Tính chất và ý nghĩa * Tính chất - Là cuộc CMTS không triệt để vì chỉ đem lại quyền lợi cho quý tộc và tư sản mới, người dân không được hưởng thành quả của CM - Lập niên biểu thống kê cá
Trang 1LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI ( TỪ GIỮA THẾ KỈ XVI- 1917)
CHƯƠNG I: THỜI KÌ XÁC LẬP CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
(Từ giữa thế kỉ XVI đến nửa sau thế kỉ XIX)
- Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm: Cách mạng tư tưởng
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện bản đồ, tranh ảnh
- Độc lập làm việc để giải quyết các vấn đề, đặc biệt là câu hỏi và bài tập
3 Tư tưởng:
- Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng
- Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế độ phong kiến
B Chuẩn bị
- Gv: + NC tµi liÖu, so¹n gi¸o ¸n
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
+ Bản đồ thế giới
- Hs: §äc tríc bµi míi
C/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
KiÓm tra s¸ch vë cña Hs
3 Bài mới
Trong lòng chế độ phong kiến suy yếu nảy sinh ra và phát triển nền sản xuất của
CNTB dẫn tới mâu thuẫn ngày càng căng thẳng giữa Tư sản và Phong kiến và các tầng lớp nhân dân lao động, cách mạng sẽ nổ ra
G sử dụng bản đồ TG yêu cầu H quan
sát xác định vị trí nước Nêđéclan( Hà
I Sự biến đổi kinh tế, xã hội Tây
¢u trong các thế kỉ XV-XVII
Cách mạng t s¶n ®Çu tiªn
- H xác định
Trang 2Lan)
? Nền sản xuất mới được ra đời trong
điều kiện lịch sử như thế nào ?
? Vì sao nó không bị ngăn chặn ?
? Nêu những biểu hiện mới về kinh tế,
xã hội ở Tây Âu trong các thế kỉ XVI
– XVII ?
? Cùng với sự phát triển của sản xuất ,
sự chuyển biến của xã hội ra sao ?
? Nêu địa vị của giai cấp tư sản ?
? Nêu địa vị của giai cấp vô sản ?
G yêu cầu H thảo luận: Hệ quả của
biến đổi xã hội?
? Tại sao TS và nhân dân Nêđéclan
mâu thuẫn sâu sắc với phong kiến
? Vì sao cách mạng Hà Lan được xem
là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên
1 Một nền sản xuất mới ra đời
H đọc phần 1
- Vào thế kỷ XV một nền sản xuất mới ra đời : Nền sản xuất tư bản chủ nghĩa
- Kinh tế: công trường thủ công,
buôn bán phát triển-> nền kinh tế TBCN
- Xã hội: hình thành 2 giai cấp mới:
- Vì chế độ phong kiến TBN thống trịbóc lột cản trở sự phát triền của kinh
tế Nêđéclan
2 Cuéc c¸ch m¹ng t s¶n ®Çu tiªn
- Nguyên nhân: Phong kiến Tây Ban Nha kìm hãm sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Nê-đéc-lan
- Diễn biến:
+ 8/ 1566 nhân dân Nêđéclan nổi dậy+1581 các tỉnh miền Bắc thành lậpnước cộng hoà với tên gọi chính thức Các tỉnh liên hiệp
+ 1648 nền đọc lập của Hà Lan chínhthức được công nhận
- Kết quả : + Giải phóng đất nước + Thành lập nước cộng hòa
- Ý nghĩa: Hà Lan được giải phóng tạo điều kiện cho CNTB phát triển
- CM Hà Lan diễn ra dưới hình thức
là cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
- Vì cách mạng đã đánh đổ chế độ phong kiến (ngoại bang), thành lập
Trang 3thế giới? nước cộng hoà, xây dựng một xã hội
mới tiến bộ hơn
4 Cñng cè
- Vì sao cách mạng Hà Lan được coi là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên?
- Em hiểu thế nào là chủ nghĩa tư sản?
- Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm: Cách mạng tư tưởng
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện bản đồ, tranh ảnh
- Độc lập làm việc để giải quyết các vấn đề, đặc biệt là câu hỏi và bài tập
3 Tư tưởng:
- Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng
- Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế độ phong kiến
B Chuẩn bị
- Gv: + NC tµi liÖu, so¹n gi¸o ¸n
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
Trang 4? Em hay trình bày nguyên nhân, diễn biến, kết quả cuộc cách mạng tư sản Hà Lan?Tại sao nói đây là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên
3 Bài mới
G: Dùng lược đồ chỉ nước Anh và
những vùng kinh tế TBCN phát triển
? Trình bày sự phát triển của CNTB ở
Anh và hệ quả của nó?
? Tình hình xã hội ở Anh như thế nào ?
? Em hiểu như thế nào là quý tộc mới ?
diễn biến của cách mạng qua các giai
đoạn cách mạng kèm theo các câu hỏi:
? Vì sao cuộc nội chiến bùng nổ ?
? Kết quả cuộc nội chiến
G dùng lược đồ H.1 chỉ cho H thấy
vùng ủng hộ nhà vua và vùng ủng hộ
Quốc hội
? H quan sát hình 2
? Em biết gì về việc xử tử Sac-lơ I
G cung cấp thêm tư liệu cho học sinh
? Em hiểu như thế nào là nước Cộng
+ Nhiều công trường thủ công ra đời+ Nhiều trung tâm thương mại lớn ra đời
- Xã hội: Xuất hiện tầng lớp quý tộc mới và tư sản, nông dân bị bần cùng hoá
H dựa vào SGK trình bày
- Mâu thuẫn xã hội gay gắt:
+ Mâu thuẫn giữa TS, quý tộc với pk+ Mâu thẫn giữa nông dân với địa chủ, quý tộc
Trang 5? Vì sao chế độ cộng hòa không tồn tại
được lâu ?
? Cuộc đảo chính năm 1688 dẫn đến kết
quả gì ?
? Em hiểu như thế nào là “ quân chủ ”
? Vì sao phải lập chế độ quân chủ lập
Là chế độ nhà nước có vua đứng đầu
- Vua không nắm thực quyền mà quyền lực thuộc về quý tộc và tư sản mới
3 Tính chất và ý nghĩa
*) Tính chất
- Là cuộc CMTS không triệt để vì chỉ đem lại quyền lợi cho quý tộc và tư sản mới, người dân không được hưởng thành quả của CM
- Lập niên biểu thống kê các sự kiện lịch sử trong cuộc cách mạng tư sản Anh
- Tại sao nói cách mạng tư sản anh là cuộc cách mạng tư sản không triệt để
Gợi ý: - Cách mạng tư sản anh mang lại quyền lợi cho giai cấp tư sản
- Nông dân không được hưởng thành quả từ cuộc cách mạng: vấn đềruộng đất, dân chủ
5 DÆn dß
- Học bài
- Hoàn thành bài tập
- Soạn bài 1 phần III
- Tìm hiểu về cuộc đấu tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở bắc Mĩ Tính chất của cuộc cách mạng
Trang 6
-Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm: Cách mạng tư tưởng.
