuộc trong

bức tranh đón xuân của một thời không xa

lắm

Qua đo ùcảnh sắc xuân hiện lên như thế

nào?

TL: Rộn ràng, màu sắc tươi tắn

Thái độ của mọi người đối với ông như thế

nào ?

TL: Tấm tắc ngợi khen tài

Gv: Ngợi khen cái tài của ông, cụ thể là

viết chữ đẹp ,những nét chữ mềm mại trên

giấy như phượng múa rồng bay

Ơû đây tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ

thuật gì ?( so sánh)

Với biện pháp nghệ thuật so sánh đã làm

nổi bật lên điều gì ?

Hs đọc 2 khổ thơ tiếp theo

Hình ảnh ông đồ so với 2 khổ thơ đầu có gì

khác ?(địa điểm xúât hiện :vẫn như cũ-xuân

đến )

Con người và cảnh vật ?

Nếu như hai khở thơ đầu “Bao nhiêu người

thuê viết” thì giờ đây như thế nào ?( người

thuê viết nay đâu ?”

Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ?

Khẳng định điều gì ?

Nếu hai khổ thơ đầu “mực tàu giấy

đỏ”màu sắc mãnh liệt thì 2 khổ 3 và 4 như

thế nào ?

TL: Cũng màu sắc ấy nhưng phơi bày ra

1 Hình ảnh ông đồ trong những ngày huy hoàng

-Hình ảnh ông đồ hoà với không khí rộn ràng ,màu sắc tươi tắn của phố phường

-Oâng đồ như một nghệ sĩ tài hoa đang trổ tài trước sự mến mộ của mọi người

2.Hình ảnh ông đồ thời tàn tạ

-Câu hỏi tu từ gợi nõi xót xa đồng thời khẳng định nho học thực sự vào thời tàn tạ

thật thảm sầu

Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ?

TL: Nhân hoá

Gv gd: nổi buôn thấm cả vào vật vô tri

Hình ảnh ông đồ giờ đây như thế nào ?

(vẫn…)

Lá vàng sao lại có trong mùa xuân ?

(gợi lên trong ta điều gì ?

Gv : Lá vàng gợi cái tàn phai rơi rụng

Câu thơ “ ngoài ….bay” em hiểu như thế

nào ?

Gv dg : những cảnh mưa bụi đầy ảm đạm

mà lãnh lẽo mưa ngoài trời bay bay trong

lòng người

Qua khổ 3,4 , hình ảnh ông đồ giờ đây như

thế nào ?

Học sinh đọc khổ thơ cuối

Em có nhận xét gì về khổ thơ này ?

( đối chiếu khổ thơ 1)

Nhưng hình ảnh ông đồ giờ đây như thế

nào?

Cho biểu tưởng xưng hô với ông đồ như thế

nào ?

Ý nghĩa của cách dùng từ đó ?

Oâng đồ già – xưa

Gv dg Hai câu cuối thể hiện điều gì ?

Theo em ý nghĩa của việc cảm thương có

phải chỉ dừng lại ở một cá nhân ông đồ

không?

Bài thơ sự dụng biện pháp nghệ thuật gì ?

Giọng điệu ? kết cấu ?

Cả bài viết đều có hình ảnh ông đồ ngồi

viết nhưng lại có bài cảnh đối lập nhau xưa

và nay làm nổi bật điều gì ?

Tác giả muốn gửi gắm điều gì ?

3 Tình cảm của tác giả :Vẫn hoa đào nở nhưng ông đồ già không còn nữa

Nhưng…Hồn ở đâu bây giờ

Câu thơ như một tiếng thở dài ,cảm thương nuối tiếc khôn nguôi trước số phận của mấi người bị bỏ rơi , gạt ra ngoài lề xã hội do thời thế thay đổi VI/ Tổng Kết:

Oâng đồ là một bài thơ cô đọng , hàm súc nhưng bình dị , gợi cảm

Bài thơ thể hiện niềm cảm thương chân thành của tác giả đối với ông đồ

Một lớp người đang tàn tạ trước cuộc sống hiện tại

Luyện tập: ông đồ có tới 3 con người , 1 côi

cút già , 1 tri thức lỗi thời , 1 nghệ sỹ mất

công chúng ba con người đều tiều tụy ,

linh hồn của họ đè nặng lên ông đồ

4.Củng cố :

Cần nắm vững nội dung bài học

1.Bài thơ ông đồ được viết theo thể thơ gì ?

2.Nội dung của bài thơ là gì ?

a.Thể hiện sâu sắc tình cảnh đáng thương của ông đồ

b.Toát lên niềm cảm thương chân thành trước một lớp người đang tàn tạ

c.Thể hiện nỗi tiếc nhớ da diết của tác giả đối với cảnh cũ người xưa

d.Tất cả đều đúng

3.Giá trị nghệ thuật của bài thơ được tạo nên từ những điểm nào ?

a.Giọng thơ trầm lắng, ngậm ngùi tiếc nhớ

b.Kết cấu bài thơ giản dị mà chặt chẽ, hình thức giản dị,khiêm nhường nhưng có một sức truyền cảm nghệ thuật và sức sống mạnh mẽ lâu dài

c.Ngôn ngữ bài thơ trong sáng, giản dị, đồng thời hàm súc, gợi cảm

d.Tất cả đều đúng

4.Oâng đồø là lớp người nào trong xã hội ngày xưa ?

a.Là người chỉ sống bằng nghề viết câu đối

b.Là người nho học nhưng không đỗ đạt ,sống thanh bần giữa những người dân thường bằng nghề dạy học

c.Oâng đồ là người đỗ đạt nhưng thất thế phải đi viết câu đối

d.Tất cả đều đúng

5.Hai câu thơ “Lá vàng rơi trên giấy ;Ngoài trời mưa bụi bay” là:

a.Những câu thơ tự sự

b.Những câu thơ miêu tả

c.Những câu thơ mượn cảnh ngụ tình

d.Tất cả đều đúng

5.Dặn dò :Học thuộc bài thơ, làm các bài tập còn lại vào vở,chuẩn bị bài tiếp theo

