mục tiêu cần đạt Giúp HS: - Hiểu được nội dung và vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đấ và nhiệm vụ cấp bách toàn nhân loại là n
Trang 1Ngày soạn: / 08 /2010
Ngày dạy: / 08 / 2010
TUẦN 2
tiết 6 , 7
ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH
(Ga-bri- en Gác-xi-a Mác- két)
a mục tiêu cần đạt
Giúp HS:
- Hiểu được nội dung và vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe
doạ toàn bộ sự sống trên trái đấ và nhiệm vụ cấp bách toàn nhân loại là ngăn chặn
nguy cơ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình
- Thấy được nghệ thuật nghị luận của bài văn mà nổi bật là chứng cứ cụ thể, xác
thực, các so sánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ.
b tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định lớp
2 Bài cũ: ? Nêu nhiệm vụ và mục đíc của văn bản thuyết minh ? Các phương pháp
thuyết minh
3 Bài mới:
hoạt động của gv và hs nội dung cần đạt
I Vài nét về tác giả, tác phẩm
GV cho HS đọc phần chú thích SGK
? Nêu sự hiểu biết của em về tác giả
? Nêu những hiểu biết về tác phẩm.
1 Tác giả:
Mác- két là nhà văn người Cô-
lôm-bi-a, giải thưởng Nô ben về văn học năm
1982, ông sinh ngày 6- 4-1928 ở A-ra- ca- ta-ca Xuất thân trong một gia đình trí thức nghèo, bố mẹ ông phải vật lộn kiếm sống nên ông được bà ngoại đón về nuôi dạy từ thủa ấu thơ Ông có một niềm đam mê văn văn chương năm 1955, tập truyện đầu tiên của ông ra mắt bạn đọc
2 Tác phẩm: Đấu tranh cho một thế giới
hoà bình được ông viết 1986 với mục đích vạch rõ nguy cơ chiến tranh hạt nhân và kêu gọi mọi người đấu tranh cho một thế giới hoà bình
II Tìm hiểu chung
? Văn bản này thuọc thể loại nào?
? Nội dung văn bản đề cập đến
những vấn đề gì?
1 Đọc
2 Giải từ khó
3 Cấu trúc văn bản
- Thể loại: Nghị luận về một vấn đề xã
hội( tác hại của vũ khí hạt nhân)
- Nội dung: Chiến tranh hạt nhân đe
doạ loài người, cần phải đáu tranh ngăn chặn nguy cơ đó
- Bố cục của văn bản: Gồm 4 đoạn
Trang 2+ Đoạn 1 : Từ đầu Đến Vận mệnh
thế giới ( Tác hại của vũ khí hạt nhân)
+ Đoạn 2: Tiếp Đến cho toàn thế
giới ( chạy đua vũ trang hạt nhân hoàn toàn tốn kém)
+ Đoạn 3 :Tiếp Đến xuất phát của
nó( khẳng định sự phi lý của chạy đua
vũ trang hạt nhân)
+ Đoạn 4 : còn lại ( Kêu gọi đấu tranh
chống vũ khí hạt nhân)
III tìm hiểu nội dung văn bản
Cho biết tính chất nguy hiểm của vũ
khí hạt nhân như thế nào?
? Sức tàn phá của vũ khí hạt nhân
được tác giả đưa ra bằng những
tính toán nào? Nêu cụ thể?
?Nhận xét cách lập luận của tác giả
về mối nguy cơ của vũ khí hạt nhân
trong đoạn văn này?
? Sau khi vạch rõ nguy cơ chiến
tranh, tác giả đã đưa ra lập luận gì?
? ở luận điểm này, tác giả đã sự
dụng biện pháp nghệ thuật nào? MĐ
của việc sự dụng biện pháp nghệ
thuật đó?
? Em hẫy chỉ ra tính phi lí của cuộc
chạy đua vũ trang?