2.Kĩ năng:
- Rèn luyện bản đồ, tranh ảnh
- Độc lập làm việc để giải quyết các vấn đề, đặc biệt là câu hỏi và bài tập
3.Tư tưởng:
- Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng
- Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế độ phong kiến
B Chuẩn bị
- Gv: + NC tµi liÖu, so¹n gi¸o ¸n
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
2 Kiểm tra bài cũ
? CNTB ở Châu Âu có những biểu hiện nào vào thế kỉ XVII?
? Trình bày các giai đoạn chính của cách mạnh tư sản Anh và ý nghĩa?
3 Bài mới
Sau cách mạng tư sản Anh bùng nổ trong nước thì tình hình các thuộc địa của Anh ởBắc Mĩ như thế nào?
G yêu cầu H quan sát H.3, xác định vị
trí của 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ
? Nêu vài nét về sự thành lập và hình
thành các thuộc địa của thực dân Anh
ở Bắc Mỹ?
G giới thiệu thêm về quá triình thành
III/ Chiến tranh giành độc lập của
các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
1.Tình hình các thuộc địa, nguyên
nhân của chiến tranh
H đọc SGK, xác định
- Từ TK XVII- XVIII, Anh thành lập
ở Bắc Mĩ 13 bang thuộc địa
Trang 7lập 13 bang thuộc địa của Anh ở Bắc
Mĩ
? Vì sao mâu thuẫn giữa thuộc địa và
chính quốc nảy sinh?
? Vì sao TD Anh muốn kìm hãm sự
phát triển nền kinh tế của Bắc Mĩ?
Cuộc đấu tranh của nhân dân Bắc Mĩ
- Từ ngày 5/9 đến ngày 26/10/1774 hội
nghị Phi- la-đen-phi-a gồm đại biểu
các thuộc địa đòi vua Anh xoá bỏ các
đạo luật vô lí nhưng không được chấp
nhận
Chính việc đàn áp nhân dân Bô-xtơn
và không chấp nhận kiến nghị của hội
nghị lục địa-> chiến tranh bùng nổ
? Diễn biến của cuộc chiến tranh?
G: 4/1775 chiến tranh bùng nổ,chỉ huy
quân thuộc địa là Giooc-giơ
Oa-sinh-tơn
G giíi thiÖu H4 SGK giới thiệu đôi
nét về Oa-sinh-tơn: G.Oa-sinh-tơn là
nhân vật số một trong chiến tranh,
trong hoà bình và trong trái tim mỗi
người dân Mĩ
G yªu cÇu H đọc tuyên ngôn và thảo
luận: Những điểm chính trong tuyên
ngôn độc lập của nước Mỹ?
? Nhân dân Mĩ có được hưởng các
quyền nêu trong tuyên ngôn không?
? Bản tuyên ngôn này được liên hệ
- 13 thuộc địa phát triển theo CNTBnhưng bị thực dân Tây Ban Nha kìmhãm, ngăn cản
-> Mâu thuẫn giữa thuộc địa và chínhquốc
- Vì Anh muốn kinh tế thuộc địa gắnchặt và phụ thuộc vào kinh tế chínhquốc để dễ bề cai trị và bóc lột
- Mục đích: thoát khỏi sự thống trịcủa TD Anh, mở đường cho CNTBphát triển
2 Diễn biến cuộc chiến tranh.
Trang 8trong bản tuyên ngôn nào của nước ta?
? Chiến thắng nào quyết định sự thắng
lợi của cuộc đấu tranh giành độc lập
của 13 bang thuộc địa ở Bắc Mĩ?
Cuộc chiến tranh giành độc lập đạt kết
quả gì?
G yªu cÇu H thaỏ luận: vì sao cuộc
chiến tranh giành độc lập này là cuộc
-Mở đường cho CNTB phát triển
+ Mục tiêu của cuộc chiến tranh làgiành độc lập
+ Ngoài ra chiến tranh còn tạo điềukiện thuận lợi cho sự phát triển củachủ nghĩa tư bản ở Bắc Mỹ => thựcchất là cuộc cách mạng tư sản
- Các cuộc CM đầu tiên diễn ra dưới hình thức chiến tranh giành độc lập
- Thắng lợi của các cuộc CM đều mở đường cho CNTB phát triển, mở ra thời kì lịch
Trang 91 Kiến thức:
- Những sự kiện cơ bản về diễn biến của cách mạng qua các giai đoạn
- Vai trò của nhân dân trong việc đưa đến thắng lợi và phát triển của cách mạng
- Gv: + NC tài liệu, soạn giáo án
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
+ Bản đồ - Lược đồ các nước phong kiến chống Pháp
+ Tranh ảnh mô tả xã hội Pháp trước cách mạng
- Hs: §äc tríc bµi míi
C/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Tình hình các thuộc địa, nguyên nhân chiến tranh?
- Kết quả, ý nghĩa chiến tranh ở Bắc Mỹ?
- Anh: CNTB phát triển mạnh trong nông nghiệp
Pháp: CNTB phát triển mạnh trong công- thương nghiệp
2 Tình hình chính trị xã hội
Trang 10? Nước Pháp trước cách mạng tồn tại
G: Mâu thuẫn giữa nền kinh tế TBCN
với chế độ phong kiến, chế độ chính
tri xã hội bảo thủ đối lập với nhân dân
đòi hỏi nước pháp phải tiến hành cuộc
CMTS giống nưoc Anh Song CMTS
Pháp cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn
nhờ cuộc đấu tranh quyết liệt của g/c
TS trên lĩnh vực tư tưởng
? Quan sát hình 6,7,8 Phần chữ in nhỏ
rút ra các quan điểm của các nhà tư
- Chính trị: nhà nước quân chủ chuyênchế
- XH: 3 đẳng cấp: Tăng lữ, Quý tộc, đẳng cấp thứ 3
+ Tăng lữ - Có mọi quyền + Quý tộc - Không đóng thuế + Đẳng cấp thứ 3
Nông dân Tư sản Bình dân thành thị
- Không có quyền lợi gì
- Phải đóng thuế và làm nghĩa vụ với phong kiến
- Quan sát, nhận xét:
+ Người nông dân bị 2 tầng áp bức bóc lột: Tăng lữ và quý tộc-> Đời sống cực khổ
+ Kinh tế nông nghiệp lạc hậu: công
cụ lao động thô sơ( cuốc), đồng ruộng nứt nẻ, chuột bọ phá hoại
Trang 11tưởng mà tạo dựng của cuộc đấu
tranh?
phong kiến + Đề xướng tự do của con người và việc bảm bảo tự do
+ Thể hiện quyết tâm đánh đổ bọn phong kiến
+ Vì sao hội nghị 3 đẳng cấp được triệu tập? Kết quả?
+ Tại sao nói cuộc tấn công phá ngục Baxti là sự thắng lợi mở đầu cho cuộc cách mạng tư sản Pháp ?