Rút kinh nghiệm :

Tuần CÂU NGHI VẤN

I/Mục đích yêu cầu

Gúp hs hiểu rõ câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn dùng để cầu khiến khẳng định , phủ định ,đe dọa ,bộc lộ tình cảm , cảm xúc…

Biết sự dụng câu nghi vấn phù hợp với tình huống giao tiếp

II/ Chuẩn bị : giáo án

Tìm hiểu những chức năng khác của câu nghi vấn

Học sinh đọc ví dụ trang 20 21 ,

Giáo viên treo bảng phụ

4/ trong những đoạn trích trên , câu nào là câu nghi

vấn

a, …hồn ở đâu bây giờ ?

b/ Mày đị nh nói cho mày nghe đấy à ?

c/ Có biết không ? lính đâu ?

Sao bay dám … như vậy ? không còn phép tắc gì nữa

à ?

d/ Cả đoạn trích là một câu nghi vấn

e/ Con gái tôi vĩ đấy ư ?

chả lẽ lại đúng là nó

cái con mèo hay lục lọi ấy ?

4/ Câu nghi vấn trong đoạn trích trên có dùng để hỏi

không ?

nếu không dùng để hỏi thì dùng để làm gì ?

Đoạn a / bộc lộ tình cảm , cảm xúc ,( nuối tiếc)

Đoạn b/ đe dọa

Đoạn c/ cả bốn câu dùng để đe dọa

Ghi nhớ sgk trang 22

II/Luyện tập :Bt1 trang 22,23 a/ Con người đáng kính ấy để có ăn

ư ?b/ Những câu có dấu chấm hỏi , riêng câu than ôi là không phải c/Tại sao ta không ngắn sự biệt ly

… nhàng rơi ?d/Ôi , nếu thế thì còn đâu là quả bóng bay

chức năng của nhữnng câu nghi vấn trên

a/ Bộc lộ tình cảm , cảm xúc ,(ngạc nhiên)

phải bao giờ cũng là dấu chấm hỏi? )

không phải tất cả câu ghi vấn đều kết bằng dấu

chấm hỏi , câu nghi vấn thứ hai ở đoạn (e)

kết thúc bằng dấu chấm than

học sinh đọc ghi nhớ sgk

hoạt động 2:

hướng dẫn làm bài tập

học sinh đọc bài tập 1

Học sinh làm bài tập

Gv yêu cầu học sinh lên trình bày ở bảng , các học

sinh khác bổ sung , giáo viên chốt ý

b/ Phủ định , bộc lộ cảm xúc c/ Cầu khiến , bộc lộ cảm xúc d/ Phủ định , bộc lộ cảm xúc

4/ Củng cố : những chức năng của câu nghi vấn ?

bài tập số 2

5/ Dặn dò , về nhà học bài lamø các bài tập còn lại

Tuần VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I/Mục đích yêu cầu

Giúp hs biết cách sắp xếp ý trong đoạn văn chứng minh

Biết cách viết đoạn văn chứng minh

Học sinh đọc đoạn văn 1a trang 14

Câu chủ đề của đoạn : câu 1

Nêu cách sắp xếp các câu trong đoạn văn

Câu 1 nêu chủ đề

Câu 2 cung cấp thông tin về các lượng nước

ít ỏi

Câu 3 : cho biết lượng nước ấy bị ô nhiệm

Câu 4 : nêu sự thiếu nước ở các nước trên

thế giới thứ 3

Câu 5 : nêu dự báo đến năm 2025 thì 2/3

dân số thế giới thiếu nước

Gv : như vậy các câu sau bổ bổ sung thông

tin làm rõ ý câu chủ đề câu nào cũng nói

về nước

Học sinh đọc đoạn văn 1b trang 14

Nêu câu chủ đề hoạc từ ngữ chủ đề ?

Từ ngữ chủ đề là PHẠM VĂN ĐỒNG

Các câu tiếp theo có chủ đề gì ?

Cung cấp thông tin về phạm văn đồng theo

lối liệt kê các hoạt động đã làm

Học sinh đọc 2 đoạn văn

Thảo luận 5b đoạn văn a

Đoạn văn trên có nhược điểm nào?sửa

Nội dung :I/ bài học :1/ nhận dạng các đoạn văn thuyết minh

2/ sửa lại các đoạn văn thuyết minh chưa chuẩn :

Học sinh trình bày

Học sinh nhận xét

Gv kết luận bằng cách gợi ý

Nếu giới thiệu cây bút bi thì nên giới thiệu

như thế nào ?

Đoạn văn trên trên nên tách đoạn và viết

lại mỗi đoạn

Gv yêu cầu học sinh làm ra giấy

Gv kiểm tra lại và cho học sinh sửa lại đoạn

văn 2a

Hoạt động 3 : nhận xét và sửa lại đoạn văn

viết về đèn bàn

Nêu nhược điểm đoạn văn ?

Chỉ ra chỗå không hợp lý ?

Nêu cách sửa và viết lại như thế nào ?