1 Tác hại của vũ khí hạt nhân
- Mỗi người ngồi trên bốn tấn thuốc
nổ Sức công phá của 50.000 đầu đạn hạt nhân sẽ xoá đi 12 lần dấu vết cuae sự sống trên trái đất
- Có thể diệt các hành tinh xoay quanh mặt trời cộng thêm bốn hành tinh nữa và phá huỷ thế cân bằng của hệ mặt trời
Cách lập luận: Con số và ngày tháng cụ thể: 8-8-1986, hơn 50.000 đầu đạn hạt nhân , và mỗi người đang ngồi trên 4 tấn thuốc nổ
Dùng phép so sánh: không có một nghàng khoa học , không có một đứa con nào
Sự dụng phép tăng cấp vv => Gây ấn tượng mạnh, , giúp người đọc thấy rõ sự tàn phá ghê gớm của những thứ vũ khí nguy hiểm đó
2 Chạy đua vũ khí hạt nhân hoàn
toàn tốn kém
- Lập luận: Cho dù vũ khí dó còn
nguyên vẹn, nhưng việc chạy đua vũ khí hạt nhân thực tế đã mất đi khả năng làm cho con người có cuộc sống tốt đẹp hơn
- Sự dụng nhiều phép so sánh trên các lĩnh vực : XH, Y tế, Tiếp tế thực phẩm, Giáo dục
=> MĐ: Chỉ ra sự cần thiết dành tiền
để giúp đỡ những con người bất hạnh
Trang 3? Lí trí ở đây là gì?
? Em hiểu như thế nào về cụm từ” đi
ngược với lí trí”
? Biện pháp NT nào được sự dụng
trong luận chứng nào? Phương
pháp thuyết minh đó là gi?
? Từ đó tác giả đặt ra giả thiết gì?
? Cách nêu và làm sáng tỏ luận
chứng như vậy có tác dụng gì?
? Nhận xét cách sự dụng BPNT của
tác giả?
? Chủ đích thông điệp mà tác giả
muốn gửi tới mọi người ở luận điểm
cuối là gì?
? Cuối cùng thì tác giả đã đưa ra lời
đề nghị gì? ý nghĩa của lời đề nghị
đó?
- Tính phi lí : 27 tên lửa MX đủ trả tiền công cụ cần thiết cho các nước nghèo để họ có thực phẩm trong bốn năm tới
2 chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân là đủ tiền xoá nạn mù chữ cho toàn thế giới
3 Chiến tranh hạt nhân đi ngược với lí trí con người và tự nhiên.
- Lí trí ở đây được hiểu là khát vọng tốt đẹp của con người khi tìm ra nguyên tử trong việc ứng dụng sản xuất điện, ứng dụng trong y học
- Tức là không làm lợi cho đời sống con người mà huỷ diệt đời sống con người, trái đất Phản lại quy luật tự nhiên
Biên pháp NT : Thuyết minh
- Dùng số liệu khách quan như:
+ 380 tr năm con bướm mới biết bay
+ 180 tr năm nữa bông hồng mới biết nở 4 kỷ địa chất con người mới hát hay hơn chim
=> Giả thiết: - Nếu chiến tranh xẩy
ra thì con người trở về điểm xuất phát
- Tác dụng: Giúp mọi người nhận
thức sâu sắc hơn tính phi lý và phản tiến hoá của khí hạt nhân
Phân tích, so sánh rất cụ thể với
những hình ảnh và số liệu cụ thể
4 Lời kêu gọi đấu tranh vì một thế giới hoà bình
- Đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân cho một thế giới hoà bình
- Lời đề nghị: Lập lại một nhà băng hoạ diệt vong Nhà văn muốn nhấn mạnh: nhân loại cần giữ gin kí ức của mình Lịch sử sẽ lên án những thế lực hiếu chiến xảy đẩy nhân loại vào thảm hoạ hạt nhân
IV tổng kết
H: Theo em, tác giả đã nêu vấn đề
đấu tranh cho một thế giới hoà bình
như thế nào?
1 Nội dung: Qua bài viết, tác giả đã
nêu bật nguy cơ chiến tranh hạt nhân và sự huỷ diệt của nó, đồng
Trang 4chặn nguy cơ đó, bào vệ con người
và sự sống
2 Nghệ thuật: Bài viết đã xây dựng
một hệ thống luận điểm đúng đắn, hệ thống luận cứ rành mạch, đầy đủ, thuyết phục, cách so sánh bằng nhiều dẫn chứng toàn diện và tập trung, lời văn sôi nổi, nhiệt tình, thể hiện rõ thái độ của người viết
* Rút kinh nghiệm giờ dạy:
………
………
****************************
Ngày soạn: / 08 /2010
Ngày dạy: / 08 / 2010
Tiết 8
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (Tiếp )
a mục tiêu cần đạt
Giúp HS :
- Nắm vững được nội dung phương châm quan hệ, phương cham cach thức và phương châm lịch sự
- Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp
b tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định lớp
2 Bài cũ: Phương châm hội thoại là gì? Nhắc lại các phương châm hội đã
học?