Trang 12- Những sự kiện cơ bản về diễn biến của cách mạng qua các giai đoạn
- Vai trò của nhân dân trong việc đưa đến thắng lợi và phát triển của cách mạng
- Gv: + NC tài liệu, soạn giáo án
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
+ Bản đồ - Lược đồ các nước phong kiến chống Pháp
+ Tranh ảnh mô tả xã hội Pháp trước cách mạng
- Hs: §äc tríc bµi míi
C/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Trình bày thắng lợi mở đầu của cuộc cách mạng tư sản Pháp?
3 Bài mớ moB
? Sự suy yếu của chế độ phong kiến thể
hiện ở những điểm nào?
? Em hãy một vài cuộc đấu tranh của
ND ?
G nói thêm về sự khủng hoảng chế độ
quân chủ chuyên chế dưới thời vua
Lu-i- Xvi: vua ăn chơi sa đoạ Khởi nghĩa
nông dân bắt đầu bùng nổ từ năm 1788,
1789 chứng tỏ các mâu thuẫn xã hhội
- Công thương nghiệp đình đốn
- Nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra
H trình bày
Trang 13cần tiếp tục giải quyết Song giải quyết
G yêu cầu H quan sát hình 9 miêu tả
G nói thêm về cuộc tấn công phá ngục
Ba-xti
? Vì sao việc đánh chiếm pháo đài nhà
tù Ba-xti đã mở đầu cho chiến thắng của
(- Tuyên ngôn và hiến pháp 1791 phục
vụ quyền lợi của ai là chủ yếu?
- Quần chúng có được hưởng quyền gì
không?)
? Tuyên ngôn và hiến pháp đem lại
quyền lợi cho ai? Để tỏ thái độ với đại
-> cách mạng bùng nổ
- 14-7-1789 cuộc tấn công pháo đài nhà
tù Ba-xti mở đầu cho thắng lợi của cách mạng tư sản Pháp
H quan sát, miêu tả
- Vì ngục Ba-xti - biểu tượng quyền lực của chế độ quân chủ chuyên chế đã bị giáng đòn mạnh, làm lung lay toàn bộ chế độ phong kiến Pháp
III/ S ự phát triển của cách mạng
1 Chế độ quân chủ lập hiến (Từ ngày 14/7/1789 đến ngày 10/8/1792)
- H đọc mục 1
- Cách mạng thắng lợi ở Pari, g/c TS lênlắm quyền thành lập chế độ quân chủ lập hiến
- Giai cấp tư sản lợi dụng sức mạnh của quần chúng nắm chính quyền
- Thông qua tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền( 8/1789)
- Thông qua Hiến pháp (9/1791) xác lậpchế độ quân chủ lập hiến bảo vệ quyền lợi cho g/c tư sản
- Tích cực: đề cao quyền tự do, quyền bình đẳng của con người
- Hạn chế: phục vụ quyền lợi của g/c Ts nhân dân hầu như không được hưởng quyền lợi gì
- Đem lại quyền lợi cho đại tư sản, nhân dân và nhà vua không được hưởng
Trang 14? Em có suy nghĩ gì về hành động của
vua Pháp? Hành động đó giống với ông
vua nào ở nước ta mà em đã học ở lớp
7?
? Trước hành động của đại tư sản và
nhà vua nhân dân đã làm gì?
quyền lợi gì
- Vua pháp cầu cứu Liên minh các nướcchâu Âu chống lại cách mạnh
- Hèn nhát và phản động + Ông vua Lê Chiêu Thống cầu cứu quân Thanh
- Ngày 10/8/1792 nhân dân Pari khởi nghĩa lật đổ nền thống trị của đại tư sản xoá bỏ hoàn toàn sự thống trị của phongkiến
4 Củng cố
- Vì sao hội nghị 3 đẳng cấp được triệu tập? Kết quả?
- Tại sao nói cuộc tấn công phá ngục Baxti là sự thắng lợi mở đầu cho cuộc cách mạng tư sản Pháp ?
- Những sự kiện cơ bản về diễn biến của cách mạng qua các giai đoạn
- Vai trò của nhân dân trong việc đưa đến thắng lợi và phát triển của cách mạng
- Gv: + NC tµi liÖu, so¹n gi¸o ¸n
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
Trang 15sẽ tiếp tục phát triển và kết thúc ra sao Đó là nội dung bài học hôm
G: Nền Công hoà I được xác lập nhưng
nước Pháp rơi vào tình thế hết sức
khó khăn: ngoại xâm và nội phản
G yêu cầu H lên bảng điền trên
lược đồ các nước phong kiến tấn
công nước Pháp
? Qua hình 10 em thấy tình hình nước
Pháp 1739 như thế nào ?
? Trrước tình hình đó thái độ của phái
Gi-rông-đanh như thế nào?
? Thái độ đó buộc nhân dân phải làm
gì?
G: Kết quả cuộc k/n 2/6/1793 đưa TS
III/ S ự phát triển của cách mạng
1 Chế độ quân chủ lập hiến (Từ ngày 14/7/1789 đến ngày 10/8/1792)
2 Bước đầu của nền cộng hoà (từ 21/9/1792 đến 2/6/1793)
H đọc mục 2
H nhắc lại
- Cuộc khởi nghĩa 10/8/1972 lật đổ nền thống trị của đại tư sản, chế độ phong kiến bị xoá bỏ hoàn toàn nền cộng hoà I được xác lập do phái Gi-rông-đanh lãnh đạo
- H lên bảng điền trên lược đồ các nước
pk Áo, Phổ, Anh
- Mùa xuân 1793 Anh cùng phong kiến Châu Âu tấn công pháp
- Phái Gi-Rông-Đanh chỉ lo củng cố quyền lực
- 2-6-1793 nhân dân Pari lật đổ phái Rông-Đanh
Trang 16Gi-vừa và nhỏ lên cầm quyền do
Rô-be-xpie đứng đầu thiết lập nền
? Những biện pháp của chính quyền
Gia- Cô - Banh?
? Em có nhận xét gì về các biện pháp
của chính quyền Gia - cô - banh ?
? Nguyên nhân nào dẫn đến cách mạng
tư sản Pháp không thế tiếp tục phát triển
?