Yêu cầu học sinh làm vào giấy nháp

Học sinh trình bày , nhận xét, bổ sung

Học sinh đọc ghi nhớ sgk trang 15

Hoạt động 4 :hương dẫn luyện tập

Yêu cầu học sinh tự làm :

Học sinh trình bày

Học sinh nhận xét bổ sung

Gv kết luận :

Hướng dẫn về nhà

Học thuộc ghi nhớ

Làm tiếp bài tập 2,3 trang 15

Ghi nhớ sgk trang 15

II/ luyện tập:

Bài tập 1 trang 15 viết đoạn mở bài và kết bài cho đoạn văn “ giới thiệu trường em”

Rút kinh nghiệm; Sửa chữa bài viết của hs ngay tại lớp ,nhận xét

Tuần QUÊ HƯƠNG

I/Mục đích yêu cầu :

Cảm nhận được vẻ đẹp tươi sáng , giàu sức sống của một làng quê miền biển được miêu tả trong bài thơ và tình cảm quê hương đằm thắm của tác giả

Thấy được những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ

II/ Chuẩn bị :

Giáo án, tranh tác giảIII/ Tiến trình

1.Oån định

2.Bài cũ :Đọc thuộc bài thơ “Nhớ rừng”, “Oâng đồ”.Nêu nội dung chính của mỗi bài, theo

em mỗi bài thơ hay ở những điểm nào ?

3.Bài mới

hoạt động 1 : giới thiệu bài :

Vào bài bằng cách giới thiệu tác giả và nói

đến cảm hứng trong thơ tế hanh

hoạt động 2 :

hướng dẫn đọc văn bản và tìm hiểu chú

thích

Gv hướng dẫn đọc , đọc mẫu

Gọi 2 học sinh đọc

Làm chài lưới , nước bao vây

Thời gian đoàn thuyền đánh cá xuất phát :

sớm mai hồng

Cảnh trai làng đi đánh cá buổi ban mai

được miêu tả như thế nào ?

Trai trẻ , khoẻ mạnh , phăng mái chèo

mạnh mẽ

Nghệ thuật

Dùng động từ : phăng ,vượt

So sánh : thuyền phăng …tuấn mã

Gv : làm hiện ra trước mắt người đọc cảnh

I/ Giới thiệu :1/ Tác giả Tế Hanh tên thật là Trần Tế Hanh sinh năm

1921 tại một làng chài ven biển tỉnh Quảng Ngãi

Oâng có mặt trong phong trào thơ mới ở chặng cuối 1940 -1945 với những bài thơ mang nặng tình yêu quê hương thắm thiết Tác phẩm chính : Hoa niên (1945) Gửi Miền Bắc (1955)

2/ Tác phẩm Bài thơ Quê Hương rút trong tập Nghẹn ngào (1939)

II/ Đọc hiểu văn bản :

III/ Phân tích : 1/ Hình ảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá

những con thuyền băng băng lướt sóng ra

khơi

Hình ảnh cánh buồm được miêu tả như thế

nào ?

Cánh buồm , góp gió

Nhân hoá và so sánh làm cho người ta liên

tưởng hình ảnh cánh buồm giương giữa biển

khơi rộng như tâm hồn phóng khoáng của

con người quê biển cánh buồm con được

nhân cánh hoá rứơn cao thân trắng để thâu

góp gió biển quê hương

Khí thế , sức mạnh của trai làng được miêu

tả

Học sinh trao đổi , phát biểu

8 câu tiếp

đoàn thuyền đánh cá trở về được miêu tả

như thế nào ? sinh động ,( ồn ào)

cảnh dân làng đón tiếp ? tấp nập

Gv :đây là giờ phút sôi động , nhộn nhịp

nhất của làngn chài

Hìnnh ảnh “biển lăng ….bạc trắng “ thể

hiện điều gì ?

Cuộc sống ấm no của làng quê trù phú

Hình ảnh dân chài được miêu tả , khoẻ

mạnh

Sự dụng nghệ thuật gì khi diễn tả con

thuyền trở về

Nhân hoá : Sau một ngày mệt mỏi con

thuyền đang đê mê trong cảm giác thấy

được vị mặn của nước biển thấm dần trong

thơ vơ

Hình ảnh người dân chài và cuộc sống của

họ , nhộn nhịp ấm no

Nghệ thuật so sánh , nhân hoá làm nổi bật hình ảnh làng chài với những con người có tâm hồn phóng khoáng , rộng mở , biểu hiện khí thế , sức mạnh của chàng trai bơi thuyền đi đánh cá

2/ Hình ảnh thuyền cá trở về biển

4câu cuối

hs đọc

Tình cảm nhà thơ đối với quê hương ?

Nhớ thương

Hình ảnh thuyền ra khơi

Màu sắc : (nuớc xanh, lá bạc )

Mùi vị : nồng mặn

Gv :Quê hương để thương để nhớ cho ông

quá nhiều

Hìnnh quê hương trong bài thơ không hề

buồn bã mà thật tươi sáng , khoẻ khoắn ,

mang hơi thở nồng ấm của lao động , của sự

sống

Thảo luận : bài thơ có những đặc sắc nghệ

thuật gì nỗi bật ? Bài thơ được viết theo

phương thức miêu tả hay biểu cảm tự sự

hay trữ tình ?

Học sinh làm việc

Học sinh đại diện phát biểu , học sinh khác

bổ sung nhận xét , giáo viên chốt ý

Hoạt động 4 :

Tổng kết luyện tập

Học sinh đọc ghi nhớ sgk

4.Củng cố

4 Dặn dò : học thuộc bài thơ

5 sưu tầm một số bài thơ nói về tình

cảm quê hương

Nghệ thuật nhân hoá , từ gợi cảm làm hiện lên cảnh làm ăn nhộn nhịp và cuộc sống ấm

no của một làng quê ven biển

3/ Tình cảm của nhà thơ đối với quê hương

Hình ảnh con người và cuộc sống làng quê

in sâu trong tâm trí nhà thơ làm cho ông luôn nhớ về quê hương

V/ Tổng kết :Ghi nhớ Sgk trang 18

Câu hỏi trắc nghiệm :

1.Nội dung của bài thơ là gì ?

a.Vẽ lên một bức tranh tượi sáng, sinh động về làng quê miền biển

b.Vẽ lên hỉnh ảnh khoẻ khoắn, đầy sức sống về sinh hoạt lao động và con người làng chàic.Thể hiện tình cảm quê hương trong sáng, tha thiết của nhà thơ

d.Tất cả đều đúng

2.Tìm những câu thơ trong bài có sử dụng nghệ thuật so sánh

(Tố Hữu)I/ Mục tiêu cần đạt :

Giúp học sinh cảm nhận được lòng yêu sự sống , niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm trong tù ngục đươc thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm và thể thơ lục bát giản dị mà tha thiết

Phân tích học sinh đọc toàn bài

Nhan đề bài thơ được hiểu như thế nào ?