? Trong truyện cười sau đây , ai là người vi phạm phương châm HT?
- Anh chi được mấy cháu rồi ạ?
- Tôi chưa có cháu nào cả
- Thế mấy đứa đang chơi ngoài ngõ là con của ai vậy?
- Đó là con đẻ tôi
– Sao lúc nãy anh bảo chưa có cháu nào cả?
- à, lúc này tôi tưởng anh hỏi vể cháu
Gợi ý
Không ai vi phạm Khách tôn trọng phương châm lịch sự, chủ nhà đùa khách
3 Bài mới
Hoạt động của Gv và HS
GV nêu yêu cầu của bài tập
1 Thành ngữ “ông nói gà, bà nói vịt”
dùng để chỉ tình huống hội thoại như
thế nào?
2 Điều gì sẽ xảy ra nếu xuất hiện
những tình huống hội thoại như vậy?
Nội dung cần đạt
1.Phương châm quan hệ
- Dùng để chỉ tình huống hội thoại trong đó mọi người nói một đắng không khớp nhau, không hiểu nhau
- Nếu vậy thì con người không giao tiếp được với nhau và những hoạt động của xã hội sẽ trở nên rối loạn
Trang 5? Xét nghĩa tường minh và nghĩa
hàm ẩn ở VD trên?
? Từ các vấn đề phân tích trên, em
hãy rút ra bài học gì khi giao tiếp?
GV nêu yêu cầu của bài tập SGK
HS thảo luận trả lời yêu cầu cảu
GV
GV cho HS tìm hiểu ý nghĩa ở
trường hợp sau:
Mẹ hỏi con:
- Hôm nay con ăn cơm như thế
nào?
Con : - Chả ngon lắm mẹ ạ
? Nhận xét câu trả lời?
? Vậy khi giao tiếp cần phải tuân thủ
điều gì?
GV cho HS tìm hiểu câu chuyện “
Người ăn xin”
* Xét VD:
Hương: -Huệ ơi đi học nào!
Huệ: - Năm phút nữa mẹ tớ sẽ về
- Nghĩa tường minh: Câu trả lời của Huệ không cùng đề tìa với câu nói của Hương
- Nghĩa hàm ẩn thì cùng đề tài vì ý Huệ nói 5 phút nữa mẹ về mình mới được đi học
*) Ghi nhớ: Khi giao tiếp cần nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề( phương châm quan hệ)
2 Phương châm cách thức.
a bài tập SGK, tr 21)
- Dây cà ra dây muống: cách nói dài dòng, rườm rà
- Lúng túng như ngậm hột thị: cách nói ấp úng, không thành lời, không rành mạch
=> Những cách nói đó làm cho người nghe khó tiếp nhận hoặc tiếp nhận không đúng nội dung được truyền đạt, giao tiếp không đạt hiệu quả mong muốn
- Trường hợp trên có hai cách hiểu:
+ Cách 1 : Con ăn không ngon
miệng lắm
+ Cách 2: Con ăn chả( nem) Ngon
miệng lắm
=> Câu trả lời mơ hồ gây khó hiểu
- Khi giao tiếp, người nói cần chú ý nói ngắn gọn, rành mạch tránh cách nói mơ hồ để người nghe hiểu đúng nội dung cần truyền đạt
3 Phương châm lịch sự
Cho VD :
- Lời chào cao hơn mâm cỗ
- Lời nói chẳng mất tiền mua
- Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau
- Kim vàng ai nỡ uốn câu
- Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời -> MĐ khuyên người ta nên dùng lời
lẽ nhã nhặn, lịch sự trong giao tiếp
* Truyện Người ăn xin”
- Ông lão ăn xin và cậu bé trong câu truyện đều cảm thấy như mình đã
Trang 6HS trả lời theo yêu cầu mà đề bài đã
nêu
Em hiểu gì về phương châm lịch sự?