3 Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia cô banh ( từ ngày 20601793 đến 27/7/11794)
H đọc mục3
- Quốc hội do phái Gia-cô-Banh chiếm
đa số cử ra uỷ ban cứu nước, đứng đầu là Rô- be-spie
- Biện pháp:
+ Chính trị: thiết lập nền dân chủ cách mạnh kiên quyết trừng trị bọn phản
CM + Kinh tế: tịch thu ruộng đất của quý tộc, pk, giáo hội chia nhỏ bán cho người dân trrưng thu lúa mì, quy định giá lúa bán cho người dân + Quân sự : bân bố lệnh tổng động viên quân đội G: So vứi CMTS Anh,
Mĩ CMTS Pháp thời Gia-cô-banh triệt để hơn vì đã đáp ứng được một số yêu cầu ruộng đất cho nôngdân
- Chính quyền cách mạng thi hành nhiềuchính sách đáp ứng nguyên vọng cho nhân dân, kiên quyết để trừng trị bọn phản loạn
Rô- be-xpie và các bạn chiến đấu lại bị
Trang 17? Tại sao TS phản CM tiến hành đảo
- Vì các biện pháp của phái Gia-cô-banh
đã động chạm đến quyền lợi cúa TS -> chúng muốn ngăn chặn CM lên tiến hành cuộc đảo chính + Sự nắm quyền của TS phản cách mạng ->CM Pháp sau
1794 không thể tiếp tục phát triển
4 Ý nghĩa lịch sử của CMTS Pháp thế kỉ XVIII
- Là cuộc CMTS triệt để nhất:
+ Đối với nước Pháp: Lật đổ chế độ phong kiến, đưa g/c TS lên nắm quyền mở đường cho CNTB phát triển Giải quyết được một phần yêu cầu của nông dân
+ Đối với TG: Góp phần thúc đẩy cuộc
CM dân tộc, dân chủ trên TG => CMTS Pháp là cuộc Đại CMTS Cách mạng… lật đổ giai cấp phongkiến đưa giai cấp tư sản lên nắm quyền xoá bỏ nhiều trở ngại
- Là những cuộc CM còn nhiều hạn chế chỉ đem lại quyền lợi cho g/c TS, duy trì chế độ bóc lột dân nhân và tăng cường áp bức thuộc địa
4.Củng cố:
Bài tập:Lập niên biểu những sự kiện chính của cách mạng tư sản pháp?
14/7/17989 - Tấn công ngục Ba-xti
8/1789 - Thông qua bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền
9/1791 - Thông qua Hiến pháp xác lập chê độ quân chủ lập hiến
Trang 1810/8/1792 - Đảo chiính lật đổ sự thống trị của phái Lập hiến
21/9/1792 - Nền cộng hoà I được xác lập
2/6/1793 - Đảo chính lật đổ phia Gi-rông-đanh
27/7/1794 Đảo chính lật đổ phái Gia-cô-banh
Trang 191 Kiến thức:
- Cách mạng công nghiệp : Nội dung , hệ quả
- Sự xác lập chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới
2 Tư tưởng:
- Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình trong SGK
- Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận , nhận định liên hệ thực tế
- Gv: + NC tài liệu, soạn giáo án
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
+ Sưu tầm một sơ tài liệu tham khảo cần thiết cho bài giảng
- Hs: Đọc trước bài mới
C/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Em hãy nêu ý nghĩa của cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII
- Kiểm tra bài tập đã giao về nhà cho HS từ tiết trước
3 Bài mới
Cách mạng tư sản lần lượt nổ ra ở nhiều nước Âu-Mĩ đánh đổ chế độ phong kiến,giai cấp tư sản cầm quyền cần phát triển sản xuất nên đã sáng chế và sử dụng máy móc.Cuộc cách mạng công nghiệp đã giải quyết vấn đề
Trang 20Hoạt động của GV Hoạt động của Hs
? Vì sao sang thế kỷ XVIII yêu cầu cải
tiến phát minh máy móc lại đặt ra cấp
thiết ?
? Vì sao cách công nghiệp lại diễn ra
đầu tiên ở Anh và trong ngành dệt ?
? Quan sát H12 và H 13 em hãy cho
biết việc kéo sợi đã có sự thay đổi như
thế nào?
G giảng thêm về nội dung 2 kênh hình
12 , 13 để HS hiểu rõ thêm về hai cách
sản xuất
? Điều gì sẽ xảy ra trong ngành dệt của
nước Anh khi máy kéo sợi Gien – ni
được sử dụng rộng rãi
? Em hãy kể tên những phát minh quan
trọng và ý nghĩa tác dung của nó ?
? Vì sao máy móc được sử dụng nhiều
trong ngành giao thông vận tải
I Cách mạng công nghiệp
1.Cách mạng công nghiệp ở Anh
- Vì máy móc thời trung đại được sử dụng còn thô sơ
Sang TK XVIII, CNTB phát triển mạnh -> đặt ra yêu cầu cải tiến phát minh nhiều máy móc để đẩy manh sản xuất
- Thế kỷ XVIII nước Anh đi đầu tiến hành cách mạng công nghiệp trong ngành dệt
- Vì nước Anh đã hoàn thành cuộc CMTS -> CNTB phát triển mạnh ở Anh
- Máy kéo sợi thủ công đòi hỏi nhiều lao động ( phụ nữ) nhưng năng suất thấp+ Máy kéo sợi Giên-ny đòi hỏi ít lao động nhưng năng suất lao động tăng nhanh
Năng suất lao động tăng nhanh
.1785 Et-mơn cac-rai máy dệt
.1784 Giêm-Oát máy hơi nước
+ Giao thông vận tải: Tàu thuỷ chạy bằng hơi nước, đường sắt, xe lửa
- Vì nền SX TBCN phát triển, nhu cầu vận chuyển hành hoá và nguyên vật liệulớn -> đòi hỏi ngành giao thông vận tải phát triển -> máy móc được sử dụng
Trang 21?Em biết những gì về Giêm – Oát ?
G sử dụng tài liệu bổ sung tư liệu về
Giêm-Oát và việc phát minh ra máy hơi
nước
? Quan sát hình 15
Nêu nhận xét của em về buổi lễ khánh
thành đường sắt và đầu máy xe lửa Xti
– phen – xơn
? Vì sao vào giữa thế kỷ XIX Anh đẩy
mạnh sản xuất gang thép và than đá ?
G cho HS thảo luận nhóm câu hỏi :
? Nêu kết quả và ý nghĩa của cách mạng
công nghiệp ở Anh ?
? Em hiểu như thế nào là “ Cách mạng
công nghiệp”
? Đọc mục 2?
? Vì sao CMCN ở Pháp và Đức lại diễn
ra muộn?
? Sự phát triển của cách mạng công
nghiệp ở Pháp, Đức được thể hiện ở
những mặt nào?
G yêu cầu H quan sát hình 16 : Máy
móc được áp dụng trong nông nghiệp
So với hiện tại -> sự phát triển nhanh
chóng của cách mạng công nghiệp ở
- Kết quả: từ sản xuất nhỏ thủ công sangsản xuất lớn bằng máy móc trở thành nước công nghiệp phát triển nhất thế giới
H đọc thuật ngữ “cách mạng công nghiệp”
2 Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức
- H đọc mục 2+ Pháp: CMTS diễn ra muộn hơn ở Anh+ Đức: Đất nước bị chia cắt
- Pháp: Tiến hành CMCN muộn (1830)nhưng phát triển nhanh chóng hơn nhờ
sử dụng rộng rãi máy hơi nước và sx gang thép -> kinh tế đứng thứ 2 thế giới
- Đức: Bắt đầu năm 1840 phát triển nhanh về tốc độ và năng xuất, máy móc được ứng dụng vào sản xuất nông nghiệp -> tạo điều kiện cho quá trình thống nhất đất nước
3 Hệ quả của cách mạng công
nghiệp.