Gợi một thời điểm ,mùa hè ,mùa thu hoạch

Tiếng chim tu hú tác động như thế nào đến tâm

hồn người chiến sỹ trẻ bị giam ?

Tiếng chim tu hú là biểu tượng của cuộc sống tự

do , đánh thức khát vọng tự do của nhười chiến

sỹ trẻ

6 câu đầu

âm thanh sự vật gì được nhắc tới

Tiếng kêu của chim tu hú , ve ngân

Sự vật , lúa , bắp, trái cây …

Nội dung :I/ Giới thiệu :1/ Tác giả Tố Hữu (1920- 2002)Tên thật Nguyễn Kim Thành Quê ở Thừa Thiên Huế

Hoạt động cách mạng và làm thơ Tác phẩm : Việt Bắc ,Sa trong gió lộng , máu và hoa

2/ Tác phẩm : sáng tác tháng 7/ 1939tại nhà lao Thừa Phủ

II/ Đọc hiểu :III/ Phân tích

1/ Cảnh trời đất vào hè trong tâm tưởng người tù cách mạng

Tìm các chi tiết miêu tả cảnh tự nhiên khi có

tiếng chim tu hú xuất hiện

Trời – xanh , rộng , cao , nắng – đào hồng

Màu sắc

Ve – ngân

Aâm thanh

Tu hú gọi lúa đương chín : bắp – vàng , đầy –

trái cây ngọt dần

Sự vật như đang chuyển động

Tất cả chi tiết trên hợp thành bức tranh thiên

nhiên mùa hè sống động

Vì sao ? vì bức tranh ấy có màu sắc, có âm

thanh , có cả sự chuyển động gần như viên

mãn

Em có nhận xét gì về bức tranh thiên nhiên đó ?

Cảnh thiên nhiên đầy hấp dẫn , kêu gọi ,mời

chào mọi vật hãy sống hết mình , hãy hoà với

thiên nhiên tươi đẹp

4 câu tiếp

“ta” – đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất

mùa hè đã đến nhưng lúc này tác giả ở đâu ?

Bị giam trong nhà tù

Bức tranh mùa hè đến tác động như thế nào ?

đến tâm hồn của người tù trẻ tuổi bị giam cầm ?

Nghe hè dậy – khát vọng với cuộc sống tự do

Cảm giác – ngột ngạt

Thát độ – bức bối , tức giận – đạp tan phòng

Tâm trạng uất ức

Nhận xét cách dùng từ ?

Các động từ đạp , ngột , chết , diễn tả ước muốn

tự do mạnh liệt

Nhận xét gì về câu cuối

Tiếng chim tu hú cứ vọng mãi , cứ thôi thúc, tạo

sự rung động trong lòng người đọc

2/ Tâm trạng người tù cách mạng

Ước muốn thoát ra khỏi cảnh giam cầm , khát vọng tự do mạnh liệt

IV/ Tổng kết Ghi nhớ sgk

Nhưng tâm trạng của người tù rất khác nhau ?

Vì sao ?

Thảo luận

Trình bày, nhận xét, chốt ý

Hoạt động 4 :

Học sinh đọc ghi nhớ

4 Củng cố : Đọc bài, nội dung chính

5 Dặn dò : Học bài , chuẩn bị bài mới

Câu hỏi trắc nghiệm :

1.Giá trị nghệ thuật của bài thơ được tạo nên từ những điểm nào ?

a.Hình ảnh miêu tả thật đẹp, dào dạt sức sống, rất gợi cảm và có hồn

b.Sử dụng thể thơ lục bát, mềm mại, uyển chuyển, linh hoạt

c.Giọng điệu tự nhiên, cảm xúc nhất quán :khi tươi sáng,khoáng đạt ,khi dằn vặt,u uất rất phù hợp với cảm xúc thơ

d.tất cả đều đúng

2.Điền vào chỗ trống những hình ảnh miêu tả tiêu biểu về mùa hè trong bài thơ :

Mùa hè rộn rã âm thanh :

Mùa hè rực rỡ màu sắc :

Mùa hè ngọt ngào hương vị :

Mùa hè lồng lộng trời cao

3.Mở đầu và kết thúc đếu có tiếng tu hú kêu ,nhưng tâm trạng của người tù khi nghe tiếng

tu hú thể hiện ở đoạn đầu và đoạn đầu và đoạn cuối rất khác nhau Điền vào chỗ

trốngnhững tâm trạng đó ?

Tâm trạng ở đoạn đầu khi nghe tiếng tu hú :

Tâm trạng ở đoạn cuối khi nghe tiếng tu hú :

Rút kinh nghiệm :Liên hệ thêm một số bài thơ khác có nội dung tương tự

Tuần CÂU NGHI VẤN

Tiết

I/Mục đích yêu cầu

Giúp hs hiểu rõ câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn dùng để cầu khiến , khẳng định, phủ định , đe dọa , bộc lộ tình cảm ,cảm xúc ,…

Biết sự dụng câu nghi vấn phù hợp với tình huống giao tiếp

II/ Chuẩn bị : giáo án

Hs đọc ví dụ trang 20 , 21

Giáo viên treo bảng phụ

Trong những đoạn trích trên , câu nào là

câu nghi vấn

A/ … Hồn ở đâu bây giờ ?