nhận được từ người kia một cái gì đó
- Tuy hai người không có của cải, tiền bạc nhưng cà hai đều cảm nhận được tình cảm mà người kia giành cho mình.đặc biẹt là tình cảm cậu bé giành cho ông lão ăn xin
- Cậu bé không tỏ ra khinh miệt mà
có thái độ và lời nói chân thành Thể hiện sự tôn trọng và quan tâm đến người khác
=> Khi giao tiếp, người nói cần tế nhị
và tôn trọng người khác Đó cũng chính là người nói cần thực hiện văn hoá giao tiếp với người khác
II luyện tập Bài tập 1 Tìm 5 câu tục ngữ
Chim khôn kêu tiếng rảnh ranh Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe
- Vàng thì thử lửa, thử than
Chuông kêu thử tiếng, người ngoan thử lời
- Chẳng được miếng thịt, miếng xôi Cũng được lời nói cho nguôi tấm lòng
Bài tập2
Biện pháp nói giảm, nói tránh liên quan đến phương châm lịch sự đây là biện pháp thường được sự dụng trong giao tiếp hàng ngày
VD: Mẹ già rồi nên giữ gìn sức khoẻ
Thay vì: Mẹ đã có tuổi rồi
Bài tập 3.
Chọn từ điền vào chỗ trống
a.Nói mát b, Nói hớt C, Nói móc D Nói leo E Nói ra đầu, ra
đuôi
* Rút kinh nghiệm giờ dạy:
………
………
………
****************************
Ngày soạn: / 08 /2010
Ngày dạy: / 08 / 2010
tiết 9: SỰ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN THUYẾT MINH
A Mục tiêu cần đạt
Giúp HS:
- Hiểu được vai trò của miêu tả trong văn thuyết minh
- Rèn luyện kỹ năng viết bài văn thuyết minh có sự dụng miêu tả
Trang 7B Tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định lớp.
2 Bài cũ: Khi sự dụng các BPNT trong VBTM, chúng ta cần có những lưu ý
nào?
3 Bài mới.
Hoạt động của gv và hs
GV cho HS đọc bài cây chuối trong
đời sống VN , SGK tr 25,26
? Em hẫy giải thích nhan đề của văn
bản?
? Tìm những câu trong thuyết minh
về dặc điểm cây chuối ?
Đoan 1
Đoạn 2
Đoạn 3
? Em hãy chỉ ra câu văn có tính miêu
tả về cây chuối?
? Khi nào văn thuyết minh sự dụng
văn miêu tả?
? Tác dụng của yếu tố miêu tả trong
văn thuyết minh?
nội dung cần đạt
I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh
1 Đọc và tìm hiểu bài “ Cây chuối
trong đời sống VN
- Nhan đề: Cây chuối gắn bó mật
thiết và có mối quan hệ gần gũi với đời sống VN
- Những câu thuyết minh về đặc điểm cây chuối là:
+ Thân mềm, vòm lá xanh mướt,
ưa nước, phát triển rất nhanh, chuối
mẹ đẻ chuối con
+ Là thức ăn, thực dụng từ cây đến
lá, từ gốc đến hoa, quả + Chuối chín để ăn + Chuối xanh để chế biến thức ăn + Chuối để thờ cúng
- Những câu văn có tính miêu tả về cây chuối HS tự thảo luận
II Vai trò, ý nghĩa của yếu tố miêu
tả trong văn thuyết minh
- Khi đối tượng thuyết minh là đối tượng mang hi9nhf ảnh, hiện tượn
sự vật hiện ra trong cuộc sống như các loài cây, danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sự, các địa danh -> Làm cho đối tượng hiện lên cụ thể , sinh động, gần gũi, dễ cảm nhận giúp người đọc người nghe nhận thức đầy đủ, sáng tỏ về đối tượng
Luyện tập Bài tập 1
- Thân chuối: không cao to lăm, khoảng 2m, băng cây cột nhà, thẳng đứng, có nhiều lớp bẹ ôm chặt vào nhau, bóng loáng màu xanh nhạt, sờ vào thấy mát lạnh Thân chuối phần non có thể chế biến nhiều món ăn ngon, phần già cho lợn ăn
Trang 8- Lá chuối : Dài, màu xanh đậm, giữa có sống Lá tươi dùng gói bánh, , lá khô dùng để gói hàng
- Quả chuối Bắp chuối
* Rút kinh nghiệm giờ dạy:
………
………
………
****************************
Ngày soạn: / 08 /2010
Ngày dạy: / 08 / 2010
tiết 10: LUYỆN TẬP SỰ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
A Mục tiêu cần đạt.
Giúp HS:
- Rèn luyện kỹ năng sự dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
B Tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới
hoạt động của gv và hs
GV yêu cẩu HS đọc bài văn
? Xác định thể loại của đề văn?
? Đề yêu cầu trình bày vấn đề gì?
? Có thể sự dụng những phương
thức biểu đạt nào?