Trang 22G yêu cầu H quan sát lược đồ hình 17
và hình 18 , thảo luận nhóm :
1 Nhận xét sự thay đổi của nước Anh
sau khi hoàn thành cuộc cánh mạng
+ H18: có 14 thành phố trên 550 vạn dân mới mọc lên, nhiều khu công nghiệp ra đời( chủ yếu ở miền trung nước Anh), đường giao thông chằng chịt -> nước Anh là nước công nghiệp
- Hệ quả: CMCN đem lại nhiều kết quả
to lớn:
+ Tích cực: kinh tế phát triển, của cải dồi dào, nhiều thành phố trung tâm côngnghiệp ra đời
+ Tiêu cực: Hình thành 2 g/c cơ bản trong xã hội: TS và VS mâu thuẫn với nhau
- Vì g/c VS bị g/c TS thống tri, bóc lột
4 Củng cố
Lập bảng thống kê các cải tiến phát minh quan trọng trong ngành dệt ở Anh theo thứ
tự thời gian và ý nghĩa của nó dựa vào bảng sau
Trang 23( Tiết 2 ) A/ Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Cách mạng công nghiệp : Nội dung , hệ quả
- Sự xác lập chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới
2 Tư tưởng:
- Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình trong SGK
- Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận , nhận định liên hệ thực tế
- Gv: + NC tài liệu, soạn giáo án
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
+ Sưu tầm một sơ tài liệu tham khảo cần thiết cho bài giảng
- Hs: Đọc trước bài mới
C/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Cách mạng công nghiệp ở Anh diễn ra như thế nào?
- Hệ quả của cánh mạng công nghiệp?
3 Bài mới
Bước sang thế kỉ XIX do sự phát triển mạnh của kinh tế TBCN phong trào dân tộc dân chủ ở các nước Châu Âu và Châu Mĩ ngày càng dâng cao, tấn công mạnh mẽ vào thành trì của chế độ phong kiến xác lập CNTB trên phạm vi thế giới
G sử dụng lược đồ hình 19 giới thiệu
khái quát khu vực giàu tài nguyên ,
khoáng sản bị Tây Ban Nha và Bồ Đào
Nha xâm lược
? Vì sao sang TK XIX phong trào đấu
tranh giành độc lập ở châu Mĩ La tinh
phát triển đua tới sự ra đời của các
- Ảnh hưởng của các cuộc cách mạng tưsản và sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở châu Âu cùng sự suy yếu của thựcdân Tây Ban Nha , Bồ Đào Nha dẫn đếncác cuộc đấu tranh giành độc lập ở Mỹ
La tinh -> Các quốc gia tư sản ra đời
Trang 24với SGK thảo luận nhóm lập bảng
thống kê các quốc gia Tư sản theo
từng khu vực theo bảng sau và lên
trình bày theo nhóm
Thời gian Tên nước TS thành lập
G: các quốc gia TS Mĩ la tinh ra đời
thúc đẩy CM Châu Âu tiếp tục
phát triển
? Vì sao CMTS tiếp tục phát triển ở
Châu Âu?
? Quan sát lược đồ hình 20? Cách
mạng tư sản ở Châu Âu 1848-1849
diễn ra như thế nào ?
? Quan sát hình 21? Từ 1859 các cuộc
cách mạng TS ở I-ta-li-a, Đức, Nga đã
diễn ra dưới hình thức nào ?
G khắc họa cho H hình ảnh “ Đội quân
áo đỏ của Ga-ri-ban-đi ”
? Các cuộc cách mạng ở I-ta-li-a, Đức,
Nga hình thức khác nhau song có điểm
gì chung
G yêu cầu H quan sát bản đồ TG giới
thiệu CNTD đã chiếm các khu vực
châu á( ấn Độ, Trung Quốc, Đông
Nam á) Châu phi
? Tại sao TD phương Tây lai đẩy mạnh
xâm luợc khu vực này?
- Cách mạng 1848-1849 ở châu Âu tiếp tục diễn ra quyết liệt tấn công vào chế
- Điểm chung: đều là các cuộc CMTS
mở đường cho CNTB phát triển
2 Sự xâm lược của t b¶n phương Tây đối với các nước Á, Phi.
H quan sát, theo dõi
Trang 25? KÕt qu¶?
- Kết quả: Hầu hết các nứơc Châu Á, Châu phi trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của thực dân P Tây
Trang 26Tuần : 5
Tiết : 9
BÀI 3: PHONG TRÀO CÔNG NHÂN
VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
( Tiết 1 ) A/ Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
H cần nắm được:
- Các phong trào đấu tranh đầu tiên của giai cấp công nhân ở nửa đàu thế kỷ XIX : Phong trào đập phá máy móc và bãi công
- Các Mác và F.Ăng- ghen và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học
- Lí luận cách mạng của giai cấp vô sản
- Bước tiến mới của phong trào công nhân từ 1848 -1870
Rèn luyện cho Hs các kỹ năng :
- Biết cách phân tích đánh giá về quá trình phát triển của phong trào công nhân
- Biết tiếp cận với văn kiện lịch sử - Tuyên ngôn của Đảng cộng sản
B Chuẩn bị
- Gv: + NC tài liệu, soạn giáo án
+ Ảnh chân dung C Mác , F Ăng –ghen phóng to
+ Văn kiện tuyên ngôn Đảng cộng sản và các tài liệu khác
- Hs: Đọc trước bài mới
C/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra phần bài tập đã giao
- Vì sao các nước TB phương Tây đẩy mạnh việc xâm chiếm thuộc địa?
3 Bài mới
Trang 27Giai cấp vô sản ra đời cùng với giai cấp tư sản nhưng bị áp bức bóc lột ngày càng nặng nề,mâu thuẫn giữa giai cấp vô và tư sản ngày càng gay gắt đưa tới cuộc đấu tranh của vô sản, tuy họ chưa ý thức được sinh mệnh của mình
G: Sự phát triển của lịch sử xh loài
người đã chứng minh qui luật có
G yêu cầu H đọc đoạn chữ nhỏ trong
SGK cho biết tại sao giới chủ lại thích
sử dụng lao động là trẻ em?
? Qua H24 em hãy phát biểu suy nghĩ
của mình về quyền trẻ em hôm nay?
? Bị áp bức bóc lột công nhân đã đấu
tranh chống CNTB Nhưng hỡnh thức
đấu tranh ban đầu của họ là gì? vì sao?
? Việc đập phá may móc có đưa đến
thành công trong việc đấu tranh chông
CNTB không? Muốn cuộc đấu tranh
thắng lợi công nhân phải làm gì?