B/ Mày định nói cho cha mày nghe đấy à ?

C/ Có biết không ? lính đâu ?

Sao bay giám …như vậy ? không còn phép

tắc gì nữa à ?

D/ Cả đoạn trích là một câu nghi vấn

E / Con gái tôi vẽ đấy ư ? chả lẽ lại đúng

là nó , cái con mèo hay lục lội ấy ?

Câu nghi vấn trong những đoạn trích trên có

dùng để hỏi không ? nếu không dùnng dùng

để hỏi thì dùng để làm gì ?

Đoạn a / : bộc lộ tình cảm , cảm xúc

( nuối tiếc )

Đoạn b/: Đe dọa

Đọanc/ : Cả 4 câu dùng để đe dọa

trên ( có phải bao giờ cũng là dấu chấm

hỏi ?)

không phải tất cả câu nghi vấn đều kết thúc

bằng dấu chấm hỏi , câu nghi vấn thứ 2 ở

đoạn e kết thúc bằng dấu chấm than ,

hs đọc ghi nhớ sgk

Hoạt động 2 Hướng dẫn làm bài tập

Hs đọc bài tập 1

Hs làm bài

Gv y/c học sinh lên trình bày ở bảng , các

học sinh khác bổ sung , giáo viên chốt ý

Củng cố : những chức năng của câu nghi

vấn :

Dặn dò : về nhà học bài

Làm các bài tập còn lại

II/ Luyện tập:

Bài tập 1 trang 22,23

a/ con người đáng qúi ấy để có ăn ư ?b/ nhhững câu có dấu chấm hỏi , riêng câu than ôi là không phải

c/ sao ta không ngắn sự biệt ly …nhàng rơi ?

d / Oâi / nếu thế thì còn đâu là quả bóng bay

chức năng của những câu nghi vấn trên a/ bộc lộ tình cảm cảm xúc (ngạc nhiên )b/ phủ định , bộc lộ cảm xúc

c/ cầu khiến d/ phụ định bt2

Tuần THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP (Cách làm)

Tiết

I/ Mục tiêu cần đạt :

Giúp học sinh biết cách thuyết minh về một phương pháp , một thí nghiệm rèn luyện kỹ năng về văn thuyết minh

II/ Chuẩn bị :

Gv : giáo án

Học sinh: vở sgk

III/ Tiến trình các tổ chức hoạt động :

Hoạt động 1 : Đọc bài mẫu và nhận xét

cách làm bài

Gv gọi hs đọc bài a trang 24, 25

Bài có những mục nào ?

1/ vật liệu

2/ cách làm

3/ yêu cầu thành phẩm

4/ hai bài có điểm gì chung?

Đều có ba mục

Vì sao ? vì muốn làm một cái gì thì phải có

nguyên vật liệu , có cách làm và phải có

yêu cầu thành phẩm (sản phẩm làm ra tức

là chất lượng )

Cách làm ra mỗi sản phẩm được trình bày

theo thứ tự nào?

Cái nào làm trước :

Cái nào làm sau :

- mới cho kết quả như mong muốn

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 2 :

Hướng dẫn luyện tập

B1 học sinh đọc bài tập 1

B2 học sinh chọn một đề bài : Thuyết minh

một trò chơi thông dụng của trẻ em Hướng

dẫn học sinh nắm vững yêu cầu của đề

Nội dunng :I/ Giới thiệu về một phương pháp ( cách làm )

Ghi nhớ sgk trang 26II/ Luyện tập :

Bt1 trang 26

B3 cách làm bài : ba phần (mở bài , thân

bài , kết bài )

Mở bài : giới thiệu khái quát trò chơi

Thân bài : phải có các mục

Số người chơi , dụng cụ chơi

Cách chơi (luật chơi ), thế nào thì thắng ,

thế nào thì thua , thế nào thì phạm luật

Yêu cầu đối với trò chơi

Kết bài : suy nghĩ và cảm nghĩ về trò

chơi

Bt2 cho học sinh đọc bài , phương pháp đọc

nhanh

Gợi ý cho hs đọc để học sinh biết ngoài

cách đọc văn bản liên tục thông thường như

học sinh vẫn đọc

Còn có một cách đọc nhanh , đọc thầm để

nắm bắt thông tin nhanh , chính xác ( phần

đông học sinh đến nay chỉ biết có cách đọc

diễn cảm thành tiếng)

Trong bài này , chú ý phần mở bài , thân

bài , kết bài , chú ý phương pháp thuyết

minh nêu số liệu , nêu ví dụ

Củng cố : người viết phải làm gì khi giới thiệu một phương pháp Khi thuyết minh cần làm gì ?

Dặn dò : Học ghi nhớ

Làm bài vào vở bài tập

TỨC CẢNH PÁC BÓ

(Hồ Chủ Tịch)Tuần

Tiết

I/ Mục tiêu cần đạt :

Giúp học sinh : cảm nhận được niềm thích thú thật sự của hồ chí minh trong những ngày gian khó ở Pác Bó ; qua đó cho thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Bác vừa là một chiến sĩ say mê cách mạng , vừa là một khách lâm tuyền “ ung dung sống hoà nhịp với thiên nhiên Hiểu được giá trị nghệ thuật độc đáo của bài thơ

đọc thuộc hai bài thơ : Quê hương,Khi con tu hú , nội dung của mỗi bài

3/ Bài mới: Giới thiệu : Sau 30 năm bôn ba : tháng 2 năm 1941 Nguyễn Aùi Quốc đã bí mật về nước để trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam , người sống và làm việc ở hang Pác Bo.Ù

Hoạt động của thầy trò

Bác Hồ làm thơ trữ tình chủ yếu để nhằm

tuyên truyền , vận động cách mạng

Nhắc lại một số bài thơ Của bác đã học ở

lớp 7 cảnh khuya, nguyên tiêu

Hoạt động 2: Đọc văn bản và tìm hiểu chú

thích

Giáo viên đọc mẫu ,yêu cầu hs đọc

Chú ý cách ngắt nhịp , giọng điệu thoải mái

thể hiện tâm trạng sảng khoái

Hoạt động 3 : bài thơ thuộc thể thơ gì ?