? Bố cục của văn bản thuyết minh
gồm mấy phần?
? Em sẽ triển khai những nội dung
nào cho từng phần?
nội dung cần đạt
I Luyện tập lập dàn ý, tìm ý.
1 Cho đề văn: “ Con trâu ở làng quê VN”
a Tìm hiểu đề
- Thể loại: thuyết minh
- Nội dung: Thuyết minh về con trâu trong đời sống làng quê VN
+ Vị trí con trâu trong nghề nông + Vai trò của con trâu trong đời sống nghề nông
- Phương thức biểu đạt: thuyết minh kết hợp với tả, kể
b Lập dàn ý.
- Có thể sự dụng một số chi tiết cho bài văn:
+ Định nghĩa về con trâu + Tả hình dáng
+ Thuyết minh về sức kéo
- Bố cục gồm 3 phần
* MB:
- Thuyết minh về đặc điểm của loài trâu
- Tả hình dáng -Vai trò của con trâu
Trang 9GV yêu cầu HS chon một ý tong
phần TB để viết thành đoạn văn
HS làm vào vở , sau đó một số trình
bày trước lớp
GV nhận xét , yêu cầu HS về nhà
tiếp tục hoàn thiện bài văn
* TB: Thuyết minh chung về con
trâu trong nghề làm ruộng- trong lao động sản xuất
- Có thể dựa vào những câu ca dao, thành ngữ, tục ngữ VD:
+ Con trâu đi trước, cái cày theo sau
+ Trên đồng cạn, dưới đồng sâu Chống cày, vợ cấy con trâu đi cày
- Những công dụng chính:
+ Trâu kéo lúa, trục lúa / Trâu kéo xe
- Con trâu trong đời sống tinh thần: + Con trâu như bạn của người nông dân:
Trâu ơi ta bảo trâu này Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta + Hình ảnh con trâu sau một ngày làm việc tạo cho làng xóm sự ấm
áp, gợi cuộc sống sum hợp sau một ngày lao động
+ Hình ảnh con trâu với tuổi thơ:
CHăn trâu , cắt cỏ, chơi đùa trên lưng trâu, bơi lội
-Con trâu trong đời sống xã hội:
+ Con trâu là biểu tượng cho nền văn minh lúa nước
+ Con trâu có mặt tron chọi trâu, hội đâm trâu
*KB: Khẳng định con trâu trong đời
sống VN
II Viết bài
Viết đoạn văn
* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ……….……
……….………
……….………
……….………
****************************************
Trang 10TUẦN 3
Ngày soạn: / /2010
Ngày dạy: / / 2010
tiết 11 , 12
TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN, QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ
VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM
A Mục đích cần ađạt
Giúp HS :
- Thấy được phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện nay, tầm quan trọng của vấn đề baaor vệ , chăm sóc trẻ em
- Hiểu được sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng thế giớ đối với vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em
- Rèn luyện kỹ năng đọc – hiểu văn bản mang tính sâu sắc
B Tổ chức các hoạt động dạy học.
1 ổn định lớp
2 Bài cũ:
Tóm tắt nội dung văn bản “ Đấu tranh cho một thế giới hoà bình”
hoạt động của gv và hs
Hãy nêu xuất xứ của bản tuyên bố?
Gv yêu cầu HS đọc và giải các từ
khó trong SGK
H: Em hãy tìm và nhận xét bố cục
của văn bản?
HS: Nêu nhận xét
GV: Bổ sung
nội dung cần đạt
I Vài nét về văn bản
1 Xuất xứ Ngày 30/9/1990 , tại trụ sở
Liên hiệp quốc ở Niu Oóc, Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em nhóm họp
và tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển cảu trẻ em Văn bản in trong “ Việt nam và các văn kiện quốc tế về quyền trẻ em”
II Đọc , giải từ khó, tìm hiểu cấu
trúc văn bản
1 Đọc
2 Giải từ khó
3 Bố cục
* Ngoài 2 mục đầu khẳng định quyền được sống, quyền được phát triển của mọi trẻ em trên thế giới và kêu gọi khẩn thiết toàn nhân loại hãy quan tâm đến vấn đề này thì văn bản được phân làm 3 phần rõ rệt:
Phần 1: (Sự thách thức, từ mục 3 đến
mục 7) Nêu những thực tế, những con
số vè cuốc sống khổ cực trên nhiều phương diện, và tình trạng rơi vào hiểm hoạ của nhiều trẻ em trên thế