? Em hiểu như thế nào là tổ chức công
đoàn
G nói về vai trò của tổ chức công đoàn
G: Sự phát triển của CNTB đã đưa đến
nhiều thành phố, trung tâm kinh tế ra
đời, xh xuất hiện mâu thuẫn giữa TS và
VS -> đấu tranh của công nhân ngày
càng quyết liệt
I Phong trào công nhân nửa đầu TK XIX
1 Phong trào phá máy và bãi công
- Nguyên nhân: Công nhân bị bóc lột nặng nề, lao động nặng nhọc trong nhiều giờ, tiền lương thấp, lệ thuộcvào máy móc, điều kiện lao động thấp kém
- Công nhân phải làm việc nặng nhọc trong điều kiện hết sức khó khăn -> mắc bện hiểm nghèo, tuổi thọ thấp
- Tiền lương thấp, lao động nhiều giờ, chưa có ý thức đấu tranh
- Trẻ em hôm nay được chăm sóc, bảo
vệ, được học hành vui chơi, được gia đình và xã hội quan tâm, được pháp luậtbảo vệ
- Hình thức đấu tranh: đập pháy móc, đốt công xưởng,bãi công
Vì họ lầm tưởng máy móc, công xưởng
là nguyên nhân làm cho họ đau khổ -> chứng tỏ nhận thức còn hạn chế
- KhôngCông nhân phải đoàn kết -> thành lập các công đoàn
2 Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840.
Trang 28G dùng lược đồ châu ¢u xác định các
nước có phong trào công nhân phát triển
G yªu cÇu H dựa vào SGK thảo luận
nhóm để lập niên biểu:
+ Nhóm 1: Xác định thời gian diễn ra
phong trào đấu tranh ở các nước
? Phong trào công nhân châu Âu (1830-
1840) có điểm chung gì khác so với
phong trào công nhân trước đó?
- H chia nhóm thảo luận
- Các phong trào tiêu biểu:
+ 1831: công nhân thành phố Li-ông (Pháp) khởi nghĩa
+ 1844: công nhân vùng Sơ-lê-din (Đức)
+ Từ năm 1836-1847 phong trào hiến chương ở Anh
- Hình thức đấu tranh: vũ trang, chính trị
-> Các phong trào đấu tranh đã có tính quần chúng, tính tổ chức, mục tiêu chính trị rõ nét
- Kết quả: các phong trào đều bị thất bại
vì thiếu tổ chức lãnh đạo vững vàng và chưa có đường lối chính trị đúng đắn nhưng đã đánh dấu sự trưởng thành của phong trào công nhân
- Phong trào công nhân có sự đoàn kết đấu tranh chính trị trực tiếp chống lại giai cấp tư sản
Trang 294 Củng cố
- Vì sao trong cuộc đấu tranh chống Tư sản Công nhân lại đập phá máy móc?
- Trong những năm 1830-1840 phong trào Công nhân diễn ra như thế nào?
BÀI 4: PHONG TRÀO CÔNG NHÂN
VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
( Tiết 2 ) A/ Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
H cần nắm được:
- Các phong trào đấu tranh đầu tiên của giai cấp công nhân ở nửa đàu thế kỷ XIX : Phong trào đập phá máy móc và bãi công
- Các Mác và F.Ăng- ghen và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học
- Lí luận cách mạng của giai cấp vô sản
- Bước tiến mới của phong trào công nhân từ 1848 -1870
Rèn luyện cho Hs các kỹ năng :
- Biết cách phân tích đánh giá về quá trình phát triển của phong trào công nhân
- Biết tiếp cận với văn kiện lịch sử - Tuyên ngôn của Đảng cộng sản
B Chuẩn bị
- Gv: + NC tài liệu, soạn giáo án
+ Ảnh chân dung C Mác , F Ăng –ghen phóng to
+ Văn kiện tuyên ngôn Đảng cộng sản và các tài liệu khác
- Hs: Đọc trước bài mới
C/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Vì sao công nhân chống CNTB? Hình thức đấu tranh ban đầu?
- Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840 diễn ra như thế nào?
Trang 303 Bài mới
Các cuộc đấu tranh của công nhân thế kỉ XIX kết cục đều bị thất bại do thiếu
lí luận cách mạng và tổ chức lãnh đạo cách mạng Mác và Ang-ghen là những người
đã đưa đến cho giai cấp công nhân vũ khí lí luận trong cuộc đấu rtanh chống giai cấp tư sản
? Trình bày hiểu biết của em về cuộc
đời và sự nghiệp của Ăng-ghen ?
G giới thiệu chân dung Mác và
Ăng-ghen
? Qua cuộc đời và sự nghiệp của Mác
và Ăng-ghen, em có nhận xét gì về tình
bạn giữa Mác và Ăng-ghen?
- Trong tư tưởng của 2 ông có điểm gì
giống nhau ? HS thảo luận
- Đồng minh những người cộng sản
được thành lập như thế nào?
- Hoàn cảnh ra đời tuyên ngôn đảng
- Ang-ghen sinh năm 1820 (Đức) trong một gia đình chủ xưởng giàu có,hiểu rõ bản chất bóc lột của giai cấp tư sản, sớmtham gia tìm hiểu phong trào công nhân
- Tình bạn đẹp cao cả và vĩ đại được xây dựng trên cơ sở tình bạn, tình yêu chân chính, tinh thần vượt khó, giúp đỡ nhau để phục vụ sự nghiệp cách mạng
- Mác và Ang-ghen nhận thức rõ bản chất của chế độ TB, đứng về phía GCCN cùng có tư tưởng đấu tranh chống chế độ tư bản xây dựng một xã hội tiến bộ
2 Đồng minh những người cộng sản
và tuyên ngôn đảng cộng sản
Sau một thời gian hoạt động ở Anh, Mác và Ăng-ghen sáng lập tổ chức: Đồng minh những người chính nghĩa sau đó cải tổ thành Đồng minh những người cộng sản
- Hoàn cảnh:
+ Yêu cầu bức thiết phải có một lí luận khoa học cho phong trào công nhân quốc tế
+ Sự ra đời của tổ chức Đồng minh những người cộng sản
+ 2/ 1848 Tuyên ngôn §ảng Cộng sản
Trang 31? Đọc đoạn chữ in nghiêng trong mục2
SGK rút ra nội dung chính của
tuyên ngôn?
? Câu kết của tuyên ngôn: Vô sản tất cả
các nước đoàn kết lại có ý nghĩa gì?
-Ý nghĩa sự ra đời của tuyên ngôn đảng
cộng sản?
? Tại sao trong những năm 1848- 1849
phong trào công Châu Âu phát
triển mạnh? Tường thuật cuộc khởi
G bổ sung bài tường thuật
- Hoạt động chủ yếu và vai trò của quốc
độ tư bản và xây dựng chế độ xã hội chủnghĩa
+ Nêu cao tinh thần đoàn kết Quốc tế.