Thất ngôn tứ tuyệt

Nhận xét về giọng điệu chung của bài thơ ?

Thoải mái, pha chút vui đùa, hỏm hỉnh, tất

cả cho thấy một cảm giác vui thích , sảng

khoái

Chi tiết đáng chú ý ở 2 câu thơ đầu ?

Nề nếp , sinh hoạt hằng ngày

Sáng ra bờ suối tối vào hang

Ra bờ suối và vào hang để làm gì ?

Nội dung I/ giới thiệu :1/ tác giả : sgk2/ tác phẩm: 2 / 1941

II/ Đọc hiểu văn bản :

Làm việc nghỉ ngơi

Thức ăn quen thuộc hằng ngày

Cháo bẹ , rau măng

Hình ảnh cháo bẹ ,rau măng nói lên điều

gì ?

hoàn cảnh sống thiếu thốn ,gian khổ

em hiểu gì về cụm từ” vẫn sẵn sàng “

Dù có ăn cháo bẹ rau măng nhưng tinh thần

cách mạng vẫn sẵn sàng (mọi người ít hiểu

hơn )

Cháo bẹ rau măng là thức ăn hằnh ngày

lúc nào cũng có sẵn , có chút đùa vui

Nghệ thuật :

Nhịp thơ 4/3 : 2/2/3/ tạo thành 2 vế sóng đôi

thời gian , không gian

Đôi ngữ

Nội dung của hai câu đầu?

Giới thiệu nhịp sống làm việc bí mật , quen

thuộc , hoàn cảnh sống thiếu thốn , gian

khổ , nhưng cảm giác thoải mái và tinh thần

cách mạng sẵn sàng

Hs đọc

Hai câu này ,có chi tiết hình ảnh nào đáng

chú ý ?

Hình ảnh bàn đá chông chênh

Chi tiết dịch sử đảng

Hiểu gì về hình ảnh” bàn đá chông chênh “

Làm việv trong điều kiện thiếu thốn , vất

vả

Bên bờ suối ,trên một tảng đá dùng làm

bàn viết

III/ Phân tích:

1/ Hai câu thơ đầu: Thú lâm tuyền của Bác

Cảnh sinh hoạt hằng ngày của bác trong thời kỳ hoạt động cách mạng bí mật Hoạt động thường xuyên nhưng rất hăng say , vui vẻ

Cảnh sống thiếu thốn nhưng con người vẫn chấp nhận

Thể hiện niềm lạc quan ,yêu đời 2/ hai câu cuối :

cái sang của cuộc đời cách mạng

Tại sao phải “Dịch sử đảng “.

Tài liệu bác có được là của đảng cộng sản

liên xô , phải dịch ra tiếng việt để làm tài

liệu huấn luyện và thực hành cho cán bộ

cách mạng

Mặc dù làm việc trong điều kiện thiếu thốn

và vất vả nhưng ở bác hồ :

Tỏ ý chí và hành động như thế nào ?

Tự tin ,lạc quan

4/ Nghệ thuật ?

từ láy : giàu chất tạo hình

vần trắc “dịch sử đảng “- gân guốc , khoẻ

khoắn

Hai câu thơ thể hiện nội dung gì ?

điều kiện làm việc vất vả nhưng rất tự tin

,lạc quan và nắm được thời cơ thắng lợi sắp

tới

chữ sang kết thúc bài thơ có thể gọi là chữ

thần là nhẵn tự đẵ kết tinh , toả sáng tinh

thần toàn bài

Niềm tin thắng lợi , khẳng định cách mạng thành công

Bất chấp nguy nan , tỏ sự lạc quan , biến gian khổ thành say mê hoạt động cách mạng

IV/ Tổng kết : (gi nhớ sgk)

4/ Củng cố : Đọc bài thơ, nội dung bài

5/ Dặn dò :Học bài ,soạn bài

Tuần

Tiết

I/ Mục tiêu cần đạt :

Giúp học sinh hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu cầu khiến Phân biệt câu cầu khiến và các kiểu câu khác

Nắm vững chức năng của câu cầu khiến Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với tình huống giao tiếp

II/ Chuẩn bị :

Giáo án Bảng phụ III/ Tiến trình lên lớp:

Học sinh đọc các ví dụ

Trong các đoạn trích trên , câu nào là câu cầu

khiến

a/ Thôi đừng lo lắng

cứ về đi

b/ đi thôi con

đặc điểm nào cho biết đó là câu cầu khiến

có các từ cầu khiến : Đừng đi, …

Học sinh đọc các ví dụ 2

Tìm câu cầu khiến

c/ mở cửa /

nhận xét gì về dấu kết thúc câu cầu khiến

kết thúc = dấu chấm than

có thể kết thúc bằng dấu chấm khi một ý kiến

thông thường được nhấn mạnh

Học sinh đọc lại các câu cầu khiến đã tìm

được

Nội dung :I/ Bài học :1/ Đặc điểm hình thức :

Là những câu chứa các từ cầu khiến : Hãy ,đừng, chớ , đi, thôi , nào…hay ngữ điệu cầu khiến

Khi viết câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu chấm than Nhưng khi ý cầu khiến không được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm

2/ Chức năng :

Các câu cầu khiến đó dùng để làm gì ?

Thôi dừng lo lắng (khuyên bảo )

Cứ về đi (yêu cầu )

Đi thôi con (yêu cầu )

Mở cửa (ra lệnh)

Hs đọc bài tập 1

Tại sao biết đó là câu cầu khiến

Nhận xét về chủ ngữ

Thử thêm bớt ,đổi chủ ngữ xem ý nghĩa của các

câu trên thay đổi như thế nào ?

(học sinh tự làm )

Dùng để ra lệnh ,yêu cầu, đề nghị , khuyên bảo…

II/ Luyện tập:

Bt1 trang 31

Các câu có các từ : hãy,đi , đừng a/ vắng cn (lang liêu )

b/ ông giáoc/ chúng ta Bài tập 2:

a/ Thôi im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi

Có từ cầu khiến : đi vắng cn b/ Các em đừng khóc nữa có từ đừng ; cn ngôi thứ 2 số nhiều c/ không có từ cầu khiến , có ngữ điệu cầu khiến , vắng cn

4 Củng cố :Bài học hôm nay cần nắm vững đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn

Câu hỏi trắc nghiệm

Tiết

I/ Mục đích yêu cầu

-Hs biết cách làm bài văn chứng minh

-Biết cách giới thiệu một danh lam thắng cảnh

-Có hiểu biết về lịch sử không phải qua quan sát trực tiếp mà phải tích luỹ trong học tập ,có thể giới thịêu bằng quan sát ,miệu tả trực quan kết hợp với hiểu biết

Tìm hiểu bài mẫu

Hs đọc và trả lời câu hỏi

Bài viết cho biết những tri thức gì ?

TL: Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn

Muốn có những tri thức ấy thì người taa

phải làm như thế nào ?

TL: Đọc sách, tra cứu ,hỏi han…

Bài viết được sắp xếp theo bố cục như thế

nào /

Bài viết có gì thiếu sót trong bố cục ? Có

phải thiếu phần mở bài không ?

Về nội dung, bài thuyết minh tr6en đây

còn thiếu những gì ?

TL: Miêu tả vị trí

Độ rộng, hẹp của hồ

-vị trí của đần Ngọc Sơn, cầu Thê Húc

-Miêu tả quang cảnh xung quanh, cây cối,

màu nước xanh,thỉnh thoảng rùa nổi lên…

hs đọc ghi nhớ sgk

Tuần ÔN TẬP VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH

Tiết

I/ Mục đích yêu cầu

Giúp hs ôn lại khái niệm về văn bản thuyết minh và nắm chắc cách làm bài văn thuyết minh

-Biết cách viết bài văn thuyết minh lưu loát ,mạch lạc

II/ Chuẩn bị :Giáo án, sgk

III/ Tiến trình lên lớp

1.Oån định

2.Bài cũ :

3.Bài mới

Oân lại khái niệm

Văn bản thuyết minh có vai trò và tác dụng

như thế nào trong đời sống ?

TL: Cung cấp tri thức về đặc điểm ,tính

chất ,nguyên nhân…của các sự vật hiện

tượng trong tự nhiên, xã hội

Phân biệt văn bản thuyết minh với tự sự,

miêu tả và biểu cảm, nghị luận ?

TL: Văn bản thuyết minh cung cấp tri thức

khách quan ,hữu ích

Trình bày chính xác, rõ ràng, chặt chẽ

Muốn làm tốt bài va8n thuyết minh cần

phải chuẩn bị những gì ?

TL: phải biết quan sát

Tìm hiểu sự vật, hiện tượng

Nắm bắt được bản chất ,đặc trưng của sự

vật ,hiện tượng

Bài văn thuyet minh phải làm nổi bật điều

gì ?

TL: Nội dung, bố cục

Phương pháp thuyết minh nào thường được

chú ý vận dụng ?

TL: Giải thích ,lịêt kê

Oân lại cách lập dàn ý đối với một số kiểu

1.Vai trò, tác dụng

2.Tính chất của văn bản thuyết minh

3.Phương pháp làm văn thuyết minh

Giới thiệu một đồ dùng học tập hoặc trong sinh hoạt : Bút bi, phích nước…

b.Giới thiệu một danh lam thắng cảnh ở quê

em : Núi Bửu Long

c Thuyết minh về một văn bản, một thể loại văn học mà em đã học ( thể thất ngôn bát cú, thể lụac bát )

hs tự làm

hs trình bày, nhận xét ,bổ sung

gv nhận xét ,ghi điểm

có 6 đề gv chọn 3 đề

1.Danh lam

2.Loài hoa

3.Trò chơi dân gian

hs làm dàn ý chi tiết cho đầ hoa mai

hs tự viết một đoạn văn giới thiệu về hoa mai

gv yêu cầu hs ghi vào vở bài tập

gv kiểm tra đánh giá và nhận xét đề đã cho

hs làm dàn bài chi tiết

4.Củng cố

5/ dặn dò

Tuần : NGẮM TRĂNG

Tiết:

I/ Mục tiêu cần đạt :

Giúp học sinh cảm nhận được tình yêu thiên nhiên đặc biệt sâu sắc của bác hồ Dù trong hoàn cảnh tù ngục ,người vấn mở rộng tâm hồn tìm đến giao hoà với vầng răng ngoài trời

Thấy được sức hấp dẫn nghệ thuật của bài thơ

2/ Bài cũ : Đọc thuộc bài thơ và ghi nhớ của bài (tức cảnh pác bó )

Thú lâm tuyền ở bác có gì khác với nguyễn trãi

3/ Bài mới :

Hoạt động 1 : giới thiệu bài

Tháng 8/ 1942 HCM từ pác bó bí mật lên đường sang

trung quốc để tranh thủ viện trở quốc tế cho cách mạng

việt nam khhi đến túc vinh ,người bị chính quyền

tướng giới thạch bắt giam - 14 tháng ở tù Bác đã viết

tập thơ nhật ký trong tù có 133 bài Bài ngắm trăng là

bài thơ hay thể hiện lòng yêu thiên nhiên và vẻ đẹp

tâm hồn của Bác

Hoạt động 2 :Đọc và tìm hiểu chú thích phần dịch

nghĩa và dịch thơ

Hoạt động 3 :