- Nêu cao tinh thần đoàn kết quốc tế vô sản
- Ý nghĩa: là vũ khí lí luận của giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản
3 Phong trào công nhân trong những năm 1848 đến năm 1870 Quốc tế thú nhất
a Phong trào công nhân phát triển có sựđoàn kết quốc tế
H dựa vaò SGK tường thuật
- Giai cấp công nhân đã trưởng thành trong đấu tranh, nhận thức đúng vai trò của giai cấp mình và tầm quan trọng củavấn đề đoàn kết quốc tế
b.Quốc tế thứ nhất
- Ngày 28/9/1864 quốc tế thứ nhất thànhlập
-Hoạt động:
+Đấu tranh kiên quyết chống tư tưởng sai lệch, truyền bỏ học thuyết Mỏc vào phong trào cụng nhõn
Trang 32+Đóng vai trò trung tâm thúc đẩy phongtrào công nhân phát triển.
4 Củng cố
G: cuộc đấu tranh quyết liệt từ hình thức thấp phát triển dần lên caogiữa g/c
VS và TS là kết quả tất yếu của việc giải quyết mâu thuẫn ngày càng gay gắt giữa
TS và VS trong thời đại phát triển của CNTB
Từ thực tiễn phong trào công nhân, CNXH khoa học ra đời với tuyên ngôn của ĐCS– Lí luận cách mạng đầu tiên của g/c VS nêu lên sứ mệnh lịch sử của g/c công nhân
và sự đoàn kết quốc tế để đánh đổ CNTB xây dựng lên CNXH
5 Dặn dò
- Học bài
- Soạn bài 5
- Tìm hiểu: Tại sao công xã Pari được coi là nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản?
Chương II : CÁC NƯỚC ÂU – MĨ CUỐI THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX
- Nguyên nhân đưa đến sự bùng nổ và diễn biến sự thành lập Công xã Pa-ri
- Thành tựu nổi bật của công xã Pa-ri
- Công xã Pa-ri – Nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản
2.Tư tưởng :
Trang 33Giáo dục HS lòng tin vào năng lực lãnh đạo, quản lý nhà nước của giai cấp vô sản,
chủ nghĩa anh hùng cách mạng, lòng căm thù đối với giai cấp bóc lột
3 Kỹ năng :
- Rèn luyện kỹ năng trình bày, phân tích một sự kiện lịch sử - Sưu tầm các tài liệu tham khảo có liên quan đến bài, liên hệ kiến thức đã học với thực tế cuộc sống
B Chuẩn bị
- Gv: + Nc tài liêu, soạn giáo án
+ Bản đồ Pa-ri và vùng ngoại ô nơi xảy ra Công xã Pa-ri
+ Sơ đồ bộ máy hội đồng công xã
- Hs: Chuẩn bị theo yêu cầu của Gv
C Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ :
- Nêu hoàn cảnh và nội dung chủ yếu của Tuyên ngôn Đảng cộng sản
- Vai trò của quốc tế đối với phong trào công nhân
3 Bài mới:
Từ khi cách mạng và quốc tế lần thứ nhất, phong trào công nhân quốc tế và dược phát triển nhảy vọt Tiêu biểu nhất là Công xã Pa-ri cuối thế kỉ XIX
GV thông báo về nền thống trị của đế
chế II ( 1852- 1870) thực chất là
nền chuyên chế tư sản, trong thì
đàn áp nhân dân, ngoài thì tiến
hành chiến tranh xâm lược
? Nền thống trị của đế chế II ở Pháp dẫn
tới kết quả gì ?
Vì sao pháp và Phổ gây chiến tranh?
? Trước tình hình đó nhân dân Pari đã
làm gì?
-Thái độ của chính phủ vệ quốc quân và
nhân dân sau ngày 4/9/1870 như
thế nào?
-Vì sao chính phủ vệ quốc vội vã đầu
hàng?
I Sự thành lập công xã
1 Hoàn cảnh ra đời của công xã
- Mâu thuẫn giữa GC TS và GC VS ngày càng gay gắt
- Pháp và Phổ đều muốn gây chiến tranh
H béc lé-19/7/1870 chiến tranh Pháp- Phổ bùng
- Trước sự tấn công của Phổ chính phủ
tư sản vội vã đầu hàng, nhân dân chống lại sự đầu hàng của Tư sản đứng lên bảo
vệ tổ quốc
- Hèn nhát, bất lực, đặt quyền lợi của g/c lên trên quyền lợi của dân tộc
Trang 34G: CT HCM đã nhận xét về tình thế và
bản chất của g/c TS Pháp: TB Pháp khi
ấy như lửa cháy 2 bên, bên thì Đức bắt
chịu đầu hàng, bên thì Cm nổi trước
mắt TB Pháp thà chịu nhục với Đức
chứ không chịu hoà với CM.-> Chứng
tỏ: TS Pháp sợ nhân dân hơn sợ quân
Đức xâm lược nên đã đầu hàng Đức để
rảnh tay đối phó với nhân dân
? Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc khởi
nghĩa ngày 18-3-1871 ?
- Dùng lược đồ công xã trình bày diễn
biến cuộc khởi nghĩa?
G tường thuật thêm
? H thảo luận: sự phản bội của giai cấp
tư sản và vai trò của quần chúng
trong cuộc đấu tranh cách mạng?
Tính chất cuộc cánh mạng?
? Khởi nghĩa 18-3-1871 thắng lợi ND
đã làm gì ?
G: Treo sơ đồ bộ máy Hội đồng Công
xã lên bảng Hướng dẫn H tìm hiểu tổ
chức bộ máy nhà nước công xã
- Tính chất: là cuộc cách mạngvô sản đầu tiên trên thế giới, lật đổ chính quyềncủa GC TS đưa GC VS lên nắm quyền
=> Hội đồng Công xã thi hành nhiều chính sách tiến bộ phục vụ lợi ích ND
Trang 35HS thảo luận: tại sao nói Công xã Pa-ri
là nước kiểu mới?
-Tại sao giai cấp tư sản quyết tâm tiêu
diệt công xã? Chính phủ Chi-e đã
có hành động gì để chống lại công
xã?
? Quan sát hình 21, nêu những sự kiện
tiêu biểu về cuộc chiến đấu giữa các
chiến sỹ công xã và quân Vec-xai ?
GV sử dụng hình 21 tường thuật cuộc
chiến đấu anh hùng của các chiến sỹ
công xã
- Sự ra đời của công xã có ý nghĩa gì?
- Bài học rút ra từ Công xã Pa ri là gì
-> Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới
III Nội chiến ở Pháp.Ý nghĩa lịch sử của công xã Pa-ri
* Nội chiến:
- Bảo vệ lợi ích Ts không ngần ngại bán
rẻ Tổ quốc, kí hoà ước với những điều khoản có lợi cho quân Đức đàn áp dã man CM
- Tháng 5-1871 quân Véc-xai tổng tiến công Pa-ri Các chiến sỹ Công xã chiếnđấu quyết liệt “ Tuần lễ đẫm máu ” đưađến sự thất bại của công xã Pa-ri
- Ý nghĩa :+ Lật đổ chính quyền tư sản xây dựng nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản.+ Nêu cao tinh thần yêu nước đấu tranh kiên cường của ND, cổ vũ NDLĐ toàn thế giới đấu tranh vì tương lai tốt đẹp
- Bài học : Phải có Đảng chân chính lãnh đạo, thực hiện liên minh công nông, kiên quyết trấn áp kẻ thù, xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân
4 Cñng cè
- Lập niên biều các sự kiện chính của Công xã?