Sự thật nào được nói trong câu thơ 1 ? Sự thiếu thốn

Gv chúng ta đã biết đời sống của người tù cực kì thiếu

thốn và khổ cực

Vd : Thiếu nước :

“Mỗi người nửa châu nước nhà pha

Rửa mặt pha trà tự ý ta

Nếu đem pha trà đừng rửa mặt

Dù đem rửa mặt chớ pha trà’’

Thiếu cơm :

“ Không canh không muối cơm không có

Mỗi bữa lưng cơm đó gọi là

Có kẻ đem cơn còn chắc dạ

Không người lo bữa đói kêu cha ,,

Nội dung :I/ Giới thiệu:

1/ Tác giả2/ Hoàn cảnh ra đời bài thơ

II/ Đọc hiểu văn bản :

III/ Phân tích:

Hai câu đầu tác giả nói đến sự thiếu thốn gì ?

Rượu , hoa

Phát hiện nghệ thuật trong hai câu thơ này ?

Điện từ “không’’ được lặp lại để nhấn mạnh và khẳng

định không hề có rượu và hoa cho sự thượng ngoạn của

con người

Gv trong tù thiếu nhiều thứ nhưng hai thứ này được

nhắc đến vì đó là những thứ mà các thi nhân thường có

để ngắm trăng

Gv có rượu để thi hứng thêm nồng , có hoa để làm cho

cảnh thiên nhiên thêm thơ mộng lãng mạn Chỉ nhắc

đến hai thứ đó vì người tù như quên tất cả cơ cực của

nhà tù để đón nhận một đêm trăng đẹp với tư cách là

một thi nhân

Trong câu thứ 2 có chi tiết nào đáng chú ý ?

Khó hững hờ ?

Có nghĩa là gì ?

Khó hững hờ “ diễn tả tâm trạng gì của bác ?

Xúc động , bối rối

Vì sao ?

Gv bối rối viø hoàn cảnh oái ăm , ngắmtrăng lại ngắm ở

trong tù , khi không có tự do

“ Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt

Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu’’

Em có nhận xét gì ? về câu thơ dịch so với câu thơ ở

bản nguyên âm

Ơû bản phiên âm là câu hỏi

Ơû bản dịch thơ là câu trần thuật

Có thể nhận thấy điều gì đã mất mát trong câu thơ dịch

?

Gv Câu thơ dịch hay những cụm từ “ khó hững hờ’’

Chua diễ tả được cái bồn chồn , bối rối trong nguyên

văn

1/ hai câu đầu:

Hai câu đầu diễn tả tình yêu thiên nhiên nhưnng vì trong từ nên Bác kkhông biết làm thế nàođể thưởng thức trọn vẹn vẻ đẹp của một đêm trăng

2/ Hai câu cuối:

Diễn tả mối quan hệ khăng khít giữa con người và thiên nhiên , vầng trăng sáng đẹp được vú như con người ba tri kỷ của bác.IV/ Tổng kết: gi nhớ sgk

Sau phút xúc động bối rối , nhà thơ có quyết định như thế nào ?

Chủ động hướng ra song cửa nhà giam để ngắm trang suông

Nghệ thuật gì được sự dụng , tác dụng ?

Nhân hoá : trăng nhòm ,ngắm

Tra9ng đã được nhân cách hoá thành một con người , có linh hồn, nét mặt , có ánh mắt nhìn ngắm con người môt cách chăm chú , say mê

Còn có biện pháp nào nữa ?tác dụng ?

Điệp từ : ngắm trăng làm nỗi bật tình cảm song phương giữ ngườ và trăng

Thể hiện sự biến hoá tài tình , sự luân phiên uyển

chuyển , lúc đầu ngừoi ngắm trang sau đó trăng ngắm nhà thơ nhấn mạnh và làm nỗi bật tình cảm song phương giữa người và trăng

Còn một biện pháp nữa và tác dụng ?

Phép đối về ý nghĩa giữa hai câu hai chủ thể , một bên là người ngắm trăng , một bên là trăng ngắm ngừời

Tạo sự cân đối của bức tranh ngắm trăng

Tô lên vẻ đẹp của bức tranh và người

Toát lên sự hài hoà , nhịp nhàng giữa con ngừoi và thiên nhiên

Trong hai câu cuối giữa trăng và người có quan hệ nào ?

Bình đẳng cả hai đề ngắm nhau trăng có vẻ đẹp của trăng còn nhà thơ tuy bị tù và thiếu thốn đủ thứ nhưng vấn có một vẻ đẹp tâm hồn độc đáo

Hai câu thơ diễn tả điều gì ?

Quan hệ khăng khít giữa con người và cảnh thiên nhiên đẹp , vầng trăng được ví như ngừoi bạn thân thiết của bác Người tù vĩ đại mang tâm hồn thi sĩ ấy đã vựơt lên cảnh ngộ gian khổ của riêng mình , có một phong thái ung dung , lòng tràn ngập bồi hồi xúc động trước vẻ đẹp vầng trăng

Thảo luận (5)

Theo em tại sao nhà thơ tự xưng là “thi gia”

Mà không phải là “thi nhân”

Hs làm việc theo nhóm

Hs đại diện nhóm trình bày , học sinh nhóm khác nhận xét bổ sung …

Gv chốt có thể cho bài thơ có vần (a)

Có thể cho hàm ý vui đùa vì đây là cuộc trò chuyện với trăng

Hoạt động 4 Tổng kết

Hs đọc và gi nhớ sgk

4 củng cố

5 dặn dò