- Tại sao nói Công x· Pa-ri là nhà nước kiểu mới?
5 DÆn dß
- Học bài
- Soạn bài 6
Trang 36- Các nước tư bản lớn Anh, Pháp, Đức, Mỹ chuyển lên giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
- Tình hình và đặc điểm cụ thể của từng nước đế quốc
- Những đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc
2 Tư tưởng
- Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc
- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệ hoà bình
3 Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng phân tích sự kiện để hiểu đặc điểm và vị trí lịch sử của chủ nghĩa đế quốc
B/ Phương tiện dạy học
- Tranh ảnh về tình hình phát triển nổi bật của các nước đế quốc
- Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa của chúng đầu thế kỷ XX
Trang 37- Yờu cầu học sinh theo dừi SGK
? So với đầu thế kỷ XIX, cuối thế kỷ XIX
đầu thế kỷ XX, tỡnh hỡnh kinh tế Anh cú
gỡ nổi bật? Vỡ sao?
? Vỡ sao giai cấp tư sản Anh chỉ chỳ
trọng đầu tư sang thuộc địa?
? Sự phỏt triển cụng nghiệp Anh được
biểu hiện như thế nào?
? Tỡnh hỡnh chớnh trị của nước Anh?
? Thực chất 2 đảng ở Anh là gỡ?
G giải thớch…
? Vỡ sao chủ nghĩa đế quốc Anh được
mệnh danh là chủ nghĩa đế quốc thực
dõn?
G: Đế quốc Anh có hệ thống thuộc
địarộng lớn nhất TG ( 1890, S thuộc địa
là 9,2 triệu km2, dõn số 309 triệu người =
ẳ S và dõn số TG) -> Đế quốc mặt trời
khụng bao giờ lặn, đế quốc thực dõn
Đế quốc Anh xõm chiếm và búc lột hệ
1 Anh
*) Kinh tế;
+ Tốc độ phỏt triển kinh tế chậm lại cụng nghiệp đứng thứ 3 thế giới Nguyờn nhõn: Do cụng nghiệp Anh phỏt triển sớm, mỏy múc lạc hậu, giai cấp tư sản Anh ớt chỳ trọng đầu tư trong nước, chỉ đầu tư sang thuộc địa kiếm lời
+ Chỳ trọng đầu tư vào thuộc địa
+ Nhiều cụng ty độc quyền ra đời
- Chớnh trị:
+ Quõn chủ lập hiến với 2 đảng Tự do
và Bảo thủ thay nhau cầm quyền
- Bảo vệ quyền lợi của giai cấp tư sản+ Đẩy mạnh xõm lược thuộc địa
=> Đặc điểm: "Chủ nghĩa đế quốc thựcdõn"
Trang 38hưởng như thế nào đến nền kinh tế Pháp.
? Chính sách xuất cảng tư bản Pháp có gì
khác Anh?
? Tại sao chủ nghĩa đế quốc Pháp mệnh
danh là “chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi”
? Tình hình chính trị Pháp có gì nổi bật?
G: Nước Pháp tồn tại thể chế Cộng hoà
III thi hành chính sách phục vụ quyền lợi
của g/c TS:
+ Đối nội : Tăng cường đàn áp nhân dân
-> tình hình căng thẳng
+ Đối nội: Đẩy mạnh xâm lược thuộc địa
G sd bản đồ TG chỉ các thuộc địa của
- Anh: khai thác, bóc lột thuộc địa
- Pháp: cho vay nặng lãi
- Chủ nghĩa đế quốc tồn tại trên cơ sởlợi nhuận thu được từ chính sách đầu
tư tư bản ra nước ngoài bằng cho vaynặng lãi
- Thống trị bóc lột thuộc địa
=> "Chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi"
- Chính trị:
+ Thành lập nền cộng hoà thứ III+ Quan hệ trong nước căng thẳng
+ T ăng cường xâm lược thuộc địa
4 Củng cố
- Giáo viên khái quát tình hình các nước Anh, Pháp, Đức đã học
- So sánh sự khác nhau giữa các nước Anh, Pháp, Đức
- Em hiểu như thế nào là các công ty độc quyền ?
5 Hướng dẫn
- Học bài
- Đọc tiếp phần còn lại
Trang 39- Các nước tư bản lớn Anh, Pháp, Đức, Mỹ chuyển lên giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
- Tình hình và đặc điểm cụ thể của từng nước đế quốc
- Những đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc
2 Tư tưởng
- Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc
- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệ hoà bình
3 Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng phân tích sự kiện để hiểu đặc điểm và vị trí lịch sử của chủ nghĩa đế quốc
B/ Phương tiện dạy học
- Tranh ảnh về tình hình phát triển nổi bật của các nước đế quốc
- Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa của chúng đầu thế kỷ XX
? Công nghiệp phát triển nhanh chóng
đưa đến sự phát triển của chủ nghĩa đế
I/ T×nh h×nh c¸c n íc Anh, Ph¸p, §øc, Mü
3 Đức :
-Kinh tế:
+ Phát triển nhanh chóng, đứng thứ 2 thề giới
- H trả lời
+ Các công ty độc quyền ra đời
Trang 40quốc Đức có gì khác Anh, Pháp?
? Các công ty độc quyền ra đời trong
điều kiện kinh tế ra sao?
- Giáo viên giải thích: ở Đức xuất hiện
các tổ chức độc quyền lớn: Các Xanh đi
ca than đá…
? Vì sao công nghiệp Đức phát triển
nhảy vọt như vậy?
? Nét nổi bật về tình hình chính trị Đức?
G: Với hình thức nhà nước liên bang có
luật pháp, Quốc hội, nước Đức là nhà
nước chuyên chế do quý tộc quân phiệt
liên minh với TS độc quyền lãnh đạo thi
hành chính sách đối nội , đói ngoại phản
động: trong thì chạy đua vũ trang ngoài
thì tiến hành chạy đua vũ trang chuẩn bị
chiến tranh xâm lược -> ví nước Đức
giống như
“ con hổ đói đến bàn tiệc muộn” -> hình
thành chủ nghĩa đế quốc quân phiệt hiếu
chiến
- Yêu cầu H đọc mục 4 SGK
? Cho biết tình hình phát triển kinh tế
Mỹ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX?
? Sự phát triển kinh tế của các nước có
giống nhau hay không?
? Vì sao kinh tế Mỹ phát triển vượt bậc?
? Vì sao cuối thế kỉ XIX Mỹ là xứ xở
của các ông vua công nghiệp?
- H dựa vào SGK trả lời
- Chính trị:
+ Thể chế liên bang, quyền lực nằm trong tay quí tộc địa chủ và tư sản độc quyền
+ Chính sách đối nội và đối ngoại phản động
=> Đặc điểm: "Đế quốc quân phiệt, hiếuchiến”